Font size
WorksheetsQH 9CH1 #14-15
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Азамат соғысы мен шетелдік интервенция жылдары елдегі материалдық ресурстардың барынша шектеулі кезінде енгізілген саясат:
Индустрияландыру
Әскери коммунизм
Елді электрлендіру (ГОЭЛРО)
Жаңа экономикалық тест
Кеңестік Ресей аумағында (1918-1921 жж) жүргізілген әскери коммунизм міндеті (тері):
Өндіріс пен бөлуді орталықтандыру
Еркін саудаға рұқсат ету
Ірі, орташа, ұсақ шаруаларға жерді сату, жалға алуға рұқсат беру
Мемлекеттің иелігіне қорғаныс мүдделеріне сай елдің азық, шикізат т.б ресурстарын шоғырландыру, тиімді пайдалану
Шетелдік капиталистердің инвестициясын пайдалану арқылы экономиканы қалпына келтіру
«Әскери коммунизм» саясаты енгізілуімен ірі кәсіпорындармен қатар, орта, тіпті ұсақ кәсіпорындардың мемлекет қарамағына алынуы:
Социализаия
Мобилизация
Национализация
Приватизация
«Әскери коммунизм» саясаты кезінде қабылданған шара (лар)
Шетелдік капиталдың Кеңестік Ресей экономикасына еркін енуі
Астық монополиясы, азық-түлік салғырты
Жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілді
Ірі буржуазияны мемлекет басқару ісіне араластыру
Ақшалай жалақының орнына коммуналдық қызмет, транспорт т.б. үшін карточкалық «паек» берілді
Ауылшаруашылығындағы «әскери коммунизмнің» көрінісі –
Азық-түлік салғырты
Азық-түлік салығы
«Тыл жұмысына бұратана халықтарды алу»
«Байлар мүлкін конфискациялау (тәркілеу, тартып алу)»
«Азамат соғысы мен «соғыс коммунизм» саясаты ауылшаруашылығын аса ауыр жағдайға әкеп соқтырды. Соғысқа дейінгі уақытпен салыстырғанда жыртылатын жер көлемі екі еседен аса, жиналған астық мөлшері үш еседен аса азайды. Малшаруашылығы саласы бұдан да ауыр жағдайға ұшырады. Қызылдардың және ақтардың тарапынан малды үнемі реквизициялау (тартып алу) және жұт мал басының шұғыл кемуіне әкеп соқты. Бір жылдар ішінде малдың барлық түрлерінің саны 10,5 млн-нан астам кеміді».
«Әскери коммунизм» саясатының Қазақстандағы ең ауыр салдары:
Қазақстандағы 1932-1933 жылдардағы аштық
Қазақстандағы 1920 жылдардың басындағы жаппай аштық
Қытай аумағына 238 мың адамның көшіп кетуі
Қазақстанның Орынбор, Ташкент қалалары мен Қарақалпақ жерлерінен айырылуы
«Әскери коммунизм» саясаты нәтижесінде Қазақ АКСР-інің басым бөлігінде қуаңшылық орын алып, қатты жұт жайлаған жыл мен жұттан қырылған мал мөлшері:
1918 жылы, 50%
1919 жылы, 70%
1920 жылы, 20%
1921 жылы, 80%
1921 жылдың қарашасында Қазақ АКСР-індегі ашығушылар саны құрады:
Республика халқының 1/3 бөлігін
Республика халқының 1/5 бөлігін
Республика халқының 1/10 бөлігін
Республика халқының 2/3 бөлігін
1921-1922 жылдардағы Қазақ АКСР-індегі аштыққа ұшыраушылар саны:
1 млн адам
3 млн адам
2 млн адам
500 мың адам
Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің (БОАК) 1921 жылдың жазындағы Декретімен аштыққа ұшыраған губерния (лар):
Орал, Орынбор
Фрунзе, Ташкент
Астрахан, Закаспий
Ақтөбе
Бөкей, Қостанай
1921-1922 жылдардағы Қазақ АКСР-індегі аштық салдарынан Қазақстаннан тысқары аймақтарға көшіп кеткендер саны:
700 мыңнан астам адам
238 мыңнан астам
500 мыңнан астам адам
100 мыңнан астам адам
«Даладағы аштық» атты мақаласында бұл жылдары аштықтың әрбір адамды қамтығанын, қазақтарға үнемі қырылып қалу қаупі төнгенін атап өткен зиялы:
С.Меңдешев
Ғ.Мүсірепов
Т.Рысқұлов
Ғ.Мұратбаев
Қазақстанның орталық және солтүстік губернияларында болып: «Дала қырғыздары (қазақтары) қыстауда өз отбасыларымен бірге аштықтан қырылып жатыр» деп жазған зиялы:
Ғ.Мұратбаев
Т.Рысқұлов
Ғ.Мүсірепов
С.Меңдешев
1920-1921 жылдардағы ашаршылық, мемлекеттің күш қолдану саясатының салдары:
Мемлекет өнім бағасын қоюды қолына алып, баға тұрақтады
«Артық өнімнің» барлығы кедейлерге таратып берілді
Наразылық тудырып, стихиялы көтерілістерге әкеп соқты
Кеңестік Ресей аймақтарға автономия беруге мәжбүр болды
1920-1921 жылдардағы ашаршылық кезіндегі көтерілісшілер ұраны:
«Жер – оны өңдейтіндерге берілсін!»
