Font size
WorksheetsИбб 2 рб
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
МШ балаларды оқуға қабылдайтын жалпы білім беретін мектептердің кітапханалары келесі құралдармен толығуы керек:
Көркем әдебиет
Арнайы оқулықтар
Арнайы құрылғылар
Арнайы техника
Білім алу қажеттілігі ерекше баланы жалпы білім беру ортасына интеграциялауда екерілуі қажет «ішкі» жағдайлар:
Бұзылуларды ерте анықтау.
Интеграцияланған балаға білікті көмек, қолдау көрсету мүмкіндігі.
Баланың жасына сай жалпы физикалық даму деңгейі.
Баланың интеграцияланған оқыту жағдайына психологиялық даярлығы.
Білім алу қажеттілігі ерекше баланы жалпы білім беру ортасына интеграциялауда екерілуі қажет «сыртқы» жағдайлар:
Баланың жасына сай психикалық-физикалық және тілдік даму деңгейі.
Баланың жасына сай жалпы физикалық даму деңгейі.
Бұзылуларды ерте анықтау және бала өмірінің алғашқы айларынан бастап түзету жұмыстарын бастау.
Ата-аналарды баласын сау балалармен бірге оқытуға мәжбүрлеу.
>Мэйнстримингте (mainstreaming):
Мүгедек оқушылар өзге құрбыларымен әртүрлі бос уақытын өткізу бағдарламалары кезінде араласады.
Мүгедек оқушылар ешкіммен қатынаспайды.
Мүгедек оқушылар өзге құрбыларымен күнделікті сабақтарда араласады.
Мүгедек оқушылар үйден оқыту кезінде мұғалімдермен ғана араласады.
Инклюзивті білім берудегі кадрлық мәселелер:
Жалпы мектептің МШ қажеттілігіне сәйкес материалдық-техникалық жабдықталудың жеткіліксіздігі.
Жалпы мектептердегі мұғалімдердің арнайы даярлығының болмауы.
Жалпы мектеп бағдарламаларының БАҚЕ бала қажетіне сәйкес келмеуі.
Қолайлы білім стандарттарының болмауы.
Инклюзивті білім берудің оң жақтары:
Сау адамның жан-жақты дамуы.
Сау адамның денсаулығының , өздігінен әрекеттену қабілетінің дамуы.
Дискриминацияның болмауы.
Сау адамның тұлғалық дамуы.
Инклюзивті білім берудің теріс жақтары:
Мемлекет тарапынан қолдау жоқ.
Әлеуметтік-экономикалық жағдайлар мен қоғамның төмен санасын есепке алсақ, әзірше өте баяу дамып келеді.
Экономикалық негізі жоқ.
Мүлдем енгізілмейді.
Инклюзивті білім беруді енгізудегі ресурстық кедергілер:
Тұрғындардың жағымсыз көзқарастары, қорқыныштары мен теріс сенімдері.
БАҚЕ балалардың білім деңгейінің төмендігі.
Арнайы және жалпы білім беру мекемелері мамандарының бәсекелестігі.
Мамандардың еңбекақысының төмендігі.
Дефектолог маман немесе арнайы педагогтың кәсіби келбеті:
Эрудиция және жігерлілік.
Балаға құрмет және елгезектік.
Әдептілік пен толеранттылық, баланың қиын мәселесін түсіну.
Байсалдылық пен тіл табысқыштық.
Сынып жетекшісінің міндеті:
Мектепті арнайы техникалық құралдармен жабдықтау.
ПМПк ұйымдастыру мен өткізу.
Логопед пен дефектологтың жұмыстарын қадағалау.
Оқу үдерісі шеңберінде оқушыларға көмек көрсету.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт-интеграцияланған инклюзивті білім беруді дамыту:
Үшінші бағыт.
Бірінші бағыт.
Төртінші бағыт.
Бесінші бағыт.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт- балалардың психикалық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес көпнұсқалы білім беру стандарттарын жасау және соған сәйкес білім алу жағдайларын туғызу:
Бесінші бағыт.
Төртінші бағыт.
Екінші бағыт.
Бірінші бағыт.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт- балалардың дамуындағы ауытқуларды ерте анықтау және түзету жұмыстарын да мүмкіндігінше ерте кезеңде ұйымдастыру:
Төртінші бағыт.
Үшінші бағыт.
Бірінші бағыт.
Екінші бағыт.
