Font size
Worksheetsфилософы
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
1.Дүниеге көзқарасқа берілген дұрыс анықтамыны табыңыз. Дүниеге көзқарас деп нені айтады?
Дүние туралы жаратылыстану ғылымдары беретін білімдер
+Дүние және ондағы адамның орны туралы біртұтас көзқарас
Жер бетінде адамның пайда болуы туралы түсініктер
Адамның өзін-өзі танып білуі туралы көзқарас
2.Әл-Фарабидің ойынша, ғылым мен философияны меңгеру үшін адамға ең бірінші не қажет?
материалдық жағдайының болуы
елдің құрметі мен қолдауына ие болуы
жан мен ар тазалығының болуы
әлем даналығын меңгеру
Қай жауап нұсқасындағы пайымдау философияның мақсатын дәл тұжырымдайды?
Дүниені практика жүзінде өзгертуге болытын айқын да анық жолдарды тануға үйрету
Қоғамдық құбылыстардың нақты-тарихи маңызын түсіндіру
Табиғат құбылыстарының барлық нақты мазмұнын танып білу
Адамды күнделікті түсініктерден дүние жайлы, ақиқат білімдерге бастап, ең жоғарғы құндылықтарға жету жолын көрсету
Карл Ясперстің ойынша, ең алғашқы философиялық ілімдер қайда пайда болған?
Көне Қытай, Жапония және Кореяда
Ежелгі Үнді, Қытай және
Байырғы Түркі, Парсы және Арабияда
Ежелгі Мысыр, Вавилон және Ассирияда
Өзіне дейінгі барша философияны ой елегінен өткізіп, метафизиканы (философияны) теориялық ғылымдар қатарына жатқызған Аристотель философия неден басталады деп есептейді?
үйренуден
қорқыныштан
жаңалық ашудан
таң қалудан
Қай ойшыл философияны «...кең ақыл, терең қиял шығарған, адамның жанын тәрбиелейтін, жүрегін ағартып, адамшылығын арттырып, ақтылыққа сүйрейтін ғылым» деп анықтаған болатын?
М. Әуезов
А. Байтұрсынұлы
И. Кант
Г.В.Ф.Гегель
Адамзаттың бірінші ұстазы, тұңғыш болып ғылым классификациясын жасаған Аристотель «Бiрiншi философияны» (метафизиканы) қандай ғылым ретiнде анықтаған?
болмыстың қоғам мен адам өміріндегі орны туралы ғылым
болмыстың алғашқы себептерi мен бастамалары туралы ғылым
болмыстың саяси және әлеуметтік қырлары туралы ғылым
болмыстың даму заңдылықтары мен өзгерістері туралы ғылым
Субстанция мәселесін алғаш болып көтеріп, оны материалдық әлемнен іздеген грек философиясының мектебі қалай аталады?
Атомистер
Софистер
Пифагор
Милет
Француз философы әрі оқымыстысы Энтони Кеннидің пікірінше, «Философиялық білімнің күрделілігі соншалық, оны тек кемеңгер ақыл иесі ғана игере алады. Ал қарапайым жан үшін, философияны меңгерудің бір ғана жолы бар». Ол қандай жол?
философияның тарихын зерттеу
философтардың жеке өмірбаянын білу
философтардың ойлау деңгейіне қол жеткізу
философтардың түпнұсқа еңбектерін оқу
Берілген қай жауап нұсқасы Аристотель негіздеген дүниенің пайда болуы мен өмір сүруінің заңдылықтарын түсіндіретін себептер қатарына кірмейді?
Саяси себеп
Формальды себеп
Қорытынды себеп
Материалды себеп
11.Берілген жауап нұсқаларының қайсысы материализмнің тарихи формаларына жатпайды?
антропологиялық материализм
объективтік материализм
метафизикалық материализм
диалектикалық материализм
Аталған жауап нұсқаларының қайсысы метафизикаға қатысы жоқ пайымдау?
-
адамның индивидуалды дамуы
-
алғашқы философия
философияның әдісі
болмысты бар болу ретінде зерттеу
Төмендегі ұғымдардың ішінен қай ұғым бір жағынан алғашқы философия, ал екінші жағынан болмыс туралы ілім деген мағынаны білдіреді?
