NEW
Font size
Worksheets3 теория 2 бөлім
Total questions: 38
Worksheet time: 38mins
Ұзақ жаншылу синдромының даму себептеріне жатпайды :
өз салмағымен тіндердің ұзақ қысылып қалуы
байламды (жгут) қою ережесін сақтамау
ТЖ салдарынан аяқ-қолдардың ұзақ жаншылуы
тері мен одан терең жатқан тіңдердің сәулелік энергиямен зақымдануы
Ғимарат қирандыларының астынан ес – түссіз жатқан ер адамның оң аяғының терісінде бозарған және көгерген белгілері бар, сероздық – геморрагиялық сұйықтығы бар күлдіректер бар, бұлшық еттері тығыз әсері ағаш тәрізді – бұл :
химиялық күйік
термиялық күйік
сүйектің сынуы
ұзақ жаншылу синдромы
Краш – синдромының ерте белгілеріне жатпайды :
зақым келген аймақта сезімталдықтың бұзылуы
тіндердің ісінуі, тері бозғылт көкшіл түсті, бұлшық еттері тығыз ағаш тәрізді
зәрдің көлемі көбейеді, түсі ашық сары болып келеді
олигоурия , зәрдің түсі ашық қоңыр – қызыл түсті
Краш – синдромының дамуында маңызды :
жарақаттық токсемия
аяқтың немесе қолдың ісіну салдарынан плазма және қан жоғалту
аяқ-қолдың басылу уақыты
барлығы дұрыс
Жер сілкіну кезінде жаншылу салдарынан туындайтын симптомдар кешені аталады :
краш синдром деп
термиялық жарақат деп
соғып алу деп
сүйектің сынуы деп
ҰЖС жарақаттық токсемия туындайды :
бұлшық еттердің созылуынан
бұлшық еттердің жыртылуынан
ішкі мүшелердің соққы алуынан
бұлшықеттің некроздануындағы бөлінген өнімдердің сінуі нәтижесінде
ҰЖС дәрігерге дейінгі жәрдемнің алгоритміне кірмейді :
ауырсынуды басу
байлам (жгут) қою
жарақаттанған аймаққа суық, мұз басу
гипсті таңғыш қою
ҰЖС ауыр дәрежесімен зақымданғандарды эвакуациялауға кірмейді :
бірінші орында тасымалдау керек
медициналық көмекті кейінге қалдыруға болады
кезек күрттірмейтін медициналық жәрдем көрсетуді қажет етеді
зардап шегушіні травматологиялық бөлімшеге эвакуациялау
ҰЖС позициялық жаншылу себептеріне жатпайды :
ұзақ ұйқы барысында дене бөліктерінің жаншылуы
естен тануы кезінде дене бөліктерінің жаншылуы
жер сілкінуі кезінде бетонды плиталармен жаншылуы
ұзақ қысып ұстаудан дене бөліктерінің жаншылуы
ҰЖС зардап шегушіде босатқаннан кейін пайда болатын белгілерін көрсетіңіз :
аяқтың ісінуі қарқынды болады
бұлшық еттер ағаш тәрізді тығыз келеді
терінің сезімталдығы бұзылады
барлығы дұрыс
Жер сілкіну,жарылыстар салдарынан қираған ғимараттар,нысандар үйінділерінің астында басылып қалған зардап шегушілерде дамитын спецификалық патологиялық процесс :
краш-синдром
минералды синдром
жарақаттық токсикоз
ұзақ жаншылу синдромы
ҰЖС даму механизмі неше кезеңнен тұрады:
2
4
5
3
Компрессия кезеңінде басты орынды алады:
тіндер ишемияға ұшырайды
қан айналымы мен лимфа ағысы қалпына келеді
эндотоксикоз дамиды
бүйрек жетіспеушілігі дамиды
Компрессия кезеңінде жиналған токсиндер жалпы қан айналымына әлі түспейді, себебі:
компрессия әсерінен уақытша қанның тоқтауынан
тіндерде тотығу-қалпына келу процесінің бұзылуынан
қан айналымының қалпына келуінен
лимфа ағысы қалпына келуінен
Декомпрессия кезеңінде:
эндотоксикоз дамиды
қан айналымы мен лимфа ағысы уақытша тоқтайды
анаэробты гликолиз дамып,жасушалар ыдырай бастайды
тіндерде тотығу-қалпына келу процесі бұзылады
Ишемияға ұшыраған тіндер көбейген сайын:
эндотоксикоз дәрежесі жоғары болады.
