wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тест

Total questions: 109

Worksheet time: 55mins

Name
Class
Date
1.

Биологиялық тазартуды қандай қондырғылар қолданылады?

a)

Аэротенктер және биофильтрлер

b)

Аератор және дозатор

c)

Циклонды аппарат

d)

Экстрактор және электрсезгіш

e)

Вентилятор

2.

Қышқыл жауын-шашынның пайда болуының негізгі себебі:

a)

Күкірттің қос тотығымен ластануы

b)

Азоттың көбеюі

c)

Оттегінің көбеюі

d)

Темір қосылыстарымен ластану

e)

Көмірқышқыл газының көбеюі

3.

Планета тұрғындарының санының көбеюі неге байланысты?

a)

Бір қалыпты туылу, өлудің азаюы және өмір сүрудің жалғасуы

b)

Туылғандар мен өлгендер санының азаюы

c)

Туылғандар мен өлгендер санының шектен тыс көбеюі

d)

Туылғандар мен өлгендердің төмендеуі

e)

Туылғандардың төмендеуі және өлгендердің азаюы

4.

Эволюция дамуы деген не?

a)

Тірі табиғаттың бағытталған және қайталанбайтын дамуы

b)

Тарихи қалыптасуы

c)

Тірі және өлі табиғат элементтері таралуы

d)

Өлі табиғат элементері арасындағы дамуы

e)

Өндірістік қалдықтар тасталу режіміне байланысты дамуы.

5.

Ұлттық обьектіге қандай обьектілер жатады?

a)

Жер, су, жер қойнауы, жабайы жануарлар мен мемлекет териториясында кездесетін табиғи ортаның басқа элементтері.

b)

Әлемдік мұхиттар

c)

Космос атмосфералық ауа

d)

Жер, су, атмосфералық ауа

e)

атмосфералық ауа

6.

Төменде аталған ғалымдардың қайсысы ғылымға “экология” ұғымын енгiздi?

a)

Э. Геккель.

b)

Н. Вавилов

c)

Ю. Либих.

d)

Ч. Дарвин.

e)

Сукачев.

7.

Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?

a)

Температура

b)

Адамның қызметi.

c)

Паразитизм.

d)

Су қоймасының тереңдiгi

8.

Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?

a)

Көктемдегi өзендердiң жайылуы.

b)

Ормандарды кесу.

c)

Топыраққа тынайтқыштарды енгiзу.

d)

Батпақтарды құрғату.

e)

Плотина салу.

9.

Төмендегi аталған мысалдардың қайсысы антропогендi факторға жатады?

a)

Өнеркәсiптiң дамуы.

b)

Популяциялардағы даралар арасындағы өзара байланыстар.

c)

Жарық.

d)

Температура

e)

Популяциялардың өзара әсерi.

10.

Төменде аталған фактордан абиотикалық факторларды атаңыз?

a)

Ылғалдылық, жарық, температура

b)

Ормандарды кесу.

c)

Ағзалардың бiр-бiрiне әсерi.

d)

Батпақты құрғату.

e)

Барлық аталған факторлар.

11.

Ағзалардың ненiң өзгеруiне байланысты реакциясын фотопериодизм деп атайды?

a)

Күн мен түннiң арақатынасы

b)

Ауаның ылғалдылығы.

c)

Ауа температурасы

d)

Ылғалдылық

e)

Жоғарыда аталғандардың комплекстi өзгерiстерi

12.

Қоршаған орта температурасының артуына байланысты физиологиялық процестердiң жылдамдығы артатын ағзаны?

a)

Ақ капуста көбелегiнiң жұлдызқұрты

b)

Мысық

c)

Торғай.

d)

Қоян

e)

Барлық аталған ағзалар

13.

Табиғи биогеоценоздарда қандай факторлар өзара әсерлеседi?

a)

Абиотикалық және биотикалық.

b)

Биотикалық.

c)

Биотикалық және антропогенттiк.

d)

Абиотикалық және антропогенттiк.

e)

Барлық аталғандар.

14.

Өсiмдiктер бiрлестiгi қалай аталады?

a)

Фитоценоз.

b)

Зооценоз.

c)

Биоценоз.

d)

Биогеоценоз.

e)

Экожүйе.

15.

Жануарлар бiрлестiгiн қалай атайды?

a)

Зооценоз.

b)

Фитоценоз.

c)

Биоценоз.

d)

Биогеоценоз.

e)

Биосфера

16.