«Әр аймаққа – тәуелсіздік!»
«Барлық билік – Кеңестерге!»
«Коммунистерсіз большевиктер үшін!»
Ақтөбе, Қостанай, Петроавл, Өскемен уездерінде, Жетісу мен Ертіс жағалауларында жағдай шиеленіске түскен уақыт:
1919 жылдың жазына қарай
1920 жылдың жазына қарай
1923 жылдың жазына қарай
1924 жылдың жазына қарай
Солтүстік Қазақстандағы ашаршылыққа (1921-1922 жж) қарсы шыққан көтерілісшілердің саны жетті:
10 мың
15 мың
20 мың
30 мың
Ашаршылыққа қарсы 1921 жылы ақпан-наурыз айларында толқулар болған уезд (дер): /толқулардың бәрін өкімет орындары қатал басып-жаншыды, тұрақты әскери бөлімдер де тартылды/
Ферғана
Хорезм
Ақмола
Көкшетау
Орал
РКП (б)-ның 1921 жылы өткен Х съезінде қабылданған саяси /экономикалық/ бағыт:
Индустрияландыру
Әскери коммунизм
Елді электрлендіру (ГОЭЛРО)
Жаңа экономикалық тест
Кеңестік Ресей елді бүлінген шаруашылық жағдайынан шығару үшін оны азық-түлікпен қамтамасыз ету міндеті тұрды.Бұл міндетті шешуде қабылданған шешім:
Азық-түлік салғыртын азық-түлік салығымен алмастырды
Ауылшаруашылығын индустрияландыру бағыты жарияланды
Қазақ (Қырғыз) АКСР-інің астанасы Орынбордан – Қызылордаға көшірілді
Елді жаппай электрлендіру (ГОЭЛРО) саясаты басталды
«Заттай салықтың орташа мөлшері азық-түлік салғырты мөлшерінен 30-50%ға төмендетіліп, егілген егін көлемі мен топырақтың құнарлылығы да есепке алынды.Салық заттай түрінде салынып, оның мөлшері алдын ала, егін себу жұмыстары басталғанға дейін хабарланды.Салық жиналатын өнімнің 5%-ын ғана құрады.Егіншаруашылықтарынан тыс малшаруашылығына да заттай салықтар салынды.Бастапқыда бірнеше салық енгізілгенімен, кейінірек олар бірыңғай ауылшаруашылық салығымен алмастырылды.Азық-түлік салығына көшу шаруаларға өз шаруашылығын жоспарлау мен ауылшаруашылық өнімдерінің артығын өз бетінше пайдалануға мүмкіндік берді».
