NEW
Font size
WorksheetsDzhaksylikova M
Total questions: 50
Worksheet time: 8mins
Зерттеу әдістемесі дегеніміз:
білім беру үдерісін зерттейтін теориялық және эмпирикалық әдістер кешені.
тіркелуге болатын объективті нақты фактілер туралы білім
білім алуға бағытталған педагогикалық процестің маңызды байланыстары мен заңдылықтары.
объектінің қасиеттерін ойша бөлу тәртібі немесе объектілер арасындағы қатынастар.
кез келген нысанды ойша абстракциялау немесе тереңірек зерттеу үшін объекті белгілері, қасиеттері, байланыстарының сипаттары.
Әдіс дегеніміз:
кез келген мақсатқа жету жолы, нақты мәселенің шешімі, шындықты практикалық немесе теориялық негізде дамытуға арналған тәсілдер немесе операциялар жиынтығы.
ыдырау, бөлшектеу
логика арқылы жүзеге асырылатын пайымдаудың бір түрі.
заттың әртүрлі элементтерін біртұтас бірлікке қосу.
тәжірибеде және шынайы өмірде жүзеге асыруға мүмкін емес белгілі бір дерексіз объектілердің қалыптасуымен байланысты психикалық әрекет.
Студенттердің ғылыми зерттеу жұмысының мақсаты:
дайын білімді меңгеруден жаңа білім көздерін ашуға көшу.
шығармашылық негізде ойлау қабілетін дамыту.
ой-өрісін кеңейту.
ғылыми-зерттеу жұмысымен тұрақты айналысу .
ғылыми әдістерді пайдалана білу.
Адамның өмірінде қолдаланатын және ол білетін барлық мәліметтердің жиынтығы:
тәжірибе
сана
білім беру
инсайт
инсайт
Зерттеушінің зерттелетін құбылыс немесе үдерістің қасиеттерін айқындау және олардың нақты өзгерістерін мақсатты және жүйелі түрде тіркеп қабылдауы:
ғылыми бақылау.
теориялық бақылау.
сауалнама.
тестілеу
эксперимент
Эксперттік бағалау әдісі дегеніміз:
зерттелетін құбылыстарды бағалауға кәсіби, ғылыми деңгейі жоғары, практикалық тәжірибесі мол мамандарды тартумен байланысты зерттеу әдісі.
арнайы тапсырмаларды орындаудың әдіс-тәсілін талдау.
респонденттің жеке тұлғалық ерекшеліктерін сипаттайтын материалдарды жинақтау.
психикалық немесе педагогикалық үдерістерді зерттеуге мүмкіндік беретін, өзгертуге болатын зерттеу жағдайын құрудың жетекші әдісі.
тәжірибиені жалпылау мен эксперимент арасында аралық позицияның бір түрін зерттеу әдісі.
Тақырып бойынша жұмыстың перспективасын анықтау, ғылыми міндеттерді шешу жолдарын табуға бағытталған ғылыми зерттеулер:
іздестіру ғылыми зерттеулері.
іргелі ғылыми зерттеулер.
қолданбалы ғылыми зерттеулер.
ғылыми жобалар.
жедел зерттеулер.
Ғылыми іс-әрекеттің әдістері мен процедуралары туралы, сонымен қатар ғылыми білім теориясы және ғылым философиясы туралы ілім:
ғылыми әдіснама.
теориялық әдістер.
эмпирикалық әдістер.
нормативтік құжаттар.
нормативтік құжаттар.
Таным қызметінің құрылымы немен айқындалады:
ойлау белсенділігінің деңгейімен.
тәжірибие жинақтаумен.
талдау жасаумен.
абстракциялаумен
түйін жасаумен.
Ғылымда қолданылатын арнайы ұғымды білдіретін сөз немесе сөздер тіркесі:
ғылыми термин.
принцип
заңдылық
аксиома
әдіс.
Зерттеу құзыреттілігі дегеніміз:
Зерттеуге ғылыми көзқарасты қамтамасыз ету үшін білім алушының жаңа білімді өз бетімен іздеу, оған ие болу, игеру, проблеманы анықтау және оның шешу жолын ұсыну қабілеті.
білім алушы үшін жеке маңызды және сонымен бірге жаңа білімге байланысты мәселелерді көтеру іскерлігі.
мазмұны автор ұсынған ақпаратты растайтын бір немесе бірнеше әдеби көздерге негізделген және бір тақырыпты немесе мәселені зерттеуге қажетті дағдылар.
мазмұны бірнеше әдеби дереккөздерге негізделген, сипатталып отырған мәселені әртүрлі тұрғыдан қарастыра білу қабілеті.