Бұл категориядағы білім алу қажеттілігі ерекше балаларға жеке білім беру бағдарламасы құрылады:
Эмигранттардың балаларына.
Тілдік кедергілері бар балаларға (өзге тілді).
Фронтальды, инклюзивті түрде оқытылатын МШ балаларға, оның ішінде мүгедек балалар да кіреді.
Психопатия тектес бұзылыстары бар балаларға.
Бұл сипат инклюзивті тәжірибені жүзеге асыратын маманға тән емес:
Өзгерістерге даярлық.
Маманданудың шектеулі шеңберінде қалу.
Жаңа арнайы білімдерді меңгеру.
Мамандар командасында жұмыс істеуге даярлық.
Білім берудегі мониторинг:
Білім беру жүйесі туралы ақпарат жинау және қорыту.
Оқушылармен бақылау жұмыстарын өткізу жүйесі.
Оқушылармен бақылау тестін өткізу жүйесі.
Оқушылардың білімдерін тексеру жүйесі.
Мектеп дирекциясы осындай сараптамалық есеп негізінде оқу-тәрбие үдерісінің дамуына қажетті өзгерістерді енгізу туралы шешімдер қабылдайды:
Тестілеу
Сауалнама
>Мониторинг.
Білімді тексеру.
Ата-аналарға психологиялық қолдау жасайтын ата-аналар ұйымдары:
Қоғамдық бірлестіктер.
Ата-аналар клубтары.
Психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттері.
Мектеп дирекциясы.
Экстернальды интеграция:
Экстернатты білім беру.
Экстернатпен оқыту.
Экстернаттағы интеграция.
Жалпы және арнайы білім берудің интеграциясы.
Интернальды интеграция:
Арнайы білім берудің ішіндегі енгізу, кіріктіру.
Интеграцияланған сабақтар.
Интеграцияланған пәндер.
Жалпы мектептегі интеграция.
Қазақстандық білім берудегі қиындықтар:
БАҚЕ балалар инклюзивті жүйеде оқуды қаламайды.
Елеусіз қиындықтар бар.
Инклюзивті білім берудің тиімді моделі жасалмаған.
Қазіргі кезде ешқандай қиындықтар жоқ.
ҚР инклюзивті білім берудің орнауы мен дамуындағы Р.А.Сүлейменованың ролі:
Алғаш рет арнайы білім беру саласының мәселелерін көтерді.
Интеграцияланған білім беруге арналған алғашқы оқулықтарды жазды.
Оның жетекшілігімен инклюзивті білім берудің шетелдік тәжірибесі зерттеліп, нормативтік-құқықтық негізі жасалуда.
Алғаш рет инклюзивті білім беретін мекемелер ашты.
ҚР «Білім берді дамытудың 2011-2020 жж. арналған мемлекеттік бағдарламасының» маңызы:
Алғаш рет БАҚЕ баллардың білім алуы мәселесі қарастырылды.
Алғаш рет аутизм мәселесі қарастырылды.
Алғаш рет арнайы білім берудің мәселелері айтылды.
Алғаш рет МШ балаларды жалпы білім беру үдерісіне кіріктірудің мехинизмдері анықталды.
Білім алу қажеттіліктері ерекше тұлғаларға жататындар:
Күрделі, кешенді кемістігі бар балалар.
Дарынды балалар.
Индиго балалар.
Мигрант балалар, босқындар, оралмандар отбасыларының, аз ұлттардың балалары.
ҚР арнайы білім беру саласының дамуындағы Р.А.Сүлейменованың ролі:
Арнайы білім беру жүйесін құрды.
Алғаш рет ҚР балалардың психофизикалық денсаулығын анықтап, олардың контингентін анықтады, соның негізінде МШ балалармен жұмыстың тиімділігі бағаланды.
Алғаш рет арнайы білім беретін мекемелер ашты.
Алғаш рет көмекші мектептер ашты.
Ата-ана мен баланың біріге орындайтын жұмысы ДМШ баланың белсенді қоғамдық-пайдалы әрекетке араласуын қамтамасыз етеді, оның еңбек ету мүмкіндіктерін мен кәсіптік бағдарын қалыптастырады:
Отбасылық тәрбие.
Қоғамдағы тәрбие.
Қоғамдық тәрбие.
Белсенді тәрбие.
Егер ерте жастан әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзетушілік қолдау көрсетілмесе, физикалық немесе психикалық дамуында тежелу пайда болуы мүмкін 2-3 жастағы бала:
БАҚЕ оқушы.
