NEW
Font size
S
M
L
XL
WorksheetsКЯЛА-21 ҚҚТ 3/8
Total questions: 60
Worksheet time: 45mins
Name
Class
Date
1.
Қай туынды мағынаны орыс тіл білімінде «модификационное значение» деп атайды?
a)
түрленген туынды мағына
b)
өзгерген туынды мағына
c)
жиынтық мағына
d)
көшірілген туынды мағына
e)
теңбе-тең туынды мағына
2.
Сөзжасамның қай тәсілі арқылы көшірілген туынды мағына жасалады?
a)
лексика-семантикалық тәсіл
b)
синтетикалық тәсіл
c)
морфологиялық тәсіл
d)
аналитикалық тәсіл
e)
синтаксистік тәсіл
3.
Бір сөз табынан белгілі бір жұрнақ арқылы жасалған ұқсас мағыналы туынды сөздердің жасалуы қалай аталады?
a)
сөзжасамдық тип
b)
сөзжасамдық үлгі
c)
сөзжасамдық ұя
d)
сөзжасамдық тізбек
e)
сөзжасамдық тарам
4.
Сөзжасамдық үлгі дегеніміз не?
a)
Туынды сөздің нақтылы жасалу жолы.
b)
Бір сөз табынан белгілі бір жұрнақ арқылы жасалған ұқсас мағыналы туынды сөздердің жасалуы
c)
Туынды сөздің жасалуына байланысты пайда болған мағына
d)
Жаңа сөздің жасалуының тілде қалыптасқан сөзжасамдық тәсілі
e)
Туынды сөз жасауға қатысатын сөзжасамдық бірлік
5.
Сөзжасамдық тәсіл арқылы сөзжасамдық бірліктердің бір-бірімен қарым-қатынасқа түсуінен жасалған сөздер қалай аталады?
a)
туынды сөздер
b)
негіз сөздер
c)
түбір сөздер
d)
өлі түбірлер
e)
морфемалар
6.
Тіліміздегі ең көп сөздер
a)
туынды сөздер
b)
түбір сөздер
c)
дыбыстар
d)
фонемалар
e)
негіз сөздер
7.
Туынды сөздер құрамына қарай қалай бөлінеді?
a)
дара, күрделі
b)
өлі, тірі
c)
негіз сөз, түбір сөз
d)
туынды сөз, туынды түбір
e)
біріккен сөз, кіріккен сөз
8.
Құрамы негіз сөз бен жұрнақтан тұратын сөздер қалай аталады?
a)
туынды түбір
b)
негіз сөз
c)
күрделі сөз
d)
қысқарған сөздер
e)
тіркесті сөз
9.
Туынды түбірге тән белгіні көрсет
a)
туынды түбір екі морфемалы сөз
b)
туынды түбірдің мағынасы тек негіз сөздің мағынасынан жасалады
c)
туынды түбірдің құрамындағы негіз сөз бен туынды түбірдің мағыналары байланысты болмауы қажет
d)
туынды түбір сөзде мағына болмайды
e)
туынды түбір үш немесе одан да көп морфемалардан құралады
10.
Тіліміздегі бойжеткен, алтыбақан, әуежай, жылыжай, ауыз ашар сияқты сөздерді қандай сөздерге жатқызамыз?
a)
күрделі сөздер
b)
қысқарған сөздер
c)
негіз сөздер
d)
түбір сөздер
e)
қосымшалы сөздер
11.
«Біріккен сөздер мен сөз тіркестерінің орфографиялық сөздігінің» авторы (1960 ж.)?
a)
Жаркешева Г.
b)
Балақаев М.
c)
Оралбаева Н.
d)
Хасенова А.
e)
Қалиев Б.
12.
Изафеттік тіркестен жасалған біріккен сөздерді көрсетіңіз
a)
отағасы, елубасы, елбасы, құсбегі
b)
аққала, отбасы, балбөбек, асқазан
c)
аюқұлақ, айбалта, абжылан, атқосшы
d)
балақыз, баспасөз, бұзаубас, бұзаутас
e)
әкел, әпер, әкет, бүгін
13.
Құрамындағы сыңарлары дыбыстық құрамын толық сақтамай, немесе түрлі дыбыстық өзгерістерге ұшырау арқылы бір-бірімен мағына жағынан ғана емес, дыбыстық құрамы жағынан да кірігіп, ықшамдалып, біртұтас сөзге айналғандар ...
a)
кіріккен сөздер
b)
біріккен сөздер
c)
қысқарған сөздер
d)
қос сөздер
e)
тұрақты тіркестер
14.
