Кестелер арасындағы байланыстың негізгі түрлері

Көп қолданушылық деректер базасын құруға арналған программалық жабдықтамалар

Жеке қолданушыға арналған деректер базасын жасақтаушы программалық жабдықтамалар

Вigdata-да орындауға болатын негізгі үш операция

Деректерді ұйымдастыру түрі бойынша

Деректер базасына мысалдар

Деректер базасына мысалдар

Деректер базасын құрудағы өріс типтері

Сыңарсыз тегтерге мыналар жатады

HTML тілінде web-бет құру үшін қандай қосымшаны пайдалануға болады?

HTML дегеніміз .......

тегінің көмегімен біз мәтіннің.....

Тег дегеніміз не?

Интернеттегі кең таралған файл кеңейтімдері мыналарды қамтиды

href атрибуты:

Қандай тегтер мәтін қаріпін қалың етеді?

HTML

HTML - тегтері болады

HTML …. құжатында кеңейтімдер болуы мүмкін

Тақырыптарды анықтау үшін қандай тегтер қолданылады

HTML Кодты блокнотта жазып, сақталу жолы:

Бетті құру кезінде қандай тег міндетті емес?

Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар" терминін "АТ" терминінің кеңейтілген нұсқасы ретінде қарастыруға болады, өйткені ол деректерді электронды құралдармен, әдетте белгілі бір қашықтыққа беруді білдіретін "Коммуникация" терминін қамтиды. Мұнда байланыс бұқаралық ақпарат құралдарын тарату, аудио/бейнені өңдеу және тарату технологиялары, сондай-ақ телефония деп түсініледі. Қазіргі таңда "АКТ" термині телефон және аудиовизуалды желілерді компьютерлік желілермен біріктіру үшін қолданыла бастады. Мұндай интеграция телефон желілерінен бас тарту арқылы айтарлықтай шығындарды үнемдеуге мүмкіндік берді. Қарапайым тілмен айтқанда, мұны ақпараттық технологиялардың коммуникациялық технологиялармен интеграциясы деп санауға болады

АКТ деген білдіреді:

А) ақпараттық және коммуникациялық технологиялар

Б) ақпараттық желілік технологиялар

В) ақпараттық-коммуникациялық технологиялар

D) ақпараттық және компьютерлік технологиялар

2. Мына сөйлемдегі «цифр» сөзі нені білдіреді? Бұл ақпаратты электронды түрде цифрлық түрде басқару үшін компьютерлерді, желіні, бағдарламалық жасақтаманы және басқа жабдықты пайдаланатын тұтас салаға қатысты.

A) 0 және 1 сандарымен

Б) аналогтық

В) үздіксіз

D) кез келген мәндермен

3. Шынайы мәлімдемені таңдаңыз.

А) АКТ-ны КТ термині кеңейтілген нұсқасы ретінде қарастыруға болады.

B) АТ ақпарат алуға және оған қол жеткізуге болатын жабдықты, инфрақұрылымды және бағдарламалық қамтамасыз етуді сипаттау үшін қолданылады.

C) КТ ақпаратты электронды түрде цифрлық түрде басқару үшін компьютерлерді, желіні, бағдарламалық қамтамасыз етуді және басқа жабдықты пайдаланатын тұтас саланы білдіреді.

D) АКТ АТ терминінің кеңейтілген нұсқасы ретінде қарастырылады

Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар немесе (АКТ) көбінесе ақпараттық технологиялардың (ат) кеңейтілген синонимі ретінде қолданылады. Бірақ бұл пайдаланушыларға ақпаратқа қол жеткізуге, сақтауға, беруге және басқаруға мүмкіндік беретін бірыңғай байланыс пен телекоммуникация (телефон желілері мен сымсыз сигналдар), компьютерлер, сондай-ақ қажетті кәсіпорын бағдарламалық жасақтамасы, аралық бағдарламалық жасақтама, сақтау жүйелері мен аудиовизуалды жүйелердің рөлін көрсететін нақтырақ термин.

​Қарапайым сөзбен айтқанда, информатика-бұл компьютерлермен байланысты барлық ұғым. АT - дан айырмашылығы, Компьютермен жұмыс дағдылары (КД) - бұл компьютерлердің жұмыс істеу принциптерін терең білетін есептеу ғылымы, ал ақпараттық технологиялар - бұл іскер ортада жұмысты жеңілдету үшін ақпараттық жүйелерді тиімді пайдалануға арналған ғылым.