Популяцияның тығыздығы дегенiмiз не?

a)

Тiршiлiк кеңiстiгiнiң аудан бiрлiгiне келетiн даралар саны.

b)

Берiлген кеңiстiктердегi даралардың белгiлi бiр саны.

c)

Жалпы саны.

d)

Кiшкене жердегi әртүрлi даралардың саны.

e)

Барлық аталғандар.

17.

Су экожүйесi дегенiмiз не?

a)

Көлдiң биотикалық және амбиотикалық компоненттерiнiң жиынтығы.

b)

Көлдiң өсiмдiктер бiрлестiгi.

c)

Көлдiң жануарлар бiрлестiгi.

d)

Фитопланктон.

e)

Зоопланктон.

18.

Биосфера қашан пайда болды?

a)

1-2 милиард жыл бұрын.

b)

5 милиард жыл бұрын.

c)

10 милиард жыл бұрын.

d)

50-100 милион жыл бұрын.

e)

10 милион жыл бұрын.

19.

Төмендегi аталған факторлардың қайсысы жасанды ластану көздерiне жатады?

a)

Автомабилдердiң газдары смок.

b)

Вулкандар.

c)

Шаңды дауылдар.

d)

Жер сiлкiнуi.

e)

> Барлық аталған факторлар.

20.

Қоршаған ортаның жағдайын бақылау, байқау, бағалау мен болжаудың комплекстi жүйесiн қалай атайды?

a)

Экологиялық картографиялау.

b)

Мониторинг.

c)

Домпинг.

d)

Кадастр.

e)

Дұрыс жауап жоқ.

21.

Қорық дегенiмiз не?

a)

Жартылай қорғау режимiмен сипатталатын територия.

b)

Жеке табиғи объектiлер (сарқырамалар, үңгiрлер және т.б).

c)

Шаруашылық қызметiне мүлдем алынған териториялар немесе акваториялық бөлiктерi.

d)

Табиғатты сауықтыру және эстетикалық мақсатта қорғау үшiн бөлiнген териториялар.

e)

Дұрыс жауап жоқ.

22.

Оңтұстiк Қазақстанда “Ақсу – Жабағылы” қорығы қай жылы ұйымдастырылды.

a)

1926.

b)

1925.

c)

1927.

d)

1928.

e)

1929.

23.

Қандайда бір интенсивті антропогенді қысымға ұшыраған жекелеген объектілерге қатысты мониторинг.

a)

Жергілікті мониторинг.

b)

Аймақтық мониторинг.

c)

Ғаламдық мониторинг.

d)

Авиациялық мониторинг.

e)

Аталғандардың барлығы.

24.

Көршілес табиғат жағдайларынан ерекшелінетін үлкен кеңістікті алып жатқан аудандар мониторинг.

a)

Аймақтық мониторинг.

b)

Жергілікті мониторинг.

c)

Ғаламдық мониторинг.

d)

Авиациялық мониторинг.

e)

Аталғандардың барлығы.

25.

Биосфера туралы немесе жекеленген биосфералық процестер туралы мәліметтер алуды мақсат етіп қоятын мониторинг.

a)

Аталғандардың барлығы.

b)

Жергілікті мониторинг.

c)

Ғаламдық мониторинг.

d)

Авиациялық мониторинг.

e)

Аймақтық мониторинг.

26.

Абиотикалық факторларға жататын жағдайлардың бірі.

a)

Радиациялар.

b)

Жануарлар.

c)

Өсімдіктер.

d)

Гүлді өсімдіктер.

e)

Балықтар.

27.

Төмендегілердің қайсысы абиотикалық факторларға жатады.

a)

Орманға түсетін жарық.

b)

Қайың.

c)

Шырша

d)

Жарықты қабылдаушы өсімдіктер.

e)

Щошқа жаңғағы.

28.

Биотикалық факторларға төмендегілердің қайсысы жатады.

a)

Жылу сүйгіш өсімдіктер.

b)

Өсімдіктерге қажетті температура

c)

Жануар мен өсімдіктер мекендейтін топырақ.

d)

Ауа

e)

Аталғандардың барлығы.

29.

Биотикалық факторларға қайсысы жатады.

a)

Ормандар.

b)

Мұхит сулары.

c)

Таулар.

d)

Жауын – шашын.

e)

Өзен сулары.

30.

Мыналардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады.

a)

Өсімдіктердің өнуіне қажетті жылу мөлшері.

b)

Жарық сүйгіш өсімдіктер.

c)

Жылу сүйгіштер

d)

Өсімдіктердің суыққа төзімділігі.

e)

Микроорганизмдер

31.