Қандай үлгімен жасалған біріккен сөздер тілдегі ең үлкен топты құрайды?
a)
зат есім + зат есім
b)
сын есім + зат есім
c)
етістік + етістік
d)
есімдік + есімдік
e)
зат есім + етістік
15.
Сыңарлары мағыналық жақтан синоним болып келетін қос сөздерді табыңыз
a)
ыдыс-аяқ
b)
үлкен-кіші
c)
бала-шаға
d)
жақсылы-жаманды
e)
кәрі-жас
16.
Қай кезде қос сөздер сыңарларының буын саны теңдігінен айрылады?
a)
бір сыңарының қосымшамен келуі арқылы
b)
бірыңғай жуын сөздермен келген жағдайда
c)
бірыңғай жіңішке буынды болып келген жағдайда
d)
буын саны тең сыңарлармен келген жағдайда
e)
екі түрлі сөз қосарланып келген жағдайда
17.
Қос сөздерді қосарлама қос сөздер және қайталама қос сөздер деп жіктеуді алғаш ұсынған ғалым
a)
Ысқақов А.
b)
Байтұрсынов А.
c)
Алтынсарин Ы.
d)
Жұбанов Қ.
e)
Балақаев М.
18.
Екі не одан да көп мағыналы сыңарлардан жасалып, біртұтас лексикалық мағына беретін сөздер қалай аталады?
a)
тіркескен күрделі сөздер
b)
қос сөздер
c)
біріккен сөздер
d)
туынды түбірлер
e)
қысқарған сөздер
19.
Тіркескен күрделі сөздерге тән белгіні көрсетіңіз
a)
сыңарлары және олардың орны тұрақты
b)
сыңарлары жиі ауысып отырады
c)
сыңарларының орны тұрақты емес
d)
сыңарларының мағыналық байланысы болмайды
e)
сыңарлары дефис арқылы жазылады
20.
Құранды етістіктерді табыңыз
a)
жәрдем ет, мазақ қыл, құштар бол
b)
айтып бол, қызмет ет, көмек қыл
c)
барып едім, айтып қалдым, аңсап жүрмін
d)
келіп жүр, барып жүр, айтып жүр
e)
жәрдемдес, көмектес, мазақта
21.
Түрлі сөздерден күрделі сөз жасаушы қызмет атқаратын сөзді қалай атаймыз?
a)
тірек сыңар
b)
бағыныңқы сыңар
c)
ауыспалы сыңар
d)
көмекші сыңар
e)
жетекші сыңар
22.
Тіліміздегі –ақа, -еке, -қа, -ке жұрнақтары сөзге қандай мән үстейді?
a)
сый-құрмет, еркелету мәнін
b)
қорқыту, сес көрсету мәнін
c)
бұйыру, жұмсау мәнін
d)
мысқылдау, мазақ қылу
e)
жек көру мәнін
23.
Күрделі сөзді табыңыз
a)
БҚМУ
b)
алақай
c)
балалар
d)
өсімдік
e)
қолдас
24.
Негізгі түбірді көрсетіңіз
a)
кітап
b)
әнші
c)
әнұран
d)
білезік
e)
бүгін
25.
Зат есімнің сөзжасамдық жұрнағы бар туынды түбір
a)
сенім
b)
алыңқыра
c)
балам
d)
қалам
e)
жолсерік
26.
Зат есімнен жасалған туынды түбір
a)
жолық
b)
сәлем
c)
бөлім
d)
көнік
e)
айтыс
27.
Біріккен сөзді көрсетіңіз
a)
елбасы
b)
өнерпаз
c)
елшілік
d)
азық-түлік
e)
армансыз
28.
«Қазақ тіліндегі сөзжасамдық ұялар сөздігінің» авторы
a)
Тоққожаева О.
b)
Қасым Б.
c)
Оралбаева Н.
d)
Ысқақов А.
e)
Төлеуов А.
29.
Орыс тіл білімінде сөзжасамдық ұя мәселесінің теориялық негізін жасаған ғалым
a)
Тихонов А.Н.
b)
Земская Е.А.
c)
Зелизнак А.М.
d)
Мешков О.Д.
e)
Моисеев А.Е.
30.
«Қазіргі қазақ тілінің сөзжасам жүйесі» атты монографияда сөзжасамдық ұя мәселесін жазған ғалымды көрсетіңіз
a)
Оралбаева Н.
b)
Аманжолов С.
c)
Хасенова А.
d)
Ысқақов А.
e)
Байтұрсынов А.
