Font size
Worksheets7-ТОП ЭЛЕМЕНТТЕРІ
Total questions: 39
Worksheet time: 20mins
Периодтық жүйедегі VII топтың негізгі топшасы:
галогендер
сілтілік металдар
сілтілік жер металдар
инертті газдар
фтор F, хлор Cl, бром Br, йод I, астат At
сілтілік металдар
галогендер
сілтілік жер металдар
инертті газдар
Ең белсенді бейметалдар:
халькогендер
галогендер
сілтілік металдар
инертті газдар
Күшті тотықтырғыш қасиеттер көрсетеді:
металдар
халькогендер
галогендер
инертті газдар
Бүлдіруші деген мағына береді:
фторос
хлорос
бромос
йодос
Фторды ашқаны үшін Нобель сыйлығымен марапатталды-
Анри Муассан
Речков
Марковников
Лебедев
Галогендер қандай сөз шыққан:
тұз түзуші
оксид түзуші
қышқыл түзуші
сілті түзуші
Галогендердің электртерістілігі азайып, бейметалдық қасиеттері кему сызбасы:
F Cl Br I At
Cl Br I At Ғ
I F Cl Br At
F Br I At Cl
Галоген жай заттары екі атомды молекулалардан тұрады:
К2 Е2 Л2
F2 Cl2 Br2 I2
М2 И2 Ш2
С2 М2 О2
Хлор мен бромның судағы ерітінділері:
тұз суы
әк суы
хлор және бром суы
қышқыл
Заттың сұйық күйге өтпей бірден қаттыдан газтәрізді күйге өтуі:
булану
айырылу
қосу
айдау немесе сублимация
Грек тілінен аударғанда “күлгін” деген мағынаны білдіреді:
йод
бром
фтор
хлор
Балар ашқан элемент, сасық деген мағына береді:
бром
йод
хлор
фтор
Йод ерітіндісі крахмалдың көмегімен оңай анықталады, сапалық реакция нәтижесінде қара көк түс пайда болуы:
йодтың крахмалға немесе крахмалдың йодқа сапалық реакциясы
бромның қосылуы
фтордың қосылуы
бром суының болуы
Күлгін деген мағынаны білдіретін Куртуа ашқан элемент:
юром
хлор
йод
фтор
Барлық бейметалдардың ішіндегі ең химиялық белсенді элемент:
йод
бром
хлор
фтор
Сәулелендіргенде фтор ксенонмен реакцияласады
Xe + F = XeF + 152 кДж.
Xe + F = XeF + 156 кДж.
Xe + F = XeF + 154 кДж.
Xe + F = XeF + 158 кДж.
Хлор сілтілердің суық ерітінділерімен әрекеттескенде сәйкес қышқылдардың тұздары түзіледі:
Cl2+NaOH→NaCl+NaClO3+H2O
Xe + F = XeF + 152 кДж.
Xe + F = XeF
Xe + Cl = XeCl
Калий хлораты тривиальды атауы:
Бертолле тұзы
Тұз қышқылы
Хлорид
Ас тұзы
Галогендердің күші
фтордан йодқа қарай күшейеді, сондықтан олар бір-бірін қосылыстарынан ығыстырады
фтордан йодқа қарай төмендейді, сондықтан олар бір-бірін қосылыстарынан ығыстырады
фтордан йодқа қарай төмендейді, сондықтан олар бір-бірін қосылыстарынан қосады
фтордан йодқа қарай күшейеді, сондықтан олар бір-бірін қосылыстарынан қосады
Сұйық хлормен немесе хлор қосылыстарымен суды өңдеу әдісі:
йод қосу
айдау
хлорлау
су қосу
Хлорды суда еріткенде хлорлылау және тұз қышқылдары түзіледі:
Cl2 + H2O2 = O2
Cl2 + H2O2 = HCl + O2
Cl2 + H2O2 = HCl
Cl2 + H2O = HCl + HClO
Суды тазалаудың тиімділігі мына себептермен түсіндіріледі:
• арзан, қолжетімді, практикада қолданылған әдіс;
• тазаланған су ұзақ уақыт қасиеттерін сақтайды;
• хлорлау иісті жояды, суды мөлдірлендіреді;
• зарарсыздандыру жоғары деңгейде жүзеге асады