Мына төмендегілердің қайсысы антропогендік факторларға жатады.

a)

Мұнай тасмалдаушы құбырлар.

b)

Теңіздер.

c)

Ормандар.

d)

Мұхиттар.

e)

Аталғандардың барлығы.

32.

Антопогенді факторлардың әсері қандай.

a)

Аталғандардың барлығы.

b)

Су электр жүйесін құру.

c)

Жер шарын космостан бақылау.

d)

Заводтар салу.

e)

Өсімдіктердің парниктерде өсіру.

33.

Абиотикалық факторлар дегеніміз не.

a)

Тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайларының комплексі.

b)

Бір ағзалардың тіршілік әрекетінің басқаларына тигізетін әсері.

c)

Адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы.

d)

Жануар мен өсімдіктер арсындағы қарым – қатынас.

e)

Аталғандардың барлығы.

34.

Антропогендік факторлар дегеніміз не.

a)

Адам қызметінің қоршаған ортағатигізетін әсерінің жиынтығы.

b)

Бір ағзалардың тіршілік әрекетінің басқаларына тигізетін әсері.

c)

Тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайларының комплексі.

d)

Жануар мен өсімдіктер арсындағы қарым – қатынас.

e)

Аталғандардың барлығы.

35.

Әр түрлі денелердің бетінің шағылыстыруға қаблеті қалай аталады.

a)

Альбедо.

b)

Гелиофиттер.

c)

Сциофиттер.

d)

Факулттативті гелиофиттер.

e)

Биолюминесценция.

36.

Абиотикалық факторларға қандай факторлар жатады:

a)

Климаттық фактор

b)

Жыртқыштық-құрбан қатынасы

c)

Тірі организмдерінің өзара байланысу формасы

d)

Аменсализм

e)

Коменсализм

37.

Озондық қабаттың орналасу  биіктігі шамамен қандай қашықтықта:

a)

12-25 км.

b)

10-12 км.

c)

50-120 км.

d)

40-50км.

e)

25-40 км.

38.

Жер бетінен 9-15 км қашықтықта орналасқан қабат қалай аталады:

a)

Тропосфера

b)

Мазосфера

c)

Ионосфера

d)

Гидросфера

e)

Стратосфера

39.

Нейтрализация су тазалаудың әдісіне жатады, ол қай әдіс:

a)

Химиялық

b)

Биохимиялық

c)

Термиялық

d)

Физикалық

e)

Физико-химиялық

40.

Тазалау әдістерінің электрохимиялық әдісі нені қолдануға негізделеді ?

a)

Аниониттер мен катиониттерді

b)

катиониттерді

c)

Электр тогын.

d)

Әк сүтін

e)

Аниониттерді

41.

Қышқыл жауын – шашынның болуы алғаш рет  қай жылы және қай жерде байқалды?

a)

Англия, 1907-08ж.ж.

b)

Финляндия, 1978-79ж.ж.

c)

Бельгия, 1910-11ж.ж.

d)

Германия, 1900ж.

e)

АҚШ,1945-46ж.ж.

42.

Көмір қышқыл газы және басқа газдардың әсерінен жылулық балансының өзгеруі нәтижесінде мүмкін болатын жер шары температурасының ғаламдық артуы:

a)

Парниктік эффект

b)

Озон қабатының “тесігі”

c)

Альбедо

d)

қышқылдық жауын – шашын

e)

қышқылдық жауын – шашын

43.

Адам денсаулығына зиянды әсер ететін факторлар:

a)

әртүрлі ластаушы заттар

b)

Тұқым қуалайтын аурулар

c)

өмір сүру салты

d)

Қоршаған орта

e)

психологиялық және әлеуметтік жағдай.

44.

Табиғатты қорғау дегеніміз:

a)

Биосфера мен атмосфераны ластанудан қорғау.

b)

Қоршаған ортаның тазалығын айтамыз.

c)

Экологиялық системада тепе-теңдікті сақтау.

d)

Қоршаған ортан ластанудан қорғауға арналған жұмыстар жиынтығы.

e)

Тазалағыш аппараттарды қолдана отырып қоршаған ортаны қорғау

45.

Қоршаған ортанның антропогендік өзгерілуі:

a)

Адам әрекетімен өзгеруі.

b)

Өсімдіктер әсерімен.

c)

Өндіріс ластарымен

d)

Өндірістің әсерімен.

e)

Жануарлармен әсері

46.