31.
Бір түбірден тараған бірінен-бірі тікелей туындайтын, біріне-бірі негіз болатын негізді сөздердің тобы қалай аталады?
a)
сөзжасамдық тізбек
b)
сөзжасамдық саты
c)
сөзжасамдық тарам
d)
сөзжасамдық жұп
e)
сөзжасамдық тип
32.
Негіз сөз бен сөзжасамдық жұрнақтан тұратын сөзжасамдық ұядағы туынды түбірлердің жасалу ретін білдіретін тілдік бірлік қалай аталады?
a)
сөзжасамдық саты
b)
сөзжасамдық тізбек
c)
сөзжасамдық тарам
d)
сөзжасамдық жұп
e)
сөзжасамдық ұя
33.
Тер деген түп негіз сөзден жасалған сөзжасамдық ұяда 12 туынды түбір сөз бар. Осы ұядағы сөзжасамдық жұптың нақты санын көрсетіңіз.
a)
12
b)
13
c)
11
d)
14
e)
10
34.
Тік қатардағы бір сатыда бір негіз сөзден өрбіген туынды сөздердің жиынтығы қалай аталады?
a)
сөзжасамдық тарам
b)
сөзжасамдық тізбек
c)
сөзжасамдық саты
d)
сөзжасамдық жұп
e)
сөзжасамдық үлгі
35.
«Қазіргі қазақ тіліндегі сөзжасамдық тізбектер» деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғаған (2001) ғалым
a)
Есімсейітов Б.Р.
b)
Хасенова А.
c)
Мұхамади Қ.
d)
Шаһарман Г.
e)
Қайдаров Ә.
36.
Сөзжасамдық ұядағы ең ірі құрылым
a)
сөзжасамдық тізбек
b)
сөзжасамдық саты
c)
сөзжасамдық жұп
d)
сөзжасамдық тарам
e)
сөзжасамдық тип
37.
Сөзжасамдық тізбекті табыңыз
a)
аяқ-аяқта-аяқтат-аяқтатқыз
b)
бас-баста-бастат-бастатқыз-бастау
c)
қаш-қашақ-қашақта-қашақтат-қашақтаңқыра
d)
қол-қолбасшы-қолдау
e)
көз-көзде-көзілдірік-көзік
38.
Сөзжасамдық жұпты көрсетіңіз
a)
тай+тайғақ, тайғақ+тайғақта, тайғақта+тайғақтат
b)
қон+қоныс, соқ+соғым, соқтық+соқтығыстар
c)
тарт+тартым, тартым+тартымды, тартым-тартымдылық
d)
ұш+ұшқыш, ұш+ұшыр, ұш+ұшырма
e)
үй+үйдей, үй+үйшік, үй+үйлер
39.
Туынды сөзге кедей сөз табы
a)
үстеу
b)
зат есім
c)
етістік
d)
сын есім
e)
сан есім
40.
Зат есім сөзжасамына қай сөзжасамдық тәсіл қатысады?
a)
үшеуі де қатысады
b)
ешқайсысы қатыспайды
c)
тек синтетикалық тәсіл қатысады
d)
аналитикалық тәсіл
e)
сөзқосым тәсілі
41.
Алуан түрлі сөздерден туынды түбір зат атауын жасайтын жұрнақтар қалай аталады?
a)
зат есімнің сөзжасамдық жұрнақтары
b)
сын есімнің сөзжасамдық жұрнақтары
c)
сан есімнің сөзжасамдық жұрнақтары
d)
есімдіктің сөзжасамдық жұрнақтары
e)
үстеудің сөзжасамдық жұрнақтары
42.
Тілде туынды түбір зат есім сөздерді жасайтын неше жұрнақ бар?
a)
110 шамалы
b)
1000
c)
250-ден астам
d)
300
e)
55
43.
Құрамы бөлшектеуге келмейтін жұрнақтар қалай аталады?
a)
жалаң жұрнақ
b)
құранды жұрнақ
c)
өлі жұрнақ
d)
тірі жұрнақ
e)
өнімді жұрнақ
44.
Құранды жұрнақ дегеніміз не?
a)
құрамы ең кемі екі морфемадан тұратын жұрнақтар;
b)
құрамы бөлшектеуге келмейтін жұрнақтар
c)
сөзтудыруда өнімді қызмет атқаратын жұрнақтар
d)
тілімізде қолданыстан шығып қалған жұрнақтар
e)
құрамы бір ғана морфемадан тұратын жұрнақтар
45.
