WorksheetsДаму 100-150
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Оқыту тәсілі:
іс-әрекеттің жеке бөлігі;
әдістердің жеке амалдары;
мақсатқа жету жолы;
ақиқатқа жету жолы;
басты ереже.
Оқыту құралдары:
әңгіме;
таблица,оқулық, аудио-видио материалдар;
түсіндіру;
әңгімелеу;
лекция;
Сөздік, көрнекілік, практикалық әдістер тобы қандай жолмен жүйеленген:
оқушылардың таным белсенділігін арттыруға қарай;
оқытудың мақсат-міндеттеріне қарай;
білім алудың көзіне қарай;
дидактиканың мақсат-міндеттеріне қарай;
сабақ кезеңдеріне қарай.
Оқушылардың таным белсенділігін арттыруға негізделген оқыту әдістерінің қатары:
үй тапсырмасын тексеру әдістері;
жаңа материиалды түсіндіру әдістері;
әңгіме, түсіндіру, лекция;
зерттеу, проблемалық баяндау, ішінара іздену әдістері;
кітаппен жұмыс, практикалық әдістер.
Оқытудық көрнекілік әдістері:
репродуктивті, түсіндірмелі-иллюстративті;
зерттеу, ішінара іздену;
графикалық, лабораториялық;
практикалық.
иллюстрация, демонстрация,бақылау;
Проблемалық әдіс дегеніміз не:
мәселе туғызу;
көрнекілік қолдану;
дайын білімді хабарлау;
ішінара іздену;
еске түсіру, қайталау.
Оқытудың жүйелілігі мен бірізділік принципі:
білімді саналылықпен белсене қабылдап,оның өмір және практикамен байланысын тереңдету, оқытылатын фактілер мен құбылыстардың мәніне түсіну;
оқыту процесінде балаларды үнемі өз бетімен жұмыс істеуге , білімдерін жүйелі түрде тексеріп, есебін алып отыруда, күнделікті сабаққа дайындықпен келуге үйретеді.
жеңілден қиынға , қарапайымдылықтан күрделілікке көшу;
оқушылардың таным қабілетінің дамуына, дүниеге көзқарасының және жоғары адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына әсер ету;
еліміздің және шетелдердің өмірімен, оларда болып жатқан түрлі оқиғалармен таныстырып отыруды талап ету;
Оқытудың саналылық пен белсенділік принципі:
жеңілден қиынға , қарапайымдылықтан күрделілікке көшу;
оқушылардыңтаным қабілетінің дамуына, дүниеге көзқарасының және жоғары адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына әсер ету;
білімді саналылықпен белсене қабылдап,оның өмір және практикамен байланысын тереңдету, оқытылатын фактілер мен құбылыстардың мәніне түсіну;
еліміздің және шетелдердің өмірімен, оларда болып жатқан түрлі оқиғалармен таныстырып отыруды талап ету
оқыту процесінде балаларды үнемі өз бетімен жұмыс істеуге , білімдерін жүйелі түрде тексеріп, есебін алып отыруда, күнделікті сабаққа дайындықпен келуге үйретеді.
Оқытудың ғылымилық принципі:
білімді саналылықпен белсене қабылдап,оның өмір және практикамен байланысын тереңдету, оқытылатын фактілер мен құбылыстардың мәніне түсіну;
жеңілден қиынға , қарапайымдылықтан күрделілікке көшу;
еліміздің және шетелдердің өмірімен, оларда болып жатқан түрлі оқиғалармен таныстырып отыруды талап ету;
оқушылардың таным қабілетінің дамуына, дүниеге көзқарасының және жоғары адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына әсер ету;
оқыту процесінде балаларды үнемі өз бетімен жұмыс істеуге , білімдерін жүйелі түрде тексеріп, есебін алып отыруда, күнделікті сабаққа дайындықпен келуге үйретеді.
Дамыта оқыту идеясын қалыптастырушы:
Я.А.Каменский
И.Песталоцци;
Д.Дьюй
Ж.Руссо
А.Дистерверг;
И.Г.Пестолоцидің дидактикаға қосқан үлесі:
бастауыш оқыту негізін;
дамыта оқыту теориясын;
дейгейлік оқыту теориясын;
проблемалық оқыту теориясын;
саралап оқыту негізін.
