Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

чайяяя

Total questions: 45

Worksheet time: 23mins

Name
Class
Date
1.

1Лексика-семантикалық тәсіл деген не?

a)

сөздердің жаңа мағына ауысуы не ие болуы

b)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

c)

сөздердің бірігуі, тіркесу арқыл жасалуы

d)

сөздердің қосарлануы арқылы

e)

сөздердің тіркесуі арқылы

2.

2Морфология тілдің қай саласымен байланысты?

a)

грамматика, лексика

b)

фонетика, лексика

c)

лексика, синтаксис

d)

Сөзжасам, лексика

e)

фонетика, морфология

3.

3Түбірлес сөзді табыңыз.

a)

ұш, ұшқыш, ұшқында

b)

басқар, атқар

c)

зергер, зер белбеу

d)

мақта, мақпал

e)

бал, балық, балта

4.

4Жіктік жалғауының І-жақ көпше түрінде тұрған зат есімді белгілеңіз.

a)

Біз баламыз

b)

Біздің үйіміз

c)

Біз келдік

d)

Қаладанмын

e)

Біз жақсымыз

5.

Жалқы есімді белгілеңіз:

a)

Астана

b)

Шөп

c)

Түйе

d)

Аудан

e)

Арман

6.

6Көмекші есімдерге тән негізгі белгілер қандай?

a)

мағыналарынан айрылған, түбір күйінде қолданылмайтын заттық мәндегі сөздер

b)

мағынасынан толық айрылған, түбір күйінде жұмсалады

c)

мағыналық дербестігі жоқ, түбір күйінде қолданылмайды

d)

қимылды білдіреді

e)

сындық мағынаны білдіретін сөздер

7.

7Көмекші есімдер қандай септіктегі сөздермен тіркеседі?

a)

ілік септіктегі

b)

атау септіктегі

c)

барыс септіктегі

d)

табыс септіктегі

e)

жатыс септіктегі

8.

8Дерексіз зат есімдер дегеніміз не?

a)

Көзбен көріп, қолмен ұстауға келмейтін зат атаулары

b)

жеке, дара заттарға берілген атаулар

c)

сезім мүшелері арқылы арқылы білінетін зат атаулары

d)

қосымша мағына үстейтін сөздер

e)

сындық мағынаны үстейтін сөздер

9.

9Көптік жалғаулы сөз қандай мағынада қолданылған?

Кенекейлер маздатып от жақты.

a)

Жинақтау

b)

Даралық

c)

Меншіктік

d)

Иелік

e)

Болжалдық

10.

10Тәуелдік жалғаулы сөйлем қай жақта келген? Сілекейі сорғалап, өкпесін ентіге соғып, ырс-ырс дем алады.

a)

ІІІ-жақ, жекеше

b)

І-жақ, жекеше

c)

І-жақ, көпше

d)

ІІІ-жақ, көпше

e)

ІІ-жақ, жекеше

11.

11Табыс септік жалғауы жасаран келген сөйлем қайсы?

a)

Мал жиғанша, шөп жина.

b)

Қалмақ жүрген жерде салмақ бар.

c)

Көп сөз өсекке жүк.

d)

Кісі бұйымы кіршіл.

e)

Көпке жүгірген адам құр қалады.

12.

12Негізгі грамматикалық ұғымдардың толық қатарын көрсетіңіз.

a)

Грамматикалық мағына, грамматикалық форма, грамматикалық категория

b)

грамматикалық парадигма, грамматикалық тұлға, грамматикалық мағына

c)

Грамматикалық көрсеткіш, грамматикалық мағына

d)

Грамматикалық категория, грамматикалық мағына

e)

Грамматикалық тәсіл, грамматикалық форма

13.

13Сөздің грамматикалық мағынасы дегеніміз қандай мағына?

a)

Сөздердің басқа сөздермен қарым-қатынасқа түсуі нәтижесінде, түрлену нәтижесінде пайда болатын, сөздерді топтастырып тұратын мағына

b)

Лексикалық мағынадан бұрын пайда болған жалпы мағына

c)

Сөздің лексикалық мағынасымен жарыса отырып, сол лексикалық мағынаны айқындай, саралай түсетін мағына

d)

Бір сөздің нақты ұғымдық мағынасы

e)

Бір сөзді екінші сөзден айырып тұратын реестрлік мағына

14.

14Түркологияда грамматикалық мағынаның қандай түрлері ажыратылады?

a)

Жалпы категориялық және жеке грамматикалық мағына

b)

Категориялық грамматикалық және грамматикалық мағына

c)

Жалпы грамматикалық және жеке грамматикалық мағына

d)

Жалпы грамматикалық және қатыстық грамматикалық мағына

e)

Категориялық грамматикалық және жалпы грамматикалық мағына

15.