догматизм
диалектика
метаэтика
метафизика
Философиядағы диалектика ұғымының бірнеше анықтамасы бар. Берілген нұсқалар ішіндегі қай тұжырым диалектика сөзінің бастапқы мағынасын білдіреді?
Жансыз заттарға табыну;
Көптеген құдайларға табыну;
Дүниені мәңгі, өзгеріссіз деп түсіну;
Пікірталас жүргізу өнері;
Субстанция мәселесін қарастыруда дүние бастауын көп деп есептейтін философиялық ілім қалай аталады?
Дуализм
Плюрализм
Деизм
Агностицизм
Дүние бір бастамадан тұрады деп есептейтін философиялық ілім қалай аталады?
Монизм
Идеализм
Релятивизм
Дуализм
Дүниеге көзқарастың тарихи алғашқы формасы қалай аталады?
Миф
Мораль
Дін
Құқық
Энтони Кенни өзінің «Батыс философиясының жаңа тарихы» еңбегінің «Антика философиясы» атты бірінші томында Аристотельдің төрт себеп туралы ілімінің мәнін қандай өнерге байланысты мысалмен түсіндіреді?
Саясат өнері
Поэзия өнері
Тігін өнері
Аспаздық өнері
Шотланд философы Дерек Джонстон өзінің «Философияның қысқаша тарихы» атты еңбегінде батыстық неше ойшылдың философиясына тоқталған?
25
15
20
35
.Тізімдегі қай ғалым «100 жаңа оқулық» бағдарламасы бойынша қазақ тіліне аударылған «Батыс философиясының жаңа тарихы» атты төрт томдық еңбектің авторы?
Энтони Кенни
Клаус Шваб
Ремми Хесс
Алан Барнард
Ежелгі мифтер желісі бойынша адамдар өздерін табиғат анадан бөліп қарамаған. Ондағы заттар мен құбылыстардың барлығын өзімен туыстас деп санаған. Осы орайда, Хтон сөзі қандай мағынаны білдіреді?
Табиғат;
Аспан;
Жер;
Ғарыш;
.Мифтерде адамзат тарихы мен мәдениетіне қатысты маңызды деректер сан алуан оқиғалар мен таңғажайып құбылыстарды баяндау арқылы беріледі. Троя соғысының басталуына себепкер болған сұлудың есімі кім еді?
Ифигения;
Пенелопа
Европа;
Елена;
27.Грек философиясының бастауы деп көне грек мифологиясымен бірге, ел арасындағы білімі мен беделі, әділеттігі мен тапқырлығы үшін «Жеті данышпан» атанған заманының сұңғыла ойшылдарын да айтады. Көне Грек философтарының қайсысы осы «Жеті данышпанның» қатарына кірген?
Сенека;
Фалес;
Диоген;
Платон;
Гректің қай философы дүниенің үнемі даму, өзгеру, қалыптасу үстінде екендігін өзінің: «Бір өзенге екі рет түсуге болмайды» деген атақты пайымдауы арқылы жұмбақтап жеткізген болатын?
Парменид
Гераклит
Ксенофан
+Пифагор
29.Алғашқы грек философтарының ішінде дүние бастауын жеке-жеке, бір ғана стихиямен байланыстырмай, олардың қосындысынан тұртынын аңдаған ойшылдар да болған. Осыған орай, гректің қай ойшылы жанды - от, жер, ауа және судың қосындысы деп есептеген?
Парменид
Анаксогор
Эмпедокл
Фалес
Гректер қашанда өз ойын ешбір дайын мәтін, қағазға қарап емес, жатқа айтқанды жоғары бағалаған. Сондықтан да сөйлеуді жазудан жоғары қойған. Осыған орай, гректің қай ойшылы өмірінде ешбір шығарма жазбаған?
Эпикур
Сенека
Сократ
Платон
Философия үшін маңызды сұрақты алғаш болып қойған, яғни, дүниенің шынайы мәні дәл біз көргендей ме (қалай көріп, қандай қабылдасақ), жоқ ол шын мәніне басқаша ма? – деген мәселені көтерген грек филофиясының мектебі қалай аталады?Атомистер
Пифагоршылар
Атомистер
Милет
Элей
Көне Грекиядағы көптеген философиялық мектептердің атауы қала атымен байланысты болғаны белгілі. Осы орайда, қай ойшыл Элей мектебінің өкілдері қатарына кірмейді?
