tổ chức đều đặn ba năm một lần các kì thi Hương, thi Hội, thi Đình.

xây dựng Quốc Tử Giám, tổ chức thi cử, tuyển chọn quan lại.

sử dụng chữ quốc ngữ làm chữ viết chính thức trong thi cử.

nội dung thi cử bao gồm cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.

nhà trệt

nhà sàn

nhà mái bằng

nhà cấp 4

quá trình tiếp thu văn hoá bên ngoài.

các hình thức mặt trận.

kế thừa truyền thống của dân tộc.

hợp tác kinh tế với nước ngoài.

Kế thừa nền văn minh Văn Lang - Âu Lạc.

Nền độc lập, tự chủ của quốc gia Đại Việt.

Sao chép nguyên bản thành tựu văn minh Trung Hoa.

Tiếp thu có chọn lọc thành tựu văn minh bên ngoài.

Chính sách dân tộc là chiến lược cơ bản, lâu dài, là vấn đề cấp bách.

Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ nhau cùng phát triển.

Các dân tộc giữ gìn bản sắc riêng

Chú trọng phát triển kinh tế các dân tộc ở vùng sâu, vùng xa.

Là một nhóm các ngôn ngữ có cùng nguồn gốc với nhau.

Là ngôn ngữ chính của một nhóm các dân tộc.

Là một nhóm các dân tộc nói chung một ngôn ngữ

Là ngôn ngữ riêng của một dân tộc.

Vì nền độc lập, tự chủ là điều kiện thuận lợi để nhân dân xây dựng và phát triền một nền văn hoá dântộc rực rỡ.

Vì chỉ có độc lập, tự chủ mới có thể tiếp thu toàn bộ văn minh Trung Hoa, Ấn Độ.

Vì nền độc lập, tự chủ là nguyện vọng tha thiết của nhân dân Đại Việt.

Vì không có nền độc lập, tự chủ thì nhân dân Đại Việt không thể đánh thắng giặc ngoại xâm.

Có sức lan tỏa và ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của văn minh Trung Hoa.

Góp phần bảo tồn, giữ gìn và phát huy thành tựu của văn minh Việt cổ.

Tạo nên sức mạnh dân tộc trọng các cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

Thể hiện sức sáng tạo, sự lao động bền bỉ của các thế hệ người Việt.

Chữ La-tinh

Chữ Kanji

Chữ Hangul

Chữ Nôm

Chứa đựng nhiều yếu tố duy tâm trong đời sống văn hóa tinh thần.

Phát triển rực rỡ, toàn diện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật.

Góp phần tạo ra tính năng động, sáng tạo của các cá nhân và xã hội.

gả công chúa cho thủ lĩnh người dân tộc vùng biên giới

xóa bỏ mọi tô thuế cho các dân tộc thiểu số ở miền núi

luôn dùng quân sự buộc các tù trưởng miền núi thần phục

chia ruộng đất trong cả nước cho mọi tầng lớp nhân dân

Mở rộng giao lưu buôn bán với tất cả các nước Châu Á.

Kinh tế nông nghiệp phát triển đỉnh cao ở thời Lý.

Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp.

Xây dựng được nên kinh tế tự chủ và toàn diện.

Trần Khánh Dư

Trần Quang Khải

Chu Văn An

Trần Thủ Độ

phát huy truyền thống đoàn kết dân tộc trong lịch sử.