Өзінің психикалық денсаулығын жоғалту қаупі бар бала.
«Тәуекел» («қауіп») тобындағы бала.
Өзінің физикалық денсаулығын жоғалту қаупі бар бала.
Жалпы мектептерде ДМШ балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау жасау барысында арнайы жабдықталған кабинеттерді пайдаланатын мамандар:
Директордың орынбасары.
Координатор
Лаборант
Психолог
Реабилитациялық орталық МШ балаларға түзетушілік көмекті осындай бағытта жүзеге асырады:
Кеңес беру бағытында.
Психологиялық-педагогикалық бағытта.
Материалдық жағынан.
Медикаменттермен қолдау.
Инклюзивті білім берудің кадрлық жағынан қамтамасыз етілуі:
Педагогтардың инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеу тілегін туғызу.
Кадрлардың біліктілігін жоғарылату бағдарламасын өзгерту.
Педагогтардың инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеуге даярлығын қамтамасыз ету.
Педагогикалық кадрлардың біліктілігін жоғарылату бағдарламасын жеңілдету.
Инклюзивті білім берудің әдіснамалық және оқу-әдістемелік негіздері:
Оқу жоспарларын, БАҚЕ балалардың оқу бағдарламаларын бейімдеу.
Оқу ғимараттарын бейімдеу.
Жалпы білім берудің әдіснамалық негіздерін даярлау.
Арнайы білім берудің әдіснамалық негіздерін даярлау.
Бұл модельге сәйкес, қоғам ДМШ адамдардың білім алу және даму қабілеттері барлығын мойындап, оларға түзету-педагогикалық көмек жағдайларын туғызады:
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Жартылай адам» моделі.
«Даму» моделі.
Науқас адам».
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам қаржылық ысырап туғызатын экономикалық ауыртпалық ретінде қарайды:
«Ауыртпалық туғызушы қайырымдылық нысаны» моделі.
Инертті масса» моделі.
>«Даму» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам есеймейтін бала ретінде қарайды, яғни оларға тек мүсіркеушілікпен қарайды:
Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Жартылай адам» моделі.
Науқас адам».
>«Аяныш нысаны» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам қауіп ретінде қарайды, яғни қауіпті аластату мақсатында жабық интернаттар мен мекемелер ашады:
Аяныш нысаны» моделі.
Жартылай адам» моделі.
Науқас адам».
Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам толыққанды емес, жануарға жақын нысан ретінде қарайды:
Аяныш нысаны» моделі.
Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Науқас адам».
>«Жартылай адам» моделі.
Бұл модельге сәйкес, қоғамдық пікірше ДМШ адамдар емдеуді қажет ететін науқас ретінде қарастырылады:
Науқас адам».
Аяныш нысаны» моделі.
Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Жартылай адам» моделі.
Инклюзивті білім берудің қағидалары:
Адам өмірінің даму аясын кеңейтетін жан- жақтылық емес.
Адамдардың барлығы бірдей бір-бірін қажет етпейді.
Барлық адам бір-бірін қажет етпейді.
Барлық адам бір-біріне қажет.
Инклюзивті білім берудің қағидалары:
Әрбір адам сезуге қабілетті емес.
Адам құндылығы толықтай оның қабілетіне байланысты.
Адам құндылығы толықтай оның жетістіктеріне байланысты.
Адам құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес.
Физиологиялық толеранттылық:
Мектеп жасына дейінгі балаларға деген қатынас.
Ересектерге деген қатынас.
Балаларға деген қатынас.
Физикалық кемістігі барларға деген қатынас.
Діни толеранттылық:
Діни экстремизм.
Дінге сенушілер мен сенбеушілердің өзара түсіністіктері.
>Қандай да бір дінді, оның құндылықтары мен дәстүрлерін орнату.
Діни фанатизм.
Саяси толеранттылық:
Өзге дүниетанымдар мен пікірлердің де барлығын түсіну.
Тоталитарлық режим саясаты.
Азаматтарды үкімет тарапынан үнемі бақылау.
Азаматтардың өмірін бақылау.
Жасқа сай толеранттылық:
Егде жастағы адамдарға төзімділік көрсету.
Егде жастағы адамдарға құрмет көрсетпеу.
Егде адамдардың жастарды жақсы түсінуі.
