WorksheetsПознавательная семантика 6
Total questions: 51
Worksheet time: 26mins
Name
Class
Date
1.
. Сценарий формасына салынған стереотиптік танымды анықта.
a)
сәбилер жүр кәрі атасын қарсы алыпі
b)
жастық шақ – көктем
c)
көру бейнесі
d)
ант берісу
e)
жазық жер
2.
. Когнитивтік лингвистикадағы негізгі ұғым қайсысы?
a)
концепті
b)
түр
c)
үлгі
d)
сан
e)
формула
3.
.Концептіні тануда басқа бір оқиғаларды ой елегінен өткізіп, одан концептінің бір қырын танытатын фрагменттерді автоматты түрде салыстырып, не ұқсатып ойша табу шеберлігімен ерекшеленетін қайсысы?
a)
скрипті
b)
таңба
c)
мазмұн
d)
ассоциация
e)
таным
4.
. “Когнитивная лингвистика” еңбегінің авторын анықта.
a)
В.Масловаі
b)
Қ.Жаманбаева
c)
А.Кибрик
d)
Ш.Сарыбаев
e)
М.Копыленко
5.
. И.В.Черемисина ғаламның тілдік бейнесін қалай жіктеген?
a)
ғаламның тілдік бейнесі, идиоэтникалық ғалам бейнесіі
b)
ғалам бейнесі, аралық бейне
c)
ғалам моделі, аралық
d)
прототип, концепт
e)
концепт, ұғым
6.
. Ұлттық салт-дәстүрдің тілдік көрінісін тап.
a)
аруаққа сыйынуі
b)
тағдыр құрығы
c)
қонақ кәде
d)
қоңыр күз
e)
төмен қарады
7.
. Қазақ тіл білімінде концепт теориясын лингвистикалық тұрғыдан қарастырған қай ғалым?
a)
Ә.Қайдарі
b)
Р.Сыздық
c)
Г.Қайдарова
d)
Қ.Жаманбаева
e)
Б.Хасанов
8.
. Когнитивтік лингвистика ең алғаш қай ғылым аясында зерттелді?
a)
психолингвистикаі
b)
семасиология
c)
нейролингвистика
d)
әлеуметтік лингвистика
e)
тіл білімі
9.
. Зерттеушілер өзіндік ерекшеліктеріне қарай стеротиптерді қандай топтарға бөлген?
a)
әлеуметтік, қарым-қатынас, ұлттық, этномәдениі
b)
ұлттық, этномәдени
c)
концептілік, бейне
d)
әлеуметтік, ұлттық, адамзаттық
e)
концепт, ассоциация
10.
.“Гештальт” термині қандай ұғымды береді?
a)
фигура, форма, құрылымі
b)
фигура, түр
c)
форма, тип, құрылым
d)
мән, мазмұн
e)
форма, өзгеріс
11.
жеке тұлғалық, адамдардың жас ерекшеліктеріне байланысты, жалпыұлттық
a)
фигура, форма, құрылымі
b)
тұлғалық, адами
c)
жалпы, жеке, дара
d)
жеке тұлғалық, форма, үлгі
e)
концепт, үлгі
12.
. Адамның зердесін, ойлау қабілеті мен ментальді әрекеттері және оның жай-күйін зерттейтін ғылыми бағытты тап.
a)
когнетивизмі
b)
прагмалингвистика
c)
нейролингвистика
d)
психолингвистика
e)
паралингвистика
13.
. Қазақ танымындағы этномәдени концептілерді анықта.
a)
шаңырақ, бесік, тұмарі
b)
лақ-қозы, бесік,үй
c)
қазан, ат, арман
d)
бақан, атақ
e)
жел, өмір
14.
. Когнитивтік лингвистиканың басты назар аударатын негізгі ұғымдарын анықта.
a)
ғалам бейнесі, ғаламның тілдік бейнесі, ғалам моделіі
b)
ғалам бейнесі, форма, тип
c)
ғалам, аралық, кереге
d)
ғалам моделі, үлгі
e)
концепт, ұғым,зат
15.
. “От- су” концептісі, “тазалау” , “таза” мағынасының семантикалық өрісін көрсет.
a)
ақ пейіл, ақ сөзі
b)
күн мен түн
c)
қаны қараю
d)
қара терге түсу
e)
қара суық, қара су
16.
. “Когниция” терминімен синоним ретінде қолданылатын атауларды анықта.
a)
интеллектуалдық, менталдылықі
b)
скрипт, концепт
c)
прототип
d)
мазмұн, схема
e)
стреотип, тип
17.
. Бір нәрсенің қарапайым типі немесе формасы; заттардың категориясы; оның жалпы сипаты мен қызметіне негізделген абстракциялық ұғымды анықта.
a)
концепт, типі
b)
прототип
c)
скрипт
d)
гештальт
e)
схема
18.