Биосфераны қорғауға арналған шаралар:

a)

Табиғи ресурстарды қалпына келтіру, жерді рекультивациялау, жер асты суының қорын қалпына келтіру шаралары.

b)

Ормандарды кесу, тұщы судың азаюы, жердің көбеюі мен тұздануы т.б.

c)

Жердің эрозиясы, тұщы судың азаюы.

d)

Жердің көбеюі мен тұздануы, жер асты суының қорын қалпына келтіру.

e)

Табиғи ресурстарды қалпына келтіру, ормандарды кесу.

47.

Біздің республикасында Шығыс Қазақстан облысында тағы бір қорық ашылды. Ол қалай аталады?

a)

Марқакөл

b)

Ақсу-Жабағылы

c)

Қорғалжын

d)

Наурызым

e)

Алматы

48.

Қоршаған ортаның антропогендік факторына жататындар:

a)

Адамзат іс-әрекеті

b)

Жан- жануарлар

c)

Вирустар.

d)

Жасыл өсімдіктер

e)

Микробтар

49.

Физикалық ластануларға жататындар?

a)

Физикалық ластануларға жататындар?

b)

геологиялық, географиялық

c)

химиялық, аумақтық

d)

Биологиялық, экологиялық

e)

географиялық, климаттық

50.

Өндірістік кәсіпорын шегіндегі мониторинг:

a)

Локальды

b)

Болжамдық

c)

Аумақтық

d)

Ұлттық

e)

Глобальды

51.

Экололгиялық мониторинг денгейлері келесілер:

a)

Глобальды және экспериментальды

b)

Ұлттық және зерттеулік

c)

Глобальды және ұлттық

d)

Зеттеулік және аймақтық

e)

Экспериментальдік және эерттеулік

52.

“Парниктің эффект”бұл

a)

СО2– ң ауада көбеюі

b)

Жардің климатының сууы

c)

Ауадағы оттегі баланыстың бұзылуы

d)

Оттегінің атмосферадағы мөлшерінің

e)

Ауадағы СО-ң көбеюі

53.

Қоршаған ортанның химиялық ластануы:

a)

Ауыр металдар, пестицид тер, пластмасса

b)

Ауыр металдар, гендік инжинерия

c)

Жылулық,шу, радиоактивті, электромагнитті

d)

Биогенді, микробиологиялық, гендік инжинерия

e)

Жылулық,микробиологиялық

54.

Ауа құрамындағы ең мөлшері көп элемент:

a)

Азот

b)

Аргон

c)

Алтын

d)

Оттегі

e)

Сутегі

55.

Иониттер көмегімен қалдық судытазалау қалай аталады?

a)

Ион алмасу

b)

Каогуляция

c)

Тұну

d)

Нейтрализация

e)

Тотығу

56.

Қоршаған орта  ауасын ластайтын негізгі ластаушы заттар:

a)

Күкірт диоксиді, көміртегі оксиді, қатты бөлшектер

b)

Радиоактивті изотоптар

c)

Қышқыл жаңбырлар

d)

Формальдегид

e)

Мұнай өнімдері

57.

Климат атмосфераның қай қабатында  құрастырылады.

a)

Тропосфера

b)

Ионосфера

c)

Магннтосфера

d)

Мезосфера

e)

Стратосфера

58.

Қалдық суды биологиялық тазалағанда не қолданылады?

a)

Аэротенк

b)

Катионит

c)

Нейтролизация

d)

Абсорбенттер

e)

Адсорбер

59.

Өнеркәсіптерден қалған қалдықтар тасталу режіміне байланысты бөлінуін атаңыз?

a)

Қыздырылған және суытылған

b)

Тазаланып тасталынатын

c)

Ұйымдастырылған және ұйымдастытымаған

d)

тазаланбай тасталынатын

e)

Проиодтық және проиодтық емес

60.

Биологиялық тазартуды қандай қондырғылар қолданылады?

a)

Аэротенктер және боифильтрлер

b)

Аэратор және дозатор

c)

Циклонды аппарат

d)

Екстрактор және электрсезгіш

e)

Вентилятор

61.

Сарқылмайтын ресурстарға қандай ресурстарды жатқызамыз?

a)

Шексіз ұзақ уақыт пайдалануға болатын ресурстар

b)

Тірі табиғат ресурстарын

c)

Мұнай байлықтарын

d)

Қазба байлықтар

e)

Барлығы

62.

Қазақстан дүние жүзінің 186 елінің ішінде мұнай бойынша нешінші орында?

a)

13

b)

8

c)

12

d)

10

e)

21

63.

