WorksheetsЭкономика негіздері
Total questions: 96
Worksheet time: 52mins
Альтернативті құн - бұл:
Алмастырылатын тауардың құны
Тұтынушы үшін ең қолжетімді құн
Шекcіз ресурстар жағдайында бас тартуға тура келетін келесі ең жақсы балама құн
Шектеулі ресурстар басқа мақсаттың орнына бір мақсатқа пайдаланылған кезде бас тартудың келесі ең жақсы балама құны
Қабылданбаған нұсқалардың ең жақсысының мәні
Нарықтық экономикадағы ресурстардың салыстырмалы шектеулік мәселесі мыналармен түсіндіріледі:
Қажеттіліктердің қолда бар ресурстар мүмкіндіктерінен асып кетуі
Ресурстарды шектеулі пайдалану
Ресурстарға қарағанда қажеттіліктер көп
Ресурстардың сарқылмайтындығы
Жетіспеушілік (ресурстардың тапшылығы)
Сұраныс пен ұсыныс арасындағы қатынас графигіне сәйкес тепе-теңдік бағадан жоғары белгіленген баға деңгейі мыналарды тудырады:
Сұраныстың ұсыныстан асып кетуі
Артықшылық және артық қор
Ұсыныстың сұраныстан асып кетуі
Экономикалық тиімділік
Тапшылық пен кезек
Тауарлардың ұсыныс факторлары:
Сән және трендтер
Тауар өндірушілерге салынатын салықтар
Өндірілген тауарлар ресурстарының бағасы
Алмастырылатын тауарлардың бағасы
Маусымдық
Егер екі тауар бір-бірін алмастыратын болса, онда бірінші тауар бағасының өсуі мыналарды тудырады:
Екінші тауарға сұраныстың төмендеуі
Екінші тауарға сұраныстың артуы
Бірінші тауарға сұраныстың төмендеуі
Екінші тауар ұсынысының ұлғаюы
Екінші тауарға сұраныс көлемінің ұлғаюы
Егер видеомагнитофонның бағасы төмендесе, видеокассетаға сұраныс қалай өзгереді:
Видеокассеталарға сұраныс көлемі артады
Видеокассеталарға сұраныс артады
Видеокассеталарға сұраныс көбейеді
Видеокассеталарға сұраныс көлемі азаяды
Видеокассеталарға сұраныс өзгеріссіз қалады
Басқа жағдайлар тең болған жағдайда, егер толық жұмыспен қамтуды сипаттайтын экономикада өндіріс құралдарының өндірісіне айтарлықтай ресурстардың ауысуы орын алса, онда күту керек:
ЖІӨ өсу қарқыны артады
болашақ тұтыну көлемін ұлғаяды
инвестициялар көлемі азаяды
ЖІӨ өсу қарқыны төмендейді
ағымдағы тұтыну көлемі ұлғаяды
Жиынтық сұраныс қисығының оңға жылжуының макроэкономикалық себептері:
ақша массасының өсуі
әлеуметтік бағдарламаларға мемлекеттік шығындардың ұлғаюы
әлеуметтік бағдарламаларға мемлекеттік шығындардың қысқаруы
табыс салығының мөлшерлемесінің жоғарылауы
жаңа технологияларды қолдану
Мемлекеттің экономиканың өрлеу кезеңінде жүзеге асыратын шаралары:
ынталандыру саясатын жүргізеді
мемлекеттік шығындарды көбейтеді
салық ставкаларын төмендетеді
мемлекеттік шығындарды азайтады
жиынтық сұранысты шектеу саясатын жүргізеді
ЖІӨ дефляторының сипаттамасы:
ұлттық факторлармен де, импорттық өнімдермен де өндірілген өнім бағасының өзгеруін көрсетеді
ұлттық өндіріс факторларымен өндірілген өнімдер бағасының өзгеруін көрсетеді
Пааше индексі деп аталады
ұлттық табыстың өсуін көрсетеді
игіліктердің өзгермейтін жиынтығы үшін есептеледі
Инфляция кезінде байқалады:
ақшаның сатып алу қабілетінің өсуі
номиналды табыстардың сатып алу қабілетінің өсуі
жалпы баға деңгейінің тұрақтылығы
ақшаның сатып алу қабілетінің төмендеуі
ақша тапшылығы
Макроэкономикалық мақсаттар:
кәсіпорынның пайдасы
өндіріс факторларын ұтымды пайдалану және кәсіпорынның табысын арттыру
инфляция деңгейін азайту
тұрақты экономикалық өсу және ресурстарды толық жұмыспен қамту
өндіріс шығындарын азайту және еңбек өнімділігін арттыру
Ұзақ мерзімді кезеңде экономикадағы өнім деңгейі анықталады:
қолданылатын технология деңгейімен
мемлекеттік шығындар деңгейімен
халықтың қалауы бойынша
пайыздық мөлшерлеме деңгейімен
еңбек мөлшерімен
Инфляцияның анықтамасы:
ақшаның құнсыздануы
ақшаның сатып алу қабілетінің төмендеуі
экономикадағы бағаның төмендеуі
пайыздық мөлшерлеменің өсуі
өндірістің құлдырауы
Амортизация:
негізгі капиталды пайдалану барысында оның құнының төмендеуі
экспорт-импорт
жалпы инвестициялар - таза инвестициялар
инфляция қарқынының артуы
айналым капиталы үшін пайдаланатын қорлар
Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеудің объективті қажеттілігі:
шетелдік инвесторлар алдындағы мемлекеттік міндеттемелерді орындау
тұтынушылардың тұтынылған тауарларды төлеуден жалтару қабілеті
қоғамдық тауарларды ұсынудағы нарықтың шектеулі мүмкіндіктері
экономиканы теңгерімді дамыту қажеттілігі
отандық тауар өндірушілердің өнімдерін толық өткізуді қамтамасыз ету
Табыс бойынша ЖІӨ мыналарды қамтиды?
Таза экспорт
Жалдамалы жұмысшылардың еңбек ақысы
Импорт
Тұтыну шығындары
Бизнеске жанама салықтар және амортизация
Экономикалық категория бұл?
Капитал
Ғылыми абстракциялар
Себеп-салдарлы байланыстар
Ұғымдарды субъективті бағалау
Өндірістік қатынастардың қандай да бір жақтарын білдіретін ғылыми абстракциялар
Бөлу бұл?
Өндіріске терең енетін адамдар арасындағы экономикалық байланыстың маңызды нысаны
Адамдардың жеке қажеттіліктерін қанағаттандыруға баратын өнім қозғалысының кезеңі
Қосымша құн теориясы
Іскерлік қарым-қатынас әдістері мен нысандары
Капитал
Өндіріс тәсілі?
Қоғамдық-экономикалық формация
Меншік
Өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастардың өзара іс-қимылы
Өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастардың бірлігі
Материалдық және рухани құрылымның сатысы
Кеңейтілген ұдайы өндіріс:
Жаңа ресурстарды игеруге байланысты ұдайы өндіріс
Экономикалық өсумен сипатталатын ұдайы өндіріс
Алтын өндірудің ұлғаюымен байланысты ұдайы өндіріс
Қол еңбегіне негізделген ұдайы өндіріс
Өзгерген мөлшерде жылдан жылға жаңарып отыратын ұдайы өндіріс
Негізгі капитал:
Отын
Материалдар:
Ғимараттар
Шикізат
Құралдар
Капитал:
Кәсіпорынның өндірістік қорлары
Табыс әкелетін құндылық, депозит
Жер және бағалы қағаздар
Игілік
Ішінара айырбасталатын валюта
Экономикалық проблемалар ішінара нарықтық тетіктердің көмегімен, ішінара мемлекеттік араласу негізінде шешілетін экономика:
Дәстүрлі және нарықтық
Нарықтық
Командалық
Аралас
Командалық және аралас
Басқалардың еңбегін пайдаланатын өндіріс құралдарына меншік:
Құл иеленушілік формация кезінде ғана
Алғашқы қауымдық, құл иеленушілік және феодалдық формациялар кезінде
Капиталистік, феодалдық
Феодалдық, құл иеленушілік формацияларда ғана
Құл иеленушілік формация кезінде
Тауарлы өндіріс:
Шаруашылықтың ашықтығы
Еңбек бөлінісі
Тек қана табиғи өнімдерді өндіру
Қол еңбегін қолдану
Еңбектің әмбебаптығы
Коммунистік формацияларда ғана
Тауарлы өндіріс
Шаруашылықтың ашықтығы
Қол еңбегін қолдану
Тек қана табиғи өнімдерді өндіру
Еңбек бөлінісі
Халықтың еңбек қызметіне қатысу мүмкіндіктерін өлшейтін көрсеткіштер:
Халық саны
Экономикалық белсенді халық
Зейнеткерлер мен студенттер саны
Жұмыспен қамтылған халық
Жұмыссыздық
Нарықтық экономикаға тән:
Жоспарлы шаруашылық
Демократиялық шаруашылық
Кәсіпкерлік қызмет бостандығы
Мемлекеттік жоспарлау
Бәсекелестік
Әлеуметтік саясат мыналарды қамтиды:
Халықтың өмір сүру жүйесін қамтамасыз ету
Мемлекет тарапынан халықтың әлеуметтік кепілдіктері
Монополия
Амортизация
ЖІӨ-нің өсуі
Кәсіпкерлік қызметтің қосалқы қасиеттеріне жатады:
Консалтингтік қызметтер
ресурстарға меншік құқығы
Тәуекел
Маркетингтік қызметтер
Шаштараз қызметтері
Түрі немесе мақсаты бойынша кәсіпкерлік қызметті бөлуге болады:
Химиялық, астрологиялық
Тарихи, қаржылық
Медициналық, ботаникалық
Өнеркәсіптік, коммерциялық
Қаржылық, кеңес беру
Өндірісті жүзеге асыру үшін кәсіпкердің қарамағында өндіріс факторлары болуы (немесе сатып алуы) керек, оларға мыналар жатады:
Жұмыс күші, өндірістік қорлар
Жұмыс күші, діни бірлестіктер
Материалдар, діни бірлестіктер
Өндірістік қорлар, діни бірлестіктер
Материалдар, ақпарат
Кәсіпкер жетіспейтін өндіріс факторларын иемденуге мәжбүр:
Бизнес процесін бастамас бұрын
Бизнесті жүргізу барысында
Бизнес процесінің басталуына және аяқталуына дейін
Бизнес процесін аяқтағаннан кейін
Кәсіпкерлік қызмет процесінде және оны аяқтағаннан кейін
Кәсіпорынның жарғысында не көрсетіледі:
Пайда
Шығындар
Әрекеттер
Кредиторлар
Мақсат
Жеке кәсіпкерлік - бұл:
Бәсекелестік принциптерді нығайтады
Экономиканың монополиялануына ықпал етеді
Бәсекелестік принциптерді әлсіретеді
Барлық жауаптар дұрыс
Экономиканы монополиясыздандыруға ықпал етеді
Жеке кәсіпкерлерді оңтайлы емес шешімдер қабылдауға не итермелейді:
Басқаруға маман менеджерлерді тарта алмау
Мәселе жоқ
Адамның жеке күш дайындығының болмауы
Барлық жауаптар дұрыс
Қаржы ресурстарының жетіспеушілігі
Кәсіпорын сотта өз атынан әрекет етуге құқылы:
Барлық жауаптар дұрыс
Бухгалтер
Спортшы
Жауапкер
Талапкер
Жеке меншік - бұл кәсіпорынның меншігі:
Өз бетінше сата алады, есептен шығара алады, салық төлей алады
Өз бетінше сатып алады, есепке алады, қолдана алады
Өз бетінше сатып алуға, есепке алуға, қолдануға болмайды
Барлық жауаптар дұрыс
Өздігінен сата алмайды, есептен шығара алмайды, салық төлей алмайды
Коммерциялық емес ұйым:
Табыс табуға бағытталмаған ұйым
Қатысушылар арасында алынған таза табысты бөлетін ұйым
Барлық жауаптар дұрыс
Қатысушылар арасында алынған таза табысты бөлмейтін ұйым
Тауар өндіру мақсаты бар ұйым
Мемлекеттік кәсіпорынның мүлігі:
Салымдар бойынша бөлу мүмкін емес
Бөлінбейді
депозиттер арасында бөлінеді
Бөлінеді
Қайтарылмайды
Серіктестіктің кемшіліктері:
іс-әрекеттің мақсаттарын екіұшты түсіну
Компанияның кірісіндегі немесе шығынындағы әрқайсысының көлемін анықтау қиындығы
Ұйымдастыру оңай
Жұмысқа білікті мамандарды тартуға мүмкіндік бар
Экономикалық мүмкіндіктер бірнеше есе артады
АҚ артықшылықтары:
Қоғамға қатысушылардың жауапкершілігі шектеулі
Қатысу үлесін (акцияларын) сатып алу және сату тәртібі қарапайым
Серіктестікті құру еңбекті көп қажет етпейді
Бірыңғай шешім қаб
Коммерциялық емес ұйымдарға жатады:
Діни бірлестіктер
Акционерлік қоғамдар
Кәсіпорындар
Қаржы
Компаниялар
Қазақстан Республикасындағы қоғамдық бірлестіктер болып келесілер танылады:
Компаниялар
Фермалар
Саяси партиялар
Кәсіподақтар
Акционерлік қоғамдар
Белгілі бір мәселелерді шешу үшін бизнес-жоспар қажет:
Қызметкерлердің кемшіліктерін анықтауға
кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін бағалауға
Медициналық сақтандыру деңгейін анықтауға
Елдің азық-түлікпен қамтамасыз ету деңгейін анықтауға
Нарық сегменттерін анықтауға
Қаржылық кәсіпкерліктің сауда объектісі не болып табылады:
Қызметтер
Тауарлар мен қызметтер
Консалтингтік қызметтер
Бағалы қағаздар
Ақша, валюта
Синдикат нені білдіреді?
Өзара бәсекелестікті жою мақсатында өнімді бөлу саласындағы кәсіпкерлер бірлестігі
Бір салада саудагер ретінде жұмыс істейтін кәсіпкерлер немесе кәсіпорындар бірлестігі
кәсіпорынның өндірістік, банктік, сақтандыру және тауарлық капиталын, сонымен қатар кәсіпорынның интеллектуалдық әлеуетін біріктіру
Экономикалық тұрақ
Инновациялық кәсіпкерлік - бұл:
Дәстүрлі экономикалық факторлардан бұрын болмаған инновациялық, өнімді, үйреншікті функцияларды құрумен байланысты кәсіпкерлік қызмет моделі
Экономикалық қызметтің ерекше түрі ретінде инновациялық процестің негізгі қозғаушы күші болып табылады.
Жаңа ойларды енгізу әрекеттері
Маркетингтік зерттеулер
Ресурстарды барынша қайтаруға бағытталған дәстүрлі кәсіпкерлік
Бизнес-инкубатор:
Шағын инновациялық фирмаларда тиімді қызметті қалыптастыруға маманданған ерекше жағдайдың құрылымы
Кәсіпкерлерге қажетті кеңестер мен қолдау көрсететін бизнеске көмек көрсету бағдарламасы
Ғылыми бизнес ортасында кәсіпорынды қолдау
Жарнама, шаблон және басқа әдістер негізінде құрылған, нарықтың шағын үлесінде жұмыс істейтін және сұранысты қанағаттандыратын компания
Пионер компания, «қаймақ алу» - пайданың жоғары үлесі
Төмендегілердің қайсысы франчайзингтің мәнін сипаттайды?
Тауар белгісін немесе коммерциялық белгіні жалға алуды көрсетеді
Ірі және шағын бизнестің аралас нысаны; өзара тиімді серіктестіктер жүйесі;
Гуманитарлық көмек
Көлік құрылғыларын, машиналарды, қондырғыларды орташа және ұзақ мерзімге жалға беру
Логистикалық көмек
Бизнес-жоспардың міндеттері:
Зейнеткерлер санын есептеңіз
Жұмыспен қамтылғандар санын қарастыру
Жұмыссыздар санын қарастыру
Өндірістік және өндірістік емес бағыттағы ықтимал шығындардың рұқсат етілген мөлшерін есептеңіз;
Ассортимент саясатын әзірлеу және болжамды өнімдер мен қызметтердің көрсеткіштерін сипаттау;
Заңды тұлғалар-шағын кәсіпкерлік субъектілері қандай ұйымдық-экономикалық нысанда болады:
Акционерлік қоғам, корпорация
Сенім серіктестігі, ЖШС, концерн, өндірістік кооператив
Синдикат, қауымдастық, концерн
Толық серіктестік, сенім серіктестігі, ЖШҚ, өндірістік кооператив
Толық серіктестік, сенім серіктестігі, ЖШС, акционерлік қоғам
Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі қағидаттарына не жатады?
ҚР-да шағын бизнесті дамыту басымдығы; шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың кешенділігі; барлық шағын кәсіпкерлік субъектілерінде шағын кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының болуы;
Білім беру қауымдастығы; Мемлекеттік қызмет реформасын тереңдету; шағын кәсіпкерлік субъектілеріне кепілдіктер
Инвестицияларды тарту және қолдану жүйесін құру; шағын кәсіпкерлік субъектілерінің сыртқы экономикалық қызметін қолдау; шағын кәсіпкерлік субъектілеріне кредит берудің арнайы бағдарламаларын қабылдау;
Шағын кәсіпкерлікті дамыту және қолдау саласында халықаралық ынтымақтастықтың болуы
Заң көмегін көрсету; жалға беру; лизингті пайдалану
Жеке кәсіпкерлікті қандай тәсілдермен қалыптастыруға болады:
Ішкі қаржы нарықтарын нығайту
Капитал негізінде жаңа кәсіпорын құру
Үкіметтің ұстанымын тұрақтандыру және жекешелендіру негізінде мемлекеттік меншікті жетілдіру
Басқаруды демократияландыру және Үкіметтің позицияларын тұрақтандыру
Жеке капитал негізінде мемлекеттік меншік пен жаңа кәсіпорын құру
Мемлекеттің инновациялық саясатының принциптері:
Мемлекеттің инновациялық саясатын таратуға бағытталған инновациялық бағдарламалар мен жобаларды мемлекет тарапынан қолдау
Инновациялық қызмет үшін жоғары мамандандырылған кадрларды даярлау
Инновациялық даму жолындағы ҚР стратегиялық бағыты
Инновациялық даму жолындағы ҚР стратегиялық бағыты, мемлекеттің инновациялық саясатын насихаттауға бағытталған инновациялық бағдарламалар мен жобаларды мемлекет тарапынан қолдау, инновациялық қызмет үшін жоғары білікті кадрлар даярлау
Инновациялық даму жолындағы ҚР стратегиялық бағыты, мемлекеттің инновациялық саясатын танымал етуге бағытталған инновациялық бағдарламалар мен жобаларды мемлекет тарапынан қолдау
Өндірістік кәсіпорынның негізгі, анықталған бөлігіне не жатады:
Сауда-ақша операциялары
Шарт жасасу үшін қажетті ақпаратты алу
Сауда-айырбастау операциялары
Бағалы қағаздар нарығын және маркетингтік қызметті талдау
Сатып алушыға ақша, валюта, бағалы қағаздар сатып алу
Картель дегеніміз не?
Бірлескен коммерциялық қызметті жүзеге асыру үшін құрылған бір саладағы кәсіпорындардың бірлестігі
Өнімге сұранысты қалыптастыру және өнімді тауар ретінде өндіру және өткізу арқылы оны қанағаттандыру
Біртұтас өндіруші ретінде әрекет ететін және сол арқылы бәсекесіз өндіретін тауарлар мен қызметтерге бағаны белгілей алатын басқа тәуелсіз кәсіпорындар немесе елдер жиынтығы
Белгілі бір мәселені шешу үшін кәсіпорындардың немесе банктердің уақытша бірлестігі
Өзара бәсекелестікті жою мақсатында өнімді бөлу саласындағы кәсіпкерлер бірлестігі
Негізгі көшбасшылық құзыреттерді көрсетіңіз:
Әкімшілік басқару әдістерінің рөлін асыра көрсету
Жалғыз шешім қабылдау
Қол астындағылардың қызметін реттеудің жоғары дәрежесі
Өнімді корпоративтік мәдениетті қалыптастыру және дамыту дағдылары
ресми мәртебесіне қарамастан, басқалардың негізделген пікірлерін қабылдау, белсенді тыңдау және диалог жүргізу дағдылары
Ф.Герцбергтің «Мотивацияның екі факторлы моделінде» ынталандырушы факторларға мыналар жатады:
Жұмыс жағдайы
Еңбекақы
Тұлғааралық қатынастар
Мансап мүмкіндіктері
еңбегін тану
Ф.Герцбергтің «Мотивацияның екі факторлы моделінде» гигиеналық факторларға мыналар жатады:
Жалақы
Шығармашылық және іскерлік өсу
Жұмыс шарттары
Мансаптық өсу
Нәтижені тану және бекіту
Компанияда коучингті қандай формаларда ұйымдастыруға болады:
Өнеркәсіптік өндіріс
Топтық
Әкімшілік және басқарушылық
Құрылымдық
Жеке
А.Маслоу пирамидасына иерархиялық қажеттіліктердің қандай деңгейлері кірмейді?
Физиологиялық қажеттіліктер
Қауіпсіздік қажеттіліктері
Бағалау қажет
Қуатқа қажеттілік
«Гигиена» қажеттілігі
МакКлелландтың мотивация теориясына сәйкес адам әрекетін белсендіретін сатып алынған қажеттіліктердің түрлерін көрсетіңіз:
әлеуметтік қажеттіліктер
қатыстылық
Физиологиялық қажеттіліктер
билік
күтілетін сыйлық
Мазмұндық тұрғыдан мотивация мынадай ұғымдар шеңберінде қарастырылады:
Мақсат қою концепциялары (Э. Лок, Т. Райан, Г. Лэтхэм және т.б. еңбектер).
Қажеттіліктер туралы түсінік (К.П. Альдерфер)
Күту концепциялары (В. Врум немесе Л. Портер және Э. Лоулердің концепциялары)
А.Маслоудың қажеттіліктер иерархиясы тұжырымдамасы
Бірлескен басқару тұжырымдамалары
Динамикалық тұрғыдан алғанда мотивация келесі ұғымдар аясында қарастырылады:
Партисипативті басқару тұжырымдамасы
Күту концепциялары (мысалы, В. Врум немесе Л. Портер және Э. Лоулер концепциялары)
Қажеттіліктер туралы түсінік Қ.П. Альдерфера
Д.Маклелландтың сатып алынған қажеттіліктер концепциясы
Ф.Герцбергтің екі факторлы концепциясы
Топтағы көшбасшының функцияларын атаңыз:
Көзқарастың қалыптасуы - қалаған болашақтың бейнесі
стратегияны жүзеге асыруды қамтамасыз ету
Пәнге байланысты нақты тапсырмаларды шешу
Іс-әрекетті кезең-кезеңімен жоспарлауды жүзеге асыру
Жеке тұлғаның жетістігін бағалау
Адамның қандай қажеттіліктері екінші дәрежелі екенін көрсетіңіз:
Құрмет пен тану қажеттілігі
Махаббат қажеттілігі
Ұйқы қажеттілігі
Тұрғын үй қажеттіліктері
Қауіпсіздік қажет
Көшбасшылық қасиеттердің әйгілі теорияларының авторларын атаңыз (жеке басшылық теориясы):
Ф.А. Вудс теориясы
Херси-Бланчард моделі
Р. Стогдил
Д.МакГрегордың «Х» және «Ү» теориялары
Р.Лайкерт теориясы
Ұйымдағы басшының қол астындағыларды жазалау да, марапаттау да мүмкіндігі бар деген сеніммен негізделген билік нысандарын атаңыз:
Мәжбүрлеуге негізделген билік
сыйақыға негізделген билік
Сарапшы билік
Заңды билік
Анықтамалық билік
Көшбасшылық стилінің қалыптасуына әсер ететін факторларды атаңыз:
Мансаптық өсу
Көшбасшының жеке қасиеттері
Жұмыс күшінің құрамы
Процестер мен процедуралар
Ұйымдық құрылым
Ресурстарды басқаруға және ұйым қызметкерлерінің іс-әрекеттерін анықтауға шектеулі құқық:
Рұқсаттар
Билікті беру
Құзыреттілік
Жауапкершілік
Функциялар
Әсер етудің бұл түрін пайдалана отырып, менеджер ұйым қызметкеріне өз көзқарасын тиімді жеткізеді:
Нұсқау
Тапсырыс
Қатты дәлелдерге негізделген дәлелдеу
Келісімшарт
Сендіру
Міндеттер мен өкілеттіктерді орындау міндетін өзіне алатын нақты тұлғаға беру дегеніміз:
Билікті беру
құқықтарды беру
Жауапкершілік
Рұқсаттар
Функциялар
Бейресми көшбасшылар функциясын таңдаңыз:
Жоғарыдан функцияларды орындау
Олар басқалармен өзара қарым-қатынасын құқықтар мен міндеттерді нақты реттеу негізінде құрады
Топ күткен функцияларды жүзеге асыру және мақсаттарды өз бетінше анықтау
Олар басқаларды бақыламайды, бірақ олармен сенімге негізделген қарым-қатынас жасайды
Пассивті позицияны ұстана отырып, бағыныштылардың жұмысын егжей-тегжейлі жоспарларға сәйкес бағыттау
Ресми көшбасшыларды таңдау функциясы:
Олар басқалармен өзара қарым-қатынасын құқықтар мен міндеттерді нақты реттеу негізінде құрады
Мақсатқа қалай және қандай тәсілдермен жетуге болатынын анықтау
Топ күткен функцияларды жүзеге асыру және мақсаттарды өз бетінше анықтау
Адамдар басшыларға өз еркімен бағынады
Олардың ізбасарларын шабыттандырады
Ықпал етушінің қажеттілікті қанағаттандыратын арнайы білімі бар деген сенімге негізделген ұйымдағы билік түрін атаңыз:
Эксперттік билік
Заңды билік
Ақылға қонымды сенім арқылы әсер ету
Мәжбүрлеуге негізделген билік
Сыйақыларға негізделген қуат
Әсер етушінің сипаттамалары немесе қасиеттері орындаушыға соншалықты тартымды болатын, ол әсер етушімен бірдей болғысы келетін күш түрі:
Сыйақыларға негізделген қуат
Анықтамалық қуат
Харизма арқылы әсер ету
Сарапшы күш
Мәжбүрлеуге негізделген билік
Адам күші тек ресми емес, бейресми қатынастар жүйесінде де; белгілі бір адамға ерікті түрде бағынуға дайын адамдардың санымен немесе оның басқаларға тәуелділік дәрежесімен өлшенеді:
Нағыз билік
Авторитет билігі
Жауапкершілік
Иерархиялық билік
Ресми билік
Орындаушының ықпал етушінің бұйрық беруге құқығы бар, ал орындаушының міндеті мойынсұну деген сенімге негізделген ұйымдағы билік формасын көрсетіңіз:
Сыйақыларға негізделген билік
Заңды билік
Мәжбүрлеуге негізделген билік
Сарапшы билік
Позицияның билік
Бұл көшбасшылық теориясына сәйкес, ең жақсы көшбасшылар барлығына ортақ жеке қасиеттердің белгілі бір жиынтығына ие (интеллект деңгейі, әсерлі келбет, адалдық, парасаттылық, өзіне деген сенімділіктің жоғары деңгейі және т.б.):
Жүйелік тәсіл
Мінез-құлық тәсілі
Көшбасшылықтың тұлғалық теориясы
Ситуациялық тәсіл
Көшбасшылық теориясы
Көшбасшылықтың жеке теориясының кемшілігін қарастыруға болады:
Сапалар мен көшбасшылық арасында болатын сенімді байланыстың болмауы
Бір менеджер көптеген әртүрлі басқару стильдерін пайдалана алады
Көшбасшылықтың әсер ету деңгейі мен күтудің мотивациялық күші арасындағы байланыс
Теорияны ұстанушылар көшбасшының жалғыз дұрыс бейнесін қалыптастыра алмауы
Көшбасшының жетілу дәрежесі оның мүмкіндігі мен қалауына сәйкес келеді
Көшбасшылық стилі бұл:
басқарушының қол астындағыларға әсер етуінің типтік жолдары мен әдістерінің салыстырмалы түрде тұрақты жүйесі
Команданы басқару тәсілі
Басқару шешімдерін жүзеге асыру әдістері
Басшы мен бағынушылар арасындағы қарым-қатынас
Басқару шешімдерін қабылдау жүйесі
Бұл көшбасшылық теориясына сәйкес, тиімділік жетекшінің бағынушыларға деген мінез-құлқымен анықталады:
Ситуациялық тәсіл
Көшбасшылықтың тұлғалық теориясы
Жүйелік тәсіл
Мінез-құлық тәсілі
Тәсіл көшбасшылық стильдерді жіктеуге негіз жасайды
Көшбасшылықтың осы теориясына сәйкес, белгілі бір жағдайдың сипатына байланысты көшбасшылықтың әртүрлі әдістерін таңдау керек:
Ситуациялық тәсіл
Көшбасшылықтың тұлғалық теориясы
Мінез-құлық тәсілі
Жүйелік тәсіл
Көшбасшы өз командасының нақты жағдайлары мен қажеттіліктеріне бейімделуі
Екі немесе одан да көп тараптардың келісімінің болмауы, нәтижесінде басқалардың мүдделерін бұзатын белгілі бір мінез-құлық деп аталады:
Стратегия
Қақтығыс
Күшпен
Ұйымдық қақтығыс
Жаман әдет
Конфликттік жағдай басшылықтың бақылауында болатын және қақтығыстардың өзі ұйымның тиімділігіне оң әсер ететін конфликт түрін көрсетіңіз:
Қысқа мерзімді жанжал
Функционалдық қайшылық
Конструктивті қақтығыс
Дисфункционалды қақтығыс
Ішінара қақтығыс
Қақтығыстарды шешудің бұл стилі басқарушылық жағдайларда жоғары бағаланады, ол басқа тараптың көзқарасын қабылдаумен сипатталады, бірақ белгілі бір дәрежеде:
Шешімі
Дауласушы тараптардың концессиялары арқылы қол жеткізілген келісім
ымыраға келу
Тегістеу
Дауласушы тараптардың қажеттіліктерін қанағаттандыру
Қақтығыс жағдайын шешудің бұл стилі пікірдегі келіспеушіліктерді мойындау және жанжалдың себептерін түсіну және барлық тараптар үшін қолайлы әрекет бағытын табу үшін басқа көзқарастармен танысуға дайын болу болып табылады:
Мәселенің шешімі
жанжалды жағдайдан шығудың ең жақсы нұсқасы
жанжалдан мәжбүрлі немесе ерікті түрде бас тарту және өз позицияларын тапсыру
Тегістеу
бұрын қойылған кейбір талаптардан бас тарту, екінші тараптың талаптарын ішінара негізделген деп тануға дайын болу
Топтың бірігуін арттыратын факторлар
Топтағы жайлы атмосфера
Бірлескен әрекеттер
Көшбасшылықтың дұрыс емес мінез-құлқы
Ақпарат тапшылығы
Байланыстың деструктивті тәсілдері
Топтық шиеленісті арттыратын факторлар:
Топтағы бейресми билікті бөлудегі белгісіздік
Байланыстың деструктивті тәсілдері
Қатысушылардың қазіргі және әлеуетті жеке қажеттіліктерін қанағаттандыру
Мүшелікке ұмтылу, соның ішінде топқа кіру үшін жасалған күш-жігер
Топта девианттың болуы
Бұйрықсыз мінез-құлықтың негізгі белгілері:
:Қызметкерлердің қарым-қатынасы қабылданған нормалар мен мінез-құлық ережелері шеңберінде үстірт болады
Топ бойынша жауапкершілік жоқ
Топ мүшелерінің жеке мақсаттардан гөрі топтық мақсаттары бар
:Қызметкерлер нәтижелер үшін жауапкершілікті менеджерге немесе басқа қызметкерлерге беруге бейім
Қызметкерлер команданың ішкі өзара әрекеттесу процедураларын әзірлейді
Көшбасшының психологиялық және акмеологиялық құзыреттілігін көрсетіңіз:
Басқалардың ресми мәртебесіне қарамастан, негізделген пікірлерін қабылдайды
Кең дүниетаным, жаңа білім алуға және өз қабілеттерін дамытуға ұмтылу
Ұйым қызметінің және дамуының стратегиялық мақсатын тұжырымдау
Ұйымда стратегияны жүзеге асыруды қамтамасыз ету
Көзқарастың қалыптасуы – қалаған болашақтың бейнесі
Коммерциялық кәсіпкерлік:
Сатып алу-сату шарты негізінде тауарларды (қызметтерді, жұмыстарды) сатумен және оларды тұтынушыларға жеткізумен байланысты, яғни тауар-ақша, сауда және айырбас операцияларымен сипатталатын кәсіпкерлік
Бұл дербес шаруашылық жүргізуші субъекті, тауар өндірушілердің бірі, заңды тұлға құқықтарымен қамтамасыз етілген, тауарларды сату және сатып алу функцияларын жүзеге асыратын, өзін-өзі қаржыландыру жағдайында жұмыс істейтін және максималды пайда алу мақсатын көздейтін.
Тұтынушыларға (сатып алушыларға) сату үшін еңбек объектілерімен өндіріс құралдарын тікелей пайдалана отырып, өнім өндіру (жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету) процесін жүзеге асыратын кәсіпкерлік түрі
ақылы негізде өз кәсібі (мамандығы) мәселелері бойынша кәсіпқойларға кеңес беру арқылы жүзеге асырылатын кәсіпкерлік
Ресурстарды барынша қайтаруға бағытталған дәстүрлі кәсіпкерлік
Венчурлық фирмалар:
Жаңа өнімді зерттеуге және оны өңдеуге маманданған меншікті шағын фирмалар
Өнеркәсіптегі «тәуекелді» технологияны сынау және аяқтау мақсатында құрылған «тәуекелді» кәсіпорын, әдетте, жеке капиталды біріктіру арқылы жасалады.
Сатып алу-сату шарты негізінде тауарларды (қызметтерді, жұмыстарды) өткізумен және оларды тұтынушыларға жеткізумен байланысты, яғни тауар-ақша, сауда және айырбас операцияларымен сипатталатын кәсіпкерлік
Франчайзиге құқықтарды сатуға негізделген негізгі компаниядан сатып алынған шикізатты пайдалана отырып тауарларды сату түрі
Жетекші компаниядан өз өнімін сол компанияның сауда белгісі арқылы сату құқығын сатып алу арқылы бизнес жүргізу тәсілі
Қаржылық кәсіпкерлік:
Сатып алу-сату объектісі ақша айналысы, бағалы қағаздар, валюталық қатынастар
Сауда және кәсіпкерлік объектісі болу. Өнімдер мен қызметтер болып табылады
Жаңа өнімді зерттеуге және оны өңдеуге маманданған меншікті шағын фирмалар
Өнеркәсіпте «қауіпті» технологияларды сынақтан өткізу және аяқтау үшін құрылған кәсіпорын
Нарықтағы шағын үлесте жұмыс істейтін және сұранысты қанағаттандыратын жарнама, іріктеу және т.б. әдістер негізінде құрылған фирма
