NEW
Font size
S
M
L
XL
WorksheetsКЯЛА-21 ҚҚТ 7/8
Total questions: 60
Worksheet time: 45mins
Name
Class
Date
1.
Күрделі сөздердің мағына тұтастығы неге байланысты?
a)
құрамындағы сыңарларға, олардың орналасу тәртібіне
b)
дыбыстық құрамына
c)
қосымшалардың түріне
d)
буын санына
e)
мағыналық ерекшелігіне
2.
Қай тілдерде біріккен сөздер ғана күрделі сөздерге жатқызылады?
a)
индоевропа, орыс тілдері
b)
түркі тілдері
c)
қытай, жапон
d)
кәріс, қытай
e)
қазақ, татар
3.
Қандай тіркестен тілімізде біріккен сөздер қалыптасады?
a)
изафеттік тіркес
b)
Тұрақты тіркестер
c)
еркін тіркес
d)
сөз тіркесі
e)
дыбыстар тіркесі
4.
Күрделі сөздің қай түрінің құрамы қазір сыңарларға ажыратуға келмейді?
a)
кіріккен сөздер
b)
біріккен сөздер
c)
сөз тіркесі
d)
қос сөздер
e)
қысқарған сөздер
5.
Синоним сөздерден болған қос сөзді көрсет
a)
әке-шеше, ыдыс-аяқ
b)
алпыс-жетпіс, бір-екі
c)
келді-кетті, ақ-қара
d)
жақсылы-жаманды
e)
айта-айта, тау-тау
6.
Буын саны тең сыңарлардан қос сөздің жасалуы нені көздеуден туған?
a)
айтылу үнемділігін
b)
буын үндестігін сақтауды
c)
дыбыс санын ескеруден
d)
дыбыс үндестігін ескеруді
e)
мағыналық ерекшелігіне
7.
Тіркескен күрделі сөздердің сыңарлары қалай жазылады?
a)
бөлек
b)
бірге
c)
дефис арқылы
d)
жақшамен
e)
тырнақшаға алынып
8.
-шыл, -шіл жұрнақтары шырайдың қай түріне тән?
a)
салыстырмалы шырай
b)
күшейтпелі шырай
c)
асырмалы шырай
d)
жай шырай
e)
шағын шырай
9.
Заттанып тұрған сын есімді көрсет
a)
Жақсыдан шарапат, жаманнан кесапат
b)
Көгілдір таулар көрінеді.
c)
Шешен жігіт сөз бастар
d)
Шөліркеген далаға нұр жауады.
e)
Ақылбай Абайдың төменгі жағында отыр еді.
10.
Сан есім мағынасына қарай нешеге бөлінеді?
a)
6
b)
5
c)
7
d)
4
e)
8
11.
Жинақтық сан есімдерді тап.
a)
бесеу, алтау
b)
жиырма бес
c)
үш-үштен
d)
қырық-елудей
e)
жүзге тарта
12.
Сөйлемде толықтауыш қызметінде тұрған сан есімді көрсет.
a)
Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады
b)
Атадан – алтау, анадан – төртеу, жалғыздық көрер жерім жоқ.
c)
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді.
d)
Екі достың бірі ыңғайлы, біреуінің ебі жоқ.
e)
Бір құмалақ бір қарын майды шірітеді.
13.
Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы
a)
есімдік
b)
зат есім
c)
етістік
d)
көмекші есімдер
e)
сын есім
14.
Затты не құбылысты нақты атамайтын есімдік түрі.
a)
белгісіздік
b)
өздік
c)
болымсыздық
d)
жалпылау
e)
сұрау
15.
Сілтеу есімдігінің септелу түрін көрсетіңіз
a)
бұған, сонымен
b)
ертеңге дейін, арбамен
c)
осы, сонау
d)
оным, бұным
e)
менімен, сенімен
16.