Тіліміздегі –стан, -кент, -хана, -дық жұрнақтары сөзге қандай мағына үстейді?
a)
орын-жай мәнді
b)
лауазым атауларын
c)
туыстық атауды
d)
тағам атауларын
e)
салт-дәстүрге қатысты атауларды
46.
Соңғы зерттеу бойынша тілімізде зат есімнің лексикалық мағынасын түрлендіретін, реңк мәнін қосатын неше жұрнақ бар?
a)
24
b)
13
c)
25
d)
50
e)
34
47.
Өнімсіз жұрнақтар арқылы жасалған сөздерді көрсетіңіз
a)
итақай, жетімек, балапан
b)
басшы, қосшы, қарлығаш
c)
бикеш, жұмыскер, ақылшы
d)
айтыс, соғыс, ұрыс
e)
ботақан, әкетай, ағажан
48.
Батырсымақ, салпақбай, байшігеш сөздерінің құрамындағы жұрнақтар қандай мәнді білдіреді?
a)
кемсіну, қомсыну мәнін
b)
кішірейту мәнін
c)
жақсы көру, еркелету мәнін
d)
сыйлау, құрметтеу мәнін
e)
қорқыту, сес көрсету мәнін
49.
Негіз сөзі етістіктен болған туынды зат есімді табыңыз
a)
саумал, тұтқыш, қайрақ
b)
ашытқы, айтыс, олжалы
c)
армансыз, сусыз, жерсіз
d)
қалалық, қысқыш, быламық
e)
шымшуыр, шашу, ақылшы
50.
Етістіктен заттық ұғымға көшкен сөздерді табыңыз
a)
жасаған, туыс, антұрған
b)
армансыз, жетісі, үші
c)
қалашық, үйшік, берік
d)
алым, қырқы, бересі
e)
жиған, жазба, жазушы
51.
Сұрампаз, жатыңқы, аумалы, жарасымды туынды түбірлеріндегі жұрнақтар қай түрге жатады?
a)
құранды жұрнақтар
b)
жалаң жұрнақтар
c)
дара жұрнақтар
d)
жалғаулар
e)
түбір сөздер
52.
Адам қасиеттерін білдіретін жұрнақтарға қайсылары жатады?
a)
–ыр, -ір, -ғақ, -гек, -қор
b)
–ғы, -гі, -паз, -қой;
c)
–лы, -лі, -дар, -дер;
d)
–лық, -лік, -шы, -ші
e)
–лас, -лес, -дас, -дес
53.
Сан есім сөзжасамында қай тәсіл қолданылмайды?
a)
басқа сөз таптары қатыспайды
b)
зат есім, сын есім
c)
етістік, есімдік
d)
зат есім, үстеу
e)
зат есім, сан есім
54.
Үстеуден жасалып тұрған туынды үстеуді табыңыз
a)
Соншалық
b)
Баяу
c)
Сеніңше
d)
Қазақша
e)
Бұлбұлдайын
55.
Қосымша арқылы жасалған сөзді табыңыз
a)
Шөлейт
b)
Аққу
c)
Техника
d)
Шекара
e)
Шеше
56.
Көмекші етістікпен келген еліктеуішті табыңыз
a)
Жалп-жалп етті
b)
Құрт-құмырсқа көп
c)
Үйді-үйімізге тараймыз
d)
Алба-жұлба
e)
Анда-санда келіп тұр
57.
Туынды зат есімі бар сөйлемді табыңыз
a)
Оқулықсыз келген оқушылар да болды
b)
Мен интернетті көп қолдандым
c)
Осы аптада тағы да ақпараттар жинадым
d)
Құжаттарды дұрыс толтыру керек
e)
Мектепте достарыммен кездестім
58.
Туынды зат есімі бар мақал-мәтелді табыңыз
a)
Татулық- табылмас бақыт
b)
Екі кеменің басын ұстаған суға кетеді.
c)
Жеті рет өлшеп, бір рет кес.
d)
Ынтымақ түбі береке.
e)
Аңдамай сөйлеген, ауырмай өледі.
59.
Туынды түбірлерді табу қажет
a)
Бөлшек, жақсылық
b)
Қасиеттер, парасат
c)
Сөздік, малақай
d)
Әділет, дәреже
e)
Шұңқыр, домалақ
60.
Мақал-мәтелден негізгі зат есімді табыңыз. Сулы жер - нулы жер, бұлақты жер - тұрақты жер
a)
Жер
b)
Сулы
c)
Нулы
d)
Бұлақты
e)
Құрақты
Reset