các dân tộc đều bình đẳng trên mọi lĩnh vực đời sống

các dân tộc vun đắp, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc

các dân tộc phát triển giúp đỡ các dân tộc còn khó khăn

Dân chủ đại nghị

Quân chủ lập hiến

Quân chủ chuyên chế

Dân chủ chủ nô

xen canh

luân canh

du canh

định canh

Yêu chuộng hòa bình

Nhân nghĩa, đoàn kết

Tương thân tương ái

Yêu nước, thương dân

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Đảng Lao động Việt Nam

Hội Phản đế đồng minh

Hội Văn hóa cứu quốc

Quan chế, luật pháp, tiếng nói, giáo dục, khoa cử, hệ thống thuỷ lợi

Bộ máy nhà nước, tín ngưỡng cổ truyền, Nho học, kĩ thuật canh tác lúa nương

Kĩ thuật luyện kim, chăn nuôi gia súc, luật pháp, chữ viết, Đạo giáo

Thể chế chính trị, luật pháp, chữ viết, tư tưởng Nho giáo, giáo dục, khoa cử

Góp phần tạo ra tính thụ động, tư tưởng quân bình

Lĩnh vực khoa học, kĩ thuật chưa thực sự phát triển

Các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn kém phát triển

Đời sống tinh thần cư dân còn nhiều yếu tố tâm linh

vua trực tiếp quản lí nhà nước mà không thông qua các cấp trung gian

các cơ quan chuyên môn có vai trò quyết định đối với việc quản lí nhà nước

việc chia cả nước thành các đạo, phủ, châu/huyện do vua trực tiếp quản lí

tổ chức bộ máy nhà nước được hoàn thiện dần từ trung ương đến địa phương

văn minh Việt cổ

văn minh sông Hồng

văn minh sông Mã

văn minh Thăng Long

Là nền văn minh đầu tiên của dân tộc Việt Nam

Phát triển rực rỡ trên các linh vực đời sống xã hội

Chủ thể là cộng đồng các dân tộc Việt Nam

Hình thành và phát triển cùng với quốc gia Đại Việt

văn học chữ Nôm và văn học chữ Quốc ngữ

văn học chữ Hán và văn học chữ Quốc ng

văn học dân tộc và văn học ngoại lai

văn học dân gian và văn học viết

Khèn

Cồng chiêng

Tù và

Trống cái

Thiếu tính sáng tạo, chưa phát huy được hiệu quả trên thực tế

Mang tính toàn diện, khai thác mọi tiềm năng của đất nước

Mang tính cụ thể, chỉ được triển khai trên một lĩnh vực nhất định

Triển khai trên diện rộng nhưng thiếu trọng tâm và trọng điểm

Tạo ra tâm lí bình quân, cào bằng giữa các thành viên trong xã hội

Góp phần tạo nên một xã hội kỉ cương, khuôn phép và ổn định

Gia tăng tinh thần cố kết cộng đồng giữa con người với nhau

Tạo ra sự bảo thủ, chậm cải cách trước những biến đổi về xã hội

Là yếu tố không thể tách rời với việc khẳng định chủ quyền biên giới, biển đảo

Góp phần thiết thực, đưa công cuộc kháng chiến, kiến quốc đến thành công

Là yếu tố khẳng định vị thế quốc gia trước những thách thức của thời đại mới

Sức mạnh nền tảng quyết định thành công của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc

tham vọng xâm lược và bành trướng lãnh thổ ra bên ngoài

yêu cầu tập trung lực lượng đấu tranh chống giặc ngoại xâm

yêu cầu thống nhất các vùng lãnh thổ thành một quốc gia

nhu cầu mở rộng giao lưu buôn bán với các nước láng giềng

thực dân Pháp xâm lược và thiết lập chế độ cai trị ở Việt Nam

vua Bảo Đại thoái vị (1945), chế độ quân chủ ở Việt Nam sụp đổ

nhà Minh xâm lược và thiết lập ách cai trị, đô hộ ở Đại Ngu

nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (2/9/1945)

các dân tộc tôn trọng nhau, giúp nhau cùng phát triển về mọi mặt

phát huy truyền thống đoàn kết trong lịch sử dựng nước và giữ nước

các dân tộc phát triển sẽ giúp đỡ cho các dân tộc còn khó khăn

các dân tộc đều bình đẳng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

bảng chữ cái La-tinh

chữ hình nêm của Lưỡng Hà

chữ Hán của Trung Quốc

chữ Phạn của Ấn Độ

Những di sản truyền thống của nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc tiếp tục được phục hưng, phát triển

