WorksheetsUndha-usuk Basa
Total questions: 25
Worksheet time: 23mins
Golekana tuladha basa ngoko alus saka pacelathon ing ngisor iki…
Asyik, mari ngono nyante karo aku ya, Mas.
Niki lho, Pak Reminipun asyik sanget!
Coba pirsanana anak lanang iki Pak!
Enggal kula simpenipun dhateng gudhang
Lha iya, mbukak komputer kok dolanan remi.
Sing migunakake basa ngoko lugu yaiku
lbu (2)
Eko (1)
Eko Pambudi (2)
Tri Jatmiko (2)
Eko Pambudi (3)
Ukara nganggo basa ngoko alus ing ngisor iki temtokna bener lan salahe!
“Mbak Rina diutus bapak mundhut gula ing pasar.”
salah
bener
Ukara nganggo basa krama alus ing ngisor iki temtokna bener lan salahe!
“Pak Badrun tindak dhateng Jakarta numpak motor mabur wau dalu kaliyan garwanipun.”
salah
bener
Ukara nganggo basa krama lugu ing ngisor iki temtokna bener lan salahe!
“Mbak nyuwun tulung sampeyan betakaken kula sayur, nggih.”
salah
bener
Kang ora kalebu undha-usuk basa yaiku . . . . .
basa ngoko lugu lan ngoko alus
basa ngoko lan basa krama
basa ngoko alus lan krama inggil
basa krama lugu lan ngoko lugu
basa keraton
Pethikan teks drama tradhisional ing ngisor iki kanggo mangsuli pitakonan.
Suramenggala : “Nduk Cempluk! Ana apa iki? Bengok-bengok ana dalan. Byuh-byuh praupanmu pucet kaya kentekan getih. Esuk-esuk masa ana dhemit ta, Nduk?”
Cempluk : “Pak, Panjenengan tulungi tiyang punika, Pak!” (karo nuding menyang pasar) “Panjenengan tulungi Pak!”
Suromenggala : “Hentoh-hentoh rak malah saya ora cetha. Ana apa iki? Ayo matura sing genah, ana apa?”
Cempluk : “Gentho, Pak. Gentho putranipun Paman Surogentho ndamel geger wonten peken nggepleg tiyang ngantos klenger.”
Basa kang digunakake dening Suromenggala marang Cempluk ing pethikan teks drama kasebut yaiku . . . .
ngoko alus
ngoko lugu
krama lugu
krama alus
krama madya
Panjenengan kula bektakaken jampi saking wana, Raden.
Ukara kasebut yen kaowahan nganggo basa ngoko alus dadi . . . .
Panjenengan kula astakaken jampi saking wana, Raden.
Panjenengan dakgawakake jamu saka alas, Raden.
Sampeyan kula bektakaken jampi saking wana, Raden.
Sampeyan dakgawakake jamu saka alas, Raden.
Kowe dakgawakake jamu saka alas, Raden
Omahmu wis diresiki apa durung?
Ukara kasebut yen diowahi ing basa krama lugu yaiku .. . .
Dalemipun panjenengan sampun diresiki napa dereng?
Dalemipun sampeyan wis diresiki apa durung?
Griyanipun panjenengan sampun diresiki punapa dereng?
Griyanipun sampeyan sampun dipunresiki punapa dereng?
omah sampeyan pun diresiki dereng?
Ing ngisor iki kang bener ngenani basa ngoko lugu yaiku ...
(bisa dipilih luwih saka siji)
basa kang tetembungane ngoko kabeh
basa kang tetembungane basa desa
dienggo kanggo sing wis akrab lan saumuran
dienggo wicara karo mbak/mas
dienggo anak menyang wong tuwa
pranyatan kang trep ngenani ngoko alus yaiku ....
basa kang tetembungane alus kabeh
basa kang tetembungane ngoko kacamparuran krama alus
basa kang tetembungane campuran krama lugu lan ngoko
basa kang dumadi skaa tembung ngoko kabeh
basa kang dinggo antarane wong sing durung kenal
undha -usuk basa krama lugu yaiku ....
basa kang tetembungane krama alus
basa kang tetembungane krama lugu/ madya
basa kang ana basa krama madya lan krama inggil
dienggo antarane wong tuwa menyang anak
basa kang dumadi saka tembung ngoko lan krama alus
titikan krama alus yaiku ....
