WorksheetsCRITA CEKAK
Total questions: 50
Worksheet time: 50mins
Kang kasebart crikak yaiku .....
crita kang ana terusane tur nduweni gegayutan
crita kang andedasar saka kasunyatan tur dicritakake kanthi dadi pirang-pirang pupuh
tulisan kang nduweni patokan guru lagu, guru wilangan, guru gatra
tulisan kang kaiket rima, sajak lan irama
crita kang ringkes, andedasar kasunyatan utawa crita ngayuwara
Cerkak nduweni unsur intrinsik lan ekstrinsik. Ing ngisor iki sing ora kalebu unsur ekstrinsik cerkak yaiku....
pendhidhikan panganggit
sudhut pandhang
kahanan politik
ekonomi panganggit
Rumangsa duwe utang, Kang Soma banjur ngedol wedhuse loro menyang pasar. Dheweke ngrekadaya amrih bisa mbayar utang lan mbayar SPP putrane. Miturut panjenengan, piweling saka andharan ing dhuwur yaiku ….
Urip kudu digawe seneng-seneng.
Urip kudu priatin, aja lali karo kewajiban
Aja seneng adol-adol barang kang larang
Urip kudu seneng utang, apa maneh nek butuh.
Wacanen pethilan crita cekak nang ngisor kiye kanthi patitis !
Kaya saben dinane Bawang putih lunga maring kali kanggo ngumbaih. dheweke ketemu karo nini-nini. Dening nini-nini mau Bawang Putih diwei semangka sing ora patiya gedhe. Maune Bawang Putih ora gelem, nanging sawise dipeksa dening nini-nini mau akhire dheweke gelem lan ngaturaken matur nuwun. Sagutule ngumah semangkane disigar, kagete Bawang Putih isi semangkane arupa emas sing cacaeh akeh banget.
Adhedhasar tugelan cerkak nang ndhuwur, nilai-nilai sing bisa dijukut yakuwe ....
moral lan sosial
sosial lan agama
agama lan budaya
pendidikan lan moral
Wacanen pethilan crita cekak nang ngisor kiye kanthi patitis !
“Saiki aja padha adu nepsu lan karep. Wis dha lerema! Aku sing bakale ngrumat bapak!”. Kabeh pada meneng nalika Saptono lagi ngomong kaya kuwe, kabeh pada krasa ayem uga wedi amarga omongane mau. Sita lan Sono banjur pada siap-siap bali maring umaeh sinambi nyepakake dhaharane bapak.
Manut pethilan cerkak nang ndhuwur, wateke paraga aku yakuwe ....
ngalah karo liyan
gawe nesu
kemaki
bekti maring wong tuwa
Ing ngisor iki sing kalebu titikan saka crikak, kajaba ...
Critane ringkes
Gegayutan karo lelakone manungsa
Critane dawa lan duweni akeh konflik
Alur crita dumadi saka wiwitan, dredah, ngrampungake perkara.
Tegese maca ekspresif yaiku ….
Ketrampilan maca sing bisa medharake gegambarane rasa-pangrasa lan gagasan pangripta karya sastra kanthi gamblang
Maca ekpresif karya sastra iku minangka wujud pementasan sing nuduhake anane sesambungan antarane pamaos lan pamireng
Maca ekspresif cerkak bisa ditindakake kanthi cara rong werna, yaiku dramatis lan monologis
Maca cerkak monologis iku ditindakake kanthi ngugemi titi swara kang cetha
Tata carane menehi pamawas tumrap kegiyatan maca ekspresif cerkak, kejaba ….
Menehi pamawas lamun wis diwenehi wektu.
Nggunakake basa kang trep karo unggah-ungguh basa.
Lamun menehi pamawas kang asipat lisan uga kudu mawas solah bawa.
Ditemtokake luwih dhisik kanthi cara dramatis utawa monologis
“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”
Pethilan crita kasebut nuduhake sawijine unsur intrinsik, yaiku …
Tema
Latar/seting
Alur/plot
Amanat
“… aku lan Siti mangkat sekolah kira-kira jam 06.30 WIB. Esuk iku aku rada telat...”
Latar utawa seting apa kang dijelasake ing pethilan crikak kasebut …
Papan
Wektu
Swasana
“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”
Sudut pandang kang digunakake ing pethilan crikak kasebut , yaiku …
wong kapisan
wong keloro
impersonal
“… aku lan Siti tekan ing sekolah kira-kira jam 06.50 WIB. Esuk iku aku rada telat, amarga ing tengahe dalan motor sing tak tumpaki karo Siti ban e bocor. Aku wis bingung banget, amarga pas iku jam wis nuduhake jam 06.35 WIB. Padahal perjalanan nuju ing sekolahan isih lumayan adoh. Ndilalah ing dalan aku ketemu Pak Amin, guru bahasa Jawa ing sekolahku. Piyambake nawarake supaya aku lan Siti melu nunut mobile Pak Amin.”
Amanat kang bisa dijupuk saka crikak kasebut, yaiku...
Aja seneng maido kancane
Dadia wong kang seneng tulung tinulung
Yen sekolah aja numpak motor
nak neng dalan aja gojegan
Sing diarani sandhangan taling yaiku ....
Sing diwaca 'kah' yaiku....
Kang diwaca 'nar' yaiku ....
Ukara iku diwaca "Aku seneng olahraga"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "sapiku werna putih"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "jamu kunir pait"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "wedang tape ketan"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "kudu mancing"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "menyang sekolah"
BENER
SALAH
Ukara iku diwaca "jaman edan"
BENER
SALAH
Kang diarani pada lingsa yaiku ….
