wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Нкт тест

Total questions: 71

Worksheet time: 36mins

Name
Class
Date
1.

Дұрыс буынға бөлінген сөзді көрсетіңіз:

a)

əн-ші-лер

b)

өс-ім-дік

c)

ба-лдыр-ған

d)

баст-ау-ыш

e)

ө-кпе

2.

Ғ» дыбысы жасалу орнына қарай:

a)

тіл арты

b)

қатаң

c)

шұғыл

d)

ашық

e)

езулік

3.

Буын үндестігі дегеніміз:

a)

бірыңғай жуан, жіңішке дауыстылардың үндесуі

b)

қатаң дауыссыздардың үндесуі

c)

ұяң дауыссыздардың үндесуі

d)

үнді дауыссыздардың үндесуі

e)

дауысты мен дауыссыздың үндесуі

4.

Орфография» нені білдіреді

a)

дұрыс жазу ережелері

b)

екпіннің ережесі

c)

үндестік заңы

d)

дыбыс үндестігі

e)

тасымал

5.

А» дыбысына толық фонетикалық талдауды көрсетіңіз:

a)

дауысты, жуан, ашық, езулік

b)

дауысты, жіңішке, қысаң, езулік

c)

дауыссыз, қатаң, тіс, шұғыл

d)

дауысты, жіңішке, ашық, езулік

e)

дауыссыз, ұяң, тіс, ызың

6.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшаны көрсетіңіз:

a)

өсімтал, баламен, сəнқой

b)

қалада, далаға, жұмысшыдан

c)

терезені, Әдеміге, мектептен

d)

əкенің, əжеден, тəрбиеші

e)

балалықты, жерлестер, ауылдастар

7.

Сөз соңындағы жіңішкелік белгісінің емлелік ерекшелігін көрсетіңіз:

a)

дауысты дыбыстан болған қосымша келсе, түсіп қалады

b)

қосымша жалғанғанда түсіп қалады

c)

қосымша жалғанса, сол қалпында сақталады

d)

дауыссыз дыбыстан болған қосымша келсе, түсіп қалады

e)

қосымша жалғанбайды

8.

Синонимдер қатарын табыңыз:

a)

Бірінші-алғашқы

b)

Түбіне-басына

c)

Белгілі-белгісіз

d)

Пікір-саяхат

e)

Баянды-сіңірген

9.

Тілдік норма дегеніміз не?

a)

Тілдегі бірізділік, тіл материалдарын нормалау

b)

Тілдің грамматикалық жүйесі

c)

Тілдегі дыбыстық ерекшеліктер

d)

Әдеби тілге жатпайтын сөздер

e)

Әдеби тілге жатпайтын сөздер

10.

Мақалдан антонимді табыңыз:

a)

Жауға жалынба, досқа тарылма

b)

Отансыз адам - ормансыз бұлбұл

c)

Әке - балаға сыншы

d)

Атаңа не қылсаң, алдыңа сол келер

e)

Өнер білсең, өлмейсің

11.

Норманы айқындаудың шарттары

a)

Жиілік, мағына жүйелілігі, тілдегі үйлесімділік        

b)

Сөздердің түрленуі

c)

Сөз тудыру         

d)

Сөз тұлғалары                       

e)

Сөз таптары

12.

Анатомиялық атауларға қатысты біріккен сөздерді көрсетіңіз:

a)

Мойыномыртқа, сегізкөз, тазқарын

b)

Сөзжұмбақ, Алакөл, ақсүйек

c)

Орынбасар, ешқашан, бүгін

d)

Алтыбақан, асқазан, қаптесер

e)

Тоқішек, кейбіреу, қыстыгүні

13.

Кіріге біріккен қатарды көрсетіңіз:

a)

Білезік, әпер

b)

Әнеугүні, көкжөтел

c)

Өнеркәсіп, биыл

d)

Жағажай, саябақ

e)

Абайтану, әркім

14.

