Өзгергіштік бөлінеді:

Фенотиптік немесе тұқым қуаламайтын өзгергіштік :

Генотиптік немесе тұқым қуалайтын өзгергіштік :

Сыртқы орта факторлары:

Модификациялық өзгергіштіктің ерекшеліктері:

Модификациялық өзгергіштікте қолданылдатын әдіс:

Кішкенесінен үлкеніне қарай бір қатарға орналастыру:

Организмнің белгілері мен қасиеттерінің сыртқы орта жағдайына байланысты белгілі бір шамада өзгеру қабілеті:

Организмдерде белгілердің дамуын анықтайтын басты фактор :

Ұзаққа созылған модификациялық өзгергіштік біртіндеп мутациялық өзгергіштікке айналуы мүмкін деген қай ғалым:

Бидай өсімдігінің ұзаққа созылған модификациялық өзгергіштігін алған ғалым :

«Ұзаққа созылған модификацияны» зерттеген ғалымдар :

Белгінің дамуының жеке көрінісі :

Вариациялық қатардан орташа арифметикалық шаманы табу үшін қолданылатын формула :

Бір ғана қарама-қарсы белгілері бойынша будандастыру :

1-ші ұрпақта ұрпақтың барлығының түсі біpдей болуы:

Будан организм гаметасында аллельді гендер бір-бірімен араласып кетпей,таза күйінде болады:

Біркелкілік заңы :

Кей жағдайларда F1 дегі гетерозиготалы ұрпақтан pоминанттылық белгі толық байқалмай,аралық сипатта болады:

Бір - бірінен айқын бір жұп белгісі бойынша aжыратылатын екі гомозиготалы ағзаларды будандастырғанда, бірінші ұрпақта генотипі де фенотипі де біркелкі будандар алынады :

Бірінші ұрпақтағы алынған гибридтерді өзaра будандастырған жағдайда, екінші ұрпақта (Ғ2) белгілердің ажырауы жүреді :

Бір - бірінен айқын екі немесе бірнеше жұп белгі бойынша ажыратылатын гомозиготалы дараларды будандастырған жағдайда екінші ұрпақта белгілер жұбының тәуелсіз тұқым қуалауы ж/е олардың ата-аналарына ұқсамайтын жаңа үйлесімдер түзілуі байқалады:

Фенотиптері ұқсас өсімдіктер мен жануарлардың генотиптерін анықтау мақсатында жүргізіледі:

Генотипі белгісіз дараны рецесивті белгісі бар гомозиготалы дарамен будандастырады:

Ек жұп қарама-қарсы белгілері бар дараларды будандастыру:

F2-гі будан ұрпақтың белгілерінің ажырауы:

Дигибридті будандастыруда F2-гі фенотиптік ажырау:

Дигибридті будандастыруда F2-гі генотиптік ажырау :

Гендері жыныстық хромосомада орналасқан белгілер :

Белгілердің жыныстық хромосомалары арқылы ұрпақтан-ұрпаққа берілуі:

Генотипінде тек бір іріктеме аллелі ғана болатын тіршілік иелері (АА, аа, ААВВ, аавв) гаметалар түзетін ағзалар, ұрпақтарында ажырау байқалмайды, бірдей болады:

Жасушаларында бір геннің екі аллелі болатын ағзалар :

Белгілердің шешесінен ұлдарына, ал әкесінен қыздарына берілуі:

Тек әкеден ұлдарына берілетін белгілер:

Жыныспен тіркесіп тұқым қуалайтын аурулар:

Әр түрлі аллелді гендер:

Аллельдердің популияцияда екі немесе одан көпаллельділік халде берілуі:

Қае топтарының тұқым қуалауы жатады:

А және В доминантты аллельді гендер біріккен жағдайда АВ IV топ пайда осы құбылысты жатады :

Хромосомадағы геннің бір локусының мутацияға ұшырауынан дамитын аралық гендердің пайда болуы :

Ататектерге тән белгілерді сақтаудағы тірі организмдердің ортақ қасиеті :

Тұқымқуалаушылық заңдылықтарын ашқан :

«Ген» терминін енгізген :