Không có nền văn minh Văn Lang – Âu Lạc thì không thể có nền văn minh Đại Việt

Nền độc lập, tự chủ của quốc gia Đại Việt được củng cố vững chắc nên tạo điều kiện cho nền văn minhVăn Lang – Âu Lạc tiếp tục phát triển

Nhà nước quân chủ chuyên chế thời Văn Lang – Âu Lạc là hình mẫu cho nền văn minh Đại Việ

Đạo giáo, văn học, khoa học – kĩ thuật

Phật giáo, nghệ thuật, kiến trúc

Tín ngưỡng thờ thần, giáo dục, khoa cử

Phật giáo, chữ viết, cách thức xây dựng hệ thống đê điều

Quá trình đấu tranh xã hội, chống ngoại xâm

Tình cảm gia đình và tình yêu quê hương, đất nước

Quá trình chinh phục thiên nhiên

Quá trình giao lưu văn hoá với bên ngoài

Chủ yếu canh tác ở nương rẫy

Canh tác lúa bằng ruộng bậc thang

Chủ yếu canh tác ở đồng bằng

Canh tác lúa và các cây lương thực

Hình thư

Luật Gia Long

Luật Hồng Đức

Hình luật

cơm tẻ, nước chè

cơm nếp, nước vối

xôi, ngô, rượu đoác

mèn mén, rượu cần

Hồng Nghĩa giác tư y thư

Hải thượng y tông tâm lĩnh

Nam dược thần hiệu

Y thư lược sao

Hình luật

Luật Gia Long

Luật Hồng Đức

Hình thư

Nam Á

Mông – Dao

Nam Đảo

Hán – Tạng

Luật Gia Long

Hình thư

Luật Hồng Đức

Hình luật

Nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho đồng bào các dân tộc

Củng cố, bảo vệ các địa bàn chiến lược, trọng yếu ở vùng biên giới

Nâng cao năng lực, thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc

Phát huy tiềm năng, thế mạnh của vùng đồng bào các dân tộc

Thành Cổ Loa

Quần thể tháp Bánh Ít

Hoàng thành Thăng Long

Kinh đô Phong Châu

Hình thư

Hình luật

Luật Gia Long

Luật Hồng Đức

Cho phép nhân dân tùy ý bỏ ruộng hoang nếu không có nhu cầu canh tác

Vận động nhân dân tham gia đắp đê, phòng lụt trên quy mô lớn

khuyến khích nhân dân khai hoang, lấn biển mở rộng diện tích canh tác

Lập các chức quan quản lí, giám sát, khuyến khích sản xuất nông nghiệp

Thể kỉ XV – thế kỉ XVII

Đầu thể kỉ X – giữa thế kỉ XIX

Thể kỉ XI – đầu thế kỉ XV

Thể kỉ X – đầu thế kỉ XI

sự tiếp thu toàn bộ văn minh Trung Hoa

sự tiếp thu tinh hoa văn minh Ấn Độ

nền độc lập, tự chủ của quốc gia

sự phục hồi của nền văn minh Âu Lạc

Thờ Thiên Chúa

Thờ các anh hùng dân tộc

Thờ Thành hoàng

Thờ tổ nghề

Thể hiện sự kết hợp giữa văn hóa bản địa và văn hóa bên ngoài

Thể hiện một nền văn hóa rực rỡ, phong phú, toàn diện và độc đáo

Khẳng định bản sắc dân tộc của một quốc gia văn hiến, văn minh

Chứng tỏ văn hóa ngoại lai hoàn toàn lấn át văn hóa truyền thống

quá trình dựng nước và giữ nước gắn liền với chống giặc ngoại xâm

đại đoàn kết tạo nên sức mạnh quyết định cho mọi thắng lợi, bảo vệ vững chắc độc lập

