Quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất

Phương thức sản xuất

Sản xuất vật chất

Lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất

Phương thức sản xuất

Sản xuất vật chất

Biện chứng

Siêu hình

Hữu cơ

Trực tiếp

Lực lượng sản xuất - quan hệ sản xuất - quan hệ sản xuất - lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất - lực lượng sản xuất - quan hệ sản xuất - quan hệ sản xuất -

Lực lượng sản xuất - quan hệ sản xuất - lực lượng sản xuất - quan hệ sản xuất

quan hệ sản xuất - lực lượng sản xuất - quan hệ sản xuất - lực lượng sản xuất -

Nội dung

Hình thức xã hội

Kết quả

Nguồn gốc

Hình thức xã hội

Nội dung

Nguồn gốc

Khuynh hướng

Cách mạng

Năng động

Thường xuyên vận động và phát triển

Ổn định

Tính ổn định tương đối

Năng động

Cách mạng

Thường xuyên vận động và phát triển

mục đích - xu hướng - động lực thúc đẩy

động lực thúc đẩy - mục đích - xu hướng

động lực thúc đẩy - xu hướng - mục đích

mục đích - động lực thúc đẩy - xu hướng

2 - Thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất

2 - Thúc đẩy hoặc gạt bỏ sự phát triển của lực lượng sản xuất

2 - Vận hành hoặc kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất

2 - Vận hành hoặc gạt bỏ sự phát triển của lực lượng sản xuất

Giải quyết mâu thuẫn

Thống nhất phù hợp

Xảy ra mâu thuẫn

Đấu tranh mâu thuẫn

Có ý nghĩa phương pháp luận quan trọng trong phát triển kinh tế

Có ý nghĩa biện chứng quan trọng trong phát triển kinh tế

Có ý nghĩa khoa học quan trọng trong phát triển kinh tế

Có ý nghĩa cốt lõi quan trọng trong phát triển kinh tế

cơ sở khoa học - nhận thức sâu sắc

nhận thức sâu sắc - ý thức sâu sắc

nhận thức sâu sắc - phát triển vững mạnh

cơ sở khoa học - phát triển vững mạnh

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội

Ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội và ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội quyết định tồn tại xã hội và ý thức xã hội tác động trở lại ý thức xã hội

Ý thức xã hội quyết định ý thức xã hội và tồn tại xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội và ý thức xã hội có mối quan hệ biện chứng

Ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội, trước hết là tác động kinh tế

Xã hội còn tồn tại sự phân chia giai cấp thì ý thức xã hội cũng mang tính giai cấp

Hình thái ý thức - xã hội quyết định nội dung, đặc điểm của tồn tại xã hội

nội dung, tính chất, đặc điểm, xu hướng vận động, sự biến đổi và sự phát triển

nội dung, tính chất, đặc điểm, khuynh hướng, sự biến đổi và sự phát triển

nguồn gốc, tính chất, đặc điểm, xu hướng vận động, sự biến đổi và sự phát triển

nội dung, tính chất, động lực, xu hướng vận động, sự biến đổi và sự phát triển

Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn hoặc có thể vượt trước so với tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có tính kế thừa trong sự phát triển của nó và có khả năng tác động trở lại tồn tại xã hội

Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội trong sự phát triển của chúng

Khuynh hướng và nguồn gốc giữa các hình thái ý thức xã hội trong sự phát triển của chúng

tập đoàn người to lớn - chiếm đoạt lao động - địa vị khác nhau - xã hội kinh tế

xã hội kinh tế - chiếm đoạt lao động - địa vị khác nhau - tập đoàn người to lớn

xã hội kinh tế - chiếm đoạt tài sản - địa vị khác nhau - tập đoàn người to lớn

tập đoàn người to lớn - chiếm đoạt tài sản - địa vị khác nhau - xã hội kinh tế

Về quan hệ của họ đối với việc sở hữu những tư liệu sản xuất của xã hội

Về vai trò của họ trong tổ chức lao động quản lý sản xuất

Về cách thức hưởng thụ của cải xã hội

Về khuynh hướng phát triển tư duy

Những tập đoàn người có địa vị kinh tế - xã hội khác nhau về vị trí, vai trò trong hệ thống sản xuất xã hội nhất định. Giai cấp là một phạm trù kinh tế - xã hội có tính lịch sử

