Font size
WorksheetsCâu hỏi củng cố kiến thức XHH đại cương - Chương 8
Total questions: 19
Worksheet time: 16mins
Hãy hoàn thành định nghĩa "Lệch chuẩn xã hội":
"Là khái niệm dùng để chỉ các dạng (a) khác nhau trong hệ thống các (b) ; tức sự (c) cách ứng xử và hành động so với chuẩn mực đã được xác định."
Đâu là sự nhầm lẫn về bản chất của lệch chuẩn?
Quy việc đánh giá lệch chuẩn vào hai cặp tiêu chuẩn: đúng/sai, tốt/xấu.
Lệch chuẩn là hành vi trái với các chuẩn mực xã hội.
Lệch chuẩn là hiện tượng có tính "bệnh lý", bất bình thường của xã hội.
Hành vi lệch chuẩn sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự xã hội.
Theo các nhà Xã hội học, đâu là chức năng có tính tích cực nhất định của "lệch chuẩn xã hội"?
Củng cố, tăng cường các giá trị, chuẩn mực xã hội.
Củng cố vai trò xã hội của cá nhân hoặc tập thể.
Dự báo hay/và đem lại một sự thay đổi cho xã hội.
Tăng cường tính đoàn kết hay tinh thần tập thể.
Đâu không phải là hệ quả tiêu cực của các hành vi lệch chuẩn xã hội?
Phá vỡ hoặc thay đổi cấu trúc tổ chức xã hội.
Làm suy giảm niềm tin xã hội vào công bằng, lẽ phải, sự đúng sai,...
Thúc đẩy sự gắn kết và phát triển xã hội.
Hãy phân loại lý thuyết vào cột nguồn gốc của lệch chuẩn xã hội tương ứng:
Lý thuyết về cơ thể học
Lý thuyết phân tâm học
Thuyết nhân chủng học về tội phạm
Lý thuyết cấu trúc - chức năng
Lý thuyết xung đột
Lý thuyết về nền văn hóa phụ (tiểu văn hóa, văn hóa nhóm)
Lý thuyết dán nhãn
Hãy ghép các lý thuyết nguồn gốc tâm sinh lý của lệch chuẩn xã hội tương ứng với các nhà khoa học đã đưa ra nó:
Nhà thần kinh học, chuyên gia về tội phạm học người Ý Casave Lombroso (1835- 1909) đưa ra
Lý thuyết về cơ thể học
Nhà tâm lý học người Áo Sigmund Freud (1856-1939) đưa ra
Lý thuyết phân tâm học
Nhà thần kinh học người Đức E. Kretromen đưa ra
Thuyết nhân chủng học về tội phạm
Hãy dựa vào nhân tướng học để miêu tả tính cách của các khuôn mặt ở hình bên:
Người phúc hậu
Người tháo vát
Người hiểm ác
Theo nhà nhân chủng học người Mỹ là William Sheldon đã đưa ra quan điểm cho rằng cấu trúc cơ thể đóng vai trò quan trọng trong sự phạm tội. Ông phân cấu trúc cơ thể thành 3 tạng người: ốm yếu gầy còm (bên trái), lùn mập (bên phải), cơ bắp rắn chắc (giữa). Bạn hãy cho biết Ông cho rằng có sự liên kết giữa sự phạm tội với tạng người nào?
Hãy ghép những nội dung tương ứng với các lý thuyết nguồn gốc xã hội của lệch chuẩn xã hội:
Lệch chuẩn là những hành vi phổ biến trong xã hội và có tác động tích cực lẫn tiêu cực đối với sự ổn định của xã hội. Lệch chuẩn xã hội giúp xác định được giới hạn của những hành vi hợp chuẩn.
Lý thuyết cấu trúc chức năng
Những người hay nhóm người có quyền lực có thể tạo ra định nghĩa riêng của họ về hành vi lệch chuẩn đối với những hành vi không phù hợp với nhu cầu, chuẩn mực của bản thân họ.
Lý thuyết xung đột
Các tác giả cơ bản của trường phái này là Albert Cohen, David Matza và Richard Cloward với quan điểm cho rằng sở dĩ trong xã hội có hành vi lệch chuẩn là vì xã hội luôn luôn tồn tại một nền văn hóa chính thống. Đó là nền văn hóa chung của xã hội với hệ thống giá trị chuẩn mực chung do nhóm xã hội có quyền lực chi phối. Bên cạnh đó còn có những nền văn hóa phụ của các nhóm xã hội phụ thuộc khác. Hành vi lệch chuẩn là kết quả hành động của những người thuộc những nhóm xã hội phụ thuộc này gây ra.
Lý thuyết về nền văn hóa phụ
Lệch chuẩn không chỉ phụ thuộc vào hành vi của chủ thể mà còn phụ thuộc vào cả ý muốn chủ quan của những người khác.
Lý thuyết dán nhãn
Merton đã chỉ ra 5 kiểu loại lệch chuẩn xã hội trong điều kiện của sự chấp nhận hay phản đối các mục đích xã hội và sự thiết chế hóa các phương tiện để đạt được những mục đích ấy. Bạn hãy ghép 5 kiểu loại lệch chuẩn xã hội ấy với các giải thích tương ứng với nó:
Là những người chấp nhận các mục ích của xã hội cũng như sử dụng các phương tiện được chấp nhận.
Những người tuân thủ
Là những người chấp nhận các mục đích chung của xã hội nhưng không sử dụng những phương tiện được thừa nhận chung.