ғылыми эксперимент нәтижелерін сипаттауға және өзіндік талдау жасауға мүмкіндік беретін қасиет,.
Белгілі бір құжаттың мазмұнын қысқаша дәл баяндау, ондағы негізгі мәліметтер талданбайды немесе баяндаушы сыни пікір білдірмейді:
реферат
эссе
аннотация
диссертация
ғылыми мақала.
Ғылыми семинар:
ғылыми тілдесімнің бір формасы, оған қатысушылар ғылыми ақпаратпен алмасады, өз зерттеулерінің нәтижесімен қатысушы субъектілерді таныстырады.
ғылыми-практикалық қызметкерлердің жиналысы (ғылыми-практикалық конференция).
мамандарды даярлау сапасын тексеру әрекеті.
курс мәселесін тереңірек және көлемді зерттеу, зерттеу әдістемесін меңгерудің алғашқы қадамы.
мәселені еркін түрде түсіндірумен сипатталатын сын, публицистика жанры, очерк.
Ғылыми идеямен біріктірілген теориялық көзқарастар жүйесі:
тұжырымдама
идея.
заңдылық
тәжірибе
қағидат
Қоршаған орта туралы шынайы білімді жүйелеуге және меңгеруге бағытталған адамның ерекше таным әрекеті.
ғылым
әдіс.
тәжірибелік білім.
ғылыми объект.
әдістеме
Ілім дегеніміз:
білімнің бір саласы туралы теориялық ережелер жиынтығы, белгілі бір ғалымның көзқарастар жүйесі, доктрина
білім беру саласымен байланысы жоқ құбылыс.
оқыту және тәрбие жүйесі.
жалпылогикалық зерттеу әдісі.
аксиома
Эмпирикалық зерттеу неше кезеңнен тұрады:
4
5
2
3
6
Ғылыми зерттеу жұмысы логикалық реттік тұрғыдан неше кезеңді қамтиды:
7
3
6
4
5
Логикалық тұрғыдан ғылыми зерттеу жұмысын жүргізудің бірінші кезеңі қалай аталады:
таңдалған тақырыптың өзектілігін дәлелдеу.
зерттеудің мақсат, нақты міндеттерін анықтау.
зерттеудің нысаны мен пәнін айқындау.
зерттеу жүргізудің әдіс-тәсілдерін анықтау.
зерттеу үдерісін сипаттау.
Логикалық тұрғыдан ғылыми зерттеу жұмысын жүргізудің екінші кезеңі қалай аталады:
зерттеудің мақсат, нақты міндеттерін анықтау.
таңдалған тақырыптың өзектілігін дәлелдеу.
зерттеу жүргізудің әдіс-тәсілдерін анықтау.
зерттеудің нысаны мен пәнін айқындау.
зерттеу үдерісін сипаттау.
Логикалық тұрғыдан ғылыми зерттеу жұмысын жүргізудің соңғы кезеңі қалай аталады:
қорытынды жасау және зерттеудің перспективасын айқындау.
зерттеу нәтижелерін талқылау, саралау.
зерттеу жүргізудің әдіс-тәсілдерін анықтау.
зерттеудің нысаны мен пәнін айқындау.
зерттеу үдерісін сипаттау.
Ғылыми зерттеу логикасы дегеніміз:
шынайы нәтижеге әкелетін зерттеу қадамдарының тізбегі.
зерттеудің өзектілігін айқындау.
ақпаратты өңдеу әдістер тізімі.
мәліметтерді жинау және сұрыптау.
қорытынды шығару.
Зерттеудің әдістемелік бөліміне не жатады:
зерттеу проблемасы, тақырып, обьект, мақсат, міндет.
зерттеу жоспары.
мәліметтерді жинау.
нәтижені түсіндіру.
нәтижені түсіндіру.
Зерттеудің әдістемелік бөліміне не жатады:
зерттеу проблемасы, тақырып, обьект, мақсат, міндет.
зерттеу жоспары.
мәліметтерді жинау.
нәтижені түсіндіру.
эксперимент жүргізу.
Зерттеудің процесс бөліміне не жатады:
зерттеу жоспарын құру, мәліметтерді жинау, эксперимент жүргізу, нәтижелерін саралау.
зерттеу мәселесі, тақырып.
обьект, мақсат, міндет.
ғылыми терминдерді нақтылау.
гипотезаларды тұжырымдау.
Жалған ғылым:
ой-пайым дәлелсіз, зерттеу нәтижелерінде айқындық жоқ, толық емес құбылыс.
күрделі ұғымдар жеңіл-желпі түсіндірілмейді.
мықты дәлелдер келіріледі.
нәтижелері ғылыми журналда жарияланады.
