WorksheetsPH BAB UNGGAH-UNGGUH
Total questions: 50
Worksheet time: 49mins
Pak dhe kok nitih bis, ora ngasta....... dhewe?
Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara pitakon kasebut yaiku..
kreta
titihan
tumpakan
setiran
sepedhah
Bu darni : Sampeyan asmanipun sinten?
Krisna: ".............................................................."
Bu darni: Dalemipun sampeyan pundi kris?
Krisna: "............................................................."
ukara kang trep kanggo mangsuli pitakonane bu darni yaiku...
Nami kula Krisna, Bu
Griya kula ing Tuban
Asmanipun kula Krisna bu
Griya kula ing Tuban
Namaku krisna, Bu
Kula dalemipun Tuban
Asmanipun kula krisna, Bu
Dalemipun wonten Tuban
Nami kula krisna, Bu
Dalemipun Tuban
Miturut gunane basa kang digunakake kanggo medharake kawruh yaiku basa....
ibu
ilmu
budaya
jawa
jawa krama
Susi : “Mbak, njenengan mau wis dhahar durung ta?”
Dina : “Durung je Dhik, lha arep maem ketungka ana tamu.”
Undha-usuking basa ingkang dipunginakaken dening Susi ing pacaturan kasebat, inggih menika ....
ngoko alus
krama alus
krama
ngoko
krama inggil
Simbah : “Kowe mau saka ngendi Na?’
Nana : “Saking ......... budhe Siti Mbah.”
Simbah : “Masmu Joko ana neng ....... ora?”
Nana : “Boten wonten Mbah. Mas Joko tilem wonten ......... Mas Doni.”
Rerangkening tetembungan ingkang trep kangge njangkepi pacelathon kasebat, inggih menika .....
griyanipun - omah - daleme
griyane - griya - omahipun
dalemipun - griya - griyane
dalemipun - omah - griyane
griyanipun - omah - omahe
Ukara ingkang leres menawi lare matur dhateng tiyang sepuh, inggih menika ....
“Turene Bu Giyah, Ibu mau tindak pasar ya?”
“Kula benjing ajeng tindak kaliyan Bu Dhe dhateng Sala.”
“Sik ta Pak, menawi sanes bapak sing njupuk, lajeng sinten?”
“Pak Lurah, sowan kula mriki dipunutus bapak ngaturaken layang menika.”
“Kula pun ngertos kok Pakdhe, wong ibu wingi sampun matur bab menika dhateng kula.”
Kados pundi anggenipun matur menawi telat sekolah…
“Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menapa kepareng kula ajeng piwucalan?”
“Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapura kula telat, menapa kepareng kula dherek piwucalan?”
“Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, kula badhe dherek piwucalan.”
“Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menawi kepareng kula ajeng dherek piwucalan.”
“Nuwun sewu Bu/Pak, nyuwun pangapunten kula telat, menapa kepareng kula dherek piwucalan?”
Guru : “ Saderengipun ibu wiwiti piwulangan Basa Jawi ing taun ajaran enggal menika, para siswa sampun sami tepang kaliyan ……………. menapa dereng? Lajeng kaliyan ibu guru menapa sampun sami tepang?”
Tembung ingkang trep kangge njangkepi ceceg-cegeng ukara kasebut inggih menika……
kanca-kanca
rencang-rencang
para sedulur
bapak saha ibu guru
sekolahanipun
ingkang mboten kalebet nunggal tegesipun unggah-ungguh inggih menika....
nyacat wong liya
sopan santun
tata krama
pranatan
subasita
ragam basa kang digunakake sapadha-padha umure utawa penggaweane, kang padha dene ngajeni yaiku...
ngoko lugu
ngoko wantah
ngoko alus
krama madya
krama inggil
Unggah-ungguh basa bakune ana 2 yaiku (a)
Basa kang kanggo bocah-karo bocah utawa sapadha-padha yaiku ….
krama
Krama inggil
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama andhap
Yen tindak daleme Pakdhe, aja lali welingane Bapak diaturke Pakdhe ya, Le! Basa kang digunakake yaiku …
krama
Krama inggil
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama andhap
Basa ngoko lugu iki owahana dadi ngoko alus.
ita budhal neng malang numpak kreta.
(a)
panjenengan sampun dhahar?
wangsulan kang trep kanggo pitakonan kasebut yaiku...
inggih kula sampun dhahar
nggih kula sampun nedha
inggih kula sampun maem
nggih kula sampun mangan
inggih, aku wis nedha
kula saweg (mangan) bapak saweg (mangan)
owahana tembung sajrone tandha kurung kanthi tembung kang trep, miturut unggah-ungguhe!
dhahar; dhahar
maem; dhahar
nedha; dhahar
maem; nedha
mangan; dhahar
jenengmu sapa le?
wangsulan kang trep kanggo pitakonan kasebut yaiku..
nami kula Adi
asma kula Adi
jeneng kula Adi
namaku Adi
jenengku Adi
Basa kang tembunge ngoko kabeh diarani ...
ngoko alus
ngoko lugu
ngoko biasa
ngoko umum
ngoko kasar
Tembung mripat kramane ...
jangga
waja
soca
jaja
dhadha
Yen guneman karo wong tuwa, tembung nganggo diubah dadi...