Дыбыстық өзгеріске ұшырап қосарланған сөзді анықтаңыз:

a)

Жалт-жұлт

b)

Малды-малсыз

c)

Әп-әдемі

d)

Жүзбе-жүз

e)

 Қараптан-қарап

15.

Қос сөздің жасалу жолын анықтаңыз: 

Кеше кешкілік көйлек-көншегін орамалға түйіп қойды.

a)

Бір сыңары мағыналы, екінші сыңары мағынасыз сөздер

b)

Мағынасы өзара қарама-қарсы сөздер

c)

Мағынасы бір-біріне жақын сөздер

d)

Екі сыңары да мағыналы сөздер

e)

Екінші сыңары бірінші сыңарына еліктеу мәнінде келген сөздер

16.

Қос сөзді көрсетіңіз:

a)

Бәле-жала

b)

Бейне жазба

c)

Бәйге ат

d)

Бәле құмар

e)

Бел буу

17.

Сын есімнен жасалған қос сөзді анықтаңыз:

a)

Сөзінің соңы міңгір-міңгір бірдемеге ұласты

b)

Топ-томпақ болған бала бейнесі көз алдымнан кетер емес

c)

Соңғы кезде ағамыз елдің гу-гуіне құлақ түретінді шығарды

d)

Дәл қазір той-думанның көркіне айналғандай

e)

Кемшілік атаулыны түп-тамырымен жоятын кез жетті

18.

Қысқартуға болатын қатарды анықтаңыз:  

a)

Бұқаралық ақпарат құралдары

b)

Жазушылар одағы

c)

Жаңа экономикалық аймақ

d)

Тәуелсіз Қазақстан

e)

 Ат спорты федерациясы

19.

Қандай сөздердің қысқартылып берілетінін табыңыз:

a)

Күрделі атаулар

b)

Жаңа сөздер

c)

Біріккен сөздер

d)

Тұрақты тіркестер

e)

Қос сөздер

20.

Тілдегі сөздер мен фразеологизмдерді жинап-теріп, оларды жүйеге келтіру
жұмыстарын тексеретін тіл білімінің саласын қалай атаймыз?

a)

фразеология

b)

лексикология

c)

лексикография

d)

морфология

e)

синтаксис

21.

Түбір тұлғасы өзгеріске ұшырап біріккен сөзді табыңыз:

a)

Әкел

b)

Ешқашан

c)

Кейбір

d)

Мұратәлі

e)

Алатау

22.

Қай мақал тіл туралы айтылған?

a)

Тіл бас жарады, тас жармаса, бас жарады

b)

Өнерлі өрге жүзеді

c)

Тірліктің күші бірлікте

d)

Туған жерге туың тік

e)

Өз елім- өлең төсегім

23.

Өнер, білім туралы айтылған мақалды көрсетіңіз:

a)

Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады

b)

Аңдамай сөйлеген, ауырмай өледі

c)

Жақсыда кек жоқ, кекті де тек жоқ

d)

Ел іші - алтын бесік

e)

Отан - оттан да ыстық

24.

Мақал-мәтелдердің қандай мағынасы болады?

a)

тура және ауыспалы

b)

ғылыми

c)

әдеби

d)

тек ауыспалы

e)

ғылыми-техникалық

25.

Нәумез болып қалу» тіркесін қалай түсінесіз?

a)

үміттеніп, көңіліне алу

b)

ынталану

c)

лебіз білдіру

d)

сыйласымдылық

e)

кішіпейіл болу

26.

Туыстық қатынасты білдіретін мақалды көрсетіңіз:

a)

Інісі бардың тынысы бар, ағасы бардың жағасы бар

b)

Тірліктің күші бірлікте

c)

Өз үйім – өлең төсегім

d)

Басқа елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол

e)

Қына тасқа бітеді, білім жасқа бітеді

27.

Тілдің мәні мен қызметі неде?

a)

барлық жауабы дұрыс

b)

 тіл сөйлесу үшін керек

c)

тіл арқылы адам ойын сыртқа шығарады

d)

пікір алысуға қажет

e)

түсінісуге қажет

28.