Дидактикаға қазақша анықтама берген:
Н.Құлжанова;
Ж.Аймауытов;
М.Жұмабаев;
М.Дулатов;
А.Байтұрсынов;
Оқыту процесінің қозғаушы күші:
оқушыларды білім, іскерлік,дағды жүйесімен қаруландыру;
білімді игеру бағытындағы мұғалімнің және оқушының іс-әрекеттерінің жиынтығы,
оқытудағы қарама-қайшылық процесі;
мадақтау мен жазалау;
ата-ананың көмегі.
Білім беру ұғымын педагогикаға алғаш рет енгізген:
Я.А.Каменский;
Ж.Руссо
А.Дистерверг;
И.Песталоцци;
Д.Дьюи
Ертедегі Грецияда оқытуды ұйымдастырудың қандай формасы пайдаланылды:
жеке-топтық.
ұжымдық
топпен
жұппен
жеке
Сабақ:
оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы;
оқытуды ұйымдастырудың жалпы формасы;
мұғалім мен оқушының біріккен іс-әрекеті;
мұғалім мен оқушының шығармашылық еңбегі;
оқыту формасы,
Сынып-сабақ жүйесін теориялық дәлелдеп, енгізген:
А.Дистерверг;
Я.А.Каменский;
И.Песталоцци;
Д.Дьюй
Ж.Руссо
Оқытуды ұйымдастырудың басқа формалары:
семинар, сабақ;
үйірме, практикум;
экскурсия,семинар,практикум,факультатив, консультация,үй оқу жұмысы;
оқу үй жұмысы, емтихан;
факультатив,сынақ.
Экскурсияның түрлері:
тақырыптық,кезектегі;
ағымдық, қорытынды;
кіріспе,тақырыптық;
кіріспе, кезектегі,қорытынды;
кезектегі,қорытынды.
Сабақ құрылымы:
сабақ бөліктерінің өзара байланысы;
құрылым элементтерінің аралығындағы ішкі өзара байланыс;
оқушылардың танымдық іс-әрекетіндегі белсенділігі мен жинақтылығы;
сабақ бойында оқушыларды белсенді,тиімді жұмысқа жұмылдыру.
сабақ тұтастығын қамтамасыз ететін, оның элементтерінің жиынтығы;
Сабақ бірліктері:
логикалық, психологиялық,ұйымдастырушылық;
дидактикалық, психологиялық;
ұйымдастырушылық,жинақтылық
көрнекілік,мақсаттылық,
логикалық,дидактикалық.
Логикалық бірлік дегеніміз:
сабақ барысында оқушылардың зейін, қабылдау, қабілеттерін басқара білу;
сабақ бөліктерінің аралығындағы ішкі байланыс заңдылығы ;
оқушыларды ұйымдастырып, сабаққа керекті құралдарды іріктей білу;
құрылым элементтерінің аралығындағы ішкі байланыс;
танымдық іс-әрекетіндегі белсенділігі мен жинақтылығы.
Психологиялық бірлік:
сабақ бөліктерінің аралығындағы ішкі байланыс заңдылығы ;
оқушыларды ұйымдастырып, сабаққа керекті құралдарды іріктей білу;
сабақ барысында оқушылардың зейін, қабылдау, қабілеттерін басқара білу;
іс-әрекетінің мотивтерін жасау;
бүкіл сабан бойына оқушыларды белсенді, тиімді жұмысқа ұйымдастыру,
Аралас сабақтың құрылымын көрсет:
жаңа материалды баяндау,алғашқы бекіту,үй тапсырмасы;
ұйымдастыру кезеңі,үй тапсырмасын тексеру, бекіту;
танымдық міндеттерді қою, мотивація;
ұйымдастыру кезеңі,үй тапсырмасын тексеру,жаңа материалды мұғалімнің баяндауы,жаңа материалды бекіту,үй тапсырмасын беру;
таңдау және оқып білудің бірізділігі.
Оқу бағдарламасы,оқулық, оқу құралдары негізінде жасалатын жоспар :
тақырыптық;
оперативтік;
апталық,
айлық
күнтізбелік;
Бағалау:
оқушы жұмысындағы дербестікті, тапсырманы дұрыс орындау нәтижесін, білімнің ,іскерліктің ,дағдының сапасын анықтауды айтады;
оқу жұмысының сапасы туралы мағлұмат алу;
педагогикалық басшылықтың және оқушылардың танымдық іс-әрекетін меңгерудің функциясы;
оқу бағдарламасының белгілі тарауын оқып болғаннан кейін БІД-ын тексеру;
оқушылардың алған білімі туралы хабар алу.
