wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

QH 7(6) grade #54-57

Total questions: 70

Worksheet time: 35mins

Name
Class
Date
1.

XV-XVII ғғ жазба деректерде «отыз қамал-қаласы» туралы атап өтілген қала:

a)

Отырар

b)

Сайрам

c)

Сауран

d)

Түркістан

2.

ІХ-ХІІ ғасырлармен салыстырғанда Оңтүстік Қазақстан қалаларының саны азайды:

a)

3 есеге жуық

b)

2 есеге жуық

c)

4 есеге жуық

d)

5 есеге жуық

3.

XV ғасырдың ортасынан бастап маңы қаңырап бос қалған қала:

a)

Сайрам

b)

Түркістан

c)

Сауран

d)

Отырар

4.

XVI ғ Отырарда қала тіршілігі орталық бөлігінде шоғырланған болса, қаланы тұрғындардың тастап кеткен уақыты:

a)

XIX ғ

b)

XVII ғ

c)

XVIII ғ

d)

XVI ғ

5.

Жер аумағының азаюы байқалған Оңтүстік Қазақстандағы қалалар қатары:

a)

Сарайшық

b)

Сайрам

c)

Омбы

d)

Сығанақ

e)

Созақ

6.

XVI ғасырда қорғаныс қамалы ретінде белгілі болған қала:

a)

Сайрам

b)

Түркістан

c)

Ташкент

d)

Сауран

7.

XVII ғасырдан бастап Қазақ хандығының діни және саяси орталығына айналған қала:

a)

Сайрам

b)

Түркістан

c)

Сауран

d)

Отырар

8.

Бүкіл Шығыс Дешті Қыпшақ үшін «сауда айлағы» және алғашқы қазақ билеушілерінің ордасы болған қала:

a)

Сарайшық

b)

Сығанақ

c)

Сайрам

d)

Созақ

9.

Археологтардың XVI-XVII ғасырларға жататын махаллалар (қала орамдары) орнын тапқан қаласы:

a)

Сайрам

b)

Сауран

c)

Түркістан

d)

Отырар

10.

XV-XVII ғғ әр қала маңында орталықтары қалыптасқан кәсіп:

a)

Бау-бақша егу

b)

Балық шаруашылығы

c)

Егіншілік

d)

Малшаруашылығы

11.

Орталық Азия мен Ресейдің сауда жасауы кезінде сауда керуендері өткен қалалар:

a)

Самарқан, Бұхара

b)

Баласағұн, Қашғар

c)

Сығанақ, Түркістан

d)

Пішпек, Тоқмақ

12.

XVI-XVII ғғ қытай фарфоры, орыс, ортаазия теңгелері табылған қалалары:

a)

Омбы, Орынбор, Ор

b)

Сарайшық, Астрахан, Жайық

c)

Отырар, Түркістан, Сауран

d)

Алмалық, Сайрам, Бұхара

13.

Орта ғасырларда Қазақстан аумағында егіншілік кәсібі дамыған аймақтар:

a)

Солтүстік, Шығыс Қазақстан

b)

Батыс, Орталық Қазақстан

c)

Жетісу, Оңтүстік Қазақстан

d)

Солтүстік, Батыс Қазақстан

14.

Қазақстанның қатал ауа райы жағдайында көп өнім беретін және күтім талғамайтын дақыл болған:

a)

Бидай

b)

Жүгері

c)

Тары

d)

Қарабидай

15.

Дешті Қыпшақ көшпелісі ұзақ жолға жиналған кезде өзімен бірге бір дорба балға бөктірілген жент алып жүретіндігін атап өткен зерттеуші:

a)

Таттар

b)

Яланкугтар

c)

Бұдұндар

d)

Жатақтар

16.

Қазақ халқының мәдениетінде ерекше орын алып, әдебиет және музыка өнері жетіле түскен уақыт:

a)

XV-XVI ғғ

b)

XV-XVII ғғ

c)

XVI-XVII ғғ

d)

XVII-XVIII ғғ

17.

