Font size
WorksheetsДШ Оқыту Әдістемесі 3 уровень
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Адам баласының өмірге келуі мен мектепке оқуға баруы арасындағы алғашқы жеті жыл уақыты оның келешек өміріне өте үлкен маңызы бар. Өйткені осы кезеңде адамның денсаулығы, әр түрлі қабілеттері, адамгершілік қасиеттері, мінез-құлқы қалыптаса бастайды. Балалардың дене тәрбиесіне, дене тәрбиесі амалдарына деген қызығушылықтары қалыптасады. Ата- аналар балаларының денелерінің даму, өсу белгілерін анықтап, оларды спорт түрлерімен айналысуға бейімдейді. Бала бақшаларындағы дене тәрбиесі сабағын, ол сабақта қолданылатын амалдарды бақылайды
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1- С, 2-D, 3-А
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-D
Мектеп жасындағы кезең әр түрлі қимыл әрекеттерді үйретуге, жетілдіруге, өмірге қажетті қимыл ептілігі мен дағдысын қалыптастыруға ең қолайлы кезең болып есептеледі.Осы кезеңде үйренбеген қимыл әрекеттерді,кейін адам денесі қатып, буын жылжымалығы, сіңір созылымалдығы азайып, қозғалыс шеберлігі нашарлап қалған кезде үйрену жетілдіру қиынға түседі.Барлық дене қуаты қасиеттерін дамыту және тәрбиелеуге ең қолайлы, тиімді кезең – мектеп жасындағы уақыт болып табылады. Осы кезеңде дене тәрбиесі мұғалімдерінің оқушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты дайындықтарын, ғылымдардың зерттеулерін оқып, біліп өз жұмыстарында қолдануы керек.
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1-А, 2-В, 3-С
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-D
Дене тәрбиесі сабағының дұрыс өткізілуін бақылау, талдау, бағалау үшін тәжірибеде сабақтың тығыздығы, жүктеме мөлшері анықталады. Сабақтың бүкіл ұзақтығы кезінде педагогикалық тұрғыдан дұрыс пайдаланылған уақытты сабақтың жалпы тығыздығы дейміз. Педагогикалық тұрғыдан дұрыс пайдаланылған уақытқа жататындар: дене тәрбиесі жаттығуларын орындау, мұғалімді тыңдау, көрсетілген жаттығуды бақылау, түсінгенді ұғыну сабақ өтер орынды дайындау болып табылады.
1-E, 2-C, 3-A
1-E, 2-C, 3-A
1- А, 2-Е, 3-В
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-D
Дене тәрбиесі сабақтарының негізги сипаты оқушылардың қатаң уақыт тәртібіндегі жаттығуларды орындау әрекеттері және жүктемені мөлшерлеу. Жүктеме дегеніміз – жаттығушының ағзасына белгілі бір мөлшерде дене жаттығулармен әсер ету, күш түсіру. Жүктеменің қарқыны, көлемі деген екі көрсеткіші болады.
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1- С, 2-А, 3- D
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-D
Мектеп оқушыларынан жылына екі рет, қыркүйек, мамыр айларында алынатын, олардың дене қуаты дайындығы деңгейін көрсететін сынақ жаттығулары. Осы көрсеткіштер бойынша оқушылардың дене қуаты қасиеттерінің даму деңгейін анықтап, келешек жұмыстарға өзгерістер енгізуге болады. Бұл стандарттық сынақ жаттығулары қарапайым және дене қуаты деңгейі туралы көп ақпараттар береді.
