Küresel vatandaş kimdir?

Eğitimin toplumsal görevi nedir?

(a)  

Eğitimin bireyi geliştirme görevi nedir?

Küreselleşme birey bazında neyi ifade eder?

Küresel sorunlara çözüm üretebilecek yeni vatandaş modeli nasıl olmalıdır?

Küreselleşme süreci, değerlerin değişimini de gündeme getirmiştir. Yeni değerler boyut değiştirmiş ve zenginleşmiştir. Evrensel ölçekte gelişen yeni değerler, daha çok dünya kimliğini ön plana almaktadır. Dünyanın herhangi bir yerinde yaşanan bir gelişme artık bütün insanlığı ilgilendirmektedir. Küreselleşme ile birlikte yaşanan gelişmelerden birisi de “bireyselleşmedir”. “Bireyselleşme” kavramı, paylaşma ve dayanışma kültürüne dayalı olan Türk toplumunda yadırganabilir. Fakat gerçek anlamıyla “bireyselleşme”, bireyin kendisini geliştirmesidir. Aslında “bireyselleşme” donanımlı olmaktır. Kendisini yetiştiren ve belli bir donanım kazanmış olan fertlerin kendisine, topluma ve ülkesine daha faydalı olabileceğini ifade eden bir kavramdır. Değişim kültürü ile birlikte gelen “bireyselleşme” kavramı kendisini yetiştiren gerekli bilgi ve beceri ile donanmış olmayı ifade eder. “Bireyselleşme”, bilgi ve donanımıyla diğerlerine faydalı olan bir kişilik gelişimi sürecidir. “Bireyselleşme” toplumdan kopma anlamında bencillik değil, yeteneklerini geliştirme ve topluma olumlu katkı yapmadır. Bireyselleşme aşamasına gelemeyen kişilikler, itaate daha yakın olurlar.

Küreselleşme, değerlerde değişmeye yol açmıştır. Geçmişte yerel, bölgesel ya da ulusal olan değerler sistemi evrensel ölçeğe taşınmıştır. Küreselleşme, yeni değerleri de beraberinde getirmektedir. Bunlar insan hakları, demokrasi, girişimcilik, rekabete açık olma gibi değerlerdir. Temel sorun bu sürece kurumların ve bireylerin uyum sağlamasıdır. Bu nedenle, kendi yeteneklerini geliştirme konusunda donanımlı olmama yani bireyselleşme aşamasına gelmemiş olma bireyin küreselleşmesinde sorun yaratabilir. Kendi toplumunun değerlerini benimsemeyenlerinde, küreselleşme de başarılı olacağı düşünülemez ve yabancılaşma beklenen bir sonuç olur.

Küreselleşme ile birlikte, değerlerin anlamı ve kapsamı da değişmiştir. Geleneksel değerler arasında yer alan hoşgörü, güven, sevgi küresel ölçekte ya yok olmakta ya da değişmektedir. Küresel ölçekte bu değerlerin yerine insan hakları, demokrasi, girişimcilik, toplam kalite gibi yeni değerler geçmiştir. Aynı şekilde vatandaşlık kavramında da değişme olmuştur. “Vatandaşlık” kavramı, “bireye” göre sınırlı bir alanda kalır.

Vatandaşlık, bazı değerlere sahip olmayı gerektirir. Bunlar ulusal ve evrensel olan değerlerdir. Demokrasiyi benimsemiş olan ülkelerde, ulusal ve evrensel değerler birbirine tezat olamaz.

Küresel vatandaşlık, öncelikle hukuksal anlamda neyi tanımlar?

Küreselleşme sürecinde vatandaşların, kendi kimlik ve kültürlerini bilmeleri neden önemlidir?

Vatandaşlık, siyasi anlamda neyi ifade eder?

İyi vatandaşın sahip olması gereken değerler nelerdir?

Vatandaşın, diğer insanlara karşı vazifeleri nelerdir?

Küresel vatandaşlık tanımına uyan bu vatandaş modeli hangi özellikleri gerektirir?

21. yüzyıl vatandaşlığı neyi gerektirir?

Küresel vatandaş öncelikle küresel bir dünyada yaşadığının bilincinde olmalıdır. Problemlere çözüm üretme, araştırma ve tartışma gibi bilgi, beceri ve tutumlara sahip olmalıdır. Geleceğin vatandaşının taşıması gereken niteliklerde küresel vatandaşın özelliklerine benzer. Geleceğin vatandaşı sürdürülebilir bir dünya için mücadele eden ve çözüm üretmeye yatkın olan kişidir.

Küresel vatandaş, hem eleştirel düşünebilen, iletişime açık bireyleri hem de insanlığın gelecekte yaşanma olasılığı yüksek problemleri tersine çevirebilecek bir vatandaş olmalıdır. Soran ve sorgulayan bir bilinç yanında aktif ve katılımcı olmayı gerektirir.

Küresel vatandaşlık eğitimi, öğrencilerin şu an ve gelecekte karşılaşabilecekleri problemlere çözüm üretmeleri için şu konularda yardımcı olur; Yerel ve küresel düzeyde ihtiyaç duyabilecekleri bilgi, anlayış, beceri ve değerleri kazanmaları için olumlu katkı sağlar.

Dünya kaynaklarının sınırlı olması, birçok insanın temel haklarını tehlikeye atmaktadır. Bu süreci tersine çevirecek şekilde bireylerin eğitilmelerine yardımcı olur.

Küresel vatandaşlık eğitimi şu konuları içerir;

Küresel vatandaşlık eğitiminin gerçek amacına ulaşması için Oxfam tarafından olmaması gerekenler nelerdir?

21. yüzyıl vatandaşının sahip olması gereken nitelikler nelerdir?

Geleceğin vatandaşının taşıması gereken nitelikler nelerdir?

Eğitim programlarında, yeni ve daha geniş bir evrensel vatandaş modeli çizilmelidir. Bu amaçla uzun ve kısa süreli plan ve proje çalışmaları yapılmalıdır.

Küresel vatandaşlık modelinin, milli vatandaşlığa bir alternatif olmadığı iyice anlaşılmalıdır.

Öğrencilerin farklılıklara saygı duyma ve empati becerilerini geliştirmek için farklı ülkelere geziler düzenlenmelidir.

Okul personeli, bütün çalışanları ve örgüt kültürü ile çözüme açık ve tartışma olanaklarının sunulduğu demokratik bir yapılanmayı benimsemelidir.

Evrensel değerleri benimseme konusunda, duyuşsal davranış eğitimine ağırlık verilmelidir.