Жыраулар атқарған қызмет түрлері:

a)

Хан кеңесшісі, ру басшылары

b)

Қолөнер, сауда басшылары

c)

Ханның аңшылық ісін жүргізушілер

d)

Елшілік ісін жүргізді

18.

XV ғасырдың ортасындағы әйгілі жырау:

a)

Үмбетей

b)

Қазтуған

c)

Бұқар

d)

Ақтамберді

19.

XV-XVI ғасырларда есімдері кеңінен белгілі болған жыраулар:

a)

Сыпыра

b)

Шал

c)

Шалкиіз

d)

Доспамбет

e)

Жиембет

20.

XV-XVI ғасырларды өмір сүріп, батырлық пен қаһармандықты дәріптеген жырау:

a)

Доспамбет

b)

Әйтеке

c)

Қазыбек

d)

Жиембет

21.

XV-XVI ғғ өмір сүрген поэзиясы отаншылдық тақырыпқа құрылған

терең философиялық мәнімен ерекшеленетін жырау:

a)

Тәтіқара

b)

Жиембет Бортоғашұлы

c)

Шалкиіз Тіленшілұлы

d)

Бұқар Қалқаманұлы

22.

«Еңсегей бойлы ер Есім» эпостық жырының авторы:

a)

Бұқар жырау

b)

Жиембет

c)

Үмбетей

d)

Тәтіғара

23.

Суырыпсалма қабілеті бар, табан астында өлең шығаратын адамды атады:

a)

Ақын

b)

Жырау

c)

Термеші

d)

Күйші

24.

Ел арасында нақыл сөз үлгісіндегі кең таралған лирикалық өлең түрі:

a)

Күй

b)

Жыр

c)

Өлең

d)

Терме

25.

Қазақ халқының XIV-XV ғасырлардағы батырлық эпостары:

a)

«Наурызбай-Қаншайым»

b)

«Ер Тарғын»

c)

«Қыз Жібек»

d)

«Қамбар батыр»

e)

«Айман-Шолпан»

26.

Халық ауыз әдебиетіндегі лиро-эпостық шынайы халықтық шығармалар:

a)

«Қыз Жібек»

b)

«Наурызбай-Қаншайым»

c)

«Айман-Шолпан»

d)

«Ер Тарғын»

e)

«Қозы Көрпеш-Баян сұлу»

27.

Ауыз әдебиетінің өнегелі ой-тұжырымға толы, тапқырлық танытатын жанры:

a)

Шешендік өнер

b)

Ертегі

c)

Мақал

d)

Мәтел

28.

XV-XVII ғғ қазақтардың исламмен қатар ұстап, құрмет тұтты:

a)

Тәңіршілдік

b)

Сиыр

c)

Түйе

d)

Ата-баба рухы (аруақ)

e)

Қой

29.

Қазақтардың жайлауға баратын көш малының басында үлкен екі алау жағып, олардың арасынан малды өткізуі:

a)

Отпен аластау

b)

Сумен аластау

c)

Аруақтарға табыну

d)

Тәңіршілдік

30.

Көшпелілер арасында жыл сайын бақылау жүргізіп, ауа райы болжамын жасап, маусымдық көші-қон уақытын анықтаған жыл санаушылар:

a)

Сынықшылар

b)

Есепшілер

c)

«Жауырыншылар»

d)

Бақсылар

31.

Көшпелі қазақтардың 12 жылдан тұратын күнтізбесі:

a)

«Кібісе жыл»

b)

Юлиан күнтіщбесі

c)

Хижра жыл санауы

d)

Мүшел

32.

Көшпелілердің көктемгі күн теңесуімен сәйкестендіріліп, жыл басы саналатын мейрам:

a)

1 қаңтардағы Жаңа жыл

b)

22 наурыздағы Наурыз мейрамы

c)

22 желтоқсандағы Күн мен түннің теңесуі

d)

14 наурыздағы Көрісу мейрамы (Маңғыстауда Амал мерекесі)

33.