«Ата көрген оқ жонар» деген мақалдың мағынасын қалай түсінесіз?

a)

ата өнерін баласының қууы, мирас етуі

b)

үлкенді сыйлау

c)

үлкеннің тілін алу

d)

кішіге қамқор болу

e)

сыйласымдылыққа баулу

29.

Елгезек сөзі қандай мағына береді?

a)

Сыпайы, тіл алғыш

b)

жалқау

c)

момын

d)

тапқыр

e)

тапқыр

30.

Бетегеден биік, жусаннан аласа  - қандай мағына береді?

a)

момын

b)

тәкаппар

c)

қария

d)

тапқыр

e)

бойжеткен

31.

Сұлулыққа байланысты айтылған тұрақты тіркесті көрсетіңіз?

a)

Үріп ауызға салғандай

b)

Көзге түртсе көргісіз

c)

Аузына құм құйылу

d)

Жүрек жұтқан

e)

Жаман келін - келсап

32.

Жалқы есім де, жалпы есім де болатын дерексіз зат есімді табыңыз:

a)

Шаттық

b)

Ар

c)

Көңіл

d)

Қайғы

e)

Мұң

33.

Туынды түбірлерді көрсетіңіз:

a)

Бөлшек, жақсылық

b)

Қасиеттер, парасат

c)

Сөздік, малақай

d)

Әділет, дәреже

e)

Шұңқыр, домалақ

34.

Сөз түрлендіруші жұрнақты көрсетіңіз:

a)

 -ырақ, -ірек

b)

-лық, -лік

c)

-гер, -паз

d)

 -сыз, -сіз

e)

- шы, -ші

35.

Күрделі сын есімді көрсетіңіз:

a)

Қызыл қоңыр

b)

Сұрғылттау

c)

Ақшылтым

d)

Көгілдір

e)

Қаралау

36.

Көңіл-күй одағайы бар сөйлемді белгілеңіз:

a)

Па, шіркін, жер деп осыны айтсаңшы!

b)

Әй, осының бірінің түбі тегін емес

c)

Балам-ау, қалың киіміңді кисейші

d)

Ол тасыр-тұсырды алыстан естіді

e)

Жылт-жылт етеді, жылғадан өтеді

37.

Қосымшалы сөздерден жұрнақты ажыратыңыз:

a)

жырау

b)

жылдар

c)

Ақбайдың

d)

қазағым

e)

дәуірден

38.

Қосымшалы сөздерден жалғауды ажыратыңыз:

a)

матадан

b)

жеңсіз

c)

шашақты

d)

ықшамды

e)

бұрышты

39.

Ақ босағадан аттаған келін оң аяғымен енсін» деген сөйлемде «босаға» деген

сөз қай септікте тұр:

a)

жатыс

b)

ілік

c)

табыс

d)

көмектес

e)

атау

40.

Қай сөйлемде үстеу бар?

a)

Ұшақ жоғары ұшты

b)

Жаз айларында колхозда болдық

c)

 Біз «Бірлік» колхозында тұрамыз

d)

Ауыл маңында өзен бар

e)

Ұшақ қонды

41.

Үстеулер сөйлемде негізінен қандай қызмет атқарады?

a)

Пысықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Толықтауыш

d)

Анықтауыш

e)

Бастауыш

42.

Болымсыз етістік қай сөйлемде?

a)

Біреудің нәрсесін рұқсатсыз алма

b)

Әсет алма сатып алды

c)

Алма – оқу озаты

d)

Оның көйлегі ала ма?

e)

Уақыт жақындады



43.

Бұйрық райлы етістіктер қайсысы?

a)

Оқы, оқыңыз, оқысын

b)

Оқығым келеді, оқығың келеді, оқығыңыз келеді, оқығысы келеді

c)

Барсам, барсаң, барсаңыз, барс.

d)

Бардым, бардың, бардыңыз, барды

e)

Білсең, барса, айтпаса

44.