Парменид
Анаксагор
Мелисс
Зенон
Аталған ойшылдардың қайсысы Батыс философиясындағы объективті идеализмнің негізін қалаған?
Парменид
Платон
Гераклит
Аристотель
Қай философ Батыс философиясындағы материалистік бағыттың негізін қалаушы деп есептелінеді?
Анаксагор
Демокрит
Ксенофан
Платон
38.Қай ұғым Көне Үнді флософиясының бастауы болып саналады?
сансара
веда
карма
мокша
Көне Үнді дүниетанымындағы ахимса ұғымы қандай мағынаны білдіреді?
әулиелік қасиетке ие болу
тірі жан иесіне зиян келтірмеу
тағдырдың маңдайға жазғанын көру
болашақты болжау
үлкенді сыйлау
И. Канттың пікірінше, нағыз философиялық пән болып табылатын төрт сұрақ бар. Көрсетілгендердің қайсысы артық?
Мен неге үміттене аламын?
Мен нені біле аламын?
Мен не істеуім керек?
Әлемнің түп негізі неде?
Көне үнділердің барлық философиялық ілімдеріне ортақ бір мәселе бар. Оған сәйкес, адам өмірі - толы азап. Осыған орай, буддизмнің негізін қалаушы Сидкхартха Гаутаманың пікірінше азаптың себебі неде?
мақтаншақтық, жағымпаздық
құмарлық, нәпсі
білімсіздік, надандық
сатқындық, билік құмарлық
.Үнді философиясының бастауы саналатын ведалардың төрт түрі бар. Солардың ішіндегі упанишадалар веданың қандай түріне жатады?
Құдайларға арналған гимндер
гимндер жинағы
Табиғат туралы жинақ
Ғылым туралы жинақ
Қара сөзбен жазылған философиялық түсініктемелер
Диалектика ұғымы философияда бірнеше мағынада қолданылады. Ол философияның зерттеу әдісіне де жатады. Осы ретте, антикалық диалектиканың аталары деп кімдерді айтамыз?
Ксенофан, Парменид, Зенон
Протогор, Эпикур, Сенека
Гераклит, Зенон, Сократ
Сократ, Платон, Аристотель
Аталған нұсқалардың ішіндегі қай ұғымдар антикалық философияның негізгі ұғымдарына жатады?
білім, сенім, мистика, алхимия
архэ, эйдос, логос, апейрон
реализм, номинализм, схоластика, идол
тәжірибе, интуиция, күмән, монада
Қай ойшыл, «Дүниеде өлiлер көп пе, әлде - тiрiлер көп пе?», - деген сұраққа, - «Теңiзде жүзiп жүргендерді қай жағына жатқызуға болады», - деген қарсы сұрақты қойған сақтардан шыққан данышпан?
Тоныкөк
Спаргапип
Анахарсис
Күлтегін
Көшпелі түркі жұртының қоршаған орта мен табиғатқа деген қатынасында қандай сана басым болған?
Діни
Мифологиялық
Экологиялық
Натуралистік
Қарахандар дәуірінде дүниеге келген ең алғашқы түркi тiлiнде жазылған мәдени-эстетикалық, философиялық дастан қалай аталады?
Диуани лұғат ат-түрiк
Құтты білік
Ақиқат сыйы
Диуани хикмет
Қай ойшыл «Диуани лұғат ат-түрiк» (Түркi тілдерінің сөздігі) еңбегінің авторы?
Хайдар Дулати
Ахмет Игүнеки
Махмуд Қашқари
Қожа Ахмет Ясауи
Қай ойшыл Адамзаттың екінші ұстазы құрметті атағына ие болған?
Ибн Сина
Ибн Рушд
Әл-Фараби
Әл-Ғазали
Қай ойшыл Аристотель еңбектерін зерттеуде «Түсіндіруші» (комментатор) құрметті атағына ие болған ортағасырлық периптетизм өкілі?
Әл-Ғазали
Әл-Фараби
Әл-Кинди
Ибн Рушд
Қай жауап нұсқасындағы ұғым «Серуендеп жүріп философияның мәселелерін талқылау», «Аристотельдің жолын қуушылар» мағынасын білдіреді?
