Font size
WorksheetsГетероциклді қосылыстар
Total questions: 25
Worksheet time: 14mins
Алтымүшелі циклдерге жалғанатын жұрнақ -
ин
ан
ен
ол
Гетероатомның табиғатын білдіру үшін алдына жалғанатын жалғаулар-
О -окса, N -аза, S -тиа
ан,ен
он,ол
ин,тл
Құрамында азоты бар қанықпаған гетероциклдердің негізі:
● -иран (үшбуынды цикл үшін);
● -етан (төртбуынды цикл үшін);
● -олан (бесбуынды цикл үшін);
● -ан (алтыбуынды цикл үшін)
Гетероциклдердің қолданылуы -
тамақ өнеркәсібінде
● тиофен медицинада (ихтиол жақпамайы) ● фурфурол нан пісіруде
ауыл шаруашылығында
өнеркәсіпте
Құрамында карбонил тобы болатын көмірсутектер -
карбонилді қосылыстар
карбоксилді
арендер
ауыспалы
Молекуласындағы карбонил тобы сутек атомы және көмірсутек радикалымен байланысқан оттекті органикалық қосылыстар -
қышқылдар
спирттер
альдегидтер
кетондар
Басқа альдегидтерден ерекшелігі бар (карбонил тобы екі сутек атомымен байланысқан) альдегид -
аммоний
анилин
формалин
формальдегид (құмырсқа альдегиді)
Альдегидердің жалпы формуласы -
R-COH
R-COOH
R-COO
R-OH
Кетондардың ең қарапайым өкілі -
формалин
ацетон
нафталин
аммиак
Карбонил тобы бірдей немесе әртүрлі екі көмірсутек радикалымен байланысқан –
кетон
альдегид
спирт
метил
Кетондардың жалпы формуласы-
R-CO-R
R-COO-R
R-C-R
R-COH
Карбонил тобындағы көміртек атомының гибридтенуі -
sp
sp2
sp3
sp5
Альдегидтерге тән изомерлену-
ауада
топырақта
● көміртек қаңқасының изомерленуі ● кетондармен класаралық изомерлену
құмда
Альдегидтер аталуында көмірсутек атауларына жалғанатын жұрнақ -
ол
ин
аль
он
Кетондар аталуында көмірсутек атауларына жалғанатын жұрнақ-
он
аль
ол
ин
Альдегидтерді алу:
Спирттердің тотығуы
Алкиндердің гидратациясы
гидрлеу
оксид қосу
Кетондарды алу:
Ацетиленнің гомологтарын гидратациялау:
Алкендерді тотықтыру:
Ацетиленнің гомологтарын тотықтыру
Ацетонды кумолдық әдіспен алу
Альдегидтер мен кетондардың физикалық қасиеттері-
қайнау температуралары спирттерден төмен
қайнау температуралары спирттерден жоғары
суда жақсы ериді
органикалық қышқылдарда жақсы ериді
метаналь (формальдегид) -
қатты зат
түссіз, өткір иісті улы газ
сұйық зат
иссіз газ
гомологтық қатардың қалған мүшелері -
сұйық заттар
газдар
қатты
дұрыс жауап жоқ
гомологтық қатардың жоғарылары -
барлығы дұрыс
газдар
сұйық заттар
қатты заттар
Химиялық қасиеттері -
Тотықсыздану реакциялары:
Тотығу реакциялары:
Қосылу реакциялары:
айырылу
Формальдегидтің қолданылуы -
ағартуда
тамақ өнеркәсібінде
формальдегид шайырын, бояулар, синтетикалық көксағыз, қопарғыш заттар алуда
бояуда
Формалин (органикалық заттарды, ағзалар ағзалар мен организмдерді бальзамдауға, анатомиялық препараттарды консервілеуге, тері илеуге, залалсыздандырғыш ретінде қолданады)-
Формальдегидтің сулы ерітіндісі
Формалиннің сулы ерітіндісі
бром суы
Хлор ерітіндісі
Құрамында 7-ден 16-ға дейін көміртек атомдары болатын жоғары альдегидтер хош иісті болуына байланысты қолданылатын сала -
тамақ өнеркәсібі
бояу саласы
парфюмерия
медицина