Көшпелілердің кең ауқымда мерекеленген кездегі азық-түлік молшылығының белгісі ретінде дайындалған тағам:

a)

Жент

b)

Қымыз

c)

Шұбат

d)

Наурызкөже

34.

Қазақ халқының негізгі баспанасы:

a)

Жертөле

b)

Жартылай жертөле

c)

Киіз үй

d)

Там

35.

Ағаш қаңқа мен жабуға арналған киізден тұратын көшпелілердің баспанасы:

a)

Арба үстіндегі үйлер

b)

Киіз үй

c)

Жертөле

d)

Лашық

36.

Көшпелілер үйлерінің алты, сегіз, он, тіпті отыз қанатты болуы неге байланысты болды?

a)

Киіз үй көлемі кереге қанаттарының санына байланысты болды

b)

Киіз үйді жабатын киіздің үлкендігіне байланысты болды

c)

Салтанатты киіз үйлер

d)

Қарпайым баспана түріндегі киіз үйлер

37.

Көшпелілер үйлерінің алты, сегіз, он, тіпті отыз қанатты болуы неге байланысты болды?

a)

Тек тастан жасалып, киізбен жабылған үйлер

b)

Тек киізден жасалған үйлер

c)

Қарапайым баспана түріндегі киіз үйлер

d)

Тек ағаштан жасалған киіз үйлер

e)

Шаруашылық, жорық киіз үйлері

38.

Киіз үйдің ортасында орналасқан қасиетті орын:

a)

Төр

b)

Есік маңы

c)

Үйдің оң жағы

d)

Ошақ

39.

Киіз үйге кіреберіске қарама-қарсы құрметті орын:

a)

Төр

b)

Есік маңы

c)

Үйдің оң жағы

d)

Ошақ

40.

Киіз үйдің жиһазы қандай материалдардан жасалды?

a)

Тастан

b)

Ағаш

c)

Шыныдан

d)

Тері

e)

Киіз

41.

Қазақстанның солтүстік және солтүстік-шығыс аймақтарында тұрақты баспаналар қандай материалдан салды?

a)

Киізден

b)

Ағаш

c)

Тас

d)

Кірпіш

e)

Сүйектен

42.

Ер адам мен әйелдің негізгі сыртқы киімі:

a)

Тон, ішік

b)

Шапан, қамзол

c)

Тұлып, жейде

d)

Күпі, шидем

43.

Көшпелілердің қысқы баскиімі:

a)

Бөрік

b)

Тақия

c)

Тымақ

d)

Күлпәра

44.

Әйел баскиімдерінің ішінде ең құнды той киімі:

a)

Тақия

b)

Құндыз бөрік

c)

Кимешек

d)

Сәукеле

45.

Сәбиі дүниеге келісімен жас келіншек ақ матадан тігілген киім:

a)

Тақия

b)

Құндыз бөрік

c)

Кимешек

d)

Сәукеле

46.

Қазақтың тамағы негізінен тұрды:

a)

Ет пен сүт өнімдерінен

b)

Көкөністерден

c)

Балық пен сүттен

d)

Бал және астық өнімдерінен

47.

Бие сүтінен алынған сусын:

a)

Шұбат

b)

Қымыз

c)

Көже

d)

Айран

48.

Түйе сүтінен дайындалған сусын:

a)

Шұбат

b)

Қымыз

c)

Көже

d)

Айран

49.

Қазақ қоғамында болашақ күйеудің қалыңдық үшін төлеуі тиіс ақысы:

a)

Қоғамдық жұмыс

b)

Әскери міндеткерлік

c)

Салық төлеу

d)

Қалыңмал

50.

Үйленетін күйеу жігіт жағынан қыздың анасына берілетін жоралғы:

a)

Кәде

b)

Сарқыт

c)

Базарлық

d)

Сүтақы

51.

Күйеу жігіттің қыздың жақын туыстарына дайындайтын шағын сыйлығы:

a)

Сарқыт

b)

Кәде

c)

Базарлық

d)

Сүтақы

52.

