WorksheetsMenejment 1- Mavzu yakuniy
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Menejment –bu:
ishlab chiqarish munosabatlari
tijorat munosabatlari
boshqaruv munosabatlari
bozor munosabatlari
Menejer — bu:
uch kishidan kam bo‘lmagan qo‘l ostida ishlovchiga ega bo‘lgan rahbar
boshqaruv apparatida muayyan lavozimni egallagan shaxs
ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish bo‘yicha professional bilimlarga ega bo‘lgan yollanma boshqaruvchi
ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish sohasidagi mutaxassis
Menejer va tadbirkor o‘rtasida qanday farq bor?
ular o‘rtasida xech qanday farq yo‘q
birinchisi buyruq beradi, ikkinchisi bajaradi
birinchisi yollanma boshqaruvchi, ikkinchisi uning faoliyatini nazorat qiluvchi
birinchisi yollanma boshqaruvchi, ikkinchisi esa mulk egasi
Marketing, moliya, kadrlar, texnologiya, axborot bular tashkilotning
funktsional elementlari
elementlari
ishlab chiqarishi
resurslari
Klassik yoki ma’muriy boshqaruv maktabi fikrlarning rivojlanish davri
1950 —hozirgi davrgacha
1985-1920 yil
1920-1950 yil
1930— 1950 yildan hozirgi davrgacha
Klassik-ma’muriy maktabning yorqin namoyondasi:
Anri Fayol
F.Teylor
Meri Parker Follet
Abraham Maslou
Kommunikatsiya jarayonidagi asosiy elementlar:
axborot jo‘natuvchi, aynan axborotning uzi, uzatish kanali, axborotni qabul qiluvchi
axborot jo‘natuvchi va kanal
axborotni qabul qiluvchi
axborot va axborot uzatish vositasi
Strategiya — bu
ishchi dastur
batafsil qisqa muddatli reja
Uzoq muddatga mo‘ljallangan, har tomonlama detallashgan kompleks reja
har tomonlama bir funktsional bo‘g‘inning vazifalari
Menejment — bu
boshqaruv fani va san’atidir
resurslarni boshqarish bo‘yicha alohida mohirlik va ma’muriy ko‘nikmadir
o‘ziga xos yuksak san’at va mahoratni talab qiluvchi tanlovdir
kishilarga ta’sir o‘tkazish va cheklangan resurslardan samarali foydalangan holda, ma’lum maqsad yo‘lida ularni boshqara olish qobiliyati
Boshqarishning sir — asrorlarini ilmiy asosda o‘rganishda menejment fani quyidagi usullarning qaysi birini qo‘llaydi:
eksperiment usuli
kuzatish usuli
modellashtirish usuli
sistemali yondoshuv usuli
A. Fayolning diqqat markazida, eng avvalo:
“Insoniy munosabatlar” ni shakllantirish fikri turadi
14 tadan iborat boshqarish prinsiplari turadi
ikki printsip, ya’ni aniq qo‘yilgan maqsad va g‘oyalar, shuningdek oqil va sog‘lom fikr yotadi
yollanma ishchilar mehnatining unumdorligini oshirishda g‘oyatda samarador va maqbul usullarni izlash turadi
Bozor iqtisodiyoti sharoyitida O‘zbekistonda davlat quyidagi qaysi prinsiplarga asoslanib boshqariladi
iqtisodiy munosabatlarni demokratiyalash printsipi
demokratiya prinsipi
yuksak ma’naviyat prinsipi