Етістіктің лексикалық мағынасындағы қимыл, амалдың белгілі мезгілмен байланыстырып көрсететін етістіктің түрі
a)
шақ категориясы
b)
рай категориясы
c)
етіс категориясы
d)
есімше
e)
көсемше
17.
Етістіктердің істі істеушімен, мезгілмен және басқа да жағдаймен жаққа, шаққа байланысты түрленіп құбылатын түрі.
a)
рай
b)
етіс
c)
тұйық етістік
d)
шырай
e)
жақ
18.
Жедел өткен шақтың жіктелу үлгісін көрсет.
a)
бардым, бардың
b)
баратынмын, келетінсің
c)
алыппын, келіпсің
d)
барғанмын, барғансың
e)
барады, келеді
19.
Рай дегеніміз не?
a)
Етістіктің істі істеушімен, мезгілмен және басқа да жағдаймен жаққа, шаққа байланысты түрленіп құбылуын айтамыз.
b)
Қимылдың, іс-әрекеттің істі істеуші адамға немесе іспен байланысты затқа қарым-қатысын білдіретін етістіктің түрі
c)
Іс-қимыл, амалдың сөйлеп тұрған уақыттан бұрын істелгенін, орындалғанын көрсететін етістіктің түрі.
d)
Етістік сөздеріндегі іс, қимыл, амалдың күй-жайын, мезгілін, мекенін білдіретін сөз табы.
e)
Іс-әрекет, қимылдың тікелей іс істеуші адамға қатысты екендігін білдіретін етістіктің бір түрі.
20.
Сабақты етістіктер қатарын көрсет.
a)
жаз, ал, бер
b)
жүр, тұр, айт
c)
бар, кел, отыр
d)
аш, кел, бар
e)
жуын, киін
21.
Есімге де, етістікке де тән грамматикалық белгілерді қамтитын етістік категориясы қалай аталады?
a)
есімше
b)
көсемше
c)
етіс
d)
рай
e)
шақ
22.
Туынды үстеулер қатарын тап
a)
адамша, күздей, бөрідейін
b)
артта, әдейі, жорта
c)
тек, кеш, бұрынырақ
d)
әрең-әрең, абайсызда
e)
дереу, шапшаң
23.
Мақсат үстеулі сөйлемді тап
a)
Кәкен жорта қарқылдап күлді
b)
Сәби қаннен-қаперсіз ұйықтап жатыр
c)
Жол-жөнекей Аққыздың отауына соға кетті
d)
Сәуле осы тойға лажсыздан келген еді.
e)
Биылғы қыс қаһарын тіге келді.
24.
Демеулік шылауларды көрсет
a)
ғана, тек, ғой
b)
бірақ, дегенмен, әйтсе де
c)
мен, және, да, де
d)
себебі, өйткені, үшін
e)
егер, мүмкін, ғой
25.
Бейнелеуіш сөзді тап
a)
бүлк, қалт, селк
b)
тарс, қарқ, күрк
c)
желп, сарт-сұрт
d)
маң-маң, салдыр-күлдір
e)
тырс, мырс, гүрс
26.
Көмекші есімді тіркесті тап
a)
орманның іші
b)
баланың бесігі
c)
Зәуренің болашағы
d)
жеңіс туралы
e)
арманы еді
27.
Қай сөйлемде -па жұрнағы сөзбен бірге жазылатынын көрсет
a)
Өтірік айт па
b)
От жанып па
c)
Есікті ашып па
d)
Дүкен жабық па
e)
Ол хат жазып па
28.
Еліктеуіш сөзден жасалған етістікті тап
a)
селтеңдеме, селкілдеме
b)
селтеңде, ербеңде
c)
жина, жарбаңда
d)
күлдір, орғыз
e)
айттыр, жандыр
29.
Бері, гөрі шылауларының алдындағы сөз қай септікте тұру керек?
a)
шығыс
b)
ілік
c)
табыс
d)
атау
e)
жатыс
30.