Герменевтика
Патристика
Перипатетизм
Гедонизм
.Неміс философы Гегель философияны қатаң ғылымға айналдарғысы келіп, өзінің үштік принципке негізделген («идея-табиғат-рух») философиялық жүйесін жасаған болатын. Аталған ұғымдардың қайсысы Гегель триадасының соңғы элементі?
терістеу
антитезис
синтез
+тезис
Ортағасырлық христиандық философиясында универсалиялар (жалпы ұғымдар) жөнінде қарама-қарсы тұрған екі бағыт болғаны белгілі. Берілген жауап нұсқаларының ішіндегі қай жауапты осы екі бағыт деп ойлайсыз?
патристика және схоластика
апологетика мен патристика
монизм мен дуализм
реализм және номинализм
Төмендегі ұғымдардың қайсысы болмыстың ақыл-ой арқылы танылатын, өзгермейтін ішкі мәнін білдіреді?
Материя
Бейболмыс
Субстанция
Құрылым
Қай ойшыл болмысты – бар, біртұтас, мәңгі әрі өзгермейтін, ақыл-ой арқылы ғана танылатын шынайылықтың ерекше түрі деп анықтаған болатын?
Зенон
Ксенофан
Гераклит
Парменид
Өзге ойшылдар болмыстың қозғалмайтын, өзгермейтін, тұрақты деген қасиеттерін сөз жүзінде айтқан болса, бұл ойшыл өз ойын, яғни қозғалыстың жоқ екенін дәлелдеуге ұмтылған. Әңгіме қай ойшыл туралы болып отыр?
Парменид
Зенон
Пифагор
Гераклит
Төмендегі қай ұғым философияның алғашқы атауы?
фалсафа
метафизика
логика
герменевтика
Құдайды бастапқы жаратушы ретінде мойындап, әрі қарай оның дүние дамуының заңдылықтарына арласпайтындығы туралы философиялық ілім қалай аталады?
плюрализм
деизм
политеизм
монотеизм
Фалес дүниенің түпнегізі, элементтердің тұңғышы деп қандай матералдық бастауды мойындайды?
От
Эфир
Су
Ауа
Көне гректер ашқан, тек ақыл-ой арқылы танып білуге болатын шынайылықтың ерекше түрі қалай аталады?
Болмыс
Материя
Шындық
Философия
Гректің қай философы метафизиканың пәнін бастапқы немесе жоғарғы бастаулар себебін, субстанцияны, болмысты зерттейтін және Құдай туралы білім деп анықтаған болатын?
Платон
Анаксимандр
Аристотель
Демокрит
Грек философы Парменид болмысты: «Ақыл-оймен игерілетін, бүтін, тұтас және әрқашан бар» деп анықтай отырып, оның сонымен қатар тағы да қандай сипатын бөліп көрсеткен?
қозғалатын болу
тұрақсыз болу
өзгеретін болу
кез келген күйде болу
Атомистік теорияның негізін салушы грек философы Демокрит бейболмыс деп нені айтқан?
босс кеңістікті
Формасыз материяларды
і
Жоқ нәрсені
Ең ұсақ бөлшектерді
Рационализмнің көрнекті өкілі Г. Лейбниц онтологиясының негізгі ұғымы қалай аталады?
Монада
Атом
Логос
Субстрат
Әл-Фараби онтологиясындағы дүние құрылымының ең төменгі, бастапқы сатысы қалай аталады?
адамдар
жануарлар
от, су, ауа, топырақ
өсімдіктер
Әбу Насыр әл-Фараби онтологиясындағы әлемнің пайда болуын түсіндіретін теория қалай аталады?
Ұлы Жарылыс теориясы
Эманация
Феноменология
Феноменология
+Эманация
Солипсизм
Гелиоцентризм
Ұлы Жарылыс теориясыФеноменология
+Эманация
Солипсизм
Гелиоцентризм
Ұлы Жарылыс теориясы
Жалқы, көп, бүтін, бөлік, сапа, сан, мазмұн, форма - философияның қай бөлімінің категориялары?
Онтология
Логика
Эпистемология
Эстетика
Барлық кезеңдердегі философияның басты мәселесі қашан да болмыс туралы проблеманың шеңберінде дамыды. Осы тұрғыдан алғанда, қай философтар ойлау мен болмыстың тепе-теңдiгi идеясын айтып, яғни болмыс пен ойлауды бір деп есептеген?