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1-E, 2-C, 3-A
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-D
6-7 жаста бала себеп-салдар байланысын түсіне алады, оған түсіндірілген нәрсенің логикасын түсінеді, ең бастысы мұқият тыңдай алады және айтқанды орындауға тырысады.Сондықтан бұл жаста жүзу жаттығуларын үйрету ең қолайлы және тиімді болып саналады. Дәл қазір нәрестеде «су сезімі» деп аталатын нәрсе бар - дененің кез келген бөлігінің қозғалысы су астындағы дененің қозғалысына қалай әсер ететінін түсіну қабілеті. Кіші мектеп жасындағы оқыту бала жаттықтырушыдан үйренетін арнайы бөлімдерде өте тиімді. Балаларды әртүрлі секцияларға қабылдау дәл осы жаста болады. Көптеген ата-аналар қателесіп өз баласына керемет жүзгіш тәрбиелеуге тырысады, көбінесе кішкентай спортшысынан тым көп талап етеді. Ең алдымен, су процедуралары нәрестеге қуаныш пен рахат әкелуі керек. Тым жиі жаттығу жас жүзгіштің сабаққа қатысудан бас тартуына және жүзуді ұнатпайтындығын тудыруы мүмкін. Бұл жаста жүзу сабағының
1-С, 2-А, 3-А
1-А, 2-C, 3-C
1-В, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-B
1-E, 2-С, 3-C
Сәби және мектеп жасына дейінгі балалардың дене тәрбиесінің міндеттерін дұрыс орындау үшін үш топқа дене тәрбиесі жаттығулары қолданылады: 1) негізгі гимнастика; 2) қозғалмалы ойындар; 3) түрлі спорттық жаттығулардың қарапайым түрлері; Негізгі гимнастика жаттығуларына жататындар: 1) балалардың әр мүшелеріне арналған жалпы дамыту жаттығулары, бұл жаттығулар спорт құралдарымен (доптар, кубиктер, жалаушалар, гимнастикалық таяқтар, булавалар т.с.с.) және құралдарсыз орындалады; 2) әр түрлі жүру, жүгіру, секіру, лақтыру, өрмелеу, еңбектеу, тепе-теңдік сақтау, асылу түрлері;
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-A, 3-A
1-A, 2-D, 3-С
1-B, 2-A, 3-C
1-A, 2-A, 3-А
Жалпы білім беретін мектептердегі жоспарлау құжаттары: жалпы дене тәрбиесі және спорт жұмыстары жоспары және дене тәрбиесі сабақтарының жоспары деп екіге бөлінеді. Оны дене тәрбиесі мұғалімі оқу жылының басталуына дейін құрастырады. Жалпы жылдық жоспар мынандай бөлімдерге бөлінеді: 1. Ұйымдастыру жұмыстары. 2. Оқу жұмыстары. 3. Күн тәртібіндегі дене тәрбиесі сауықтыру шаралары. 4. Сабақтан тыс уақыттардағы спорттық көпшілік жұмыстары. 5. Үгіт- насихат жұмыстары. 6. Дәрігерлік бақылау және тазалық тексерулер. 7. Шаруашылық жұмыстары.
1-В, 2-А, 3-А
1-А, 2-A, 3-C
1-В, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-А
1-E, 2-С, 3-C
Оқушылармен оқу күні ішінде жүргізілетін дене тәрбиесі — сауықтыру шаралары: сабаққа дейінгі гимнастика, сергектік сәттер, ұзартылған үзіліс кезіндегі дене тәрбиесі жаттығулары мен қозғалмалы ойындар.
Бұл жұмыстарды атқару мынандай міндеттерді орындауға көмек-теседі: оқушылардың қозғалыстары белсендіріледі, денсаулықтары нығайтылады, қимылдары жетілдіреді, әдемілендіреді, жаттығулардың керектігі туралы ұғынады, ақыл-ой және ағзаның жұмыс қабілеттіктері жақсарады, тәртіпке және ұйымшылдыққа деген дағдылары қалыптасады.
1-В, 2-А, 3-А
1-А, 2-D, 3-E
1-A, 2-A, 3-A
1-D, 2-A, 3-А
1-С, 2-С, 3-А
Жалпы білім беретін мектептерде сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру бір – бірімен тығыз байланысқан екі бағытта: көпшілік спортты дамыту және спортшылардың спорттық шеберліктерін жетілдіру бағытында жүргізіледі.
Сыныптан тыс спорт, көпшілік спорт жұмыстарын жоспарлаудың негізгі жоспарлау құжаты - көпшілік спорт шараларының жылдық күнтізбелік жоспары. Бұл жоспарды құрастырған кезде ауданның, қаланың жоспарын есепке ала отырып жасау керек. Жоспарды құрастырғанда оқу жылының басы қыркүйек айында өткізілетін жарыстардан бастап, оқу жылының аяғы мамыр айындағы қорытынды спорт мерекесіне дейінгі барлық спорттық шаралар қамтылуы қажет. Спорттық шаралар рет – ретімен өздерінің жүргізілетін кезеңдеріне байланысты құрастырылады.
