Əмбебап  дүкенi  Имановтың  сатып  алған  пианиносын  пəтерiне  жеткiзуді  өз 

 мiндетiне алады. Тасымалдау кезiнде автокөлiк жаңбыр астында қалады да‚ пианино су болып‚ жарамсыз күйге  ұшырайды.  Сатып  алушы жеткiзiлген  пианиноны  

қабылдаудан  бас  тартып‚  ақшаны қайтарып берудi немесе орнына басқа жаңа

 пианино жеткiзiп берудi талап етедi.Жеткiзiлген  пианиноны  қабылдамауға  жəне  өз  ақшасын қайтарып алуға  Имановтың құқығы бар ма?  

 Қалиасқаров Сарыбасовадан үй сатып алады. Келесi жылдың көктемiнде жер асты сулары үйдiң астындағы  қоймаға  енiп‚  үйдiң  ұстап  тұрған  бағаналарын  шаяды  да‚  үй  жантая  бастайды. Қалиасқаров  сатушыдан  үйге  төленген  ақшалай  соманы  қайтарып‚  шартты  жоюды‚  не  болмаса жауапкерден  үйдiң  бұзылған  жерлерiн  жөндеу  жұмыстарына  жұмсауғақажеттi  шығындар сомасын алып берудi сұрап‚ талап арыз ұсынады.  Қалиасқаровтың талап арызы қанағаттандырылуға жата ма?

Асанов А. Қызына сыйға өзінің 3 бөлмелі пәтерін сыйға тартады. Қызы тұрмысқа шыққаннан кейін көп ұзамай бала босану кезінде қайтыс  болады. Қызының жылы толмай күйеу баласы үйленіп алады. Өзі сыйға тартқан пәтерін қайтарып алу үшін заң кеңесіне барады. Заңгер қандай кеңес береді?

21қарашада Хасенов дүкеннен өзіне сай келетін костюм сатып алады.Бір апта өтпей костюмнің пішіні мен түсі ұнамай қалғандықтан жұмыстан шыққаннан кейін,Хасенов  дүкенге  келiп‚  костюмды  ауыстырып  берудi‚  талап етедi. Əмбебап  дүкенiнiң əкiмшiлiгi костюмның сапасы əжептəуiр жақсы‚ өлшемi де сəйкес екенiне  жəне  алмастыру  үшiн  еш  себеп  жоқ  екенiне  сiлтеп‚  оны  алмас-тырудан  бас  тартады.Сапасы  жақсы  костюмнiң  пiшiнi  мен  түсi  ұнамайтын болса‚  Хасеновтың  оны  айырбастап  алуға  құқығы бар ма?

Хасенов дүкеннен бәтеңке сатып алады. Бір аптадан соң жұмыстан келе жатып‚  баспалдақтан  аяғы  тайып  кетедi сосын жаңа бəтеңкенiң  бiреуiнде  тұмсық  жағына табаны  ажырай  бастағанын  байқайды. 10 күнде Хасенов  дүкенге  келiп ‚ бəтеңкенiң  ақша-сын  қайтарып  берудi  талап етедi.

Сатылып алынған аяқ киiмде өндiрiстiк сипаттағы кемiстiктер байқалған  жағдайда сатып алушы қандай құқықтарға ие болады? 

Əкiмжанова  дүкеннен  теледидар  сатып  алады.20 күн  өткен  соң  ол  iстен  шығады.Дүкенде сондай  теледидардың  барына  жəне  кепiлдiк  шеберханасында  жөндетудi  қаламайтынын   айтып‚ сатып  алушы теледидарды ауыстыруды талап етедi.   Кепiлдiк  мерзiмi  белгiленген  тауарларды  ауыстыру  тəртiбi  қандай?   Аталған  жағдайда  дүкен  теледидарды алмастыруға мiндеттi ме? 

Сауранов Алматы  Ташкент поезының плацкарт вагонына билет алады. Вагонға келiсiмен‚ ол тура сол орынға билетi бар басқа жолаушының отырғанын көредi. Сауранов жол серiктен өзорнын босатуды немесе басқа орын беруiн сұрайды. Барлық орындар бос емес болғандықтан‚ жол серiк Саурановқа көршi вагонға өтiп‚ билеттер құнының айырмасын төлеп купелiк орын алуды немесе  жалпы  вагонға  өтуiн  ұсынады.  Сауранов  купелiк  орынды  алады  да‚  билет  құндары арасындағы айырмасын төлеуден бас тартады.   Бұл  дауда  кiмдiкi  дұрыс?  Билетте  көрсетiлген  орынның  берiлмеуi  кезiнде  жолаушылардың  құқықтарын атап берiңiз. 