Егде адамдардың жастарды түсінбеуі.
Гендерлік толеранттылық:
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
МШ адамға деген төзімділік.
Бір жынысты некелерді қолдау.
Бір жыныс өкілінің екінші жыныс өкілінен артықшылығы бар деген идеяның болмауы.
Этникалық немесе ұлтаралық толеранттылық:
Өзге нәсіл өкілдері туралы алдын ала біржақты пікірде болу.
Әртүрлі ұлт өкілдері туралы алдын ала біржақты пікір білдірмеу.
Өзге нәсіл өкілдері туралы біржақты пікір білдірмеу.
Өзге ұлт өкілдеріне сенімсіздік таныту.
Әлеуметтік толеранттылық:
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
Адамды құрметтеу.
Адам құқығы мен бостандығын мойындау.
Тұлғаның қоғамның әртүрлі әлеуметтік топтарының мүшелерімен серіктестік қатынаста болуы.
Тұлғалық толеранттылық:
Адам бостандығын мойындау.
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
МШ адамға деген төзімділік.
МШ адамдарды қабылдамау.
Тұлғалық, әлеуметтік, гендерлік, саяси, физиологиялық, ұлтаралық, бұл толеранттылықтың ... болып табылады:
Мақсаттары
Міндеттері
Қағидалары
Түрлері
Толеранттылық
Әлеуметтік әділетсіздіктеге төзімділік.
Өз сенімдеріңнен бас тартып өзгенің дүниетанымын қабылдау.
Өзгенің дүниетанымы мен сеніміне кешіріммен қарау.
Өзге дүниетанымға, өмір сүру салтына, мінез-құлыққа, салт-дәстүрге төзімділік, құрмет таныту.
Түзету-педагогикалық қолдауды қамтамасыз ететін маман:
Пән мұғалімі.
Педагог – психолог.
Әлеуметтік педагог.
Ұйымдастырушы педагог.
Білім беру және түзету –дамыту үдерісін арнайы құралдармен қамтамасыз ету:
Арнайы жиһаз
Көлік
Лифттер, пандустар.
Тифлотехника
Мектепке физикалық қолжетімдікті қамтамасыз ететін құралдар:
Лифттер, пандустар.
Оқытудың арнайы техникалық құралдары.
ЕБҚБ балаларға материалдық көмек.
Педагогтарға кеңес беру.
Интеграцияланған оқытуды ұйымдастыруда жалпы білім беретін мектеп басшысының жасайтын даярлық жұмыстарына кірмейтін пункт:
Түзетушілік-педагогикалық жұмысты жүзеге асыратын педагогикалық қызметкерлерді таңдау және жұмысқа қабылдау.
Білім беру және түзету-дамыту үдерістерін арнайы техникалық құралдармен жабдықтау.
Мектепке келуге физикалық мүмкіндік туғызу.
Мұқтаж отбасыларын материалдық жағынан қамтамасыз ету.
Білім алу қажеттілігі ерекше ететін балалардың оқуға қолжетімділігін қамтамасыз ететін білім беру түрі:
Индивидуалды оқыту.
Үйден оқыту.
Инклюзивті оқыту.
Арнайы оқыту.
МШ балаларды жалпы білім беретін мектепке қабылдауда ауыр ақыл-ой кемістігі, психопатия тәріздес әртүрлі ауытқулар мен жиі ұстайтын сіреспе ұстамалары – бұл:
Мектепке қабылдану үшін негізгі көрсеткіш.
Мектепке қабылдауға ұсыныс болып табылады.
Жанама қарсы көрсетім.
Тікелей қарсы көрсетілім.
Балалардың мектепте оқуға даярлығын тексеру мақсатында әр жылдың сәуір-мамыр айларында өткізілетін тексеру шарасы:
Тестілеу
Емтихан
Педагогикалық тексеру.
Дәрігерлік тексеру.
Ата-аналар (басқа да заңды өкілдері) баланың жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктеріне қарай білім беру мекемесін таңдауға ..:
Құқылы
Тілек білдіреді.
Тілек білдірмейді.
Құқығы жоқ.
ДМШ балалар ПМПК шешімі мен ата-аналар келісімі болған жағдайда кез келген жалпы білім беретін мектепке, арнайы мектепке баруға, бір мектептен екіншісіне ауысуға..:
Мүмкіндігі жоқ.
Құқылы
Тілек білдірмейді.
Құқығы жоқ.