. “Сезім” концептісінің концептік өрісін тап:
a)
ала көңілденіп, танышы кетіп жүруі
b)
оттай қызыл, маза бермеу
c)
жарқ ету, қызылбас
d)
жазушы болу, өткір сөйлеу
e)
ақ пейіл, жүрегі ауыру
19.
. “Әлемнің тілдік бейнесін” жасаудағы стильдік мақсатта қолданылған сентенция құбылысы қайсысы?
a)
қызметі биіктің үйі де биікі.
b)
біздің үйде мереке!
c)
үріккен қойдай
d)
жусан, бетеге
e)
қонақтаған тауықтай
20.
. Метафизикалық концептіні көрсет.
a)
Тұяғым бар, тұлпардайі
b)
Келесі үйде бір сұлу қыз отыр
c)
Аппақ қардай ақ түлкі
d)
Жарқын мезгіл
e)
Махаббатқа үлкен жүрек нұры тән
21.
. Мистикалық бейнелерді анықта.
a)
бір көзді дәуі
b)
жанат
c)
иіс
d)
шашты сипау
e)
орамал
22.
. Концептінің ең жақын семаларынан құралатын және ең жақын ассоциативтік, стереотиптік таңбалар арқылы көрініс табатын концептінің типін анықта.
a)
фреймі
b)
концепт
c)
сигнал
d)
стеротип
e)
синтагма
23.
. “Тіл қолданысының когнитивтік негіздері” атты еңбектің авторы кім?
a)
Қ.Жаманбаеваі
b)
Р.Сыздық
c)
В.Маслова
d)
Ә.Қайдар
e)
Ж.Манкеева
24.
. Когнитивтік лингвистиканың бастау көзін анықта.
a)
тіл философиясыі
b)
әлемдік ғалам
c)
концепт теориясы
d)
әлеуметтік тип
e)
концептілік ұғым
25.
. Барлық негізгі түс атауларының бойынан табылатын не?
a)
когнитивтік түсі
b)
“от, су” стихиясы
c)
аралық әлем
d)
концепт
e)
қара-ақ
26.
. “Жүрегім, жырым сенікі, Кеңесті далам, кең далам, Тудым, өстім, есейдім. Ен далам – анам, мен – балаң”, - деген жолдар қай концептілік типке тән?
a)
эмоционалдықі
b)
концептілік
c)
ұлттық-мәдени
d)
ғалам моделі
e)
тактильдік
27.
. “Ғаламның тілдік бейнесі” терминін лингвистикаға енгізген қай ғалым?
a)
Л.Витгенштейні
b)
З.Попова
c)
Ж.Манкеева
d)
Л.Вайсгербер
e)
В.Гумбольдт
28.
. В. Гумбольдтың “тілдік” әлемді қабылдау концептісін Л.Вайсгербер қандай топқа ажыратады?
a)
аралық әлем, ғаламның бейнесіі
b)
мазмұн, тип
c)
аралық әлем, скрпит
d)
форма, схема
e)
фрейм, схема
29.
. Түр-түс атауларының когнитивтік семантикасын зерттеген ғалым қайсысы?
a)
Н.Аитоваі
b)
М.Холодное
c)
Б.Мейлах
d)
М.Күштаева
e)
Ж.Манкеева
30.
.“Қоңыр” түсінің кеңістік бейне-үлгісіндегі радикальды құрылымын анықта.
a)
қоңыр күпі, қоңыр дала, қоңыр үні
b)
қоңырқай ой
c)
қоңыр күз
d)
қоңыр кеш
e)
қоңыр жыр
31.
.Ұлттық – мәдени концептілерді анықта.
a)
кеңістік. Білмейтіндей жасқауды құр, жер- киіз, шаңырақ – көкі.
b)
таза ниет
c)
мансабы зордың, беделі де зор
d)
талабы бар, ынтасы зор оқымақ
e)
балғын шақта балғын болған бақытты, дер кезінде пісіп толған бақытты.
32.
. Концептуалды метафораны зерттеген ғалымды анықта.
a)
А.Сыбанбаеваі
b)
Қ.Жаманбаева
c)
Р.Сыздық
d)
Б.Шалабай
e)
Ә.Қайдар
33.
.Концептуалды метафораны көрсет.
a)
биік мансап- биік жартасі
b)
қара шалғын өлеңде өстім
c)
пышақтың жүзі
d)
жапырақ жүрек дүрсілдеп
e)
сана түкпірі, қаржы ағыны
34.
. Ойбейнені анықта.
a)
Су шықпас қазғанменен тау басынан, қазақтың дау кетпейді сау басынані.
b)
мұң- бейне
c)
бақыт – барыңды бөлісу
d)
бақыттан асқан базарлық жоқ
e)
өрбітіп ақ терегін
35.