Қай сөйлемде нақ осы шақта тұрған етістік бар?

a)

Қыстаудың сыртындағы мал қораға үйілген бір мая шөптің төңірегі қобырап жатыр

b)

Мен ерте тұрамын

c)

Бағыты ояңған ерлердің, Әрбір ісі оң болар

d)

Бір-бірінің тілін алғысы келмеген ағалы-інілі Асан мен Ақанның ойыны
аяқталмай қалды

45.

Қай сөйлемде жедел өткен шақтағы етісік бар?

a)

Көп жасаған білмейді, Көпті көрген біледі

b)

Қар жауды

c)

Ол оқуды биыл бітіреді

d)

Ол ауылға жиі баратын

e)

Екеуі ертең келмек

46.

Көп нүктенің орнына мақсатты келер шақтың жұрнағын қой:

a)

-мақ

b)

ар

c)

сын

d)

атын

e)

ер

47.

Шылауды табыңыз:

a)

Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек

b)

Сөз − өмірдің үлкен қаруы

c)

Үміт өрге тартады

d)

Басты мәселе − оқу үлгерімі

e)

Ой жетпейтін жер болмайды

48.

Еліктеуіш сөзді көрсетіңіз:

a)

Жарқ

b)

Жә

c)

Шөре-шөре

d)

Тәйт

e)

Ту

49.

Күрделі етістікті белгілеңіз:

a)

Нұрбек құлап қала жаздады

b)

Табысты еңбек

c)

Мен келдім

d)

Бес- тақ сан

e)

Ұшақ аспанға көтерілді

50.

Сілтеу есімдігін көрсетіңіз:

a)

Міне

b)

Нешеу

c)

Бар

d)

Нәрсе

e)

Бір

51.

Сын есімді табыңыз:

a)

Қызыл, көк

b)

Бес, отыз

c)

Әрине, мүмкін

d)

Кітап, оқушы

e)

Сонау, мына

52.

Жіктеу есімдігін табыңыз:

a)

Мен

b)

Емен

c)

Неше

d)

Өзі

e)

Ел

53.

Мезгіл үстеуін көрсетіңіз:

a)

кеше барды

b)

ілгері жүрді

c)

қаннен - қаперсіз ұйықтады

54.

Мөлшер үстеуінің сұрағын көрсетіңіз:

a)

Қаншама?

b)

Қашаннан

c)

Қайдан

d)

Кімше

e)

Қайдан

55.

Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлемді белгілеңіз:

a)

Ол әскерді күшейтті, хандықтың жер көлемін кеңейтті

b)

Адам баласы керуен сияқты: тоқтады, көшті де кетті    

c)

Ежелгі қалалар жылы жерлерге салынған, бірақ өзендердің жағасында да көне қалалардың орны бар

d)

Кенже бала - үй иесі, сондықтан әке-шешесі оған қара шаңырақты береді

e)

Ертеде қазақ әйелдері бірде киіз басқан, бірде кілем тоқыған, бірде киім
тіккен

 

56.

Қимыл-сын бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз:

a)

Іші-бауыры елжіреп, сорлы шеше балапанын қорғайды

b)

Ұзақ сапар шеккелі, мақсатқа осы жеткенім

c)

Қалаға ол күн көтерілген соң жетті де, бірден досын іздеді

d)

Найзаның қырлы, өткір ұшы көздеген жерден тие қоймады


e)

Ол емтиханды беске тапсырды, себебі жақсы дайындалған болатын

57.

Жайылма сөйлемді көрсетіңіз:

a)

Қар қалың жауды

b)

Қалың қар

c)

. Қар жауды

d)

Қарлы тау

e)

Қар жауып тұр

58.

Синтасистік нормаға сай емес сөз қайсысы?

a)

Келдім мен үйге

b)

Мен келдім

c)

Түн. Аспан шайдай ашық

d)

Асқар – студент

e)

Менің балам

59.