15Жалпы грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Лексикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

b)

Категориялық грамматикалық мағына арқылы

c)

Қатыстық грамматикалық мағына арқылы

d)

Грамматикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

e)

Лексикалық мағынаның солғындауы нәтижесінде

16.

16Категориялық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Белгілі грамматикалық формалар (жалғау, сөз түрлендіруші жұрнақ) арқылы

b)

Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы

c)

Лексикалық мағынаның дерексізденуі арқылы

d)

Көмекші сөздер арқылы

e)

Сөз тудырушы және сөз түрлендіруші жұрнақтар арқылы

17.

17Қатыстық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Сөз түрлендіруші жұрнақтар мен жалғаулар арқылы

b)

Лексикалық мағынаның абстракциялануы негізінде

c)

Грамматикалық мағына арқылы

d)

Белгілі бір түрлену жүйесі арқылы

e)

Сөздің сөйлеу процесінде басқа сөздермен тіркесіп, байланысқа түсуі, негізгі сөзге көмекші сөздің тіркесуі арқылы, орын тәртібі, интонация арқылы

18.

18Мына сөздер қандай грамматикалық мағынаның негізінде топтастырылған? Адамға қатысты зат мағыналы сөздер: бала, әке, шеше, апа, ата. Жалпылық, жалқылық атаулар: қала, ауыл. Астана, Жамбыл.

a)

Жалпы грамматикалық мағына

b)

Категориялық грамматикалық мағына

c)

Лексикалық мағына

d)

Грамматикалық мағына

e)

Қатыстық грамматикалық мағына

19.

19Грамматикалық мағына беретін тәсілдер нешеу?

a)

3

b)

1

c)

2

d)

5

e)

4

20.

20Грамматикалық мағына берілу жолының толық қатарын көрсетіңіз.

a)

Семантикалық, синтетикалық, аналитикалық тәсіл

b)

Синтетикалық, семантикалық тәсіл

c)

Лексикалық, грамматикалық, аналитикалық тәсіл

d)

Морфологиялық, синтаксистік тәсіл

e)

Аналитикалық, синтетикалық тәсіл

21.

21Сөздің лексикалық мағынасының абстракциялануы, дерексізденуі, жалпылануы грамматикалық мағыны жасаудың қай тәсілі?

a)

Семантикалық тәсіл

b)

Ситетикалық тәсіл

c)

Аналитикалық тәсіл

d)

Синтетика-аналитикалық тәсіл

e)

Аналитика-синтетикалық тәсіл

22.

22Ішкі флексия, сөзге қосымша, префикс қосылу грамматикалық мағына тудырудың қай тәсілі?

a)

Грамматикалық тәсіл

b)

Семантикалық тәсіл

c)

Аналитикалық тәсіл

d)

Синтетикалық тәсіл

e)

Аналитика-ситетикалық тәсіл

23.

23.Зат есімнің лексика-грамматикалық сипатын белгілеңіз.

a)

адамзат және ғаламзат есімдер, жалпы есім және жалқы есімдер

b)

тәуелдік категориясы

c)

көптік категориясы

d)

септік категориясы

e)

жіктік категориясы

24.

24.Жалқы есім деген не?

a)

адам аттары, жануар, мекеме атаулары

b)

жалпы есімдердің ерекше атаулары

c)

айналаны қоршаған жеке зат атаулары

d)

жалпы зат атауы

e)

сындық мағынадағы сөздер

25.

25.Грамматикалық тұлғаға жататындар — …

a)

Сөз тудырушы және сөз түрлендіруші жұрнақтар

b)

Сөз тудырушы жұрнақтар

c)

Тілдегі жалғаулар ғана

d)

Сын есімнің шырай жұрнақтары, есімше, көсемше, етіс, рай, шақ жұрнақтары

e)

Тілдегі кез-келген қосымша

26.

26.Грамматикалық категория болу үшін 8 түрлі шартты санамалап көрсеткен ғалым — …

a)

Н.Оралбаева

b)

А.Ысқақов

c)

К.Аханов

d)

С.Исаев

e)

Ә.Хасенов

27.

27.Грамматикалық категория қай сөз таптарына тән емес?

a)

Есімдік, сан есім, үстеу

b)

Барлық сөз таптарына

c)

Етістік

d)

Сын есім

e)

Зат есім

28.