Мақсатты келер шақ түрінде тұрған сөзді көрсетіңіз
a)
жолықпақпын
b)
жолыққысы келеді
c)
жолыққан еді
d)
жолықпады
e)
жолықшы
31.
Қазақ тілінде неше сөз табы бар?
a)
10
b)
8
c)
11
d)
6
e)
9
32.
Бір нәрсенің сипатын, қасиетін, белгісін басқа бір заттың қатысы арқылы білдіретін сын есімнің түрін қалай атаймыз?
a)
қатыстық сын есім
b)
сапалық сын есім
c)
сын есім шырайлары
d)
күрделі сын есім
e)
туынды сын есім
33.
Сын есімнің салыстырмалы шырайын тап.
a)
көкшілтім
b)
өте әдемі
c)
айнадай
d)
сабырлы
e)
қап-қара
34.
Болжалдық сан есім тудыратын жұрнақтарды көрсет
a)
-дай, -дей, -тай, -тей, -даған
b)
-ау, -еу, -нан, -нен
c)
-дан, -ден, -тан, -тен
d)
-ыншы, -інші, -ншы, -нші
e)
-ын, -ін, -н
35.
Сөйлеу кезінен бұрын болған я істеліп тынған амал-әрекетті білдіретін етістіктің формасы
a)
өткен шақ
b)
нақ осы шақ
c)
осы шақ
d)
келер шақ
e)
ауыспалы осы шақ
36.
Іс-әрекет, қимылдың, заттың сынының түрлі белгілерін білдіретін сөздердің лексика-грамматикалық тобы қалай аталады?
a)
сын есім
b)
үстеу
c)
шырай
d)
рай
e)
шақ
37.
Есімше формалы тіркестердің қатарын көрсет
a)
тыңдар құлақ, тілейтін адам
b)
жазғы бақ, көтеріңкі көңіл
c)
жазатын сөз, барып келді
d)
жазып тұр, айтып еді
e)
сөйлей отыр, көргелі келді
38.
Сын-бейне үстеулердің қатарын көрсет
a)
әрең, дереу, шапшаң
b)
әрі, бері, артқа, ілгері
c)
кеше, бүгін, қазір, түгел
d)
сонша, мұнша, бірталай
e)
күздей, әдейі, жорта
39.
Ырықсыз етіс жұрнағы жалғанып тұрған сөзді табыңыз
a)
жиналды
b)
жайылымды
c)
ойланды
d)
тарандық
e)
сөйледі
40.
Көсемше атауын қазақ тіл біліміне кім енгізген
a)
А.Байтұрсынұлы
b)
А.Ысқақов
c)
К.Аханов
d)
Н.Сауранбаев
e)
Н.Оралбаева
41.
-мақ, -мек, -бақ, -бек жұрнақтарының жалғануы арқылы етістіктің қай түрі жасалады?
a)
есімше
b)
көсемше
c)
рай
d)
сипат
e)
қимыл есімі
42.
Сан есімнің басқа сөз таптарынан негізгі айырмашылығы
a)
басқа сөз таптарынан жасалмайды
b)
тек сын есіммен тіркесіп келеді
c)
іс-әрекеттің санын білдіреді.
d)
есім сөздерден жасалады
e)
сөйлемде тек пысықтауыштың қызметін атқарады
43.
Адъективтену дегеніміз не?
a)
басқа сөз таптарының сын есімге ауысуы
b)
басқа сөз таптарының зат есімге ауысуы;
c)
басқа сөз таптарының үстеуге ауысуы;
d)
басқа сөз таптарының есімдікке ауысуы;
e)
басқа сөз таптарының сан есімге ауысуы;
44.
Көнеленген шығыс септігінің жалғануы арқылы сан есімнің қай түрі жасалады?
a)
топтық
b)
реттік
c)
жинақтық
d)
есептік
e)
бөлшектік
45.
Қимыл, іс-әрекеттің тікелей субъектінің өзі арқылы емес, екінші бір субъекті арқылы істелетінін білдіретін етіс түрі
a)
өзгелік етіс
b)
ортақ етіс
c)
өздік етіс
d)
ырықсыз етіс
e)
негізгі етіс
46.