Хлор қосылыстарын сақтау және тасымалдауға жоғары талаптар қойылады, өйткені хлордың сыртқы ортаға таралуы адам денсаулығына қауіп төндіруінің зиянды жақтары бар:
• реагенттердің жоғары жемірілу белсенділігі;
• хлороформ, дихлорбромметан, трибромметан және басқа
қосылыстардың түзілуі адам денсаулығына қауіп төндіреді. Бұл
заттар судың бетіндегі органикалық қосылыстардан пайда болады
және мутагенді, концерогенді әсерлері бар;
• хлор адам организміне тері немесе тыныс алу мүшелері арқылы енгенде асқазанның онкологиялық аурулары, жүрек сырқаттары пайда болады, орталық жүйке жүйесі зақымдалады, шаштың құрылымы бұзылады
Тірі организмдердің толыққанды тіршілік етуін қамтамасыз ететін химиялық элементтердің бірі:
бром
йод
хлор
фтор
Ересек адамның денесінде-
NaCl 500 г болады, оның 45 г қанда еріген күйде кездеседі
NaCl 400 г болады, оның 45 г қанда еріген күйде кездеседі
NaCl 300 г болады, оның 45 г қанда еріген күйде кездеседі
NaCl 200 г болады, оның 45 г қанда
еріген күйде кездеседі
Асқазан сөлінің құрамына кіретін тұз қышқылын түзеді:
натрий хлориді
тұз қышқылы
натрий оксиді
калий хлориді
Тіс эмалін бұзылудан қорғайды:
хлор
фтор
бром
йод
Адам организміне ауыз суымен енетін-
фтор иондарының 0,05% тіс эмалінің құрамына кіретіні анықталған
фтор иондарының 0,01% тіс эмалінің құрамына кіретіні анықталған
фтор иондарының 0,02% тіс эмалінің құрамына кіретіні анықталған
фтор иондарының 0,03% тіс эмалінің құрамына кіретіні анықталған
Фторидтерді шамадан тыс қолдану:
бромоз
йодоз
хлороз
фтороз
Қалқанша бездің жұмысын бұзады, өсуді тоқтатады, бүйректі зақымдайды:
фтороз
хлороз
бромоз
йодоз
Қалқанша бездің және оған қатысты гормондардың метоболизміне қатысады:
фтор
йод
хлор
бром
әлсіздік, терінің сарғыш тартуы, суыққа сезімталдық, шөлдеу және қалқанша бездің ісінуі
Хлордың жетіспеуі нәтижесі
Фтордың жетіспеуі нәтижесі
Йодтың жетіспеуі нәтижесі
Бромың жетіспеуі нәтижесі
Теңіз орамжапырағы, теңіз және мұхит балықтары-
Фторға бай тағамдар
Хлорға бай тағамдар
Бромға бай тағамдар
Йодқа бай тағамдар
Орталық жүйке жүйесіннің қозу және тежелу процестерін реттеп отырады:
бром
хлор
фтор
йод
Медицинада тыныштандырғыш зат ретінде электрофорезде қолданылады:
хлор
бром
фтор
йод
Теңіз жағалауындағы ауада-
бром және хлор қосылыстары кездесетіндіктен теңіз ауасымен тыныс алу өте пайдалы
хлор және йод қосылыстары кездесетіндіктен теңіз ауасымен тыныс алу өте пайдалы
бром және йод қосылыстары кездесетіндіктен теңіз ауасымен тыныс алу өте пайдалы
фтор және йод қосылыстары кездесетіндіктен теңіз ауасымен тыныс алу өте пайдалы
Хлор ионына реактив болатын күміс нитраты инквизация (азаптау) кезінде “тозақ тасы” деп аталды.
Өйткені оны “қосылушы” ретінде күдікті адамның қолына ұстататын.
Өйткені оны “алдамшы” ретінде күдікті адамның қолына ұстататын.
Өйткені оны “айырушы” ретінде күдікті адамның қолына ұстататын.
Өйткені оны “жалғандық детекоры” ретінде күдікті адамның қолына ұстататын.
Суды залалсыздандырудың кең тараған әдісі:
фторлау
йодтау
бромдау
хлорлау