Бұл маман МШ балаларға арнайы көмек көрсетуде келесі бағыттағы жұмыстарды атқарады: оқу үдерісі шеңберінде оқушыларға көмектесу, балалар ұжымын қалыптастыру мен дамыту, ата-аналармен қызметтестік ету:
Психолог
Мектеп директоры.
Директордың орынбасары.
Сынып жетекшісі.
МШ балалар оқитын сыныптарда жұмыс істейтін бастауыш сынып мұғалімі, пән мұғалімдерінің міндеті:
Әр оқушыға жеке оқу бағдарламасын жасау.
Жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын пайдалану.
Жаңа оқу бағдарламаларын құру.
Жалпы оқу бағдарламаларын балалардың мүмкіндік ерекшеліктеріне қарай бейімдеу.
МШ балалардың оқуында кездесетін қиындықтарды анықтау, түзетушілік-педагогикалық көмек көрсету үшін, сондай-ақ, оқушылар мен ата-аналарға олардың жетістіктері туралы ақпарат беру үшін жүргізілетін іс-шара:
Журнал
Бақылау
Психологиялық-педагогикалық кеңес.
Психологиялық-педагогикалық мониторинг.
Ата-аналардың тілектеріне сәйкес және білім беру органдарының келісімімен жалпы білім беретін мектептерде МШ балалар контингенті болған жағдайда ашуға болатын сыныптардың немесе топтардың түрлері:
Ұзартылған күн сыныптары.
Үйден оқитын топтар.
Дифференциалдап оқытатын сыныптар.
Интеграциялап оқытатын сыныптар.
МШ балалардың жалпы мектептерде педагогикалық-психологиялық көмекпен қамтамасыз етілуін бақылауға құзіретті:
Мектеп психологиялық-дәрігерлік-педагогикалық консилиум.
Қалалық психологиялық-дәрігерлік-педагогикалық кеңес.
Мектеп педагогикалық кеңесі.
Мектеп әдістемелік бірлестігі.
Иклюзиядағы баланы жеке ертіп жүруші, мұғалімнің көмекшісі:
Логопед
Тьютор
пән мұғалімі
>ата-аналар.
Мұғалімнің бақылауы мен бір бала екіншісіне сабақ үйрету жағдайы:
өзара (жұптық) оқыту
жеке оқыту
сәттілік жағдайы
ойын сәті
Инклюзивті білім берудің жетекші технологияларының бірі:
проблемалық оқыту технологиясы
өзара (жұптық) оқыту
ойын технологиясы
әлеуметтік технологиялар
инклюзивті білім берудегі 8 приниптердің бірі
шешімдерді іске асыруды жоспарлау
шешім қабылдау үшін жағдай жасау
түзету және өтемақы бағытын бақылау
барлық адамдар құрдастарының қолдауы мен достығын қажет етеді
инклюзияға қарсы көрсетілімдері бар топ
ауыр зияткерлік кемшілігі
аутизм спектрінің бұзылуы
ақыл-ой дамуының тежелуі
есту қабілеті нашар
ПМПк мүшелері беретін диагностикалық мәліметтер негізінде жасалатын құжат:
Комиссияның ұсыныстары нұсқаулары.
Катамнез
Қорытынды
Анамнез
Баланың тұратын жері мен отбасының әлеуметтік –педагогикалық жағдайы туралы ақпарат беретін маман:
Логопед мұғалім.
Әлеуметтік педагог.
Төраға
Дәрігер (медбике).
Баланың психикалық дамуы мен тұлғалық даму ерекшеліктері туралы ақпарат беретін маман:
Логопед мұғалім.
Дәрігер (медбике).
Педагог-психолог.
Төраға
Түзету-дамыту бағдарламасын құратын және жүзеге асыратын маман:
Дефектолог мұғалім.
Кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Дәрігер (медбике).
Төраға
Баланың тілдік дамуы жайлы ақпарат беретін маман:
Кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Логопед
Сөйлеу тілінің бұзылуын тексеретін маман.
Төраға
Баланың денсаулық жағдайы мен мүмкіндіктері жайлы ақпарат беретін маман:
Логопед мұғалім.
Дәрігер
Әлеуметтік педагог.
Төраға
ПМПк төрағасының міндеті:
Психологиялық көмек береді.
ПМПк мүшелерін тағайындайды, отырысқа қатысатын балалар мен ата-аналар құрамын бекітеді.