đây là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

quá trình dựng nước và giữ nước gắn liền với đoàn kết chinh phục thiên nhiên

thờ các thần tự nhiên

thờ cúng tổ tiên

thờ tổ nghề

tín ngưỡng phồn thực

súng thần cơ

súng AK47

đại bác

súng trưởng

Vũ khí tốt, thành lũy kiên cố

Sự ủng hộ, giúp đỡ của bên ngoài

Lòng yêu nước, đoàn kết toàn dân

Phương tiện chiến đấu hiện đại

Nông nghiệp có vai trò bổ trợ cho thủ công nghiệp

Thương nghiệp đường biển là ngành kinh tế chính

Kết hợp trồng trọt với chăn nuôi gia súc, gia cầm

Chăn nuôi gia súc, gia cầm là ngành kinh tế chủ đạo

đoàn kết các tầng lớp nhân dân

đề cao tính tự trị, biệt lập giữa các dân tộc, vùng miền

đề cao sự hòa thuận trong nội bộ triều đình

đoàn kết các tộc người trong cộng đồng quốc gia

Tính dân tộc và chủ quyền quốc gia

Tính tự trị của các làng xã, châu, huyện

Quyền lợi của nhân dân (trong đó có quyền lợi của phụ nữ)

Quyền lực của vua, quyền lợi của quý tộc, quan lại

Chú trọng khai hoang mở rộng diện tích canh tác

Xóa bỏ chế độ tư hữu ruộng đất trong cả nước

Tổ chức lễ Tịch điền để khuyến khích sản xuất

Đặt chức Hà đê sứ để chăm lo việc đê điều, trị thuỷ

Dân tộc Tày

Dân tộc Lô Lô

Dân tộc Kinh

Dân tốc Mường

chịu ảnh hưởng của Phật giáo

chỉ tập trung ở kinh đô Thăng Long

chịu ảnh hưởng của tôn giáo

kiến trúc đồ sộ, quy mô lớn

Việt - Mường

Môn - Khơme

Tày - Thái

Hmông, Dao

Từ thời Bắc thuộc.

Từ thời Đàng Trong - Đàng Ngoài

Từ thời Văn Lang - Âu Lạc

Từ thời Lý - Trần - Hồ

Đem lại việc làm cho người dân

Là động lực chính phát triển kinh tế

Đáp ứng nhu cầu của người dân

Tạo ra nguồn hàng hóa xuất khẩu

Thờ Mẫu, thờ Thành hoàng, thờ tổ nghề

Thờ thần Mặt Trời và thần Sáng tạo

Tôn trọng giá trị văn hoá truyền thống

Thờ cúng tổ tiên, thờ người có công với đất nước

Tổ chức theo thể chế quân chủ chuyên chế

Không ngừng được củng cố, hoàn thiện

Tổ chức theo thể chế quân chủ lập hiến

Vai trò quản lí của nhà nước ngày càng chặt chẽ

hin-đu giáo

thiên chúa giáo

hồi giáo

phật giáo

bước đầu được định hình

có sự giao lưu với văn minh phương Tây

phát triển mạnh mẽ và toàn diện

có những dấu hiệu trì trệ và lạc hậu

Dân tộc - quốc gia và dân tộc - tộc người

Dân tộc miền núi và dân tộc đồng bằng

Dân tộc đa số và dân tộc thiểu số

Dân tộc - tộc người và dân tộc - ngữ hệ

Thủ công nghiệp truyền thống tiếp tục được duy trì và phát triển

Sản xuất thủ công nghiệp là ngành kinh tế chủ đạo của nhân dân Đại Việt

Xuất hiện nhiều ngành nghề mới, như: làm tranh sơn mài, làm giấy,...

Thế kỉ XVI - XVII, xuất hiện nhiều làng nghề thủ công nổi tiếng cả nước