Бақылау түрлері:
жылдық, тоқсандық;
тақырыптық, тара улар бойынша,қорытынды;
қорытынды, оқтын-оқтын бақылау;
тарау бойынша, тақырыптық
кезектегі, ағымдық;
«Білім туралы »Заң қашан қабылданды:
1999 ж
2006 ж
2007 ж
2001 ж
1998 ж
Белль-Ланкастер жүйесі:
сабақты болдырмауды, жүйелі курстардың оқытылмауын талап етеді;
коллективтен жекеленетін адамдардың психологиясын тәрбиелеу;
қабілетті,дарынды балаларға бөліп оқытты;
600-ден астам оқушылармен алкен залда өткізеді,содан соң топтарға бөледі;
оқушылардың белгілі құрамымен кесте бойынша сабан жүргізілді.
Нешінші жылдан бастап оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы сабақ болып енгізілді::
1932ж
1935 ж
1936 ж
1946 ж
1930 ж
Тәрбие принципі дегеніміз:
тәрбие процесін, ұйымдастырылуы мен әдістерін айқындайтын ережелер жиынтығы;
адам бойындағы жақсылық нышандарына сүйсіну;
өмір мен практиканың байланысты болуы;
еңбек арқылы тәрбиелеу;
балаға жоғары талап қою;
Жеке адамға талап қоюшылық пен баланы құрметтей білудің бірлікте болу принципі:
адамгершілікке жатпайтын іс-әрекеттермен қарсы күресу дағдысын қалыптастырады, тәрбие жұмысында формализм болмауына ықпал жасайды;
балаға жоғары талап қою, оның күш-жігері мен қабілеті, еркіне сенім көрсетумен ұштасуы керек;
адамды тек материалдық-рухани байлықтарды жасаушы ғана емес, оны азамат ретінде көрінетін жеке тұлға етіп қалыптастыру:
педагогикалық жұмыстың же місті болуының ең басты шарттарының бірі-тәрбиенің анық,айқын мақсатының болуы;
адам бойында борыш, ар-ұят, талғам, мәдениетті мінез-құлықтың адамгершілік қадір-қасиеттің үйлесімді дамуының қажеттілігін қамтиды.
Сана мен мінез-құлықтың бірлікте болу принципі:
балаға жоғары талап қою, оның күш-жігері мен қабілеті, еркіне сенім көрсетумен ұштасуы керек;
адамгершілікке жатпайтын іс-әрекеттермен қарсы күресу дағдысын қалыптастырады, тәрбие жұмысында формализм болмауына ықпал жасайды;
адам бойында борыш, ар-ұят, талғам, мәдениетті мінез-құлықтың адамгершілік қадір-қасиеттің үйлесімді дамуының қажеттілігін қамтиды;
педагогикалық жұмыстың же місті болуының ең басты шарттарының бірі-тәрбиенің анық,айқын мақсатының болуы.
адамды тек материалдық-рухани байлықтарды жасаушы ғана емес, оны азамат ретінде көрінетін жеке тұлға етіп қалыптастыру:
Еңбек арқылы тәрбиелеу принципі:
балаға жоғары талап қою, оның күш-жігері мен қабілеті, еркіне сенім көрсетумен ұштасуы керек; әцы
адамгершілікке жатпайтын іс-әрекеттермен қарсы күресу дағдысын қалыптастырады, тәрбие жұмысында формализм болмауына ықпал жасайды;
педагогикалық жұмыстың же місті болуының ең басты шарттарының бірі-тәрбиенің анық,айқын мақсатының болуы;
адамды тек материалдық-рухани байлықтарды жасаушы ғана емес, оны азамат ретінде көрінетін жеке тұлға етіп қалыптастыру;
адам бойында борыш, ар-ұят, талғам, мәдениетті мінез-құлықтың адамгершілік қадір-қасиеттің үйлесімді дамуының қажеттілігін қамтиды.
Тәрбиеші мен тәрбиеленушінің өзара байланыс іс-әрекеттерінде адамдық қасиеттерінің қалыптасуына бағытталған педагогикалық жұмыс тәсілдері не деп. аталады::
тәрбие әдісі;
тәрбие тәсілі;
тәрбие құралы;
тәрбие принциптері;
тәрбие заңдылығы.