(a)
Sumangga bu, (a) pinarak rumiyin kula badhe nimbali bapak.
tembung kang trep kanggo njangkepi bagean kang kosong yaiku...
Basa kang tetembungane ngoko, nanging kecampur tembung krama inggil. yaiku (a)
Becike yen gunemane wong marang tepungan anyar ing terminal yaiku ngginakake ragam basa...
(a)
Ragam basa kang watake ngajeni wong sing diajak guneman nanging kurang alus, yaiku (a)
Yen ana priyayi sepuh lagi padha lenggahan banjur kowe arep liwat ngarepe, becike matur ….
kulo nuwun
nyuwun pangaputen
mangga pinarak
nderek langkung
nyuwun sewu
Astuti bocah sing sregep sinau, mula ora mokal yen dheweke dadi juwara kelas. Kosok balene tembung sregep yaiku ….
kesed
gemi
wicaksana
pinter
nglokro
Simbah lara weteng amarga mangan sambel. Basa kramane yaiku ...
Simbah sakit jangga amargi dhahar sambel
Simbah sakit padharan amargi nedha sambel
Simbah gerah padharan amargi dhahar sambel
Simbah gerah mustaka amargi dhahar sambel
simbah gerahipun padharane amargi dhahar sambel
“Bim, kuwi adhimu arep (ajak) menyang ngendi?”
Tembung ing jero kurung kang bener yaiku ….
Dakajak
Diajak
Kokajak
Takajak
ngajak
Bintang : “Kula nuwun…. kula nuwun!”
Bu Dewi: “E, Mas Bintang. Manga pinarak mlebu rene. Ana perlu apa?”
Bintang : “………………………………….?”
Bu Dewi: “O, ana. Kae Jojo lagi adus. Tunggu sedhela, ya!”
Bintang : “Nggih, Bu.”
Ukara kang cocog kanggo njangkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ….
“Kula badhe kepanggih Jojo. Menapa wonten, Bu?”
“Kula arep ketemu Jojo. Wonten boten, Bu?”
“Kula badhe ketemu kaliyan Jojo. Menapa enten, Bu?
“Kula wonten prelu kalih Jojo. Wonten, Bu?
“Kula kepengin kepanggih Jojo. wonten napa mboten, Bu?”
kowe yen dikongkon ibu kudu manut, supaya ibu ora nesu.
Tembung kang dicithak miring krama inggile yaiku.....
dikengken, muring
diutus, duka
dikengken, duka
diutus, muring
dikongkon, duka
Basa krama inggile putih, yaitu...
(a)
Basa krama inggile nduwe yaitu,...
(a)
Ukara ing ngisor iki paling trep manut aturan unggah-ungguh yaiku ...
kula sampun nedhi arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu
kula sampun nedha arta, nanging dereng disukani kalih ibu
kula empun nedha arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu
kula sampun nedhi yatra, nanging dereng diparingi ibu
kula empun nedhi yatra nanging dereng diparingi ibu
Ibu : Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!
Rina : Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.
Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...
ngoko lugu
ngoko alus
krama lugu
krama alus
Ngoko dan krama
Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....
Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Dhahar, dhahar
Nedha, nedha
Nedha, mangan
Nedha, dhahar
Dhahar, nedha
Anis : mengko sore sida latihan ora san?
Santi : sida, mengko dak ampiri jam setengah papat.
pacaturan ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...
Ngoko lugu
Ngoko Alus
Krama Lugu
Krama Madya
Krama Alus
kramane sirah yaiku...
(a)
kramane driji yaiku...
(a)
Tembung 'kowe' owah dadi 'panjenengan' lan tembung 'aku' ajeg dadi 'aku'. babagan kasebut nuduhake titikan ragam basa...
(a)
Guneme wong kaprenah enom marang kaprenah tuwa yaiku...
(a)
Basa krama inggile irung yaiku...
(a)
Basa krama madyane teka yaiku (a)
basa ngoko lugune ngunjuk yaiku (a)
basa krama inggile lara yaiku (a)
basa krama inggile kuping yaiku...
(a)
Basa krama madyane lunga yaiku...
(a)
basa krama inggile kowe yaiku...
(a)
basa ngokone maos yaiku...
(a)
Panulisan setunggal ewu kalihatus pitungdasa kalih, yaitu...
(a)
Panulisan tembung Wilangan pitungewu sekawan atus sangangdasa gangsal yaitu...
(a)