Психологиялық тренингтер жүргізеді.
Диагностикалық тексеру жүргізеді.
Бұл маман ПМПк отырысының жалпы мәселелеріне жауап береді:
Басшы
Логопед мұғалім.
Әлеуметтік педагог.
Педагог-психолог.
ДМШ балаларды жалпы білім беретін мектептерге қабылдау осы негізде жүзеге асады:
Заңды өкілдердің жазбаша өтініші мен ПМПК анықтамасы негізінде.
Ата-ананың немесе өзге заңды өкілдерінің ауызша өтініші негізінде.
Арнайы мектептен шығарылуына байланысты.
ДМШ баланың тілегі бойынша.
Осы министрліктердің өзара үйлескен және мақсатты жұмысы инклюзивті білім беруді енгізу ісін нәтижелі етеді:
Қаржы
Өңірлік даму және инвестициялар.
Әлеуметтік қорғау және денсаулық сақтау.
Ауылшаруашылық
КСРО ПҒА дефектология ҒЗИ интеграция идеясын зерттеуді жалғастырған ғалым (80-ж.):
Н.Д.Шматко.
А.Бланше
Э.И.Леонгард
Я.Бернулли
КСРО ПҒА дефектология ҒЗИ интеграция идеясын эксперимент жүзінде зерттеген ғалым (70-ж.):
Э.И.Леонгард.
А.Бланше.
Ф.Шварц.
Я.Бернулли.
Францияда дамуында ауытқуы бар балаларды халықтық мектептерде оқытып, жақсы нәтижелерге қол жеткізген педагог:
Э.И.Леонгард.
А.Бланше
Ф.Шварц.
Я.Бернулли.
«Саңырау және соқыр балаларға арналған өте жақсы білім беру мекемелері бар, енді келешекте халықтық мектептерді де осы мектептердің жетістіктерімен толықтыру маңызды қадам болып табылады, әрі бұл халықтық мектептердің әдістемелік қазынасын байыта түседі» деп айтқан неміс педагогы:
Э.И.Леонгард.
А.Бланше.
Я.Бернулли.
Ф.Шварц.
XVII ғ. математикаға «интеграл» терминін енгізген швейцариялық математик:
Э.И.Леонгард
А.Бланше
Я.Бернулли
Шварц
Мүгедектердің құқығы:
Мүгедектердің қалаулары.
Мүгедектердің өтініштері.
Әлеуметтік қорғалу және қоғамға интеграциялану.
Мүгедектердің міндеттері.
Бұл мүмкіндігі шектеулі азаматтарға білім алуға жағдай жасайды, даму ауытқуларын түзетуде және әлеуметтік бейімделуде қолдау көрсетеді:
Мектеп
Түзету орталығы.
Жергілікті басқару органдары.
Мемлекет
Бұл балалар үшін үйде немесе емдеу-сауықтыру мекемелерінде тегін оқыту шаралары ұйымдастырылады:
Жетім балалар.
Денсаулық күйіне байланысты ұзақ уақыт жалпы білім беретін мектепке бара алмайтын балалар.
Көпбалалы отбасының балалары.
Кешенді кемістігі бар балалар.
Мемлекет әлеуметтік көмекке мұқтаж бұл азаматтардың білім алуы кезіндегі шығындарын толық немесе жартылай өтейді:
Девиантты мінез-құлықты балалар.
Ерекше білім алу қажеттілігі бар балалар.
Жетім балалар.
Кешенді кемістігі бар балалар.
Әлеуметтік қорғалу, реабилитация, қоғамға интеграциялану; әлеуметтік инфрақұрылымға қол жеткізту; ақпарттарға қол жеткізту; білім алу, еңбек және басқа да іс-әрекет түрлерін таңдау; тегін дәрігерлік көмек алу, кәсіби даярлық және жұмыспен қамтамасыз етілу, бұл:
Мүгедектердің өтініштері.
Мүгедектердің міндеттері.
Мүгедектердің тілектері.
Мүгедектердің құқықтары.
Бұл қызмет мүгедектерге өмір сүру жағдайларын туғызу, күтім жасау, дәрігерлік көмек беру, реабилитация, әлеуметтік-еңбектік бейімдеу, демалыс пен бос уақытын ұйымдастыру болып табылады. ҚР заңнамасына сәйкес бюджеттік немесе басқа материалдық, қаржылық қор есебінен жүзеге асады:
Мүгедектерге реабилитация жасау.