нақты дәлелденген мәлімдеме.
Ғылым әдіснамасы:
ғылыми зерттеу әдістері және процедулары туралы ілім, жалпы таным теориясы бөлімі.
білімді меңгеру процесін сипаттайтын тәсіл.
эксперимент жүргізу үдерісі.
ғылыми зерттеу жоспары.
нәтижені талдау.
Педагогикалық әдістеме:
зерттеу табиғаты бар, оқытудың заңдылықтары мен әртүрлі техникаларын анықтайтын ғылым.
оқу-тәрбие үдерісі.
тәжірибе процесі.
ғылыми теориялық құрал.
әдістемелік тәсіл.
Зерттеудің дайындық кезеңі нені қамтиды:
зерттеу проблемсын, объектісін, пәнін, мақсат, міндеттерін, болжам, терминдерді түсіндіру.
ғылыми ақпаратты жинау, ғылыми әдебиетпен жұмыс істеу.
ғылыми жұмысты жазу және рәсімдеу.
ғылыми жұмыстың нәтижесін ұсыну.
конференцияда баяндама жасау.
Әдістеменің танымдық қызметі:
түсіндіру, проблемалық, эвристикалық, зерттеу бағытындағы қызмет.
эксперимент жүргізу.
нәтижені түсіндіру.
зерттеу жоспары.
материалды меңгеру процесі.
Гипотеза дегеніміз:
ғылыми болжам.
тәжірибе
теория
түсіндіру
ғылыми зерттеу.
Ғылыми таным қандай зерттеулерге бөлінеді:
эмпирикалық және теориялық.
теориялық зерттеу.
сандық және сапалық.
қорытынды және тұжырымдық.
ұсыныс және теория.
Ғылыми танымның негізгі элементтері:
фактілер, теориялар, заңдылықтар, әлемнің ғылыми бейнесі, әдістер.
жоспар мен қорытынды.
гипотеза, тұжырымдар, пайымдар.
зерттеудің мақсаты мен міндеттері.
обьекті және пәні.
Ғылыми зерттеу дегеніміз:
ғылыми білім алумен байланысты зерттеу, эксперимент, концептуализация, теорияны зерттеу үдерісі.
проблеманы қою кезеңі.
мақсатты іске асыру жобасы.
жалпылаулар мен қорытындылар.
өзіндік идеяларды насихаттау.
Грек тілінен аударғанда «әдіс» деген:
таным немесе зерттеу жолы.
түсіндіру технологиясы.
жаттығу технологиясы.
абстракция
функциялар жүйесі.
Әдістеме» термині нені білдіреді:
оқытудың мақсат, мазмұн, әдіс, құралдарын, білім алу мен тәрбие амалдарын зерттейтін ғылым.
оқытудың негізгі ережелері.
кез келген қызмет түрі туралы ғылым.
бір-бірімен байланысқан ұғымдар, қатаң анықталған терминдер жиынтығы.
ғылыми-теориялық зерттеу құралы.
Әдістің негізгі қызметі қандай:
таным процесін іштей ұйымдастыру және реттеу немесе объектіні практикалық негізде түрлендіру.
бір-бірімен байланысқан, қатаң анықталған терминдер жиынтығын ұсыну.
ғылыми-теориялық тезистерді қолдану бағытын анықтау.
нәтижелері ұғымдар, заңдар, теориялар жүйесі түрінде көрінетін ғылыми идеяларды баяндау.
мақсатты оқу дизайнын құру.
Әдіснамалық білімнің көп деңгейлі концепциясына сүйене отырып, ғылыми танымның әдістерін қандай негізгі топтарға (жалпылық дәрежесі мен қолдану ауқымы бойынша) бөлуге болады:
философиялық әдістер, жалпы ғылыми зерттеу әдістері, жеке ғылыми әдістер.
теориялық зерттеу әдістері, эмпирикалық зерттеу әдістері.
диалектикалық, метафизикалық.
жүйелік, құрылымдық-функционалдық, кибернетикалық.
арнайы әдістер.
Эмпирикалық әдістерге жатады:
бақылау, эксперимент, сауалнама, әңгіме-сұхбат, тестілеу.
формалдау, аксиоматикалық әдіс, гипотетикалық-дедуктивтік әдіс.
абстракция, идеализация, жалпылау, индукция.
экстраполяция
дедукция, анализ, синтез.
Бақылау дегеніміз:
негізінен сезім мүшелерінің мәліметтеріне (сезім, қабылдау, елестету) сүйене отырып объектілерді мақсатты түрде зерттеу.
сынақ сабақтарын бақылап, нәтижесін талдау.
мақсатты зерттеу жобасы.