Парменид, Кант
Парменид, Аристотель
Парменид, Гегель
Парменид, Маркс
Аталған ұғымдардың қайсысы материяның өмiр сүру тәсiлi?
уақыт
кеңiстiк
қозғалыс
сана
Аталған ұғымдардың қайсысы материяның өмiр сүру формасы?
болмыс
өзгеріс
кеңістік
зат
Қай ойшыл сезімдік заттар әлемінің көптүрлілігін белгілеу үшін тұңғыш рет материя ұғымын қолданған болатын?
Маркс
Вольтер
Шеллинг
Платон
Антикалық дәуір философиясының қай өкілі кеңістік пен уақыттың субстанционалды теориясын негіздеді?
Демокрит
Аристотель
Птоломей
Парменид
Антикалық дәуір философиясының қай өкілі кеңістік пен уақыттың реляциалық теориясын негіздеді?
Демокрит
Аристотель
Парменид
Эвклид
Немістің ең ықпалды философтардың бірі Мартин Хайдеггердің пікірінше, дүниені толық танып-білу үшін ең алдымен не істеу керек?
адамдардан еш нәрсе сұрамау
құдайдан сұрау
философтардан сұрау
болмысты талдау
Гректің қай ойшылы философияда - мән, сапа, сан, қатынас, орын, уақыт, ереже, иелену, әрекет, азап шегу деген он категорияны негіздеген болатын?
Анаксагор
Аристотель
Платон
Сократ
Барша ғылым мен философияның тілі болған грек тілі өте бай тіл. Гректер қарапайым сөздерді түрлендіріп, ғылыми ұғымдар мен филофиялық категорияларды жасаудың озық үлгілерін көрсеткен халық. Берілген нұсқалардың ішінен қай жәндік атауы грек тіліндегі жан (псюхе) cөзімен мағыналас?
ара
кобелек
шыбын
ара
Сана қандай болмыстың түріне жатады?
Идеалды болмыс
Адам болмысы
Қоғам болмысы
Бейболмыс
.Кезінде Ф. Брентано мен Э. Гуссерль негіздеген, сананың әлде бір объектілерге бағытталғандығын білдіретін ұғым қалай аталады?
Субъективтілік
Детерминизм
Интенционалдылық
Релятивизм
Сананың интенционалдылығы» ұғымы қай философиялық бағыттың негізгі әдіснамалық тұжырымдамасына жатады?
Феноменология
Неотомизм
Фрейдизм
Постмодернизм
Материалистік философияға сәйкес, қай ұғым табиғаттағы бейнелеудің ең төменгі сатысы болып табылады?
сезіну
қабылдау
түйсіну
тітіркену
Берілген ұғымдардың қайсысы сананың ерекше бейматериалдық мәнін білдіретін философиялық ұғымға жатады?
изотроптылық
идеалдылық
құдайшылдық
түйсіктілік
Берілген нұсқалардың қайсысы сана мәнін аша түсетін ұғым болып табылады?
әлеуметтік құбылыс
құндылықтық бағдар
наным-сенімдер
физиологиялық процесс
Берілген нұсқалар ішіндегі қай ұғымның сана философиясына қатысы жоқ?
түс көру
тіл
когнитивтілік
мақсаттылық
Берілген нұсқалар ішіндегі қай ұғымның бейсаналық теориясына қатысы жоқ?
Ұмыту
Білім алу
Оқыс сөздер
Түс көру
Сананы мәтін ретінде түсіндіретін концепция қай философтың тұжырымдамасы болып табылады?
Жак Деррида
Карл Маркс
Зигмунд Фрейд
Мартин Хайдеггер
Ақиқаттың мүмкіндіктен шындыққа айналуын білдіретін ұғым қалай аталады?
Сенім
Таным
Ілім
Білім
Концепция
Бастапқыда грек тілінде ақиқатты қандай ұғыммен белгілеген?
Апейрон
Эйдос
Архэ
Алетейа
Қай философ таным мәселесін түсіндіруде құмырсқа жолы, өрмекші жолы және ара жолы туралы мысалды қолданған?
Г. Лейбниц
Ф. Бэкон
Р. Декарт
Б. Паскаль
Ойдың реттілігі, жүйелілігі, тәртіптілігі тән ойлау формасы қалай аталады?