Оңтүстік Қазақстан облысы республикада қорғасын өндіру бойынша 3 орын, ал мырыш өндіру бойынша нешінші орында тұрады?

a)

4

b)

6

c)

1

d)

8

e)

14

64.

Қазақстанда ең кеңінен қолданылатын зиянсыздандыру әдістерінің бірі

a)

1 – ші қалдықтың түрін 2-ші қалдықпен зиянсыздандыру

b)

50 – дей түрі

c)

Ешқандай түрі жоқ

d)

Жаппай көму

e)

Жаппай жағу

65.

Қалдықтарды жағуда қанша 0 С шамасында жүргізу керек?

a)

10000С -1200С

b)

800-900С

c)

1000С – (-1000С)

d)

3000С -10000С

e)

5000С -6000С

66.

Қазіргі кезде қолданылатын технологияларға байланысты алынған шикізат мөлшерінің қанша % қалдық

a)

10%

b)

20%

c)

30%

d)

5%

e)

0,5%

67.

Адам баласы әр түрлі іс – әрекеттермен шаруашылық қалдықтармен нені ластайды?

a)

Биосфера

b)

Атмосфера

c)

Тропосфера

d)

Ионосфера

e)

Планктон

68.

Урбанизация қандай мағынаны білдіреді?

a)

Қалалық

b)

Ауылдық

c)

Селолық

d)

Демографиялық

e)

Реакреация

69.

Рекультивация объектілеріне жатады

a)

Ойпаңдар, қазба жыныстары, өндіріс қалдықтардың үйінділері, шлак, күл, электр желісі, құбырлар

b)

Жер асты су

c)

Жер үсті таза су

d)

Санитарлық – гигиеналық тазалық

e)

Эстетикалық шаралар

70.

Адам қызметіне қатысты 2 аспект бар ол қайсылары?

a)

Жоғарғы қабаттың бұзылуы және жер маңы кеңістігі концентрациясының артуы

b)

Қала және ауру

c)

Қорғасынмен улану және денсаулық

d)

Қышқылды жаңбыр

e)

Биогендер

71.

Вернадский бойынша биосферадағы қозғаушы күш не?

a)

Күн

b)

Су

c)

От

d)

Ауа

e)

Жер

72.

Табиғи суларды ластайтын компоненттер қандай қасиеттеріне қарай топқа бөлінеді?

a)

Биологиялық, физико – химиялық қасиеті

b)

Құрғақтық қасиет

c)

Ылғалдық қасиеті

d)

Тұздылық қасиеті

e)

Химиялық элементтер қасиеті

73.

Айсберг қандай ресурсқа жатады?

a)

Сарқылатын

b)

Сарқылмайтын

c)

Климаттық

d)

Космастық

e)

Қайталанатын

74.

Атмосфералық ауаның құрамындағы N (азот) мөлшері?

a)

78,08

b)

0,58

c)

0,25

d)

11,12

e)

14,2

75.

Тазалаудың электрохимиялық әдісі нені қолдануға негізделген?

a)

Электр тогын

b)

Аниониттерді

c)

Катиониттерді

d)

Әк сүтін

e)

Катиониттер мен аниониттерді

76.

Табиғатты қорғау дегеніміз?

a)

Қоршаған ортаны ластанудан қорғауға арналған жұмыстар жиынтығы

b)

Қоршаған ортаның тазалығын айту

c)

Биосфераны ластанудан қорғау

d)

Атмосфераны ластанудан қорғау

e)

Тазалағыш аппараттарды қолдану

77.

Қалдық суларда физика – химиялық тазарту процестері?

a)

Флотация, экстракция

b)

Тұндыру

c)

Сүзу

d)

Сорбция

e)

нейтрализация

78.

Озон қабатының қалыңдығы қанша?

a)

2-3 мм

b)

2-3 км

c)

1-3 км

d)

5 км

e)

2 мм

79.

Ақыл ой- сферасы деп қай сфераны айтады?

a)

Ноосфераны

b)

Биосфераны

c)

Атмосфераны

d)

Гидросфераны

e)

Тропосфераны

80.

Нейтрализация су тазалаудың қандай әдісіне жатады?

a)

Химиялық

b)

Биохимиялық

c)

Термиялық

d)

Физикалық

e)

Биологиялық

81.

Радиациялық, жылулық, жарықтық, электромагниттік, шулық ластанулар ластаудың қай түріне жатады?

a)

Физикалық

b)

Биохимиялық

c)

Термиялық

d)

Химиялық

e)

Биологиялық

82.

Тіршілік жағдайы сыртқы орта элементтерінің ағзаға қажет жиынтығы болып табылады. Ағзаға бірлесіп әсер ететін абиотикалық, биотикалық және әлеуметтік факторлардың жиынтығы қандай түсінікпен анықталады?

a)

қоршаған орта

b)

экологиялық жүйе

c)

биосфера

d)

тіршілік ету жағдайы

e)

экологиялық факторлар

83.

Антропогенді әсерлердің нәтижесінде жасанды экожүйе қалыптасады. «Агроэкожүйе» терминінің түсінігі қандай?

a)

ауылшаруашылыққа қолдану барысында адаммен өзгертілген экожүйе

b)

табиғи биоценоз

c)

қала экожүйесі

d)

жердің барлық территориясын біріктіретін жаһандық жүйе

e)

табиғи факторлардың әсерімен өзгерген биосфера

84.

Биосфераға антропогенді әсердің нәтижесінде оның арнайы элементтері қалыптасады. «Агросфера» терминінің түсінігі қандай?

a)

адамның ауылшаруашылығы әрекетінін түзілген Жердің барлық территориясын біріктіретін жаһандық жүйе

b)

ауылшаруашылығына қолданылатын жерлердегі биоценоз

c)

ландшафтың ауылшаруашылығымен өзгеруі нәтижесінде түзілген экожүйе

d)

ауылшаруашылығы өндірісі барысында адаммен өзгертілген экожүй

e)

табиғи факторлардың әсерімен өзгерген биосфера

85.

Ағзаға табиғаты физикалық және химиялық факторлардың әсерінің сипаты әртүрлі. Бірнеше химиялық заттардың ағзаға бір жолмен біруақытта немесе бірте-бірте әсері қандай терминмен көрсетіледі?

a)

аралас әсер

b)

біріккен әсер

c)

кешенді әсер

d)

жинақты әсер

e)

бағытталған әсер

86.

Атмосфераның химиялық құрамы мен физикалық қасиеттері әртүрлілігімен ерекшеленеді. Атмосфералық ауаның ионизациясы қандай факторға жатады?

a)

физикалық

b)

химиялық

c)

электрлік

d)

ғарыштық

e)

антропогенді

87.

Адамның табиғатқа әсері әртүрлі көрінеді. Адамның табиғатқа кері әсері қандай терминмен белгіленеді?

a)

антропогенді

b)

абиотикалық

c)

биотикалық

d)

заңдылықты

e)

кездейсоқ

88.

Химиялық заттардың ағзаға әсері әртүрлі. Ағзаға бір заттың әртүрлі жолмен түсуі қандай терминмен көрсетіледі?

a)

кешенді әсер

b)

аралас әсер

c)

жинақты әсер

d)

біріккен әсер

e)

бағытталған әсер

89.

Қоршаған ортаның сапасы мен денсаулық жағдайын бағалау үшін әртүрлі болжамдау әдістері қолданылады. Болжауды жүргізуді бастапқы және міндетті кезең не болып табылады?

a)

көлемі бойынша жеткілікті алғашқы матриалды жинау

b)

тұрғындардың денсаулық жағдайы туралы ақпаратты барлық көздерін игеру

c)

құжаттарды есепке алу бойынша аймақтарды ретроспективті игеру

d)

тұрғындардың денсаулығына сандық талдау жүргізу

e)

тұрғындардың денсаулығына сапалық талдау жүргізу

90.

Территориялық қамтуы бойынша қоршаған ортаны мониторингілеудің үш сатысы бар: жергілікті немесе локалды, аймақтық және жаһандық. Табиғишаруашылық мониторинг қоршаған ортаны мониторингілеудің қандай сатысына жатады?

a)

аймақтық

b)

санитарлық-гигиеналық

c)

биоэкологиялық

d)

биосфералық

e)

жергілікті

91.

Территориялық қамтуы бойынша қоршаған ортаны мониторингілеудің үш сатысы бар: жергілікті немесе локалды, аймақтық және жаһандық. Санитарлық-гигиеналық мониторинг қоршаған ортаны мониторингілеудің қандай сатысына жатады?

a)

жергілікті

b)

табиғи-шаруашылық

c)

биоэкологиялық

d)

биосфералық

e)

жаһандық

92.

Территориялық қамтуы бойынша қоршаған ортаны мониторингілеудің үш сатысы бар: жергілікті немесе локалды, аймақтық және жаһандық. Биосфералық мониторинг қоршаған ортаны мониторингілеудің қандай сатысына жатады?

a)

жаһандық

b)

табиғи-шаруашылық

c)

биоэкологиялық

d)

биосфералық

e)

жергілікті

93.