объектінің таным немесе практикалық түрлену процесін іштей ұйымдастыру және реттеу.
бір-бірімен байланысқан, қатаң анықталған терминдер жиынтығы.
Эксперимент дегеніміз:
белгілі бір үдеріске белсенді араласып, арнайы құрылған және бақыланатын жағдайда гипотеза немесе теорияны қолдау, растау не теріске шығару мақсатымен өткізілетін процедура.
объектілерді мақсатты түрде зерттеу, негізінен сезім мүшелерінің мәліметтеріне (сезім, қабылдау, елестету) негізделген әрекет-амал.
қатаң анықталған терминдер, байланыстырылған ұғымдар жиынтығы.
объектінің таным немесе практикалық түрлену процесін ішкі ұйымдастыру және реттеу.
ғылыми-теориялық тұжырым.
Эксперимент қандай функцияларды атқарады:
гипотезалар мен теорияларды тәжірибе жүзінде тексеру, жаңа ғылыми тұжырымды қалыптастыру.
субъектілерді мақсатты түрде зерттеу, таным процесін реттеу.
өзіндік идеяларды насихаттау, алынған нәтижелерді жалпылау.
таным процесін іштей ұйымдастыру, идеяны алға шығару.
зерттеудің практикалық маңыздылығын анықтау.
Салыстыру дегеніміз:
объектілердің өзара байланысын ескере отырып, олардың ұқсастығы немесе айырмашылығы туралы танымдық операция.
зерттеудің теориялық маңыздылығы.
таным процесінің іштей ұйымдастырылуы.
гипотезалар мен теорияларды эксперимент негізінде тексеру.
ғылыми түсініктерді қалыптастыру.
Анализ дегеніміз:
объектіні тереңірек зерттеу мақсатында оны құрамдас бөліктерге бөлу және олардың қасиетін анықтау.
жаңа ғылыми түсініктерді қалыптастыру.
заттың әртүрлі жақтарының, бөліктерінің бір тұтастыққа бірігуін зерттеу.
зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау процесі.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
Синтез дегеніміз:
объектінің әртүрлі қырларын, бөліктерін бір тұтастыққа нақтылы немесе ойша біріктіру.
жаңа ғылыми түсініктерді қалыптастыру.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оның құрамдас бөліктеріне бөлу.
зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау процесі.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
Абстракция дегеніміз:
зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын назарға алмай, субъектіні қазіргі жағдайда қызықтыратын құбылыстың нақты қасиеттеріне көбірек көңіл бөліп, айқындау.
жаңа ғылыми түсініктерді қалыптастыру.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оны құрамдас бөліктерге бөлу.
заттың әртүрлі жақтарының, бөліктерінің бір тұтастыққа бірігуі.
Жалпылау дегеніміз:
объектілердің жалпы қасиеттері мен белгілерін анықтау үдерісі.
объектінің әртүрлі жақтарын, бөліктерін нақты сипаттау
немесе ойша елестету.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оны құрамдас бөліктерге бөлу.
зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау үдерісі.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
Шынайылық (объективтілік) дегеніміз:
адамның қалауы мен еркінен тәуелсіз болған және іс жүзінде болып жатқан оқиғалар, құбылыстар, зерттелетін объектілердің әртүрлі жақтары, қасиеттері, байланыстарына нақты көзқарас.
сана арқылы бейнеленген, тексерілген, мағыналы және эмпирикалық пайымдаулар түрінде ғылым тілінде жазылған фактілер.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
субъектіні қызықтыратын қасиеттерді бір мезгілде анықтау арқылы зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау үдерісі.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оны құрамдас бөліктерге бөлу.
Ғылыми фактілер дегеніміз:
сана арқылы бейнеленген, тексерілген, мағыналы және эмпирикалық пайымдаулар түрінде ғылыми стильде жазылған шынайы мәліметтер.
болған және іс жүзінде болып жатқан оқиғалар, құбылыстар; зерттелетін объектілердің әртүрлі жақтары, қасиеттері, байланыстары.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
субъектіні қызықтыратын құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау процесі.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оның құрамдас бөліктерге бөлу.
Зерттеудің эмпирикалық кезеңі немен сипатталады:
бастапқы фактілік материалды жинау және алғашқы өңдеу.
объектіні өз бетінше зерттеу мақсатында оны құрамдас бөліктерге бөлу.
ғылыми білімді құру және негіздеу.
зерттелетін объектілердің әртүрлі жақтары, қасиеттері, байланыстарын теориялық негізде зерттеу.
субъектіні қызықтыратын құбылыстың бірқатар қасиеттері мен байланыстарын ойша абстракциялау процесі.