Қонақ үйде азамат Төлешевтiң бөлмесiнен электр ұстарасы мен джинсасы ұрланады. Қонақ үй əкiмшiлiгi  ұрланған  мүлiк  құнын  өтеуден  бас  тартады‚  өйткенi  азамат  Төлешев  қонақ  үймен сақтау  шартын  жасаспаған  болатын.Iстi  қарастыру   барысындаТөлешевтiң  бөлмесi  орналасқан қабаттың  кезекшiсi  сол  заттарды   оның  бөлмесiнекөргенiн  растайды‚  алайда  Төлешев  бөлме кiлтiн үнемi өзiмен бiрге алып‚ əкiмшiлiкке тапсырмай жүргендiгiнен мүлiктiң жоғалуында қонақ үй қызметкерлерiнiң кiнəсi жоғын айтады.  Iстi шешiңiздер. 

Ережепов  тiгiншi  Масатовпен  қысқы  пальто  тiгу  туралы  келiсiм  жасайды.  Ережепов  тек матасын,  ал  бар  қосымшасын,  яғни  қара  қаракөл  жағаны  Масатов  табатыны  жайында   уағдаласады. Ережепов Масатовтың кеңесiмен пiшiнiн ескере отырып таңдап алған жағаның құны 5000 теңге төңiрегiнде болады. Жұмысты орындау уақыты бiр айға белгiленедi. Ережепов пальтоны алуға келгенде оның пальтосына жапсырылған қаракөл жағасы айтарлықтай  кiшi  екенi  анықталады.  Тараптар  арсында  дау  туады.  Ережепов  пальтоны белгiленген   баға  бойынша бастапқы жағасымен берудi талап етедi. 

Қандай шарт бойынша жауаптылық көзделеді?

Азамат Таиров бiр топ жұмысшылармен өз жерiнде саяжай мен басқа да  құрылыстарды (қора, монша  жəне  т.б.)  салу  жөнiнде  шарт  жасасады.  Өзара  қарым-қатынасты  реттеу  мақсатында Таиров  көршiсiнен  алған шарттың  үлгiсiн  ұсынады.  Жұмысшылардың  бригадирi бұған  келiспей‚  өздерiнiң  шартын ұсынады. Екі тарап қандай шартқа отыру керек?

Кемелов  теңдеме  жүгiнiң  құндылығын  жариялап‚  оны  темiр  жолмен жөнелтедi.  Белгiленген стансаға  жеткен  теңдеме  жүгiн  алу  кезiнде‚  Кемеловтың  жiберген  қаптамасындағы  заттардың орнында  ешкiмге  керексiз  заттар  жатқаны  анықталадыБұл  жай  аталған  стансаның   жасаған коммерциялық  актiсiмен  куəландырылады. 

 Кемелов қандай шартқа отыру керек еді?

Жүзу бассейнiне сабаққа келген азамат Нұрымов‚ бассейндегi гардеробы iстемейтiнiн көредi. Киiм  шешетiн  жерге  сыртқы  киiммен  өткiзбегендiктен‚  Нұрымов  өз  пальтосы  мен  бас  киiмiн басқалар сияқты жұмыс iстемейтiн гардеробтың киiм iлгiшiне iлiп кетедi.  Сабақтан  шығып‚  Нұрымов  пальтосы  мен  бас  киiмiнiң  жоғалғанын   көредi.  Нұрымов  бассейн директорынан  ұрланған  мүлiктiң  құнын  өтеудi талап  етедi.  Дау қандай шарт негізінде шешіледі?

Вокзалдағы  автоматтандырылған  сақтау  камерасының  ұяшығына  чемоданды  қою  кезiнде Пернебаев  шифр  ретiнде  өзiнiң  туған  жылын  алады.  Ұяшықты  ашу кезiнде  оның  чемоданы  ұрланғаны  анықталады.  Пернебаев  вокзал  əкiмшiлiгiне  сақтау   камерасынан  өз  чемоданының  ұрланғаны  жөнiнде  шағым  бiлдiредi.Дау қандай шарт негізінде шешіледі?

Түнгi уақытта Сымбатовқа екi белгiсiз адам шабуыл жасап‚ оны жерге құлатып‚ ұра бастайды жəне қолындағы сағатын шешiп алмақшы болады. Қорғанып жатып‚ Сымбатов бiреуiнiң басынан аяғымен  соғып  жiбередi.  Соңында  шабуыл  жасаушылар  Зарандинов  пен  Несiпбеков  екенi анықталады.Басынан  соққы  алған  Зарандинов‚  бiрнеше  күннен  кейiн  миына  қан  құйылып‚  қайтыс  болып кетедi‚ ал Несiпбеков жоқ болып  кетедi. Сымбатовқа қарсы қозғалған қылмысты iс оның қажеттi қорғану  шегiнде əрекет ету себебiнiң негiзiнде тоқтатылады.Зарандиновтың əйелi Сымбатовқа асыраушының өлiмiмен келген зиянныжас баласын асырапбағу үшiн жəне Зарандиновты жерлеу шығындарын өтеудi талап етiп арыз жазады.   Сот қандай шешiм шығаруы тиiс? 