Dấu hiệu chủ yếu quy định kinh tế xã hội của giai cấp là các mối quan hệ kinh tế - vật chất giữa các tập đoàn người trong phương thức sản xuất

Thực chất quan hệ giai cấp là tập đoàn người này chiếm đoạt lao động của tập đoàn người khác do đối lập về địa vị trong chế độ kinh tế - xã hội nhất định

Nguồn gốc chủ yếu quy định quan hệ giai cấp của giai cấp là các mối quan hệ kinh tế - vật chất giữa các tập đoàn người trong phương thức sản xuất

Sự phát triển của lực lượng sản xuất

Sự phát triển của phương thức sản xuất

Xuất hiện chế độ tư hữu

Xuất hiện chế độ chiếm hữu nô lệ

Xuất hiện chế độ tư hữu

Xuất hiện chế độ chiếm hữu nô lệ

Sự phát triển của lực lượng sản xuất

Sự phát triển của phương thức sản xuất

phức tạp - chuyển hóa giai cấp

phức tạp - hình thành giai cấp

đơn giản - hình thành giai cấp

đơn giản - chuyển hóa giai cấp

Là tổng thể các giai cấp và mối quan hệ giữa các giai cấp, tồn tại trong một giai đoạn lịch sử nhất định

Là tổng thể con người và mối quan hệ giữa con người, tồn tại trong một giai đoạn lịch sử nhất định

Là đặc thù các giai cấp và mối quan hệ giữa các giai cấp, tồn tại trong một giai đoạn lịch sử nhất định

Là đặc thù con người và mối quan hệ giữa con người, tồn tại trong một giai đoạn lịch sử nhất định

Giai cấp cơ bản: Gắn với phương thức sản xuất thống trị nhất định nhưng vận động và biến đổi không ngừng

Giai cấp không cơ bản: Gắn với phương thức sản xuất tàn dư mầm mống nhưng vận động và biến đổi không ngừng

Tầng lớp trung gian: Không có địa vị xã hội nhất định và luôn vận động và biến đổi không ngừng

Tầng lớp không trung gian: Có địa vị xã hội nhất định và luôn vận động và biến đổi không ngừng

Đấu tranh giai cấp là đấu tranh của bộ phận nhân dân này chống lại một bộ phận khác

Đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động, chống lại bọn đặc quyền đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám

Cuộc đấu tranh của người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người tư hữu sản hay giai cấp tư sản

Đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị chia cắt , chống lại bọn đặc quyền đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám

Sự đối lập về lợi ích căn bản không thể điều hòa giữa các giai cấp

Trong đấu tranh giai cấp, liên minh giai cấp là tất yếu

Cuộc đấu tranh của các tập đoàn người to lớn có lợi ích căn bản đối lập nhau trong một phương thức xã hội nhất định

Cuộc đấu tranh của quần chúng lao động bị áp bức, bóc lột chống lại giai cấp áp bức, bóc lột nhằm chống lại sự phát triển của chúng

lợi ích căn bản - phương thức sản xuất - sự thống trị

lợi ích tuyệt đối - phương thức sản xuất - sự thống trị

lợi ích tuyệt đối - phương thức sản xuất - sự phát triển

lợi ích căn bản - phương thức sản xuất - sự phát triển

Trực tiếp, quan trọng của lịch sử

Trực tiếp, quan trọng của xã hội

Gián tiếp, quan trọng của lịch sử

Gián tiếp, quan trọng của xã hội

Khi lực lượng sản xuất phát triển - quan hệ sản xuất lỗi thời, lạc hậu

Khi lực lượng sản xuất phát triển - quan hệ sản xuất phát triển

Khi lực lượng sản xuất lạc hậu - quan hệ sản xuất lỗi thời, lạc hậu

Khi lực lượng sản xuất lạc hậu - quan hệ sản xuất phát triển

Xóa bỏ quan hệ sản xuất cũ, thay thế quan hệ sản xuất mới thông qua cách mạng xã hội để chuyển sang hình thái kinh tế xã hội tiến bộ hơn

Xóa bỏ quan hệ sản xuất cũ, thay thế lực lượng sản xuất mới thông qua cách mạng xã hội để chuyển sang hình thái kinh tế xã hội tiến bộ hơn

Xóa bỏ lực lượng sản xuất cũ, thay thế quan hệ sản xuất mới thông qua cách mạng xã hội để chuyển sang hình thái kinh tế xã hội tiến bộ hơn

Xóa bỏ lực lượng sản xuất cũ, thay thế lực lượng sản xuất mới thông qua cách mạng xã hội để chuyển sang hình thái kinh tế xã hội tiến bộ hơn

Đấu tranh kinh tế <=> Đấu tranh chính trị <=> Đấu tranh tư tưởng

Đấu tranh kinh tế <=> Đấu tranh chính trị <=> Đấu tranh lịch sử

Đấu tranh kinh tế <=> Đấu tranh lịch sử <=> Đấu tranh tư tưởng

Đấu tranh kinh tế <=> Đấu tranh tư tưởng <=> Đấu tranh chính trị

Đấu tranh kinh tế

Đấu tranh xã hội

Đấu tranh tư tưởng

Đấu tranh xã hội

Là hình thức đấu tranh cao nhất của giai cấp vô sản, mục đích là lật đổ ách thống trị

Là một trong những hình thức cơ bản trong đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản, mục đích là bảo vệ những lợi ích của giai cấp vô sản

Là một trong những hình thức cơ bản trong đấu tranh nhân quyền của giai cấp vô sản, mục đích là bảo vệ những lợi ích của giai cấp vô sản

Là hình thức đấu tranh nhân quyền cao nhất của giai cấp vô sản, mục đích là lật đổ ách thống trị

đập tan - tư sản - tư tưởng cách mạng và khoa học - Marx - Lenin

đập tan - tư sản - tư tưởng cách mạng và khoa học - giáo điều

đập tan - vô sản - tư tưởng cách mạng và khoa học - Marx - Lenin

đập tan - vô sản - tư tưởng cách mạng và khoa học - giáo điều

Điều kiện mới với những thuận lợi cơ bản với những khó khăn, thách thức đặt ra

Điều kiện mới với những thuận lợi tuyệt đối với những khó khăn, thách thức đặt ra

Điều kiện sẵn có với những thuận lợi tuyệt đối với những khó khăn, thách thức đặt ra

Điều kiện sẵn có với những thuận lợi cơ bản với những khó khăn, thách thức đặt ra

Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản

Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa phong kiến và chủ nghĩa tư bản

Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa phong kiến

Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa Marx - Lenin và chủ nghĩa tư bản

Hình thức - hình thức - nhiệm vụ cụ thể

Khuynh hướng - hình thức - nhiệm vụ cụ thể

Hình thức - hình thức - nhiệm vụ tổng thể

Khuynh hướng - hình thức - nhiệm vụ tổng thể

Do đặc điểm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chi phối nên đấu tranh giai cấp là điều tất yếu

Do khuynh hướng của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chi phối nên đấu tranh giai cấp là điều tất yếu

Do xu hướng của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chi phối nên đấu tranh giai cấp là điều tất yếu

Do hình thức của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chi phối nên đấu tranh giai cấp là điều tất yếu

3 - 2 - 1 - 4

1 - 2 - 3 - 4

3 - 1 - 2 - 4

4 - 3 - 2 - 1

Thị tộc là thiết chế xã hội đầu tiên, hình thức cộng đồng sớm nhất của loài người

Thị tộc có cùng tổ tiên, nói chung một thứ tiếng và tiến hành lao động chung, cùng thói quen và tín ngưỡng

Mỗi Thị tộc đều có tên gọi riêng và họ bầu ra tù tưởng, lãnh tụ quân sự để điều hành công việc chung

Thị tộc có cùng tổ tiên, nói chung một thứ tiếng và tiến hành lao động chung, khác thói quen và tín ngưỡng

Thiết chế xã hội đầu tiên của loài người

Hình thức cộng đồng sớm nhất của loài người

Có tên gọi riêng, nói chung một thứ tiếng, có tập quán và tín ngưỡng chung

Ổn định về lãnh thổ

Cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về đất đai và công cụ sản xuất, tiến hành lao động chung

Có tên gọi riêng, nhưng chung một thứ tiếng, tập quán và tín ngưỡng

Đứng đầu là một hội đồng gồm những tù trưởng của các thị tộc tham gia bộ lạc và có một vị thủ lĩnh tối cao

Thiết chế xã hội thứ hai, hình thức cộng đồng sớm nhất của loài người

Bộ tộc

Bộ lạc

Thị tộc

Dân tộc

Hình thành cùng với chế độ chiếm hữu nô lệ; Mỗi bộ tộc đều có tên gọi và lãnh thổ riêng nhất định

Có ngôn ngữ thống nhất; Việc điều hành công việc xã hội thuộc về Nhà nước

Bắt đầu xuất hiện những yếu tố về tâm lý, văn hóa

Hình thành cùng với chế độ phong kiến; Mỗi bộ tộc đều có tên gọi và lãnh thổ riêng nhất định

ổn định - cơ sở một lãnh thổ - thống nhất

ổn định - cơ sở một lãnh thổ - đặc thù

ổn định - cơ sở nhiều lãnh thổ - thống nhất

ổn định - cơ sở nhiều lãnh thổ - đặc thù

5 - Lãnh thổ thống nhất; Nền kinh tế thống nhất; Ngôn ngữ thống nhất; Nhà nước và pháp luật thống nhất; Bền vững về văn hóa và tâm lý, tính cách

5 - Lãnh thổ thống nhất; Nền kinh tế thống nhất; Ngôn ngữ thống nhất; Nhà nước và pháp luật thống nhất; Bền vững về văn hóa và màu da, tính cách

5 - Lãnh thổ thống nhất; Nền kinh tế thống nhất; Ngôn ngữ thống nhất; Nhà nước và pháp luật thống nhất; Bền vững về văn hóa và tâm lý, giọng nói

5 - Lãnh thổ thống nhất; Nền kinh tế thống nhất; Ngôn ngữ thống nhất; Nhà nước và pháp luật thống nhất; Bền vững về lối sống và tâm lý, tính cách

2 - Từ nhiều bộ tộc khác nhau trong một quốc gia; từ một bộ tộc

2 - Từ nhiều dân tộc khác nhau trong một quốc gia; từ một dân tộc

2 - Từ nhiều bộ tộc khác nhau trong một quốc gia; từ một dân tộc

2 - Từ nhiều dân tộc khác nhau trong một quốc gia; từ một bộ tộc

Ra đời sớm, có tính đặc thù riêng

Bắt đầu từ khi Đại Việt giành độc lập

Sự hình thành dân tộc tạo nên nét độc đáo trong sự cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam

Sự hình thành dân tộc tạo nên nét độc đáo trong sự cố kết cộng đồng của các dân tộc

Khuynh hướng phát triển và tính chất của dân tộc

Tiền đề cho đấu tranh giải phóng dân tộc

Tiền đề cho đấu tranh phát triển dân tộc

Động lực phát triển và tính chất của dân tộc

điều kiện - tiền đề

điều kiện - động lực

nội dung - tiền đề

nội dung - động lực

Bản chất xã hội - tính thống nhất

Bản chất xã hội - tính phổ biến

Bản chất tự nhiên - tính thống nhất

Bản chất tự nhiên - tính phổ biến

Lợi ích nhân loại không tách rời lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp, dân tộc

Sự tồn tại của nhân loại là tiền đề, điều kiện tất yếu, thường xuyên của sự tồn tại của giai cấp, dân tộc

Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp

Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện tất yếu cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp

Lợi ích nhân loại không tách rời lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp, dân tộc => Sự tồn tại của nhân loại là tiền đề, điều kiện tất yếu, thường xuyên của sự tồn tại của giai cấp, dân tộc => Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp

Lợi ích nhân loại không tách rời lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp, dân tộc => Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp => Sự tồn tại của nhân loại là tiền đề, điều kiện tất yếu, thường xuyên của sự tồn tại của giai cấp, dân tộc

Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp => Sự tồn tại của nhân loại là tiền đề, điều kiện tất yếu, thường xuyên của sự tồn tại của giai cấp, dân tộc => Lợi ích nhân loại không tách rời lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp, dân tộc

Sự phát triển mọi mặt của nhân loại tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giai cấp => Lợi ích nhân loại không tách rời lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc và bị chi phối bởi lợi ích giai cấp, dân tộc => Sự tồn tại của nhân loại là tiền đề, điều kiện tất yếu, thường xuyên của sự tồn tại của giai cấp, dân tộc