Кеңестік Ресейде азық-түлік салғыртын жойған саясат:
Елді индустрияландыру
Жаңа экономикалық саясат
Байлардың мүлкін жаппай тәркілеу (тартып алу-конфискациялау)
Социалистік құндылықтарды сақтау үшін елді милитарландырды (қаруланды)
Азық-түлік салығы тек ақшалай алына бастаған жыл:
1921 ж
1922 ж
1923 ж
1924 ж
Жаңа экономикалық саясаттың (ЖЭС) енгізілуімен рұқсат етілген, көтермеленген өндіріс саласы (лары):
Ірі кәсіпорындарды жекеменшікке беру
Жерді жалға (аренда) алу
Жалдамалы еңбекті қолдану
Елдің сауда-саттығын дамыту үшін теміржолдар құрылысын бастады
Ауылшаруашылық, несие, тұтынушылар кооперациясын дамыту
«Әскери коммунизм» кезінде енгізілген еңбек міндеткерлігі мен еңбекке мобилизациялау жойылды:
Елді жаппай индустрияландыру саясаты енгізілген соң
Жаңа экономикалық саясаттың енгізілуімен
Азамат соғысында большевиктер жеңіске жеткен соң
1920-1921 жылдардағы елді жайлаған жаппай ашаршылықтың белең алуына байланысты
Кеңестік Ресейде ЖЭС кезінде жалға берілген объект (тер):
Жеке адамдарға ірі кәсіпорындар жалға берілді
Мемлекеттің әскери тапсырыстарын орындайтын ірі зауыттар
Жеке адамдарға ұсақ кәсіпорындар жалға берілді
Кәсіпорындар кооперативтерге жалға берілді
Стратегиялық маңызға ие өнеркәсіптер жалға берілді
Қазақстанда 1921-1922 жылдары ЖЭС аясында жүргізілген шаралардың бірі:
Алашорда жетекшілеріне кешірім (амнистия) жарияланды
Қазақтарға тарихи өзіндік «қазақ» атауын қайтарып берді
Байлар мен кулактардың (орташа бай) мүлкін жаппай тәркілеу
Жер-су реформасы
Қазак (Қырғыз) АКСР аумағында 1921-1922 жылдары жүргізілген Жер-су реформасының негізгі міндеті:
Орта Азия халықтарын бір республикаға айналдыру
Қазақ АКСР-інің аумағында қазақ жерлерін біріктіру
Қытай аумағына өтіп кеткен қазақ жерлеріне жаңа Қазақ АКСР-і аумағына біріктіру
1916, 1917 жылдары шетелге қоныс аударған қазақтарды атақоныстарына қайтару
1920 жылдары құрылған, мемлекет пен шаруалар қауымын байланыстырған көпір болған бұқаралық ұйым (дар):
«Талап»
«Қосшы»
«Жарлы»
«Жас арбакештер»
«Шаруалардың өзара жәрдем комитеттері»
1921 жылы құрылып, кедейлерге еңбек артельдерін (астық өндіретін) құруға көмектескен ұйым:
«Жарлы»
«Талап»
«Жас қазақ»
«Қосшы одағы»
Кеңестердің Қазақстанда жүргізген қарама-қайшылықтарға толы болған экономикалық саясаты жүргізілген жылдар:
1918-1921 жж
1921-1925 жж
1917-1922 жж
1918-1920 жж
1926 жылы Қазақстан аумағында жұмыс істеген жәрмеңкелер саны:
50-ге жуық
100-дей
150-ге жуық
200-ге жуық
Жаңа экономикалық саясаты кезіндегі іс-шара (-лар):
Азық-түлік салығын енгізу
Табиғи қазба байлықтарды зерттеу
Жерді жалға беру
Теміржолдар желісін құру
Жалдамалы еңбекті пайдалану
Жаңа экономикалық саясаты кезіндегі іс-шара (-лар):
Тұтынушылар кооперациясын құру
Ғарышты игеру
Тығм игеру
Еңбек міндеткерлігін жою
Ұсақ кәсіпорындарды жалға беру
Жаңа экономикалық саясаты кезіндегі іс-шара:
Ұжымдастыру
Мемлекеттік кәсіпорындарда шаруашылық есеп енгізу
Байлар мен кулактар мүлкін тәркілеу
Тың және тыңайған жерлерді игеру
Жаңа экономикалық саясаттың табысы (-тары):
Азық-түлік салғыртын енгізу
Ақшаның тұрақтануы
Ауылшаруашылығындағы табыстар
Жекеменшікті жою
Өнеркәсіпті қалпына келтіру
