Sản xuất vật chất

Chính trị xã hội

Thực nghiệm khoa học

Thực nghiệm xã hội

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hóa từ sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật về mối liên hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật Cơ sở hạ tầng quyết định Kiến trúc thượng tầng

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất

Ba quy luật của phép biện chứng duy vật

Sáu cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật

Bộ lạc

Dân tộc

Quốc gia

Bộ tộc

Là sự tác động lẫn nhau, chi phối chuyển hóa lẫn nhau một cách khách quan, phổ biến, nhiều vẻ giữa các mặt, quá trình của sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng

Là sự thừa nhận rằng giữa các mặt của sự vật, hiện tượng và giữa các sự vật với nhau trong thực tế khách quan không có mối liên hệ nào cả

Sự tác động lẫn nhau, có tính khách quan, phổ biến, nhiều vẻ, không thể chuyển hóa cho nhau

Sự tác động lẫn nhau, có tính chủ quan, phổ biến, nhiều vẻ, có thể chuyển hóa cho nhau

Phạm trù triết học

Vật thể cảm tính

Thực tại khách quan

Thực thể khách quan

Động vật bậc cao cũng có ý thức như con người

Ý thức chỉ có ở con người

Người máy cũng có ý thức như con người

Con người giống như cỗ máy

Động vật bậc cao cũng có ý thức như con người

Ý thức chỉ có ở con người

Người máy cũng có ý thức như con người

Con người giống như cỗ máy

Ý thức là thuộc tính của mọi dạng vật chất

Ý thức là sự phản ánh nguyên si hiện thực khách quan

Ý thức là sự phản ánh năng động, sáng tạo hiện thực khách quan

Ý thức là sự phản ánh thụ động hiện thực khách quan

Tôn giáo - Thần thoại - Triết học

Thần thoại - Tôn giáo - Triết học

Triết học - Tôn giáo - Thần thoại

Thần thoại - Triết học - Tôn giáo

Thực tiễn

Khoa học

Nhận thức

Hiện thực khách quan

Lửa

Nguyên tử

Không khí

Nước

Cơ sở hạ tầng

Quan hệ sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Lực lượng sản xuất

Bản thể luận - Nhận thức luận

Duy vật - Duy tâm

Khả tri luận - Bất khả tri luận

Vật chất - Ý thức

Tùy vào năng lực bẩm sinh

Là sự nỗ lực của từng cá nhân

Chỉ dựa vào hoạt động thực tiễn của con người

Dựa vào sự phong phú của hiện thực khách quan

Cơ học

Lý học

Xã hội

Hóa học

Toàn bộ thế giới quanh ta

Toàn bộ thế giới khách quan

Là sự khái quát trong quá trình nhận thức của con người

Là hình phản ánh đối lập với thế giới vật chất

Khái niệm

Biểu tượng

Cảm giác

Suy lý

Hai

Ba

Bốn

Năm

Giữa vật chất và ý thức, cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào

Con người có khả năng nhận thức thế giới hay không

Vấn đề quan hệ giữa vật chất và ý thức

Vấn đề quan hệ giữa tư duy và tồn tại

Phương thức sản xuất

Quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất

Tư liệu sản xuất

Lực lượng điều hòa sự xung đột giai cấp

Lực lượng bảo vệ quyền lợi cho mọi giai cấp, tầng lớp xã hội

Bộ máy của giai cấp này dùng để trấn áp giai cấp khác

Bộ máy quản lý những hoạt động chung vì sự phát triển xã hội

Hai cặp phạm trù

Ba cặp phạm trù

Năm cặp phạm trù

Sáu cặp phạm trù

Hoạt động vật chất và tinh thần

Hoạt động tinh thần

Hoạt động vật chất

Hoạt động