17 жасар Сәкен Берікұлы мектеп бітіруіне байланысты әжесінен сыйлық ретінде магнитафон алады. Біраз уақыт өткен соң ол магнитафонды өзінің танысы Иманбаевтың видеокамерасына ауыстырып алуға әжесінен рұқсат сұрайды. әжесі қарсылық білдірмейді және жазбаша түрде өз келісімін береді. Алмасу жүзеге асады. Қандай шартпен реттеледі?

Кәсіпорынды мүліктік кешен ретінде сату кезінде сатып алушыға өтетін мүліктің құрамын анықтау жөнінде сатушы мен сатып алушы арасында келіспеушіліктер туады. Сатушы оның билеуінде кәсіпорынның сатылмаған өзі шығарған өнімі қалуын, сонымен қатар өткізіліп жатқан кәсіпорын құрамынан мүліктік емес құқықтардың (фирмалық атау, тауарлық белгі) шығарылуын талап етеді.

Сатып алушы, өз алдына, тек активі бар қолдағы мүлікті ғана қабылдауға тиіс деп санап, өткізілетін кәсіпорынның құрамынан оның қарыздарын шығарып тастауды талап етеді.Дау қалай шешіледі?

Астанада тұрып жатқан Сарманов жанұясымен бірге Алматыға көшіп келуді ұйғарады. Алматыда тұрғын үйді іздестіруге мүмкіндігі болмаған ол өзінің алыс туысы Қалиевпен келісілген соманың айналасында оның тұрғын үй сатып алу варианттарын іздестіруі жөнінде уағдаласады. Арада қандай шарт жасалады?

Иманов жабдықталған және бұйымдары бар өндіріс орынын дүкен жасау үшін жалға алады. Жабдықтар мен бұйымдарды Иманов өндіріс орынын жалдау шартының қай түрімен рәсімдейді?

Ажырасқаннан кейін Алматыда бір пәтерде тұруға мәжбүр болған бұрынғы ерлі-зайыпты Аймановтар араз қарым-қатынастарды болады. Екеуінің арасындағы кезекті жанжалдан соң, Айманова бұрынғы күйеуінің жақын туыстарына оның өлімі туралы хабарлап, телеграммалар салып жібереді.

Алматыға Маңғыстаудан, Ақтаудан, Оралдан келген туысқандар Аймановтың аман-сау екенін білгенде, Аймановадан авиабилеттерге, қонақ үй мен азықтануға кеткен шығындарын және оларға келтірілген моральдық зиянның орнын толтыруды талап етуге заңды негіздері бар ма деп сұрайды.

Өзінің досы Мырзаевтың сұрауы бойынша Әубәкіров өзінің жеңіл автокөлігімен Мырзаевтың сатып алған теледидарын жеткізіп беруге келісімін береді. Жолда келе жатқанда Әубәкіров көлікті басқара алмай қалып, аударылады. Жүргізуші мен жолаушы зақымданбайды, ал багажникте жатқан теледидар тұтастай сынып қалады.

Мырзаев Әубәкіровтан жарамсыз болып қалған теледидардың құнын өтеуді талап етеді. Дау қалай шешіледі?

“ Магнум” акционерлік қоғамы «Плодоконсервный»  консервілеу зауытымен одан қияр және қызанақ консервісінің үлкен партиясын сатып алу жөнінде келіссөзді бастайды. Сатушы тауарды сатудың шарты ретінде тауардың тұтас партиясы үшін ақы төленуін талап етеді. Сатып алушы тауар төлемін басқаша қамтамасыз етуге, атап айтқанда, үшінші ұйым тарапынан кепілдік алып беретінін айтады. Кепіл беруші қарсы болмайды. Тараптар қандай шартқа отыруы тиіс

Жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын Алматы қаласы Автопаркі жаңадан жиырма автобус алу үшін қандай шарт тиімді екенін сұрап заң кеңесіне барды. Заң кеңесі қай шартты ұсынды?

Ата-анасы танертең алты жасар ұлын дүкеннен нан, сүт алуға жұмсады. Кәмелетке толмаса да сатып алу сату шартын жасасу оның қай түрімен жүзеге асады?

Асқаров А. Алматы қаласынан Астана қаласына жұмысының ауысуымен қоныс аударады. Ол Алматыдағы бірнеше пәтері мен саяжай, гараждарын жалға беру, коммуналдық төлемдерді уақытысында төлеу т.б.  мәселелерімен айналысуды осындай жұмыстармен айналысатын танысы Асановқа тапсырады . Ол өзі Астанада жұмыста екенін және уақыты жоқ екенін мәлімдей отырып, оған көмектесуін өтінеді. Асанов келісімін берді. Арадағы қатынас  заңды негізде болу үшін олар қандай шартқа отыруы керек?