barcha javoblar to‘g‘ri
Quyida qayd qilingan funksiyalarning qaysi biri boshqarishning ma’naviy-ma’rifiy funksiyasiga kiradi:
xodimlarning sotsial ehtiyojlarini qondirish
foyda olishni ta’minlash
boshqarish apparati xodimlari o‘rtasida ma’suliyatlarni belgilash
xodimlarning sotsial ehtiyojlarini qondirish, xodimlarda halollikni, adolat tuyg‘usini tarbiyalashga xizmat qilish
Amal qilish xarakteriga qarab boshqaruv qarorlari quyidagi turlarga bo‘linadi:
vaqtinchalik qarorlar
tezkor (operativ) qarorlar
muntazam qarorlar
vaqtinchalik qarorlar, tezkor (operativ) qarorlar, muntazam qarorlar, vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan qarorlar
Boshqarishning iqtisodiy metodlari:
boshqarish apparatining muayyan strukturasini tuzishga asoslanadi
buyruqlar, farmoyishlar va qo‘llanmalar chiqarish, ularning bajarilishini nazorat qilishga asoslanadi
kadrlarni to‘g‘ri tanlashga asoslanadi
iqtisodiy manfaatlardan foydalanishga asoslanadi
Strategik reja — bu:
bozor holatini asosli o‘rganish va oldindan baholash bilan tovarlarni ishlab chiqarish va sotishni tashkil etish, hamda shu yo‘sinda yaxshi foyda topishni uyushtirishga qaratilgan faoliyatdir
korxona faoliyatidagi joriy tadbirkorlarni ma’lum tartibga va qonun-qoidalarga solib turuvchi rejalardir
korxonaga uzoq davrga berilgan topshiriqdir
korxona faoliyatidagi joriy tadbirkorlarni ma’lum tartibga va qonun — qoidalarga solib turuvchi rejalardir, korxonaga uzoq davrga berilgan topshiriqdir
Obyektiv nizolarga:
odatda tabiati bo‘yicha hissiyotga berilishi, qiziqqonlik oqibatida yuzaga keladigan nizolar kiradi;
odatda qarama — qarshi tomonlarning ko‘z oldida to‘g‘ridan — to‘g‘ri vujudga keladigan nizolar kiradi;
korxonaning rivojlanish jarayonida yuzaga chiqadigan real kamchiliklar va muammolar bilan bog‘liq nizolar kiradi;
ko‘pincha fitna, ig‘vo, xiyla, nayrang, fisq —fasod shaklida rivojlanish oqibatida vujudga keladigan nizolar kiradi;
“Menejment” kursi iqtisodiy fanlar ichidagi quyidag fanlar jumlasiga kiradi:
tarmoq
funktsional
umumiqtisodiy
amaliy fanlar
Menejmentning uchta darajasi farqlanadi:
texnik, boshqaruv, institutsional
iqtisodiy, moliyaviy, texnik
oliy, o‘rta, quyi
gorizontal, vertikal, tarmoqli
Korxonaning boshqaruv modeli deganda nimani tushunasiz?
korxonaning boshqaruv strukturasining sxemasi
boshqaruv apparati xodimlari o‘rtasidagi munosabati
boshqaruvchi va boshqariluvchi o‘rtasidagi munosabat
korxonaning boshqaruv strukturasining sxemasi, boshqaruv apparati xodimlari o‘rtasidagi munosabat, boshqaruvchi va boshqariluvchi o‘rtasidagi munosabat, boshqaruvning quyi va oliy bosqichi orasidagi munosabat
Quyidagilarning qaysi birida eng ko‘p boshqaruv elementlari yozilgan?