Những người đổi mới
Là những người không đạt được những mục đích chung của xã hội nhưng vẫn tuân thủ thông qua việc áp dụng các phương tiện được chấp nhận.
Những người nghi thức chủ nghĩa
Là những người thực hiện những hành vi lệch chuẩn để đạt được những điều họ muốn, đi ngược lại với chuẩn mực chung của xã hội.
Tội phạm
Là những người không chấp nhận cả mục đích lẫn phương tiện chung của xã hội mà tự tạo cho mình mục đích mới, phương tiện riêng.
Những kẻ nổi loạn
Tội phạm là hành vi vi phạm pháp luật, còn lệch chuẩn là bao gồm tội phạm và sự vi phạm các chuẩn mực xã hội.
Nhà xã hội học John Hagan phân biệt kỹ hơn các dạng lệch chuẩn và tội phạm dựa vào các khía cạnh gắn với các dạng hành vi như sau:
Tính nghiêm khắc của các phản ứng xã hội đối với hành vi đó; (hay nói cách khác là dựa vào mức độ nghiêm trọng của hành vi đó.
Ví dụ: Một số hành vi lệch chuẩn: uống rượu quá mức,....Trong khi đó, tội phạm thường bao gồm các hành vi có thể gây ra thiệt hại lớn đối với bản thân hoặc người khác, như giết người, cướp, hay giao cấu trái phép.
Mức độ đồng thuận của xã hội về chuẩn mực mà hành vi đó vi phạm.
Ví dụ: Trộm cướp thường có mối liên hệ với nghèo đói, cờ bạc hay các nhóm côn đồ.
Đánh giá về tổn thất xã hội mà hành vi đó gây ra.
Ví dụ: Các lệch chuẩn có thể liên quan đến các hình phạt như phạt tiền,... Còn tội phạm liên quan đến vấn đề hình sự như tù tội.
Bạn hãy cho biết tên nhà Xã hội học đã có sự phân biệt tiêu biểu về "lệch chuẩn" và "tội phạm"?
(a)
Theo John Hagan thì có bao nhiêu khía cạnh gắn với các dạng hành vi?
2
3
4
5
Hành vi tội phạm khác với hành vi lệch chuẩn ở chỗ?
Hành vi tội phạm không vi phạm "tòa án lương tâm" chỉ vi phạm "tòa án pháp luật"
Hành vi tội phạm đôi lúc gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, đôi lúc có thể không.
Tội phạm là hành vi trái lại những chuẩn mực, giá trị thông thường.
Hành vi tội phạm có mức độ nghiêm trọng hơn hành vi lệch chuẩn và nếu vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm trước luật pháp.
Đối với các nhà Xã hội học, vấn đề kiểm soát xã hội mà họ quan tâm không phải là gì?
Tính hiệu quả, tính chính xác của kiểm soát xã hội.
Cơ chế vận hành của kiểm soát xã hội trong bối cảnh xã hội cụ thể.
Sự tồn tại của kiểm soát xã hội.
"Một phương thức nhằm điều chỉnh hành vi của các cá nhân trong một xã hội nhất định thông qua những giá trị, chuẩn mực đã được thừa nhận, được xem là phương tiện của nhóm xã hội nhằm thúc đẩy việc thực thi các chuẩn mực của nhóm."
Bạn hãy cho biết khái niệm trên là chỉ hành vi gì trong xã hội?
(a)
Đâu là hành vi kiểm soát xã hội trong cuộc sống hằng ngày?
Luật giao thông để giữ an toàn cho những người tham gia giao thông.
Bị hạn chế đi lại, tiếp xúc với người khác hoặc tham gia các sự kiện xã hội.
Tự do lựa chọn bạn bè và quan hệ xã hội mình muốn duy trì.
Tất cả các đáp án trên.
Bạn hãy hoàn thành định nghĩa về "tuân thủ" bằng cách điền vào chỗ trống:
"Một trong những điều kiện cơ bản để các cá nhân có thể (a) với nhau khiến xã hội tồn tại được là (b) các giá trị, chuẩn mực và niềm tin chung. Tuân thủ vừa (c) vừa (d) khái niệm (e) như hai mặt của một đồng xu, thể hiện hai dạng đối lập của đáp ứng xã hội đối với các chuẩn mực xã hội."
Kiểm soát xã hội đóng một vai trò quan trọng không thể phủ nhận trong đời sống xã hội. Bạn hãy chỉ ra đâu là tầm quan trọng của nó?
Duy trì những trật tự xã hội đang tồn tại.
Phát triển kinh tế, chính trị và văn hóa của xã hội.
Điều chỉnh hành vi của các cá nhân.
Đánh giá những điều chỉnh văn hóa chưa phù hợp.
Bạn hãy phân loại những đặc điểm tương ứng với 2 dạng phân chia cơ chế kiểm soát xã hội phổ biến trong xã hội học sau:
Bạn hãy hoàn thành nhận định dưới đây bằng cách điền vào chỗ trống:
"Ở một khía cạnh nào đó, (a) gần với kiểm soát phi chính thức, (b) có nhiều tương đồng với kiểm soát chính thức. Các loại kiểm soát khác nhau đều có (c) trong duy trì và ổn định trật tự xã hội, (d) giữa các loại kiểm soát này sẽ đem lại hiệu quả kiểm soát xã hội (e) ."