Жаңа түскен келінге жаңа жұрты таныстырылып, өсиеттер айтылатын ғұрып:

a)

Жар-жар

b)

Тойбастар

c)

Сыңсу

d)

Беташар

53.

Қазақ қоғамындағы біріккен әскерлердің жоғарғы қолбасшысы саналған:

a)

Батыр

b)

Билер

c)

Сұлтандар

d)

Хан

54.

Бұхара түбіндегі ұрыста алған жарақаттан қайтыс болған қазақ ханы:

a)

Есім

b)

Тұрсын

c)

Тәуекел

d)

Жәңгір

55.

Орталық Азия мен Ресей қалаларында сатып алынған немесе қазақтардың өздері дайындаған зеңбіректер мен мылтықтар пайдаланыла бастаған уақыт:

a)

XVII ғ

b)

XVIII ғ

c)

XV ғ

d)

XIX ғ

56.

Тудың саны бір ханда қаншаға жеткен?

a)

7-ге дейін

b)

6-ға дейін

c)

9-ға дейін

d)

4-ке дейін

57.

«Толғама» әдісін Дешті Қыпшақ көшпелілерінің «ұрыстағы сенімді тәсілі» ретінде өз жазбаларында сипаттаған:

a)

Қадырғали Жалайыри

b)

Махмұд Қашғари

c)

Әбілғазы Баһадүр

d)

Бабыр

58.

1483-1530 жылдары өмір сүріп, «Бабырнама» немесе «Жазбалар» еңбегін қалдырған:

a)

Акбар

b)

Бабыр

c)

Құмайын

d)

Жаһаншах

59.

«Бабырнама» («Жазбалар») шығармасының қандай жанрда жазылған:

a)

Шежіре

b)

Дастан

c)

Мемуар

d)

Көркем шығарма

60.

1499-1551 жылдары өмір сүріп, парсы тілінде «Тарих-и-Рашиди» еңбегін жазған автор:

a)

Қадырғали Жалайыри

b)

Әбілғазы Баһадүр

c)

Ибн Рузбихан

d)

Мұхаммед Хайдар Дулати

61.

Жастайынан Бабыр сарайында тәрбиеленіп, білім алған әдебиет, ғылым, өнерді меңгерген тарихшы:

a)

Махмұд Қашғари

b)

Жүсіп Баласағұн

c)

Мұхаммед Хайдар Дулати

d)

Әбілғазы Баһадүр

62.

Көркем жазуға, сурет салуға, жебе дайындап, садақтың адырнасын тартуға, барлығына қолы икемді болды», деп Дулатиды сипаттаған:

a)

Саид хан

b)

Абд ар-Рашид

c)

Акбар

d)

Бабыр

63.

"Тарих-и-Рашиди» кітабында қазақтар мен Орталық Азияның басқа түркі халықтарының тарихы туралы деректер бар. Еңбек Қазақ хандығының тарихы бойынша нақты деректердің молдығымен маңызды орын алады. Оның жазбалары – Қазақ хандығы құрылуының бұрынғы және кейінгі тарихын жүйелі баяндаған бірден-бір құнды еңбек.

Мәтінге сүйеніп «Тарих-и-Рашиди» еңбегінің авторы мен еңбектің негізгі мазмұнын көрсетіңіз:

a)

Масуд ибн Усман Кухистани, 1428-1468 жж Әбілқайыр хандығы

b)

Мұхаммед Хайдар Дулати, XIV-XVI ғғ Моғолстанның тарихы

c)

Фазлаллах ибн Рузбихан, XV-XVI ғғ Мұхаммед Шайбани мемлекеті

тарихы

d)

Өтеміс қажы, XVI ғ, «Шыңғыснама»

64.

Тәуекел хан тұсындағы ықпалды би, жалайыр руынан шыққан «Жәмиғ-ат-Тауарих» («Жылнамалар жинағы») еңбегінің авторы:

a)

Махмұд Қашғари

b)

Жүсіп Баласағұн

c)

Қадырғали Жалаири

d)

Әбілғазы Баһадүр

65.