ҰЖС жеңіл дәрежесіне әкеледі
қан айналымы қалпына келеді
лимфа ағысы қалпына келеді
Қан тамырлары қабырғаларының тонусы төмендейді әрі өткізкізгіштігі артып, плазманың жоғалтуына әкеп соқтырады:
токсин, кинин және гистамин әсері
миоглобиннің қанда ерімейтін түйіршіктері -тұзды қышқыл гематинге айналуына
миоглобин, калий, кальций, фосфор бөлініп, қандағы мөлшерлерінің жоғарылауына
тіндерде тотығу-қалпына келу процесінің жақсаруына
І-жеңіл дәрежелі ҰЖС туындайды:
5-6 сағат бойы компрессияда
3-4 сағат бойы компрессияда
7-8 сағат бойы компрессияда
1-2 сағат бойы компрессияда
ІІ-орташа ауыр дәрежелі ҰЖС туындайды:
3-4 сағат бойы копрессияда
5-6 сағат бойы копрессияда
7-8 сағат бойы компрессияда
8 сағаттан көп уақыт бойы компрессияда
ІІІ-ауыр дәрежелі ҰЖС туындайды:
5-6 сағат бойы компрессияда
7-8 сағат бойы компрессияда
8 сағаттан көп уақыт бойы компрессияда
1-2 сағатқа дейін компрессияда
ІV-аса ауыр дәрежелі ҰЖС туындайды
7-8 сағат бойы компрессияда
5-6 сағат бойы компрессияда
3-4 сағат бойы компрессияда
8 сағаттан көп уақыт бойы компрессияда
Компрессия кезеңіндегі клиникалық көріністер
зардап шегушінің есі сақталған, кейде апатия, тежелу және ұйқышылдық, қозу нәтижесінде орынсыз айқайлап, көмек сұрау
ЖБЖ өршіп анурия немесе өлім жағдайына әкеледі
тіндерден өліеттенген заттар бөлініп, жаралар п.б.
десмогенді конрактуралар пайда болады
Декомпрессия кезеңінің 4 сатысында:
бұлшықет атрофиясы, десмогенді контрактуралар, невриттер т.б байқалады
жарақаттық шок дамиды
ісінулер тарап, ауырсыну басылады
зақымданған ағзалардың қызметі қалпына келе бастайды
Декомпрессия кезеңінде клиникалық белгілері неше сатыда көрініс береді:
2
4
5
3
Декомпрессия кезеңінің 1-ші сатысы аталады:
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысы деп
аралық сатысы деп
қалпына келу сатысы деп
кейінгі зардаптар сатысы деп
Декомпрессия кезеңінің 2-ші сатысы аталады:
аралық немесе жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысы деп
қалпына келу сатысы деп
кейінгі зардаптар сатысы деп
ерте сатысы деп
Декомпрессия кезеңінің 3-ші сатысы аталады:
кейінгі зардаптар сатысы деп
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысы деп
қалпына келу сатысы деп
жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысы деп
Декомпрессия кезеңінің 4-ші сатысы аталады
кейінгі зардаптар сатысы деп
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысы деп
қалпына келу сатысы деп
жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысы деп
Ерте немесе эндогенді интоксикация сатысының ұзақтығы:
4-18 тәулік
1-3 тәулік
3-5 апта
1-2 сағат
Аралық немесе жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысының ұзақтығы:
1-3 тәулік
4-18 тәулік
3-5 апта
5 аптадан көп уақыт
Қалпына келу сатысының ұзақтығы:
1-3 тәулік
4-18 тәулік
3-5 апта
5 аптадан көп уақыт
Аяқ-қол қызметтерінің тұрақты бұзылуы,бұлшықеттердің атрофиясы,буын контрактуралары, десмогенді контрактуралар,невриттер,сіңір рефлекстерінің төмендейді:
кейінгі зардаптар сатысында
компрессия кезеңінде
қалпына келу сатысында
аралық немесе жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысында
Іші геморрагиялық сұйықтыққа толы көпіршіктер п.б.,тіндер одан әрі ісінеді:
аралық және жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысында
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысында
қалпына келу сатысында
кейінгі зардаптар сатысында
Жаншылған жер көкшіл-бозғылт түсті,басқан заттың ізі,гематома, қанталау байқалады, терісі сыдырылады,геморрагиялық сұйықтыққа толған көпіршіктер п.б.тері жылтырайды:
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысында
аралық немесе жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысында
қалпына келу сатысында
кейінгі зардаптар сатысында
Тіндерден өліеттенген заттар бөлініп,жаралар п.б., олардың іріңді қабыну салдарынан токсикалық-резорбтивтік қызба,сепсис,остеомиелит дамуы мүмкін:
ерте немесе эндогенді интоксикация сатысында
кейінгі зардаптар сатысында
қалпына келу сатысында
аралық немесе жедел бүйрек жетіспеушілігі сатысында
Егер компрессия уақыты 8 сағаттан көп болып, ишемиялық контрактура дамыса,онда:
жарақат аймағына суық мұз басу керек
мүмкіндік болса асқазанды жуып ,сифонды клизма жасау керек
асептикалық таңғыш қою
компрессиядан жоғары аймаққа байлам қою керек
1 сағаттан артық компрессия кезінде:
зардап шегушіні үйіндінің астынан алып шығу керек
зардап шегушілер екі топқа:жеңіл жарақат және ауыр жарақат алғандарға бөледі
босатқаннан кейін шокқа қарсы емшара жүргізіледі
барлығы дұрыс
2 сағаттан артық компрессия кезінде:
ауырсынуды басатын дәрілер,сіреспеге қарсы сарысу,антибиотиктер т.б. егіледі және сілтілі сусын ішкізу керек
компрессиядан жоғары аймаққа байлам (жгут) қойып, бақылау керек
жарақаттанған аяқ-қолды эластикалық дәкемен байлап, иммобилизация жасау керек
барлығы дұрыс