basa kang tetembungane krama alus kabeh
basa kang tetembungane kacampuran krama madya lan krama alus
basa kang tetembungane kacampuran ngoko lan krama inggil
basa sing dienggo antarane garwa menyang garwane
basa sing dinggo atasan marang andhahane kang luwih tuwa
sajrone nggunakake undha-usuk basa tembung kang kudu digatekne yaiku kajaba ....
tembung sesulih
(kata ganti wong)
tembung kriya
(kata kerja)
pandarbe
perangan awak
tembung panggandheng
Nalika nindakake wicara menyang tiyang sepuh, prayogane nggunakake basa ....
krama alus
ngoko lugu
ngoko alus
krama lugu
krama madya
Undha usuk basa Jawa ana papat, yaiku ngoko lugu, ngoko alus, krama lugu, lan krama alus. Pangangone ngoko alus yaiku...
kanggo kanca sapantaran akrab
kanggo kanca sapantaran nanging isih ngajeni
kanggo wong nom marang wong tuwa
kanggo wong tuwa marang wong nom
kanggo guneman karo pejabat
Leksikon panyusun ragam krama alus yaiku...
ngoko, madya, krama, krama inggil
madya, krama, krama inggil, krama madya
krama, krama inggil, krama andhap, netral
krama, krama inggil, krama andhap, krama madya
madya, krama inggil, krama andhap, netral
Awake dhewe marang Pak Lurah, Pak Camat, Bupati, utawa pejabat sing luwih dhuwur kalungguhane becike nganggo ragam basa ...
krama alus
krama inggil
krama
madya
krama andhap
"Pak Pri, Njenengan arep tindak nyandi lo, kok ngasta tas akeh?"
Ukara ing ndhuwur klebu ragam basa...
Krama alus
krama inggil
krama madya
ngoko alus
ngoko lugu
"Mbak, aku maeng dikongkon Ibuk kon ngomongi kowe, supaya kowe mara menyang omahe Bu Guru Lasemi."
Ukara kasebut yen didadekake ragam basa ngoko alus dadi...
Mbak, aku maeng diutus Ibuk didhawugi nyirosi Sampeyan, supaaya Sampeyan dhateng daleme Bu Guru Lasemi
Mbak, aku maeng didhawuhi Ibuk ngaturi Sampeyan, supaya sampeyan sanja menyang daleme Bu Guru Lasemi
Mbak aku maeng diutus Ibuk ngaturi Sampeyan, supados Sampeyan sowan menyang daleme Bu Guru Lasemi.
Mbak, aku maeng diutus Ibuk ngaturi Njenengan, supaya Njenengan sowan menyang griyane Bu Guru Lasemi
Mbak, aku mau diutus Ibuk ngaturi Panjenengan, supaya Panjenengan sowan menyang daleme Bu Guru Lasemi
Tuladha basa krama lugu (madya), yaiku...
Pakdhe, kula ijin wangsul radi sonten tasik wonten kelurahan.
Pakdhe kula sampun kondur saking kecamatan,
Pakdhe nembe kemawon tindak dhateng kantoripun.
Pakdhe durung tilem amarga ngrampungake tugase.
Pakdhe taksih dhahar kaliyan ibu wonten warung.
Ing ngisor iki basa sing kurang trep karo unggah-ungguhe yaiku ....
Aku mau bengi ngimpi dolan menyang taman
Ibuku sesuk arep tindak menyang Bandung
Mangga dipuntedha rumiyin tedhanipun
Wekdal eyang sare, adhik dolanan piyambak
Tindakku wingi bareng karo bapak ibu guru ..
'Bubar ... sega sate, simbah .... kopi jahe." Jangkepe ukara supaya kasebut yaiku...
mangan, ngombe
Dhahar, ngunjuk
Nedha, nginum
nedha, dhahar
nedha, ngunjuk
ganthukna tembung-tembung iki !
mangan
dhahar
lunga
tindak
tangi turu
wungu
nggawa
ngasta
nyilih
nyambut
Tetembungan ing ngisor iki dadekna ukara kang trep manut undha-usuke!
Bapak
lan
Ibu
dhahar
sekul goreng