Қай сөйлемде тыныс белгісі дұрыс қойылмаған?

a)

Ол Абай әндері, негізінде, шығарма жазды

b)

Ол, негізінде, сені іздеп келген

c)

Біз, қыздар, Қымбатқа еліктейміз

d)

Абай» - өте шебер жазылған шығарма

e)

Дала қызыл, сары, көк гүлдерге толық

60.

Әдеби тіл дегеніміз не?

a)

Жалпыхалықтық тілдің екшелген, сұрыпталған түрі

b)

Көне түркі жазба ескерткіштерінің тілі

c)

Кітаби тіл

d)

Көркем әдебиет тілі

e)

Ғылым мен техника тілі

61.

Сөйлемге тән белгілердің бірін көрсетіңіз

a)

бастауыш – баяндауыштық құрылым

b)

толық мағыналы болуы

c)

хабарлы мағынаны білдіруі

d)

орын тәртібінің болуы    

e)

синтаксистік единица

62.

Он дәптер, білімді азамат тіркестерінің байланысу түрін анықтаңыз:

a)

қабысу

b)

Қиысу

c)

Жанасу

d)

матасу

e)

Меңгеру

63.

Сөздің грамматикалық мағынасын білдіру тәсілдерінің бірін атаңыз:

a)

қосарлау арқылы

b)

синоним сөздер арқылы

c)

омоним сөздер арқылы

d)

көп мағыналы сөздер арқылы  

e)

полисемия арқылы

64.

Әке-шеше, басқұр, әркім, кәрі жілік тәрізді сөздер сөз тудырудың  қай тәсілі арқылы жасалғанын анықтаңыз:

a)

синтаксистік

b)

фонетикалық тәсіл 

c)

семантикалық тәсіл  

d)

лексикалық тәсіл  

e)

лексика-семантикалық тәсіл

65.

Грамматикалық мағынаны білдіретін қосымша қалай аталатынын  анықтаңыз:

a)

аффикстік морфема   

b)

грамматикалық форма 

c)

деривациялық мағына

d)

синтагма

e)

ішкі флексия

66.

Мақсат пысықтауышты көрсетіңіз: Қаракөздің аулына амандасып қайтқалы Əзімхан келген.

a)

амандасып қайтқалы

b)

Қаракөздің

c)

аулына

d)

Əзімхан

e)

келген

67.

Сөйлемнің бірыңғай мүшесін көрсетіңіз: Арманы – шөлге, желге мойымайтын, əрі жеміс беретін ағаш өсіру.

a)

шөлге, желге

b)

мойымайтын

c)

арманы

d)

əрі жеміс беретін

e)

ағаш өсіру

68.

Синтетикалық тəсіл арқылы жасалған сөзді көрсетіңіз:

a)

ұнамды

b)

екі

c)

бала

d)

кеме

e)

жүр

69.

Асанның дəптері» сөз тіркесінің байланысу тəсілін көрсетіңіз:

a)

жалғаулы сөз бен ІІІ жақ тəуелдік жалғаулы сөз

b)

жалғаусыз орын арқылы

c)

интонация арқылы

d)

жіктік жалғауы арқылы

e)

барыс септігінің жалғауы арқылы

70.

Құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын көрсетіңіз: Абай Мағаш жүзіне қарады, немесе ол ұзақ тыңдап тұрды

a)

талғаулы салалас

b)

қарсылықты сабақтас

c)

ыңғайлас салалас

d)

себеп бағыныңқылы сабақтас

e)

шартты бағыныңқылы сабақтас

71.

Сабақтас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын анықтаңыз:

Ол жақсы оқыса, университетке түседі

a)

шартты бағыныңқылы сабақтас

b)

себеп бағыныңқылы сабақтас

c)

қарсылықты бағыныңқылы сабақтас

d)

мезгіл бағыныңқылы сабақтас

e)

Мақсат бағыныңқылы сабақтас