Қазіргі уақытта және болашақта қолданылатын табиға нысандар мен құбылыстардың жиынтығы табиғи ресурстар деп аталады. Аталған табиғи ресурстардың қайсысы қалпына келетінге жатады?

a)

таза ауа, тұщы су

b)

таза ауа, қазбалы отындар

c)

тұщы су, метал минералды шикізат

d)

метал және метал емес минералды шикізат

e)

тұщы су, қазбалы отындар

94.

Қазіргі уақытта және болашақта қолданылатын табиға нысандар мен құбылыстардың жиынтығы табиғи ресурстар деп аталады. Аталған табиғи ресурстардың қайсысы сарқылмайтынға жатады?

a)

күн энергиясы

b)

таза ауа

c)

қазбалы отындар

d)

тұщы су

e)

құнарлы топырақ

95.

Арал теңізінің апаттық тартылуы сол өңірдің қоршаған ортасаның деградациясына және тұрғындардың сырқаттануының жоғарылауына әкелді. Арал теңізінің тартылуы себебі қандай?

a)

теңізге құятын өзендерден судың көп алынуы

b)

жерасты суларынан көп мөлшерде су алу

c)

күрішті суару үшін суды алу

d)

суару үшін су құбырынан көп мөлшерде су алу

e)

ұсақ көлдерден көп мөлшерде су алу

96.

Көптеген елдердің ғалымдарының зерттеулері атмосфералық ластанулардың нағыз эпидемия сипатына ие сырқаттардың пайда болуына әкелді. Бұл қандай сырқаттар?

a)

аллергиялық

b)

жүрек-тамыр

c)

онкологиялық

d)

инфекциялық

e)

психикалық

97.

Атмосфералық никельмен, хроммен және селенмен ластанған өнеркәсіптік аймақтарда балалар ағзасының жүйесі мен органдарының патологиясын жоғарлатты. Бұл қандай жүйелер мен органдар?

a)

тыныс алу органдары, лор – мүшелер, жүрек-тамыр жүйесі

b)

лор-органдар, орталық жүйке жүйесі, қан

c)

тыныс алу органдары, жүрек-тамыр жүйесі, АІЖ

d)

ОЖЖ, эндокринді органдар, лор – органдар

e)

ОЖЖ, эндокринді органдар мен бүйректер

98.

Ірі өнеркәсіптік аймақтарда атмосфералық ауа қатты ластанған. Атмофераға барлық техногенді көздерден түсетін ластағыштарды көрсетіңдер?

a)

түтіннің қатты бөлшектері, өнеркәсіптік тозаң, көміртегі тотығы, күкірт тотығы

b)

қорғасын, өнеркәсіптік тозаң, көміртегі тотығы, күкірт тотығы

c)

фосфор, түтіннің қатты бөлшектері, өнеркәсіптік тозаң, көміртегі тотығы

d)

озон, қорғасын, фосфор, түтіннің қатты бөлшектері, өнеркәсіптік тозаң

e)

сероводород, фосфор, мышьяк, көміртегі тотығы, күкірт тотығы

99.

Адамның антропогенді іс-әрекеті озон қабатының бұзылуына әкеледі. Озон қабатының бұзылуы қандай органдардың сырқаттарының жоғарылауына әкеледі?

a)

тері

b)

жүрек-тамыр жүйесі

c)

асқазан-ішек жолы

d)

тыныс алу органдары

e)

тірек-қимыл жүйесі

100.

Урбанизация жаһандық әлеуметтік-экономикалық үрдіс болып табылады. Урбанизацияның сипаты қандай?

a)

қала тұрғындары үлесінің өсуі

b)

тұрғындар санының өсуі

c)

қоршаған ортаның қалдықтармен ластануы

d)

адамның тіршілік ортасына қысымының күшеюі

e)

ауыл тұрғындары үлесінің өсуі

101.

Сыртқы ортаға түсетін химиялық заттардың 80% ерте ме, кеш пе өнеркәсіптік, тұрмыстық және нөсер ағыстарымен табиғи суларға түседі. Қоршаған ортаның қандай химиялық факторлары неғұрлым таралған болып саналады?

a)

пестицидтер

b)

тағам өнеркәсібінің қалдықтары

c)

жеңіл өнеркәсіп қалдықтары

d)

ядролық энергетика қалдықтары

e)

тоқыма өнекәсібінің қалдықтары

102.

