Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Thế giới vật chất là vô cùng và vô tận.

Các bộ phận thế giới liên hệ với nhau, chuyển hóa lẫn nhau.

Thế giới thống nhất trong sự tồn tại của nó.

Thế giới thống nhất ở tính vật chất.

Thế giới thống nhất ở sự tồn tại của nó.

Thế giới thống nhất ở 'ý niệm tuyệt đối' hay ở ý thức con người.

Thế giới thống nhất ở tính vật chất và tinh thần.

Thế giới thống nhất ở tính vật chất của nó.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Ở quan niệm về lửa là bản nguyên của thế giới.

Ở thuyết nguyên tử của Lơxíp và Đêmôcrít

Ở quan niệm về con số là bản nguyên của thế giới.

Ở học thuyết về ý niệm của Platôn.

Ý thức.

Cảm giác.

Nhận thức.

Tư tưởng.

Vật chất là cái gây nên cảm giác cho chúng ta.

Vật chất là cái không gây nên cảm giác cho chúng ta.

Cái gì không gây nên cảm giác ở chúng ta thì không phải là vật chất.

Cái không cảm giác được thì không phải là vật chất.

Con người cảm thấy có Chúa, vì vậy Chúa là vật chất.

Tình yêu của anh A dành cho chị B tồn tại độc lập với mong muốn của chị C nên nó là vật chất.

Quan hệ cha - con giữa ông A và ông B là quan hệ vật chất.

Chúng ta không thể nhìn thấy các hố đen trong vũ trụ nên nó không là vật chất.

Vận động cơ học; Vận động hoá học; Vận động sinh học; Vận động vật lý; Vận động xã hội.

Vận động cơ học; Vận động vật lý; Vận động hoá học; Vận động sinh học; Vận động xã hội.

Vận động cơ học; Vận động hoá học; Vận động vật lý; Vận động xã hội; Vận động sinh học.

Vận động cơ học; Vận động sinh học; Vận động hoá học; Vận động vật lý; Vận động xã hội.

Không gian và thời gian là hình thức tồn tại của vật chất, không tách rời vật chất.

Không gian và thời gian phụ thuộc vào cảm giác của con người

Tồn tại không gian và thời gian thuần tuý ngoài vật chất.

Không gian và thời gian tồn tại thông qua sự tồn tại của vật chất.

Gắn liền với nhau và với vật chất vận động.

Không gắn bó với nhau và tồn tại độc lập với vật chất vận động.

Tồn tại khách quan và tuyệt đối.

Chỉ là cảm giác của con người

Hình thức vận động thấp luôn bao hàm trong nó những hình thức vận động cao hơn.

Hình thức vận động cao hiếm khi bao hàm trong nó những hình thức vận động thấp hơn.

Hình thức vận động cao không bao hàm trong nó những hình thức vận động thấp hơn.

Hình thức vận động cao luôn bao hàm trong nó những hình thức vận động thấp hơn.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao chưa có ý thức.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao cũng có ý thức.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng chỉ có con người mới có ý thức.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng ý thức đối lập với vật chất

Có thể hình thành được.

Không thể hình thành được.

Vừa có thể, vừa không thể.

Hình thành được trong những điều kiện nhất định.

Bộ óc người là cơ quan vật chất của ý thức.

Ý thức là chức năng của bộ óc con người

Bộ óc người sinh ra ý thức giống như 'gan tiết ra mật'.

Ý thức không phải là chức năng của bộ óc người.

Động vật bậc cao cũng có thể có ý thức như con người.

Ý thức chỉ có ở con người.

Người máy cũng có ý thức như con người.

Tính sáng tạo của ý thức có nghĩa là ý thức sinh ra vật chất.

Tự ý thức; tiềm thức; vô thức.

Tri thức; niềm tin; ý chí.

Cảm giác, khái niệm; phán đoán.

Tiềm thức; vô thức; niềm tin; ý chí.

Tri thức.

Tình cảm.

Niềm tin.

Ý chí.

Ý thức tự nó có thể làm thay đổi được hiện thực.

Ý thức tác động đến hiện thực thông qua hoạt động thực tiễn.

Ý thức tác động đến hiện thực thông qua hoạt động lý luận.

Ý thức tác động đến hiện thực thông qua hoạt động thực nghiệm khoa học.

Vật chất quyết định nguồn gốc ra đời, nội dung biểu hiện và sự biến đổi của ý thức.

Vật chất quyết định nguồn gốc ra đời của ý thức.

Vật chất quyết định nội dung của ý thức.

Vật chất quyết định sự biến đổi của ý thức.

Tác động đến vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người.

Có khả năng tự chuyển thành hình thức vật chất nhất định để tác động vào hình thức vật chất khác.

Tác động trực tiếp đến vật chất.

Không có vai trò đối với vật chất, vì hoàn tòan phụ thuộc vào vật chất.

Hoạt động sản xuất vật chất.

Hoạt động thực nghiệm khoa học.

Hoạt động chính trị xã hội.

Hoạt động thực tiễn của con người.

Phải biết phát hiện ra mâu thuẫn để giải quyết kịp thời.

Phải dựa trên quan điểm phát triển để hiểu được sự vật vận động như thế nào trong hiện thực.

Phải xuất phát từ hiện thực vật chất và biết phát huy tính năng động, sáng tạo của ý thức.

Phải dựa trên quan điểm toàn diện để xây dựng kế hoạch đúng và hành động kiên quyết.

Vật chất đối với ý thức.

Ý thức đối với vật chất.

Quần chúng nhân dân trong lịch sử.

Vĩ nhân, lãnh tụ trong lịch sử.