Мүгедек балаларға әлеуметтік қызмет көрсету.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау.
Мүгедектерге әлеуметтік көмек көрсету.
Денсаулықтың бұзылуы мен ағза қызметтерінің ауыр зақымдануына байланысты адамдардың мүмкіндіктерінің шектелуін толық немесе жартылай жоюға бағытталған дәрігерлік, әлеуметтік және кәсіби іс-шаралар кешені:
Мүгедек балаларға әлеуметтік қызмет көрсету.
Мүгедектерге әлеуметтік көмек көрсету.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау.
Мүгедектерге реабилитация жасау.
Бұл әрекет ҚР заңнамасына сәйкес мемлекеттік төлемдер, компенсациялар мен басқа да төлемдер төлеу арқылы жүзеге асырылады. Жергілікті органдар мен жұмыспен қамтушы тұлғалар мұндай қосымша әрекеттер жасауға құқылы:
Мүгедектерге реабилитация жасау.
Мүгедектерге әлеуметтік көмек көрсету.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау.
Мүгедек балаларға әлеуметтік қызмет көрсету.
Бұл әрекет азаматтардың қоғам өміріне теңқұқылы қатысуын қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар арқылы жүзеге асады:
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау.
Мүгедек балаларға әлеуметтік қызмет көрсету.
Мүгедектерге реабилитация жасау.
Мүгедектерге әлеуметтік көмек көрсету.
Бұл нормативтік құжатта денешынықтыру мен спорттың мүгедектерге физикалық және әлеуметтік реабилитация жасаудың құралы екендігін растайтын бап қарастырылған:
ҚР «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қалалық құрылыс және құрылыс қызметтері туралы» Заңы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
ҚР «Денешынықтыру және спорт туралы» Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы бала құқығы туралы» Заңы.
Бұл нормативтік құжатта «мәдени құндылықтарға еркін қол жеткізу» мәселесі мемлекеттің мәдениет саласындағы маңызды міндеттерінің бірі ретінде қарастырылады:
«Қазақстан Республикасындағы бала құқығы туралы» Заң.ы
ҚР «Мәдениет туралы» Заңы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
ҚР «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қалалық құрылыс және құрылыс қызметтері туралы» Заңы.
Бұл нормативтік құжат Қазақстан Республикасындағы сәулет, қалалық құрылыс және құрылыс барысында мемлекеттік органдар, жеке және заңды тұлғалар арасында пайда болатын даулы мәселелерді реттейді және адамдардың, оның ішінде мүгедектердің толыққанды өмір сүру ортасын қалыптастыруға бағытталған:
ҚР «Мәдениет туралы» Заңы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
ҚР «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қалалық құрылыс және құрылыс қызметтері туралы» Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы бала құқығы туралы» Заңы.
Бұл нормативтік құжатта ҚР барлық азаматтарының сапалы білім алуға, зият дамуының деңгейіне және психофизиологиялық, индивидуалды ерекшеліктеріне сәйкес білім алу қолжетімділігіне ие болуға тең құқылы екендігі көрсетіледі:
ҚР «Мәдениет туралы» Заңы.
ҚР «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметтері туралы» Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы бала құқығы туралы» Заңы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
Бұл нормативтік құжат баланың ҚР Конституциясымен кепілденген құқықтары мен қызығушылықтарын жүзеге асыру барысында пайда болған даулы мәселелерді реттейді:
ҚР «Мәдениет туралы» Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы бала құқығы туралы» Заңы.
ҚР «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қалалық құрылыс және құрылыс қызметтері туралы» Заңы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
Ерекше білімді қажет ететін балаларды оқыту саласындағы саясат пен қағидалар және практикалық қызмет туралы декларация қабылдаған Бүкіләлемдік конференция өткен жер:
Қазақстан
Скандинавия
Европа
АҚШ
Ерекше білімді қажет ететін балаларды оқыту саласындағы саясат пен қағидалар және практикалық қызмет туралы декларация қабылдаған Бүкіләлемдік конференция өткен жыл:
1975 ж.
1993 ж.
1992 ж.
1994 ж
Адамның денсаулығы мен өмірі, тұлғаның жан-жақты еркін дамуы тәрізді жалпы адами құндылықтарды көздейтін білім беру сипаты:
Инклюзивті
Гуманистік
Индивидуалды
Дифференциалдаушы