Қалалар мен қала тұрғындарының үздіксіз өсуі жақсы жақтарымен қатар теріс әсерлері де бар. Адамның қандай іс-әрекеттері қалаға неғұрлым зиянын тигізеді?

a)

органикалық отынды жағу

b)

тұрғындардың тығыздығы, инфекцияның таралу қауіптілігі

c)

адамның шаруашылық іс-әрекеті, өнеркәсіп өндірісінің қалдықтары

d)

табиғи ресурстарды ұтымсыз қолдану

e)

автомобиль көлігі

103.

Адамның өнеркәсіп іс-әрекеті нәтижесінде топырақтың химиялық ластануы, әсіресе мұнаймен, мұнай өнімдерімен, ауыр металдар тұздарымен, агрохимия өнімдерімен ластануы жоғарлады. Бұл табиғаттағы экологиялық байланыстың бұзылуына әкелді. Берілген жағдайды қалай сипаттауға болады?

a)

қоршаған ортаның деградациясына

b)

табиғи биогеохимиялық провинциялардың қалыптасуына

c)

жасанды биогеохимиялық провинциялардың қалыптасуына

d)

қоршаған ортаның химиялық ластануына

e)

табиғи ресурстардың азаюына

104.

Қоршаған ортаны қорғау қоғам мен табиғаттың үйлесімді өзара әрекетіне, экологиялық қауымдастықтар мен табиғи ресурстарды сақтау мен ұдайы ұлғайтуға бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралардың жүйесі болып табылады. Қоршаған ортаны қорғау мен табиғатты ұтымды пайдаланудың тиімді құралдарына не жатады?

a)

лицензиялар

b)

сертификаттар

c)

тарифтер

d)

жолдамалар

e)

келісімдер

105.

Қоршаған ортаны қорғау қоғам мен табиғаттың үйлесімді өзара әрекетіне, экологиялық қауымдастықтар мен табиғи ресурстарды сақтау мен ұдайы көбейту бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралардың жүйесі болып табылады. Атмосфералық ауаны, климатты және озон қабатын қорғауды қандай заң реттейді?

a)

«Атмосфералық ауаны қорғау туралы»

b)

«Жануарлар әлемін қорғау, көбейту және пайдалану туралы»

c)

«Ерекше қорғалатын табиғи территориялар туралы»

d)

«Жер қойнау және табиғатты пайдалану туралы»

e)

«Азаматтардың денсаулығын қорғау туралы»

106.

Қоршаған ортаны қорғау қоғам мен табиғаттың үйлесімді өзара әрекетіне, экологиялық қауымдастықтар мен табиғи ресурстарды сақтау мен ұдайы көбейту бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралардың жүйесі болып табылады.Суды қорғау мен пайдалануды қандай нормативтік-құқықтық акт реттейді?

a)

су кодексі

b)

қылмыстық кодекс

c)

орман кодексі

d)

әкімшілік кодексі

e)

жер кодексі

107.

Қоршаған ортаны қорғау қоғам мен табиғаттың үйлесімді өзара әрекетіне, экологиялық қауымдастықтар мен табиғи ресурстарды сақтау мен ұдайы көбейту бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралардың жүйесі болып табылады. Ормандар мен басқа да өсімдіктерді қорғау мен пайдалануды қандай заң реттейді?

a)

орман кодексі

b)

су кодексі

c)

қылмыстық кодекс

d)

әкімшілік кодексі

e)

жер кодексі

108.

Қоршаған ортаны қорғау қоғам мен табиғаттың үйлесімді өзара әрекетіне, экологиялық қауымдастықтар мен табиғи ресурстарды сақтау мен ұдайы көбейту бағытталған мемлекеттік және қоғамдық шаралардың жүйесі болып табылады. Жануарлар әлемін қандай заң реттейді?

a)

«жануарлар әлемін қорғау, көбейту және пайдалану туралы»

b)

«атмосфералық ауаны қорғау туралы»

c)

«ерекше қорғалатын табиғи территориялар туралы»

d)

«жер қойнау және табиғатты пайдалану туралы»

e)

«азаматтардың денсаулығын қорғау туралы»

109.

Адам өзінің шаруашылық іс-әрекеті салдарынан қоршаған ортаны барынша өзгертеді. Қоршаған ортада белгілі бір мөлшерде болуы ағзаның қалыпты ісәрекетінің міндетті жағдайы болып табылатын биосфераның табиғи сипатын құрайтын факторлары деген не?

a)

табиғи факторлар

b)

антропогенді факторлар

c)

тіршілік ету ортасы

d)

биогеоценоз

e)

жаһандық экожүйе