. Эмоционалдық концептілерді анықта.
a)
қайғыменен басылар, ат басындай жүрегімі
b)
Жаз жазыл, қыс қысыл
c)
Шыр айналып ұршықтай
d)
Су атасы – бұлақ
e)
толған айдай толықсып
36.
. Дүниені тануда адам санасындағы алғаш пайда болатын ментальды сигналдар қалай аталады?
a)
ассоциацияі
b)
фрейм
c)
схема
d)
концепт
e)
скрипт
37.
. Контраст концептілерді анықта.
a)
Бұл дүниеге кірдім де қайта шықтымі
b)
өмір – жарыс
c)
суық су кірді санаға
d)
сәбилік шақ
e)
сүттей аппақ кезең
38.
. Субъектінің қабылданған ақпаратты өңдеу барысындағы өзіндік талдау, құрастыру, топтастыру, бағалау, әрекеттерін танытатын индивидуальды ерекше тәсілді көрсет.
a)
когнитивтік тәсілі
b)
ойсурет, форма
c)
скрипт
d)
концепт
e)
сценарий
39.
. Дәмдік бейнені анықта.
a)
ащы жырым құйылса өтке барып, ашырқанып алайда сөкпе халық!
b)
өмір дейтін керуен
c)
жігіт- бүркіт
d)
көксеген мақсат
e)
тілек қиял
40.
. Калейдоскоптық концептіні тап.
a)
Өмір деген- ұйқы ғой Түс көргізбей қоя маі?
b)
доңыз жылы туыппын
c)
құйрық-бауыр жесу
d)
бидай бас байлағанда
e)
бағаласаң махаббатты бағала
41.
Тактильді бейнелерді көрсет.
a)
Кетіріп жүрек тынышын, суық су кірді санағаі
b)
болашағың алдыңда
c)
Махаббатқа улану
d)
Биіктік, тереңдік
e)
Өткен-өтті
42.
Ойсурет қайсысы?
a)
Күміс жалды күн дейтін көлікпенен, көріп келем, өмірді көріп келем. Жоғал сары уайымі!
b)
Ақиқаттың ақ жолы...
c)
Екі көзі шарасынан шығу
d)
Дала, дала
e)
Күйкі тірлік
43.
.“Өмір-тартыс” концептісінің когнитивтік моделін анықта.
a)
өмір деген ию-қию егесі
b)
өмір керек көлеңке шуағымен
c)
серуенде жастық серуенде, өмір дейтін керуенде
d)
Өмірде кең даңғыл жол қайда
e)
О, өмір! О, неғылған сиқыр едің
44.
. Ұлттық тұрмыстық ерекшеліктерді көрсет.
a)
Қуырған бидай өте жақсы тамақі
b)
шыр айналған аспан
c)
үріккен торғайға ұқсап
d)
тұздықтап сөйлеу
e)
болашағың алдында піскен жоқ
45.
. Өміршең бейнелерді анықта.
a)
Ең ақылды қызі
b)
Үкілі тақия
c)
жарық дүние
d)
Өмір- теңіз
e)
Еркіндік- бөкен
46.
Когнитивті бағыттың басты мақсаты –
a)
Тіл біліміндегі танымдық теорияның ғылыми негіздерін меңгеруы
b)
Эстетикалық тәрбие алу
c)
Этикалық тәрбие алу
d)
Тіл арқылы көрініс табу
e)
Пікір алмасу арқылы
47.
1960 ж Гарвард университетіндегі американдық профессор Дж.Бруннер кіммен бірге когнитивтік зерттеу орталығын ашты?
a)
Дж.Миллері
b)
И.Каю
c)
Г. Фреге
d)
Абу Хайан
e)
Дж.Локофф
48.
Когнитология ғылым саласында еңбек сіңірген қайраткер
a)
Г.Н.Кент, М.Джонсін
b)
Г.Фреге
c)
Дж.Миллер
d)
И.Кант
e)
Р.Лангакер
49.
.Тіл білімінің табиғаты және осы қалай қолдану керектігін меңгеретін қандай ғылым?
a)
Когнитивті лингвистикі
b)
Фонетика
c)
Сөзжасам
d)
Фразеология
e)
Лексикология
50.
.Қазақ лингвистикасы қай кезеңдерде басталды?
a)
ХХғ. І жартысынән
b)
ХІХ ғ
c)
50 және 60 ж. басында
d)
Іжартысы
e)
ІІ жартысы
51.
Сөйлемнің коммуникативтік бірлестіктік мазмұны ретінде үш бөліктен тұратынын көрсеткен ғалым?
a)
М.Никитині
b)
А.Звегинцев
c)
Р.Гальперин
d)
И.Белунова
e)
И.Серкова
100 %