1587 жылы орыстарға тұтқынға түсіп, ұзақ уақыт орыс патшалығында тұрған (дар):

a)

Жалым сұлтан

b)

Ондан сұлтан

c)

Қадырғали Жалаири

d)

Оразмұхаммед сұлтан

e)

Есім сұлтан

66.

«Кітап XV-XVI ғасырлардағы қазақ тарихына арналған. Қадырғалидың қазақ хандары мен сұлтандарының шежіресі туралы деректері ерекше құнды. Бұл еңбекте Қазақ хандығы, оның билеушілері мен батырлары туралы материалдар келтірілген. Кітап араб әрпімен, қазақ тілінде жазылған маңызды тарихи дереккөз ғана емес, XVI ғасырдағы қазақ тілінің ескерткіші де болып табылады. Қадырғали туындысы – қазақ тайпаларының өкілі жазған алғашқы тарихи еңбек»

Мәтінді оқып, Қадырғали Жалаиридың жазған кітабын көрсетіңіз:

a)

«Шыңғыснама»

b)

«Жәмиғ-ат-Тауарих»

c)

«Тарих-и-Абулхаирхани»

d)

«Тарих-и-Рашиди»

67.

«Бұл еңбек XVI ғасырда жазылған. Кітапта Жошы әулетінің тарихы баяндалады. Бұл шығармада ХІІІ-XV ғасырлардағы саяси тарих, Алтын Орданы басқарған хандар, сол кезеңдегі Батыс және Оңтүстік Қазақстан туралы көптеген деректер бар»

Мәтінді оқып, жазылған еңбек пен авторды көрсетіңіз:

a)

«Жылнамалар жинағы», Қадырғали Жалаири

b)

«Шыңғыснама», Өтеміс қажы

c)

«Тарих-и-Рашиди», Мұхаммед Хайдар Дулати

d)

«Тарих-и Әбілқайыр хани», Масуд бин Осман Кухистани

68.

Масуд бин Осман Кухистанидың «Тарих-и Әбілқайыр хани» еңбегінде сипатталған тарих:

a)

Әбілқайыр хан билік еткен кезеңдегі «көшпелі өзбектер» тарихы

b)

Әбілқайыр хан билік еткен кездегі Сібір хандығының тарихы

c)

Шайбани ұрпақтарының Мауараннахрдағы Темір ұрпақтарымен таласы

d)

Жошы ұрпақтарының Шайбани ұрпақтарымен таққа таласының тарихы

69.

«Шежре-и түрк» («Түрік шежіресі») кітабының авторы – 1603-1664 жылдары өмір сүрген Хиуа қаласының ханы, тарихшы еді. «Шежре-и түрк» Шыңғысхан әулетінің тарихына арналған. Онда қазақ халқының құрамына енген түркі тайпалары туралы құнды деректер бар. Кітап авторы тарихи еңбектер ғана емес, әскери іс пен ақындық өнер туралы еңбектер де жазған»

Мәтінге сүйеніп «Шежре-и түрк» еңбегінің авторын анықтаңыз:

a)

Махмұд Қашғари

b)

Жүсіп Баласағұн

c)

Қадырғали Жалаири

d)

Әбілғазы Баһадүр

70.

«Одан Мұхаммед Хайдардан дүниеге игі істер тарады, ол ерекше қабілетті еді. Оның жазу емлесі таза, стилі айқын, өлеңі нақышты еді. Сирек кездесетін батылдықтың адамы және шебер әскербасы болды. Ол Қашғардан Тибетке өтті. Кашмирге келіп, ел басқарды. Кашмирде қайтыс болды. Оның Қашғар билеушісі Рашид ханға арнап жазған «Тарих-и-Рашидиі» бүкіл жұртшылыққа белгілі».

XVI-XVII ғғ аралығында Мұхаммел Хайдардың еңбегі туралы жазған автор:

a)

Ибн Рузбихан

b)

Ахмад Рази

c)

Махмұд Қашғари

d)

Махмұд ибн Уәли