1-A, 2-А, 3-А
1-А, 2-В, 3-E
1-С, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-А
1-С, 2-В, 3-С
Жоғарғы сынып оқушыларының негізгі сүйектері өздерінің өсіп, қатаю кезеңдеріне сәйкес келеді. Атап айтқанда, жауырын сүйектері жігіттерде 19-20 жаста, қыздарда 18 жаста, тоқпан жілік немесе иық сүйектері 20-25 жаста қатаяды. Кәрі жіліктің қатуы 20-25 жаста жігіттерде, 17-20 жаста қыздарда аяқталады. Шынтақ сүйегінің өсуі жігіттерде 18-20 жас, бой жеткендерде сәл ете қатаяды. Жамбас белбеуінің сүйектері: ортан жілік 18-20 жаста өсуін тоқтада, асықты жілік пен оның шыбығының сүйектері қыздарда 16-18 жас, жігіттерде 19-20 жасқа дейін өсіп, одан ары қарай өсуін тоқтады :
1-С, 2-А, 3-А
1-А, 2-D, 3-E
1-В, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-B
1-E, 2-С, 3-C
Орта мектеп жасындағы оқушылармен дене тәрбиесі сабақтарын жүргізу әдістемесі негізгі базалық спорт түрлерінің (жеңіл атлетика, гимнастика , спорттық ойындар, суға жүзу) жаттығуларын тереңдете үйретуге бағытталған. Орта сыныпта дене қуаты қасиеттерінің даму деңгейлері, қимыл-қозғалыс мүмкіншіліктері , психикалық қасиеттері, ағзалардың физиологиялық даму деңгейлері әр түрлі болып келеді. Дене тәрбиесі мұғалімі осындай ерекшеліктерді ескере отырып,оқушылармен жұмыс жүргізгенде жекелік, даралық әдістеді қолдануы қажет. Сонымен қатар, оқушылармен жұмыс жүргізудің тағы бір әдістемелік ерекшелігі- олардың жыныс ерекшелігін ескеру. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің 21 маусым 2002 жылғы №506 -шы бұйрығында «5-сыныптан бастап дене тәрбиесі сабақтары қыздар мен ұлдар арасында бөлек жүргізілуі керек»-деп жазылған. Осы бұйрық жалғасын тауып, ұлдам мен қыздар арасында сабақ бөлек жүргізілсе дұрыс болар еді.
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1-A, 2-D, 3-С
1-B, 2-E, 3-C
1-C, 2-A, 3-А
Орта сынып оқушылыры қатарына 5-8 сыныта оқитын 12-15 жастағы оқушылар жатады. Оқушылардың бойлары, денелері жылдам өседі.Салмақтарына жылына 3-6 кг қосылып отырады. Ұл балалардың тез өсетін кезі 13-14 жас, ол кезде бойлары жылына 7-9 см өседі.Қыз балалардың бойлары тез өсетін кезі 11-12 жас,ол жастарда қыздар орташа 7см өседі. Бұлшық ет жүйесі де жылдам дамиды.Бұлшық ет талшықтарының жуандануы 13 жастан бастап үлкейеді. Бұлшық ет көлемінің дамуы әсірессе ұлдарда 13-14 жаста, қыздарда 11-12 жаста көбірек болады.
1-В, 2-А, 3-А
1-А, 2-D, 3-E
1-В, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-А
1-E, 2-С, 3-C
Мектеп интернаттарында оқушылар интернат жатақханасында тұрып оқу оқиды, үйлеріне, ауылдарына , ата-анасына каникулда барады. Дене тәрбиесі сабағы Білім және ғылым министірлігі бекіткен бағдарлама бойынша, жалпы білім беретін мектептердегідей өткізіледі.Спорт түрлерінен секцияларда, сыныптан тыс жұмыстарда, жалпы дене қуаты дайындығы топтарындамүмкіншілік болғанша бәрі қатысады, тек арнайы дәрігерлік топқа жатқызылатын оқушылар ғана босатылады. Мектеп- интернаттарда күн тәртібі өте қатаң орындалады.Күн тәртібінде таңғы гигиеналық гимнастика, сергектік сәттері,ұзақ үзіліс кезінде қозғалмалы ойындар ойнатылуы керек.
1-В, 2-А, 3-А
1-А, 2-D, 3-E
1-В, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-А
1-С, 2-С, 3-А
Ауыл мектептерінде қазіргі кезде бала саны азайып кеткеніне байланысты аз комплектілі мектептер көбейіп кетті. Аз комплектілі мектептер дегеніміз сыныптардағы бала саны толмауы, аз болуы.Сондықтан сыныптарды екі-екіден, үш-үштен қосып оқытады. Сабақтар аралас, ойын түрінде жүргізіледі.Дене тәрбиесі сабақтарын ұйымдастырғанда көбіне шеңберлі, топтық, жеке дербес таспырма беру арқылы жүргізіледі.Дене қуаты деңгейіне байланысты бөліп жаттықтырғанда , кіші шеңберде- әлсіз, үлкен шеңберде мықты, күшті оқушылар жаттығады. Кіріспе бөлімде жалпы бой қыздыру жаттығулар бірге, негізгі бөлімінде сыныптар бойынша топтарға бөлініп жүргізіледі.