barcha javoblar to‘g‘ri
rejalashtirish, asoslar va dalillar, xushyorlik, imij
oldindan aytib berish, nazorat qilish, ma’suliyat, ofis, tadbirkorlik
tashkil etish, nazorat qilish, aloqa yo‘llari, rejalashtirish, moliya, firma binosi
Menejment ilmiy yondoshuvlari deganda quyidagilar tushuniladi:
demokratik, ijtimoiy
xususiy umumiy
markazlashgan, miqdoriy, uzluksiz
tizimli, jarayonli, vaziyatli, miqdoriy
Insoniy munosabatlar yoki xulq-atvor maktabi fikrlarining rivojlanish davri:
1920- 1950 yil
1885-1920 yil
1950 —hozirgi davrgacha
1930— 1950 yildan hozirgi davrgacha
Menejment sikli deganda quyidagi jarayon tushuniladi:
yuqoridan pastga qarorlarni, pastdan yuqoriga ularni bajarilishini kuzatish
rejalashtirish, buyruq berish, nazorat qilish
sotib olish, ishlab chiqarish, sotish
rejalashtirish, tashkil qilish, motivatsiya va nazorat qilish
Ta’minotchilar, iste’molchilar, raqobatchilar quyidagilarning elementlaridir:
xalqaro muxitning
ichki muxitning
tashqi muxitning
ijtimoiy — madaniy muxitning
Kommunikatsiya bosqichlari qo‘yidagilardir:
axborot jo‘natuvchi, aynan axborotning o‘zi, uzatish kanali, axborotni qabul qiluvchi;
g‘oyani yoki axborotni paydo bo‘lishi va uzatilishi;
axborotni uzatish va qabul qilish;
g‘oya yoki axborotni paydo bo‘lishi, axborotni kodga solish va uzatish kanalini tanlash, axborotni aynan uzatish, kodlashtirilgan axborotni asl holiga keltirish; (dekodirovanie)
Tashkil qilish funktsiyasining asosiy maqsadi —bu:
tashkilotning maqsadlarini belgilash;
tashkilot strukturasini takomillashtirish;
tashkilot strukturasini tanlash;
boshqaruv obyekti -ichida boshqaruvchi va boshqariluvchi jarayonlarni tartibli amalga oshirishni ta’minlash;
F. Teylorning diqqat markazida, eng avvalo:
ikki prinsip, ya’ni aniq qo‘yilgan maqsad va g‘oyalar, shuningdek oqil va sog‘lom fikr turadi;
yollanma ishchilar mehnatining unumdorligini oshirishda g‘oyatda samarador va maqbul usullarni izlash turadi;
14 tadan iborat boshqarish prinsiplari turadi;
“insoniy munosabatlar”, “birdamlik ruhi”, “mushtaraklik tuyg‘usini shakllantirish” fikri turadi;
“Insoniy munosabatlar” maktabi:
“Teylorizm” ga qarshi turuvchi maktabdir;
mehnatni texnokratik boshqarilishiga asos solgan maktabdir;
“Teylorizm”ni qo‘llab quvvatlovchi maktabdir;
ishchi —bu fikrsiz robot emas degan g‘oyani ilgari surgan va “Teylorizm” ga qarshi turuvchi maktabdir;
Iqtisodiy munosabatlarni demokratiyalash printsipi deganda:
monopollashgan iqtisoddan erkin iqtisodga o‘tish, respublikaning dunyo hamjamiyatiga kirish sur’atlarini tezlashtirish tushuniladi;
monopollashgan iqtisoddan erkin iqtisodga o‘tish tushuniladi;
mustaqillik fikrini kengroq anglash tushuniladi;
respublikaning dunyo hamjamiyatiga kirish sur’atlarini tezlashtirish tushuniladi;
Menejmentning asosiy maqsadi nima?
Barcha javoblar to'g'ri
Foyda olish
Resurslarni boshqarish
Samarali faoliyat olib borish
"Menejment" so’zi qaysi tildan kelib chiqqan?
Ingliz
Nemis
Lotin
Fransuz
Qaysi menejment turi investitsiyalarni boshqarishga qaratilgan?
Texnologik menejment
Moliya menejmenti
Strategik menejment
Innovatsion menejment
Asosiy saviya menejmentining vazifasi nima?
Strategik qarorlarni qabul qilish
Operativ rejalarni bajarish
Marketing strategiyasini ishlab chiqish
Xodimlarni tayyorlash
Yakka hokimlik tamoyili nimani anglatadi?
Xodimlar mustaqil ishlashadi
Resurslarni boshqarish bo'yicha bir nechta rahbar bo'lishi kerak
Barcha xodimlar teng huquqlarga ega
Rahbar qaror qabul qilishda yagona mas’ul bo‘ladi