28.Сөз формасы…

a)

Сөзге тек грамматикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады

b)

Сөзге лексикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады

c)

Сөзге әрі лексикалық, әрі грамматикалық мән үстейтін қосымшалар қосылу арқылы жасалады

d)

Сөзге кішірейту мәнін үстейтін қосымшалар арқылы жасалады

e)

Сөзге реңк мәнін үстейтін қосымшалар арқылы жасалады

29.

29.Өз алдына тұрып мағына бере алатын, әрі қарай бөлшектеуге келмейтін сөздің түпкі мағыналы бөлшегі қалай аталады?

a)

Негізгі түбір

b)

Туынды сөз

c)

Туынды түбір

d)

Жалаң сөз

e)

Күрделі сөз

30.

30.Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы не жасалады?

a)

Туынды түбір

b)

Жалаң сөз

c)

Негізгі түбір

d)

Туынды сөз тіркесі

e)

Күрделі сөз

31.

31.Өз алдына дербес қолданылмайтын, мағынасы жойылған, тек қана көне сөздерде сақталып қалған түбірлер қалай аталады?

a)

Өлі түбір

b)

Тірі түбір

c)

Көне түбір

d)

Күрделі түбір

e)

Негізгі түбір

32.

32.Жалпы есімдерге берілген анықтаманың дұрысы —

a)

бірыңғай заттар берілген атау

b)

зат есімдерге берілген атау

c)

жеке затқа берілген атау

d)

жалқы заттарға берілген атау

e)

есімдіктің түрі

33.

33.Сыңарларының не біреуі, не екеуі де мағыналарынан айырылып, әрі дыбыстық өзгерістерге ұшырап, бір тұлға ретінде қалыптасқан сөздердің түрі қалай аталады?

a)

Тіркес сөз

b)

Біріккен сөз

c)

Қос сөз

d)

Кіріккен сөз

e)

Қысқарған сөз

34.

34.Сыңарларының мағыналары жағынан да, тұлғалық жағынан да еш өзгеріске түспей, бір ұғымның атауы болып келген күрделі сөз қалай аталады?

a)

Біріккен сөз

b)

Кіріккен сөз

c)

Қос сөз

d)

Тіркес сөз

e)

Қысқарған сөз

35.

35.Біріккен сөздер қайсы?

a)

Асқазан, ұлтабар

b)

Көзбе-көз, сөйлей-сөйлей

c)

Жаман-жәутік, кедей-кепшік

d)

Қара ала, ұзын бойлы

e)

Көгорай, қолғанат

36.

36.Морфология тіл білімнің қай саласына жатады?

a)

грамматика

b)

лексикология

c)

дербес сала

d)

Синтаксис

e)

Морфонология

37.

37.Синтаксистік тәсіл дегеніміз не?

a)

сөздердің бірігуі, тіркесу,і қосарлануы арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуына ие болуы

c)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалынуы

d)

жұрнақтар арқылы

e)

қосымшалар арқылы жасалуы

38.

38.Аналитикалық жолмен жасалған сөздерді табыңыз.

a)

желаяқ, сәлемхат

b)

куәгер

c)

жүйрік, айдар, айлық

d)

оқушы, басшы

e)

баспа

39.

39.Синтетикалық (морфологиялық) тәсіл дегеніміз не?

a)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуы

c)

сөздердің бірігуі

d)

сөздердің орын тәртібі арқылы жасалуы

e)

сөздердің тіркесуі арқылы

40.

40.Туынды сөзді морфология қай жағынан қарастырады?

a)

құрамы, тұлғасы

b)

Нәтижесі

c)

Тәсілі

d)

мағынасы

e)

дыбыстық құрамы

41.

41.Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған сөзді табыңыз.

a)

қаламгер, оқырман

b)

АҚШ, бірқазан, егеуқұйрық

c)

өкілетті, елші, дөңгелек стол

d)

бүгін, әкел, апар

e)

баспана, желаяқ

42.

42.Лексика-семантикалық тәсіл қайсы?

a)

сөз мағынасының жаңаруы

b)

жұрнақ арқылы

c)

қосарлану арқылы

d)

басқа тілден сөз ену

e)

бірігу арқылы

43.

43.Аралас тәсіл қайсы?

a)

аналитика-синтетикалық

b)

синтетикалық

c)

аналитикалық

d)

синтаксистік

e)

семантикалық

44.

44.Сөз түрлендіруші жұрнақтардың жіктелімі —

a)

модификациялық, грамматикалық

b)

сөзжасам

c)

сөзбайлам

d)

грамматикалық мағына

e)

тәуелдік жалғау, предикаттық қосымша

45.

45.Қосарлану қандай тәсілге жатады?

a)

аналитикалық

b)

сөзжасам

c)

синтетикалық

d)

грамматикалық

e)

семантикалық