Ақыл
Пайым
Қулық
Зерде
Аталған нұсқалардың қайсысы сезiмдiк танымның ең жоғарғы сатысына жатады?
сезiну
елестету
тiтiркену
шабыттану
Философияның таным мәселесін қарастыратын бөлімі гносеология деп аталады. Танымның өзінің бірнеше түрлері мен деңгейлері болады. Осыған орай, логикалық танымның бастапқы формасы деп нені айтамыз?
пікір
ұғым
т
елестету
түйсік
Энтони Кенни өзiнiң «Батыс философиясының жаңа тарихы» еңбегiнiң «Антика философиясы» атты бiрiншi томында көне гректер үшiн «теология» ұғымының дiн, құдай туралы түсiнiктерге қарағанда қай ұғымға жақын екенiн айтады?
Математика
Физика
+Астрономия
Мифология
Дж. Локктың: «Сезiмдiк тәжiрибеге дейiн болмаған нәрсенiң ақыл-ойда да болуы мүмкiн емес» деген пайымдауы көрсетілген ұстанымдардың қайсысына жатады?
сенсуализм
р
релятивизм
рационализм
априоризм
Көрсетілген ұғымдардың ішінен қай ұғымды рационализмнің негізінін салушы Рене Декарттың ақыл-ойға негізделген философиялық ілімінің де, таным теориясындағы әдістемелік принципінің де негізгі мәні деп айтуға болады?
Сезім
Түйсік
Тәжірибе
Күмән
Көрсетілген таным әдістерінің қайсысы эмпиризмнің негізін салушы ағылшын философы Френсис Бэкон ұсынған әмбебап ғылыми таным әдісі?
анализ
индукция
дедукция
синтез
И. Канттың пайымдауынша, дүниені толық танып білу мүмкін емес. Себебі таным субъектісі әлемді тану барысында бір қайшылықтарға тап болады. Ол қандай қайшылықтар?
Дихотомиялар
Антиномиялар
Апориялар
«Біздік заттар»
И. Кант бойынша білімнің екі түрі бар. Бірі тәжірибеге дейінгі, туабітті білім. Ал екіншісі тәжірибеден кейінгі, оқып-үйренуге болатын білім. Кант осы екінші білімді қандай ұғыммен белгілеген?
Ноумен
к
Апостериорлы
Феноменк
Тренсценденттік
«Менің білетінім – өзімнің ештеңе білмейтіндігім, басқалар оны да білмейді», деген пайымдаудың авторы кім?
Эпикур;
Сократ;
Платон;
Аристотель;
Берілген сөздердің қайсысы рационализмге қытысы жоқ ұғым?
ақыл
тәжірибе
дедукция
пайым
Аталған ұғымдардың қайсысы эмпиризмге қытысы жоқ ұғым?
интуиция
эксперимент
тәжірибе
бақылау
Қай философ танымға кедергі келтіретін – тектік, үңгір, алаң, театр идолдары туралы тұжырымның авторы?
Дж. Локк
Ф. Бэкон
Б. Спиноза
Т. Гоббс
Берілген нұсқалардың ішіндегі қай философтың ілімінде «Интеллектуалдық интуиция», «Туа бітті идеялар», «Күмән» ұғымдары кездеседі?
Ф. Бэкон
Р. Декарт
Б. Спиноза
Дж. Локк
Дедуктивті математикалық әдістердің, логиканың, ақыл-ойдың ғылыми танымда басымдылығын көрсететін жаңа еуропалық философиялық бағыт қалай аталады?
Сенсуализм
Рационализм
Солипсизм
Скептицизм
Білімнің қайнар көзін тәжірибе деп есептейтін философиялық бағыт қалай аталады?
эвдемонизм
агностицизм
рационализм
эмпиризм
Платонның таным теориясы (гносеология) қандай принципке негіздерген?
тәжірибе
ескетүсіру
интуиция
түскөру
Төменде көрсетілген қай ұғым антикалық танымға сәйкес, барлық шеберлік, ептілік, өнер деген мағынаны білдіреді?
апория
апейрон
эйдос
технэ
Білімнің күнделікті-қарапайым және ғылыми деп бөлінетіні белгілі. Осы тұрғыда, ғылыми білімді ғылыми емес білімнен ажыратуды қалай атайды?
футурология
демаркация
фальсификация