Ядрода орналасқан хромосомалар гендердің тасымалдаушысы болатындығын және олардың тұқым қуалау негізгі екенін дәлелдейтін теория;

Хромосомалық теориясы ашқан ғалым :

Тұқым қуалау факторы «ген» хромосомада орналасқан деген тұқымқуалаушылықтың гипотезасын ұсынған ғалым :

Жетілген қанатты сұр шыбын (ВВVV) мен жетілмеген қанатты қара шыбынды (bbvv)будандастырғанда F1-де пайда болады;

Адамдағы тіркесу тобының саны :

Гендердің хромосомада орналасуы :

Гомологті хромосомалардың ұқсас бөліктерінің арасындағы айқасу :

Кроссинговер жүретін мейоз сатысы :

Кроссинговер құбылысын ашқан ғалым:

Кроссинговер құбылысын дәлелдеген ғалымдар :

Кроссинговерге ұшыраған хромосомалары бар гаметалар :

Кроссинговерге ұшырамаған хромосомалары бар гаметалар :

Айқасудың өлшем бірлігі :

Хромосоманың айқасу мөлшерін анықтайтын формула:

Гендердің өзара әркеттесу түрлері :

Гендердің жиынтығы :

Бір геннің екі немесе бірнеше белгілердің дамуына әсер етуі :

Аллельді гендердің өзара әрекеттесуі :

Бір геннің организмдегі бірнеше белгілер мен қасиеттердің дамуын анықтауы :

Аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуі:

Өз алдында жеке келгенде ген әсері байқалмай,басқа генмен қатар келгенде байқалатын әрекеттесу:

Бір гендердің қызметін оған аллельді емес басқа гендердің тежеуі;

Эпистаздың түрлері;

Қандай да болсын бір белгінің қалыптасуына бірігіп әсер ететін гендер;

Бір белгінің дамуын қуаттайтын бірнеше аллельді емес гендердің бірігіп қызмет етуі:

Екі немесе бірнеше аллельді емес гендердің бірін-бірі толықтырып,жаңа белгіні жарыққа шығаруы:

Белгілердің 9 : 7 қатынасында ажырауын ашқан ғалымдар:

Басқа геннің белгісін жойып,жойып жіберетін ген:

Полимерлі гендердің белгіленуі:

Полимерлі тұқым қуалауға мысалдар:

Полимерия құбылысын кім ашты?

Гендердің өзгеруіне байланысты кездейсоқ пайда болатын тұқым қуалайтын өзгергіштік:

Табиғи жағдайда кенеттен болатын немесе қолдан жасалатын генетикалық материалдарының өзгеруі:

Ғылымға «мутация» терминін енгізген ғалым:

Тұқым қуалайтын мутация пайда болатын жасушалар:

Тұқым қуаламайтын мутация пайда болатын жасушалары :

Мутация нәтижесінде алғашқы типіне ұқсамайтын , тұқымқуалайтын , өзгеше қасиеттері бар организмдер :

Мутация пайда болуына әсер етуші факторлары:

Мутагендердің түрлері:

Радиоактивті сәулелер,ультракүлгін, лазер сәулелері:

Колхицин, этиленимин, никотин қышқылы, пестицидтер, гербицидтер :

Сүйекте жиналатын стронций:

Мутациялық процесті табиғи жағдайда екіге бөледі :

Кенеттен пайда болатын мутация :

Мутагендік факторлармен арнайы әсер ету ден пайда болатын мутация :

Мутацияны организмнің қандай жасушаларында пайда болатынына байланысты екіге бөледі :

Жыныс жасушаларында пайда болатын мутация :

Дене жасушаларында пайда болатын мутация:

Генотиптің өзгеру сипатына қарай мутацияларды бөледі:

ДНҚ молекуласаның белгілі бір бөлігінде нуклеотидтердің тізбегінің өзгеруінен пайда болатын мутация:

Гендік мутация түрлері :

Хромосомалардың құрылымы өзгеретін мутация түрі:

Хромосомалық мутация түрлері:

Хромосомаішілік мутациялар;

Хромосомааралық мутациялар;

Хромосома ұшатрының жетіспеушілігі: