Worksheetsэкология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
«Мамандыққа кіріспе және ҚО туралы ілім» курсының негізгі мақсаттарының бірін көрсетіңіз:
өз мамандығы туралы түсініктердің қалыптасуы
экологиядан бейіндік курстарға дайындық
суденттерге кафедрада жүру тәртібін түсіндіру
экология негіздерімен таныстыру
«Мамандыққа кіріспе және ҚО туралы ілім» курсының негізгі мақсаттарының бірін көрсетіңіз:
экологияның аппаратында негізгі терминологиялық түсінік білімдерінің бастапқысының қалыптасуы
экологиядан бейіндік курстарға дайындық
суденттерге кафедрада жүру тәртібін түсіндіру
экология негіздерімен таныстыру
«Мамандыққа кіріспе және ҚО туралы ілім» курсының негізгі мақсаттарының бірін көрсетіңіз:
өзіндік шешімдер қабылдау үшін бастапқы білімді алу
экологиядан бейіндік курстарға дайындық
суденттерге кафедрада жүру тәртібін түсіндіру
экология негіздерімен таныстыру
«Мамандыққа кіріспе және ҚО туралы ілім» курсының негізгі міндеттерінің бірін көрсетіңіз:
организмдердің бір-бірімен қарым-қатынастары мен қоршаған табиғи ортасын зерттеу
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтағы
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
«Мамандыққа кіріспе және ҚО туралы ілім» курсының негізгі міндеттерінің бірін көрсетіңіз:
табиғи ресурстарды, оларды тиімді пайдалану және қорғаудың ғылыми-теориялық негіздерін жасау;
табиғаттағы заттар айналымы және энергия көздері
жануарларға кері әсерін тигізетін су ортасының элементі
өсімдіктердің дамуына жанама әсер ететін топырақтың химиялық құрамы
Экология ғылымының қалыптасуының неше кезеңі бар:
3
5
7
2
Экология ғылымы неше бөлімнен тұрады:
3
5
7
2
Ылғалды қажетсінулеріне қарай өсімдіктер төмендегідей топтарға бөлінеді:
гидатофиттер, гидрофиттер, гигрофиттер, мезофиттер, ксерофиттер
гидатофиттер, гидрофиттер, гигрофиттер, мезофильдер, ксерофильдер
гидрофиттер, гигрофиттер, мезофильдер, ксерофильдер, гидрофильдер
зоофагтар, фитофагтар, детритофагтар, ксерофильдер, гидрофильдер
Құрлық жануарларын ылғалға қатысты төмендегідей топтарға бөлінеді:
гидрофильдер, мезофильдер, ксерофильдер
гигрофиттер, мезофиттер, ксерофиттер
гидрофиттер, мезофильдер, ксерофильдер
гидатофиттер, гидрофиттер, гигрофиттер
Популяцияның динамикалық көрсеткіші:
популяция саны, тығыздығы, құрылымы
популяция саны, тығыздығы, өлім саны
популяция тығыздығы, өлім саны, құрылымы
популяция саны, туылу, өлім саны
Популяцияның статикалық көрсеткіші:
популяцияның туылу, өлім саны, өмір сүру ұзақтығы
популяция саны, , өмір сүру ұзақтығы, өлім саны
популяция тығыздығы, өлім саны, , өмір сүру ұзақтығы
өмір сүру ұзақтығы, популяция саны, туылу көрсеткіші
Биоценоз ұғымын алғаш рет ұсынған:
К. А. Мёбиус
В. Н. Сукачев
Ю.Либих
А.Гумбольдт
Ортаның ағзаның өсуіне қажетті жағдайлары қалай аталады?
тiршiлiк жағдайлары
әсер ету факторлары
даму факторлары
антропогендiк факторлар
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
су
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
ауа
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
топырақ
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
организм
қан
лимфа
мұнай
Алғашқы тіршілік ортасы төмендегілердің қайсысы?
су.
ауа.
топырақ.
биосфера
Екінші тіршілік ортасын көрсетіңіз:
Ауа, топырақ, организм.
Су.
Биосфера.
Биогеоценоз.
Негізгі тіршілік ортасы тірі организм болып табылатын ағзалар қалай аталады?
паразиттер
аэробионттар
гидробионттар
эдафобионттар
Паразиттердің түрлері:
эктопаразиттер және эндопаразиттер
беткі және терең қабат паразиттері
қансорғыш және қан сормайтын паразиттер
аэробты және анаэробты
Эктопаразиттерге төмендегілердің қайсысы жатады?
бит
эхинокок
сиыр цепені
аскарида
Бiр түрге жататын организмдер арасында туатын қарым-қатынастар қалай аталады?
гомотиптiк реакциялар
гетеротиптiк реакциялар
конкуренция
тiршiлiк үшiн күрес
Әр түрге жататын организмдер арасында туатын қарым-қатынастар қалай аталады?
гетеротиптiк реакциялар
гомотиптiк реакциялар
гомеостаз
адаптациялық реакцияла
Этимологикалық термин "экология" гректің "oikos"- үй және "logos"- ғылым, сонда аударғанда ол...
тірі ағзалардың мекені туралы ғылым
үй ғылымы
қоршаған орта туралы ғылым
биосфера туралы ілім
лғашқы рет «экология» термині кіммен «Жалпы ағзалар морфологиясы» трактатының «Органикалық формалар туралы жалпы ғылыми негіздер» бөлімінде қолданған
1866 жылы белгілі неміс биологы Эрнест Геккель (1834-1919)
1975 жылы Француз эколог-ғалымы Р. Дажо
орыс ғалымы, академик И.П. Герасимов (1985)
Дедю И.И. (1990)
Э. Геккелдің ұсынысына сәйкес экология құрамына биология ғылымының иерархикалық жіктелінуі кіреді:
физиологиядан өзгертілді «физиологиялық қарым-қатынас»
биология ағзалардың қоршаған ортаға бейімделу ғылымы атымен
жаратылыстану ғылымы экология деп
жаратылыстану ғылымы
«Экология» түсінігінің анықтамасының көп мағыналылығына қарамастан, ол қала берді, бірақ өзінің мазмұнынына қарай бірмағыналы ретінде тек...
XX ғ. 60-шы жылдарынан
1866 ж
XX ғ. 80-ші жылдарынан
XXI ғ. дейін
«Экология биология шегінен шығып, жаңа интегралды ғылым принциптерін түзетін жаратылыстану ғылымдары арасында физикалық және биологиялық құбылыстарды байланыстырады» -деп кім айтты.
Ю. Одум (1977)
Р. Дажо (1975)
ИЛ. Герасимов (1985)
Дедю И.И. (1990)
«Экология» терминін ғылымға алғаш енгізген қай ғалым?
Э.Геккель
Ю.Одум
В.Вернадский
К.Рулье
Жеке дара организмдердің қоршаған орта жағдайларымен қарым-қатынастарын зерттейін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
аутоэкология
демэкология
синэкология
геоэкология
Популяцияның өзгерісін, құрамын, бейімдеушіліктің экологиялық механизмдерін, популяциялардың сандық реттелуін және табиғи ценоздардың тұрақтылығын зерттейтін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
демэкология
аутэкология
синэкология
геоэкология
Әртүрлі біріккен популяциялардың, экологиялық жүйелердің бір-бірімен немесе қоршаған ортамен қарым-қатынастарын зерттейтін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
синэкология
демэкология
аутэкология
геоэкология
Экологиялық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
организмге тікелей немесе жанама әсерін тигізетін орта элементі
табиғаттағы заттар айналымы және энергия көздері
жануарларға кері әсерін тигізетін су ортасының элементі
өсімдіктердің дамуына жанама әсер ететін топырақтың химиялық құрамы
Организмдерге тікелей немесе жанама әсер ететін ортаның бөлшектенбейтін элементін қалай атайды?
экологиялық факторлар
қажетті жағдайлар
шектеуші факторлар
қолайсыз факторлар
Абиотикалық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
Биотикалық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтағы
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
Антропогендік фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтағы
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
Гелиофиттерге қандай өсімдіктер жатады?
ашық күн сәулесі түсетін жерлерде өсетін өсімдіктер
қалың орман, тоғайлардың төменгі ярустарында өсетін өсімдіктер
сирек және ашық далалы орман өсімдіктері
қараңғыда өмір сүруге бейімделген өсімдіктер
Сциофиттерге қандай өсімдіктер жатады?
қалың орман, тоғайлардың төменгі ярустарында өсетін өсімдіктер
ашық күн сәулесі түсетін жерлерде өсетін өсімдіктер
қараңғыда өмір сүруге бейімделген өсімдіктер
сирек және ашық далалы орман өсімдіктері
Факультативті гелиофиттерге қандай өсімдіктер жатады?
сирек және ашық далалы орман өсімдіктері
қалың орман, тоғайлардың төменгі ярустарында өсетін өсімдіктер
қараңғыда өмір сүруге бейімделген өсімдіктер
ашық күн сәулесі түсетін жерлерде өсетін өсімдіктер
Гидрофиттерге қандай өсімдіктер жатады?
су өсімдіктері, толықтай немесе көп бөлігімен суға батып тіршілік ететін өсімдіктер
көл жағаларында өсіп, тамырын топыраққа жіберіп, төменгі бөліктері суға батып тұратын өсімдіктер
ылғалдылығы жоғары ортада тіршілік ететін өсімдіктер
ылғылдылығы жеткілікті, бірақ мол емес жерде өсетін өсімдіктер
Гигрофиттер деп қандай өсімдіктер аталады?
ылғалдылығы жоғары ортада тіршілік ететін өсімдіктер
су өсімдіктері, толық немесе көп бөлігімен суға батып тіршілік ететін өсімдіктер
ылғылдылығы жеткілікті, бірақ мол емес жерде өсетін өсімдіктер
көл жағаларында өсіп, тамырын топыраққа жіберіп, төменгі бөліктері суға батып тұратын өсімдіктер
Мезофиттер деп қандай өсімдіктерді атайды?
ылғылдылығы орташа жерлерде өсетін өсімдіктер
су өсімдіктері, толық немесе көп бөлігімен суға батып тіршілік ететін өсімдіктер
ылғалдылығы жоғары ортада тіршілік ететін өсімдіктер
құмды, шөлді және шөлейтті жерде тіршілік ететіндер
Ксерофиттер деп қандай өсімдіктерді атайды?
құмды, шөлді және шөлейтті жерде тіршілік ететін өсімдіктер
көл жағаларында өсетін өсімдіктер
ылғылдылығы жеткілікті, бірақ мол емес жерде өсетін өсімдіктер
ылғалдылығы жоғары ортада тіршілік ететін өсімдіктер
Қуаңшылыққа төзімді, жапырақтары құрғақ және қатты, сабағы су жинамайтын өсімдіктер қалай аталады?
склерофиттер
суккуленттер
мезофиттер
гигрофиттер
Қуаңшылыққа өте төзімді, жапырақтары немесе сабақтары шырынды, етті болып келетін, су қорын денесіне мол жинайтын өсімдіктер қалай аталады?
суккуленттер
склерофиттер
мезофиттер
гигрофиттер
Еріген тұздардың мөлшерлері жоғары топырақта өсетін өсімдіктер қалай аталады?
галофиттер
склерофиттер
гигрофиттер
галофильдер
Тұз мөлшері мол ортада тіршілік ететін микроорганизмдер және жануарлар қалай аталады?
галофильдер
галофиттер
зоогликофильдер
киногалофилдер
Организмдердің тәуліктік жарық мерзімінің ұзақтығына жауап беру реакциясы қалай аталады?
фотопериодизм
биологиялық ырғақ
фототропизм
анабиоз
Белгілі бір территорияда мекендейтін, әр түрлі түрлерге жататын организмдер жиынтығын қалай атайды?
биоценоз
микробоценоз
фитопланктон
зоопланктон
Бәсекелестікке төмендегі қарым-қатынастардың қайсысы жатады?
бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің ортақ әрі жетіспейтін ресурстар үшін күресі
екі түрдің бір-біріне пайда да, зиян да келтірмей бірге тіршілік етуі
бір түрдің өкілінің екінші бір түр өкілін қамқорлыққа алуы
екі түрге жататын организмдердің бір-біріне зиянын келтірмей, керісінше пайда келтіре өмір сүруі
Жыртқыштыққа қандай қарым-қатынас көрінісі жатады?
қорек, территория т.б.ресурстар үшін бірін-бірі өлтіру, қуу, жеу
бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің ортақ әрі жетіспейтін ресурстар үшін күресі
бір түрдің өкілінің екінші бір түр өкілін тіршілік ортасы ретінде пайдалануы
екі түрге жататын организмдердің кеңістікке бір-біріне зиянын келтірмей, селбесіп, пайдалы өмір сүруі
Паразитизмге қандай қарым-қатынас көрінісі жатады?
бір түрдің өкілінің екінші бір түр өкілін қорек немесе тіршілік ортасы ретінде пайдалануы
қорек, территория т.б.ресурстар үшін бірін-бірі өлтіру, қуу, жеу
бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің ортақ әрі жетіспейтін ресурстар үшін күресі
екі түрге жататын организмдердің кеңістікке бір-біріне зиянын келтірмей, селбесіп, пайдалы өмір сүруі
Организмдердің денесінен өзіне тән химиялық өнімдер шығару арқылы қарым-қатынас жасау жолы қалай аталады?
аллелопатия
зоохария
симбиоз
нейтрализм
Жануарлардың орын ауыстыруы арқылы тұқымдастарын кеңістікке тарату құбылысы қалай аталады?
зоохария
аллелопатия
симбиоз
нейтрализм
Екі түрге жататын организмдердің кеңістікте бір-біріне ешбір зиянын тигізбей, керісінше селбесіп пайдалы тіршілік етуі қалай аталады?
симбиоз
аллеопатия
зоохария
нейтрализм
Әр түрге жататын организмдер бір-біріне қолайлы жағдай туғыза отырып селбесіп тіршілік етуі қалай аталады?
мутуализм
паразитизм
аменсализм
нейтрализм
Атмосфераның ең төменгі қабатын қалай атайды?
тропосфера
ионосфера
стратосфера
мезосфера
Озон қай қабатта пайда болады?
стратосферада
термосферада
мезосферада
экзосферада
Атмосфералық ауада көмір қышқыл газының мөлшері қанша?
0,03 %
0,3%
0,33%
21%
Литосфера ұғымын ғылымға алғаш рет ұсынған қай ғылым?
Э.Зюсс
В.Вернадский
А.Тенсли
В.Докучаев
Биосфераны жан-жақты ғылыми тұрғыда зерттеп оның теориялық негізін салған қай ғалым?
В.Вернадский
Э.Зюсс
А.Тенсли
В.Докучаев
Озон қабатының жұқаруына себепті химиялық затты атаңыз:
фреон
азот оксиді
көмір қышқылы
формальдегид
Ластану дегеніміз не?
қоршаған ортадағы кейбір заттар мөлшерінің шектен тыс көбеюі
қоршаған ортадағы өсімдіктер мен жануарлардың күрт көбеюі
табиғат ресурстардың шектен тыс пайдаланылуы
ауыл шаруашылығында пайдаланылатын пестицидтерді басқа заттарға ауыстыру
Ластанудың классификациясы бойынша олар қанша түрге бөлінген?
табиғи, антропогендік
жағымды, жағымсыз
тура, жанама
тікелей, қауіпті
Физикалық ластануға не жатады?
шу, радиация
микроорганизмдер
химиялық заттар
вулқандардың атқылауы
Ластану объектілеріне не жатады?
су, топырақ, атмосфера
табиғи ресурстар
өнеркәсіптер
технологиялық құрылыстыр
Ластағыш заттарға не жатады?
пестицидтер
озон
қысым
температура
Ластаушы көздеріне не жатады?
ауыл шаруашылығы
өзен, көлдер
құрғақ жер өсімдіктері
топырақтағы минералды заттар
«Қышқыл жауынның» көздерін атаңыз:
күкіртті ангидрид, азот тотығы, азот қос тотығы
фреондар, хлоркөмірсутектер
фенол, цианидтер, аммиак, метилмеркаптан
дихлорэтан, хлор, бромбензол, аммиак, нитраттар
Антропогендік факторға не жатады?
ормандардың шабылуы
бәсекелестік
табиғи сұрыптау
вулкандардың атқылауы
Озон қабатының қалыңдығы қандай?
2-4 мм
0,5-0,9 мм
5-10 мм
6-7 см
Температураның күрт өзгерiстерiне шыдай алмайтын оргнизмдердi көрсетiңiз:
стенотермдiлер
эвритермдiлер
термофильдiлер
термофобтылар
Температураның күрт өзгерiстерiне төзе алатын, соған бейiмделген организмдер қалай аталады?
эвритермдiлер
стенотермдiлер
пойкилотермдiлер
термофильдiлер
Қоршаған орта факторының организм түрлерi немесе популяциялары тiршiлiк ете алатын бөлiгiнiң сандық мәнi қалай аталады?
фактордың биоинтервалы
оптимум аймағы
популяция төзiмдiлiгiнiң шегi
дара төзiмдiлiгiнiң шегi
Фактордың экстремалды мәнiнде организм тiршiлiк ете ала ма?
қысқа уақыт қана тiршiлiк ете алады
тiршiлiк ете алады, бiрақ көбеймейдi
тiршiлiк етiп, ұрпақ берiп, көбейедi
тiршiлiк ете алмайды
Фактордың организм тiршiлiгiне қауiп төндiретiн, шектен тыс мәнi қалай аталады?
экстремальды фактор
летальдық фактор
кризистiк фактор
стресс фактор
Фактордың әсерiнен организмде пайда болған ауытқулар (өзгерiстер) әлi қайтымды және организм фактор әсерi тоқталған соң қайта қалпына келе алатын болса, мұндай фактор мәнi қалай аталады?
кризистiк
летальдық
шектеушi
пессимальды
Фактордың әсерiнен туған оргнизмдегi өзгерiстер қайтымсыз болып, организмнiң өлiп кетуiне алып келетiн болса, мұндай фактордың мәнi қалай аталады?
летальдық
кризистiк
шектеушi
пессимальды
Жануарлардың ұрпағына қамқорлық жасауы қандай қарым-қатынасқа жатады?
түрiшiлiк
түраралық
трофикалық
топикалық
Үйiрдегi иерархиялық (бағыныштылық) қарым-қатынастардың қай түрiне жатады?
түрiшiлiк
түраралық
генеративтiк
трофикалық
«Кез-келген фактордың экожүйенiң және ондағы организмдердiң қарым-қатынасы ең тиiмдi түрде дамуына қажеттi қолайлы мәнi болады» деп тұжырымдайтын заңды көрсетiңiз:
оптималдылық заңы
шектеушi факторлар заңы
толеранттылық заңы
констелляция заңы
Басқа факторлардың бәрi қалыпты болса да, организмнiң тiршiлiк әрекетiн шектейтiн факторды қалай атайды?
лимиттеушi
летальдық
кризистiк
оптимальды
Екi фактор бiрлесе әсер еткенде, олардың біреуі екiншiсiнiң әсерiн күшейте түсетiн болса, мұндай әсер қалай аталады?
синергистiк әсер
негативтiк әсер
антагонистiк әсер
оптимальды әсер
Екi фактор бiрлесе әсер еткенде, бiр-бiрiнiң әсерiн әлсiрететiн болса, мұндай әсер қалай аталады?
негативтiк әсер
синергистiк әсер
үйлесiмдi әсер
антагонизм
«Организмнiң төзiмдiлiгi оның экологиялық сұраныстарының ең әлсiз бөлiгiмен қамтамасыз етiледi» деп тұжырымдайтын ереженi атаңыз:
Либих ережесi
Вильямс ережесi
Шелфорд заңы
Геккель ережесi
«Түрдiң экологиялық сәттiлiгi үшiн ортаның жетекшi факторлары олардың биологиялық оптимумына жақын мәнде бiр-бiрiмен үйлесуi қажет» деп тұжырымдайтын қай заң:
Бiрлесе әсер ету заңы
Лимиттеушi факторлар заңы
Толеранттылық заңы
Шелфорд заңы
Кез-келген фактордың жоғары мәнiне бейiмделген организмдер қалай аталады?
гиперфакториалды
гипофакториалды
толерантты
эврибионттар
Фактордың төмен мәнiне бейiмделген организмдер қалай аталады?
гипофакториалды
гиперфакториалды
эврибионтты
толерантты
Организмнiң iшкi ортасының тұрақтылығы қалай аталады ?
гомеостаз
оптимум
акклиматизация
пессимум
Бiр түрге жататын организмдер арасында туатын қарым-қатынастар қалай аталады?
гомотиптiк реакциялар
гетеротиптiк реакциялар
конкуренция
тiршiлiк үшiн күрес
Әр түрге жататын организмдер арасында туатын қарым-қатынастар қалай аталады?
гетеротиптiк реакциялар
гомотиптiк реакциялар
гомеостаз
адаптациялық реакциялар
Топтың және ондағы даралар санының даралардың мiнез-қылығына, физиологиясына, дамуына және көбеюiне сезiм мүшелерi арқылы әсер етуi қалай аталады?
топ әсерi
масса әсерi
конкуренция
популяция санының өзгеруi
Даралар саны көбейiп, популяция тығыздығы артуының себебiнен туатын мекендеу ортасындағы өзгерiстер қалай аталады?
масса әсерi
топ әсерi
популяция санының динамикасы
гомеостаз
Биотикалық факторлардың типтерiн көрсетiңiз:
гомотиптiк және гетеротиптiк
табиғи және жасанды
кезеңдiк және кездейсоқ
ұзақ мерзiмдi және қысқа мерзiмдi
Популяцияның сандық көрсеткiштермен сипатталатын өзгергiштiгiн көрсетiңiз:
модификациялық өзгергiштiк
мутациялық өзгергiштiк
индивидуалды өзгергiштiк
сандық өзгергiштiк
Популяцияның сапалық көрсеткiштермен сипатталатын өзгергiштiгiн көрсетiңiз:
мутациялық
модификациялық
индивидуалдық
топтық
Агроценоздағы түрлер дараларының жиынтығы қалай аталады?
агроценоздық популяция
географиялық популяция
биогеоценоз
локальды популяция
Берiлген терриоториядағы даралардың жалпы саны қалай аталады?
популяция саны
популяция тығыздығы
популяция өсiмi
биоценоз