1-В, 2-А, 3-А
1-А, 2-В, 3-E
1-С, 2-E, 3-Е
1-D, 2-A, 3-А
1-С, 2-В, 3-С
Жалпы білім беретін мектептерде сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру бір-бірімен тығыз байланысқан екі бағытта: көпшілік спортты дамыту және спортшылардың спорттық шеберліктерін жетілдіру бағытында жүргізіледі.
1-В, 2-А, 3-А
1-В, 2-С, 3-В
1-А, 2-В, 3-С
1-С, 2-А, 3-А
1-С, 2-С, 3-В
Мектептен тыс дене тәрбиесі және спорт жұмыстарын мектеп ұжымы оқушылардың ата-аналарымен бірігіп, аудандық, қалалық халыққа білім беру басқармалары ұйымдастырады.
1-В, 2-А, 3-А
1-В, 2-D, 3-С
1-В, 2-С, 3-В
1-С, 2-А, 3-А
1-С, 2-С, 3-В
Келешек жас мамананның тұлға ретінде қалыптасуына, жетілуіне жоғары оқу орнында оқыған уақыты өте қатты әсер етеді. Келешек маманды кәсіптік жұмысына даярлайтынәр түрлі пәндер қатарындағы дене тәрбесі пәні мен спорттық сауықтыру жұмыстарының маңызы зор.
1-А, 2-С, 3-В
1-С, 2-В, 3-А
1-Е, 2-А, 3-Е
1-В, 2-С, 3-А
1-С, 2-С, 3-С
медециналық топтардағы сабақтарға дәрігерлік комиссия денсаулықтары нашар деп таныған тұрақты немесе нашар деп таныған оқушыларды атайды.
1-В, 2-А, 3-А
1-С, 2-А, 3-А
1-В, 2-С, 3-В
1-С, 2-С, 3-В
1-С, 2-А, 3-Е
Көпшілік спорт жұмыстары. Бұл түрге жататындар спорттық конкурстар, әр түрлі спорт түрлерінен жарыстар, қозғалмалы ұлттық спорт ойындар, көпсайыс жарыстар, үстел теннисі, бадминтон, тоғызқұмалақ, шахмат, дойбыдан өткізілетін турнирлер жолдастық кездесулер жатады.
1-В, 2-А, 3-А
1-В, 2-С, 3-В
1-D, 2-А, 3-С
1-С, 2-А, 3-А
1-С, 2-С, 3-В
Оқушылардың дене тәрбиесін іске асыру үшін, әртүрлі өзара байланыстағы ұйымдарды және жеке тұлғаларды қатыстыру арқылы мектепте, мектептен тыс және отбасында дене тәрбиесін ұйымдастыру түрлері деп бөлінеді.
1-А, 2-С, 3-Д
1-В, 2-Д, 3-Е
1-С, 2-Е, 3-А
1-B, 2-А, 3-В
1-Е, 2-В, 3-С
Жүктеменің ықпалы, әсері орындалған жұмысқа ағзаның реакциясы борлып табылады. Оның көрсеткіштері жүрек соғуы жиілігі және оқушылардың сыртқы шаршау белгісі. Дене жүктемелері кезіндегі шаршау дәрежесі жеңіл, орташа, өте үлкен деп жіктеледі
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1-A, 2-D, 3-В
1-B, 2-E, 3-C
1-С, 2-А, 3-D
Қазақтың ұлттық ойындары тақырыпка өте бай және алуан түрлі болып келеді. Ұлттық ойындар тақырыбына, мазмұнына, көздеген мақсатына байланысты негізінен үш салаға бөлінеді:
1-D, 2-B, 3-E
1-E, 2-C, 3-A
1-A, 2-Е, 3-D
1-B, 2-D, 3-C
1-С, 2-А, 3-В
Денсаулығы нашар оқушылардың дене тәрбиесінде оқушыларды денсаулық жағдайы мен дене дайындығына қарай келесі үш медициналық топқа бөледі. Негізгі, дайындық және арнайы
1-C, 2-A, 3-D
1-E, 2-C, 3-A
1-A, 2-Е, 3-E
1-B, 2-D, 3-C
1-D, 2-B, 3-В
Дене тәрбиесі сабағының құрылымы үш бөлімнен тұрады. Дайындық, негізгі, қорытынды бөлімінде ұсынылатын жаттығуларды атаңыздар
1-E, 2-C, 3-A
1-C, 2-A, 3-D
1-A, 2-Е, 3-E
1-B, 2-D, 3-C
1-D, 2-B, 3-В
