Темiрдi рудадан балқыту арқылы бөлiп алу үшiн қызуды қанша градусқа көтеру қажет.

«Ерте көшпенділер дәуірі» қай ғасырлармен мерзімделеді.

Ресей ғалымдарының көзқарасы бойынша Б.з.д. 1-мыңжылдықпен бiздiң заманыздың басында Украинадан басталып Едiл өңiрiн, Жайық арқылы Қазақстан мен Оңтүстiк Сiбiрге дейiнгi аймақта шартты түрде қалай атайды.

«Яксарттың арғы бетінде скиф тайпалары өмір сүреді, парсылар оларды сақтар деп атайды ... скиф халқының санында шек жоқ ... олардың ішіндегі әйгілілері сақтар, массагеттер, дайлар, исседондар ... аримаспылар», - деген кімнің сөздері.

Батыста Қырым мен Қара теңiз жағалауларынан бастап, Шығыста Алтай мен Оңтүстiк Сiбiрге дейiнгi ұлан-байтақ жердi қамтыған ұлы мәдениет неше орталыққа бөлінеді.

Ғылымға тағарлықтардың қанша туысқан мәдениетi белгiлi.

Скиф-сақ әлемінің археологиялық тұрғыдан жақсы зерттелген жерлеу ескерткіштері мен оларға қойылған заттай деректердің уақыттық өлшемі Таулы Алтай, Оңтүстік Сібір мен Шығыс және Орталық Қазақстан жерінде нешінші ғасырлармен мерзімделеді.

Тағар мәдениетіне жататын Салбық патшалар обасының биіктігі мен көлденең ені қанша метрді құрайды.

Аржан обасы қай уақытпен мерзімделеді

Аржан обасының зерттелуі қай кезден бастау алады.

Аржан обасын қай ғалымдар зерттеді.

Аржан обасының диаметрі мен биіктігі қаншаметрді құрайды.

Аржан обасында барлығы қанша адам және қаншадан астам жылқы көмілген.

Германияның Археология институты мен Ресей Мемлекеттік Эрмитажының біріккен экпедициясы бірігіп жүргізген Аржан 2 обасы бойынша зерттеу жұмыстары қай кезден бастау алады.

Аржан 2 обасының диаметрі мен биіктігі қанша метрді құрайды.

Аржан 2 обасының астына қару-жарақ, ат-әбзелдерінен тұратын көмбеден басқа қанша жылқы жерленген.

Пазырық патша обалары қай уақытпен мерзімделеді.

Укок өңіріндегі балзамдалған әйел мүрдесін қай ғалым тапты.

50-70 жылдары орын алған, Жетісу археологиялық экспедициясының жетекшісі кім болды.

Алматыға жақын жердегі Желшалғыр тауының етегінде, Іле өзенінің оң жағалауында орналасқан Бесшатыр қорымы неше обадан тұрады.

ХХ ғ. бас кезіндеШығыс Қазақстан облысындағы Шілікті жазығында сақталған сақ патшалары қорымын қай ғалым зерттеді.

ХХ ғ. бас кезіндеШығыс Қазақстан облысындағы Шілікті жазығында сақталған сақ патшалары қорымы қанша обадан тұрады.

2003 жылы жүргізілген зерттеулер нәтижесінде,Шілікті жазығында орналасқан сақ обаларының ішінде патшалар мен ақсүйектерге тәндері қанша оба екендігі анықталды.

2003 жылы Шілікті жазығында орналасқан сақ обаларында жүргізілген зерттеу жұмыстары нәтижесінде табылған заттар қай ғасырмен мерзімделеді.

2003 жылы Шілікті жазығында орналасқан сақ обаларында жүргізілген зерттеу жұмыстары нәтижесіндетонаудан аман қалған алтыннан жасалған ұсақ бұйымдардың жалпы саны қанша болып анықталды.

Қазақстандық Алтайда орналасқан Берел патша қорымындағы марқұмдар жерленген қиматағанның қай бағыттағы шетіне 13 сәйгүлiк жерленген.

Орталық Қазақстанды мекендеген сақ тайпаларынан қалған археологиялық ескерткіштер кешені ғылымда қандай атпен белгілі.

«Мұртты қорғандар» деп аталатын жерлеу құрылыстарымен ерекшеленетін мәдениет

Б.з.д. VІІ-VІ ғасырларға және б.з.д. Ү-ІІІ ғасырларға жататын екі кезеңмен мерзімделетін мәдениет.

Тасмола мәдениетіне жататын қандай атаумен белгілі қорым обаларының бірінен 46 жебесі бар былғарыдантігілген қорамсақ шыққан.

Б.з.д. VІІ-І ғасырлар аралығында Қара теңіздің жағалаулары мен Қырымды қамтыған далада кімдер мекендеді.

Қай ғасырдың соңынан бастап скифтер Қара теңіз жағалауларын тұрақты мекеніне айналдырған.

Керчь қаласының маңында орналасқан скиф патша обасы.

Күл-Оба қорғаныңда табылған,сырты алтын қаңылтырлармен өрнектелген қалпақтағы бейне(бiр ыдыстан су iшiп жатқан екi скиф)  туралы  қай антик ғалымы өз еңбнгінде жазған еді.

ХІХ ғасырда қазылған Никопльдiң маңында орналасқан атақты сақ обасы

Биiктiгi 20 м-ден астам, айнала ұзындығы 350 м құрайтын атақты сақ обасы.