Тәрбие әдісінің құрамды бөлігі:
тәсіл;
мақсат;
мазмұны;
құралы;
әңгіме;
Тәрбие құралы:
жаттықтыру,үйрету;
іс-әрекеттің түрлері, көрнекі құралдар,коммуникация құралдары;
қоғамдық пікір,талап;
тәрбиелеуші ситуація, әңгіме;
өнеге, диспут,лекция.
Сендіру әдістерінің қатарын көрсет:
жаттығу, үйрету;
жазалау,жарыс;
әңгіме, үлгі өнеге, қоғамдық пікір;
тәрбиелеуші ситуация, мақтау;
өзін-өзі бақылау, аутотренинг.
Ынталандыру әдістерін көрсет:
әңгіме, үлгі өнеге, қоғамдық пікір;
жаттығу, үйрету;
тәрбиелеуші ситуация, мақтау;
мадақтау, жазалау,жарыс;
өзін-өзі бақылау, аутотренинг.
Ю.Бабанский тәрбие әдістерін неше топқа жіктеді:
6
2
3
5
4
Жеке адамның дамуына әсер ететін факторларды көрсет:
орта, тәрбие, тұқымқуалаушылық;
оқыту мен білім беру;
макроорта;
мінез-құлық;
тағдыр;
Жеке адамның дамуына ықпал ететін негізгі фактор:
әлеуметтік орта;
тәрбие
микроорта,
тұқымқуалаушылық;
мезоорта.
Жеке адамның мінез-құлқының дамуына ықпал жасайтын қоғамдағы әлеуметтік қатынас, қандай орта деп. аталады:
табиғи орта;
микроорта;
әлеуметтік орта;
макроорта;
мезоорта,
Оқушыны жан-жақты зерттеп тани білу қандай іскерлікке жатады:
танымдық;
қарым-қатынас;
сөйлеу;
зерттеушілік;
хабарлама;
Адамгершілік тәрбиесі дегеніміз:
адамгершілік, тәртіп нормаларын білу;
кез келген жағдайда дұрыс тәртіп нормаларының қалыптасуы;
діни сенімдердің әдет-ғұрыптардың негізінде сапалардың қалыптасуы;
өзінің азаматтық құқықтарымен міндеттерін мегеру.
жеке тұлғаның мінез-құлықтарының, әдет-дағдысының, білімдерінің ережелерімен талаптарына және оларды қадағалауға айналған моральдық нормалар;
«…менің негізгі принципім: адамға әрқашан барынша көп талап қою, сонымен қатар он мейлінше қатты сыйлау»-кімнің пікірі:
А.С.Макаренко;
А.Құнанбаев;
В.А.Сухомлинский;
Ы.Алтынсарин;
Ж.Аймауытов.
Педагогикалық процес те оқушылардың дәлелді талап-тілектері мен мұқтаждықтарын имандылық, демократиялық принцип тер негізінде тәрбиелеу қай заңдылық:
жеке адам тәрбиесі мен дамуының бірлігі мен өзара байланыстылығы;
тәрбие процесінің қорытынды нәтижесі бүгінгі өмір талабына сай болуы;
тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеудің бірлігі;
тәрбие процесінің қоғам өмірімен байланыстылығы;
тәрбиенің әдіс-тәсіл, формаларының бірлікте болуы.
«Мектеп, тәрбиеші және ұстаздар адамның тіпті жалғыз ғана тәрбиешісі емес, онгың сонша кошті, әлде қайда кошті арнайы тәрбиешілері:табиғат, отбасы, қоғам, халқы және оның тілі болады»,-деген кім:
А.С.Макаренко;
В.А.Сухомлинский;
К.Д.Ушинский;
Ы.Алтынсарин;
Ж.Аймауытов.
Өзін-өзі тәрбиелеу дегеніміз
мұғалімнің басшылығымен жүргізілетін жұмыс;
өз бетімен білімін толықтыру;
мақсат көзделген процесс;
өз бойындағы жаман-жақсы қасиеттерін анықтап, жақсылығын асырып, кемшілігін жою;
адам қасиеті туралы теорія.
«Егер педагогика адамды жан-жақты тәрбиелегісі келсе, ол оны алдымен барлық жағынан білуі тиіс» деп. жазған :
А.С. Макаренко;
В.А. Сухомлинский;
М. Дулатов;
Е.А. Байтұрсынов.
К.Д. Ушинский;