Kang diarani pada lungsi yaiku ….
Kang diarani pada guru yaiku ….
Kang diarani adeg-adeg yaiku ….
Kang diarani pada andhap yaiku ….
Kang diarani pada luhur yaiku ….
Ukara kasebut diwaca
Krateg salareja
Kreteg selareja
Kreteg selorejo
Krateg soloreja
"Kala wingi eyang (lunga) dhateng kebumen" tembung ing jero kurung kang bener yaiku...
a. dolan
b. plesir
d. kesah
d. budhal
e. tindak
Tembung krama inggile lungguh, nggawa, lan tuku yaiku...
a. pinarak, mbekta, lan tumbas
b. lenggah, ngasta, lan mundhut
d. pinarak, ngasta, lan mundhut
d. lenggah, mbekta, lan tumbas
e. pinarak, mbekta, lan mundhut
ayu: "sinten asma panjenengan?"
budi: "....kula budi"
ceceg-ceceg ing dhuwur kang trep yaiku...
a. nama
b. asma
d. jeneng
d. sesilih
e. nami
"kala wingi.... kula kejadhug payon dalemipun Mbah Parto ngantos menyonyo"
tembung kang trep kanggo ngganepi ukara kasebut yaiku...
a. mustaka
b. palarapan
d. rikma
d. bathuk
e. jangga
bambang dhuwe kanca sakelas kang jennge Ahmad. saiki Bambang wis dadi guru, dene Ahmad saiki dadi kepala sekolahe Bambang. basa kang trep digunakake Ahmad marang Bambang yaiku...
a. ngoko alus
b. ngoko lugu
d. krama alus
d. krama lugu
e. krama inggil
pakdhe Aris: "Nang, bapakmu digawekna ngombe apa?
Sutrisna: ....
wangsulane sutrisna kanggo mangsuli pitakone pakdhe Aris yaiku...
a. Bapak senenge ngunjuk kopi, pakdhe
b. Bapak paling remen didamelake kopi, pakdhe
d. Rama paling remen ngunjuk kopi, pakdhe
d. rama paling remen ngombe kopi, pakdhe
e. rama remenipun ngunjuk kopi, pakdhe
Ani: "iki bukune sapa ya?"
Ningsih: "O, buku sing abang iku..."
Bu Guru, wingi daksilih menawa sing putuh iku...
tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-ceceg kasebut yaiku...
a. gadhahane, kagungane
b. kagungane, gadhahane kula
c. kagunganipun, duwekku
d. gadhahanipun, duwekku
e. gadhahanipun, kagunganku
"Aku ora melu dhisik, amerga simbah lagi lara untu"
ukara ing dhuwur menawa didakekake krama alus dadine...
a. Kula boten ndherek rumiyin, amergi eyang nembe gerah waja
b. kula mboten tumut rumiyin, amergi simbah saweg gerah waja
c. kula boten ndherek rumiyin, amergi simbah nembe sakit waja
d. kula boten ndherek rumiyin, amergi eyang saweg gerah untu
e. kula boten tumut rumiyin, amergi eyang nembe sakit waja
unggah-ungguh basa iku ditrapake miturut kahanane, sapa pawongan kang diadhepi. ukara ing ngisor iki kang bener miturut unggah-ungguh basane yaiku...
a. pak Sardi arep kesah dhateng peken
b. simbah lagi wae tilem, nembe mawon
c. omahe pak lurah ingkang majeng ngilen
d. bapak sampun rawuh kalawau enjing
e. Pakdhe sampun nedha menapa dereng?
"anggonmu nggawa jeruj mengko dipangan ana ing sepur wae"
ukara kasebut menawa digawe krama lugu dadine...
a. anggenipun panjenengan ngampil jeruk mengko didhahar ana ing sepur wae
b. anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
c. anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
d. anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon
e. anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon
Ing ngisor iki kang kalebu jinising tembung sesulih yaiku…
Setengah
Supaya
Nangis
Dheweke
Meh
Crita kang dumadine dicritakake sepisan rampung wis nudhuhake pungkasane crita diarani...
crita cekak
crita novel
pawarta
wara-wara
Crita Cekak ing basa Indonesia padha karo...
cerita bersambung
cerita pendek
cerita novel
cerita fabel
Bedane Crita Cekak karo crita liyane yaiku....
basane njlimet
basane ora prasaja
basane gampang dimangerteni
critane ora duwe alur
Titikane Crita cekak salah sijine yaiku....
butuhake pirang-pirang dina kanggo ngrampungake
alur critane beda-beda kudu diwaca tenanan
critane dawa kudu dimangerteni supaya bisa ngerti tujuane
anggone maca mung butuhake wektu sedhela
Struktur pembangun unsur Crita Cekak yaiku....
unsur intrinsik lan unsur klasik
unsur intrinsik lan unsur ekstrinsik
unsur linguistik lan unsur ekstrinsik
unsur linguistik lan unsur klasik
Ing ngisor iki kang kejaba unsur intrinsik yaiku....
tema
punjering crita
lelawaning basa
sosial
unsur Crita kang gegayutane karo papan, wektu lan suasana diarani....
Tema
Setting
Lelawaning Basa
Sudut Pandang
Unsur intrinsik kang nudhuhake gagasan utama diarani....
Tema
Latar
Paraga
Amanat
unsur intrinsik kang gegayutane karo urutan rerngken prastawa diarani...
Tema
Latar
Alur
Amanat
Pesen sajroning Crita kang kalebu unsur intrinsik Crita Cekak yaiku....
gaya bahasa
sudut pandang
amanat
penokohan