Есімшенің -ған, -ген, -қан, -кен тұлғалары арқылы шақтың қай түрі жасалады?
a)
өткен шақ
b)
келер шақ
c)
осы шақ
d)
нақ осы шақ
e)
ауыспалы осы шақ
47.
-ғалы, -ғанша, -мастан, -ысымен, -майынша қосымшалары етістіктің қай категориясына тән?
a)
көсемше
b)
есімше
c)
қимыл есімі
d)
етіс
e)
сипат
48.
Жетімсіз қимылды білдіретін етістік түрі
a)
жазда
b)
ет
c)
қыл
d)
де
e)
бол
49.
Үстеуге тән белгіні көрсет
a)
грамматикалық тұлғалармен түрленбейтін сөздер.
b)
тек қана көмекшілік қызметте қолданылады
c)
алғашқы лексикалық мағынасынан айырылған сөздер
d)
есімдерше көптеледі, септеледі, жіктеледі
e)
тұлғалық жағынан да, мағынасы жағынан да тиянақсыз сөздер
50.
Ортақ етістің жұрнағын тап.
a)
-ыс, -іс, -с
b)
-ын, -ін, -н
c)
-ыл, -іл, -л
d)
-дыр, -дір, -тыр
e)
-ғыз, -гіз
51.
Туынды сын есімдерді тап
a)
балалық, аудандық, үйлі
b)
ақ, сары, уайымшыл
c)
ірі, тік, жылы
d)
арманда, қып-қызыл
e)
жақсы, қысқа, таулы
52.
Есім сөздерден сын есім тудыратын жұрнақтар:
a)
–дық, -дік, -тық, -тік, -лы, -лі
b)
–лық, -лік, -ынды, -інді
c)
–қыш, -кіш, -ғыш, -гіш
d)
–шақ, -шек, -ша, -ше
e)
–са, -се, -ша, -ше
53.
-лік қосымшасы жалғанғанда бір сан есімінен қандай сөз табы жасалады?
a)
зат есім
b)
сын есім
c)
сан есім
d)
етістік
e)
есімдік
54.
Қандай реттік сан есім алғы, алғашқы, әдепкі, әуелгі деген сөздермен синонимдік мағынада қолданыла алады?
a)
бірінші
b)
екінші
c)
төртінші
d)
бесінші
e)
жүз бірінші
55.
-ер қосымшасы қандай сан есімге тән?
a)
бір
b)
бес
c)
екі, үш
d)
бір, төрт
e)
алты
56.
Есімшенің жұрнағын табыңыз?
a)
–ғалы; -гелі
b)
–ушы; -уші
c)
–лан; лен
d)
–ыл; -іл; -л;
e)
–қой, -ғой
57.
Қандай жалғаулар жалғанғанда сын есім заттанып, субстантивтеніп кетеді?
a)
тәуелдік, септік, көптік
b)
көптік
c)
тәуелдік
d)
септік
e)
жіктік, тәуелдік
58.
Етістіктену термині қалай аталады?
a)
вербиалдану
b)
адвербиалдану
c)
инфинитив
d)
адъективтену
e)
субстантивтену
59.
Зат есімдердің бірігуі арқылы жасалған сын есімдерді көрсет
a)
безбүйрек, тасбауыр
b)
көкжал, сарыбуын
c)
қырыпсал, алыпқаш
d)
бүгін, қарлығаш
e)
ашкөз, ашқарақ, ақкөңіл
60.
Негізгі сапалық сын есімдердің бір-бірімен тіркесуі арқылы жасалған сын есімдер:
a)
көк ала, ақ сары, қара ала
b)
қара қасты, көк көйлекті
c)
ат жақты, қой көзді
d)
жақсы-жақсы, ескі-жаңа
e)
аппақ, қап-қара
Reset