КД - есептеуге және олардың қолданылуына бағытталған ғылыми және практикалық тәсіл. Информатика маманы есептеу теориясы мен есептеу жүйелерін жобалауға маманданған. Сонымен, информатика маманы физика, математика, электротехника және бағдарламалық тілдердің түрлерін жақсы біледі. Ал КД - бұл зерттеу жұмысымен байланысты сала, сондықтан ол зерттеу нәтижелерінің инновацияларымен бірге дамиды.

Компьютерлік ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу үшін сізге бастапқы деңгейден  жетілдірілген деңгейге дейін кейбір дағдылар қажет екені анық. Қарапайым тілмен айтқанда, сізге ақпараттық және коммуникациялық технологиялармен жұмыс істеу үшін компьютерлер мен компьютерлік бағдарламалық жасақтаманы пайдалану білу қажет.

Осылайша,бірінші бөлімде сізге білу қажет негізгі обьектілер:

- Ақпаратты түрлендіру

- Сақтау

- Өңдеу

- Қорғау

- Жіберу/байланыстыру

- Қабылдау

1. Мәтінде келесі түсінік неге байланысты айтылған бұл іскер ортада жұмысты жеңілдету үшін ақпараттық жүйелерді тиімді пайдалануға арналған ғылым:

А.Ақпараттық коммуникациялық технология

В.Компьютерлік ақпараттық жүйе

С.Ақпараттық технология

2.Мәтінде компьютерлік ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу үшін  бастапқы деңгейден  жетілдірілген деңгейге дейін кейбір дағдылар саны көрсетілген:

А.5

В.4

С.6

3.Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар немесе (АКТ) көбінесе ақпараттық технологиялардың қандай терминнің кеңейтілген синонимі ретінде қолданылады.

А.КТ

В.АТ

С.КД

Пайдаланушы нұсқаулығын оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Операциялық жүйелердің түрлері

    Операциялық жүйелер әдетте сіз сатып алып жатқан компьютерге алдын-ала орнатылып қояды. Көптеген адам компьютерді орнатылып қойылған операциялық жүйемен бірге сатып ала салады, бірақ егер қаласа басқасын қоя алады. 
    Компьютерге арналған үш ең танымал операциялық жүйе бар: Microsoft Windows, Apple Mac Os X және Linux.

    Заманауи операциялық жүйелер Қолданушының Графикалық Интерфейсін (ҚГФ, ағыл. GUI — Grafical user interface) пайдаланады. GUI қолданушыға графикалық сурет түрінде дисплейде көрсетілген экрандағы батырмаларды (иконка, батырмалар, белгілер, меню) тышқан, пернетақта мен джойстик арқылы басқаруға мүмкіндік береді. Яғни компьютерде тышқан, пернетақта және т.б. арқылы оңай жұмыс істеуге болады.

    Әр операциялық жүйенің GUI-інің сырт бейнесі әртүрлі, сондықтан егер сіз басқа операциялық жүйеге көшетін болсаңыз, онда жаңа таныс емес операциялық жүйеге біраз уақыт үйрену қажет болады. Дегенмен олардың әрқайсы пайдалануға барынша ыңғайлы етіп жасақталған.

1. Мәтіннің мақсаты қандай?

А) жұмыс үстелінде файлдарды ұйымдастыру жолын түсіндіру

B) қалталармен жиі кездесетін мәселелерді шешу үшін

C) пайдаланушы интерфейсінің элементтерін анықтау үшін

D) операциялық жүйе түрлерімен танысу

2. Компьютерге арналған үш ең танымал операциялық жүйелер:

A) Ubantu, Rmdir, Cls

B) Microsoft Windows, Apple Mac Os X және Linux.

C) BlackBerry, Unix, intel

D) Hdmi, Macos, Amd

3. GUI қолданушыға қандай мүмкіндіктер береді

A) ұқсас файлдар үшін қалталарды құру

B) компьютерде тышқан, пернетақта және т.б. арқылы оңай жұмыс істеуге

C) файлдарды қалта белгішелеріне апару

D) Жұмыс үстелінде тышқанның оң жақ батырмасын басу

Пайдаланушы нұсқаулығын оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Операциялық жүйенің пайдаланушы нұсқаулығы

Пайдаланушылар файлдарды өздері қалағандай реттей алады. Біздің қарапайым GUI (графикалық пайдаланушы интерфейсі) мұны мүмкін етеді.

Жұмыс үстеліндегі файлдарды реттеу үшін:

1. Жұмыс үстелінде тінтуірдің оң жақ түймешігін басыңыз. Ашылмалы мәзір пайда болады. Курсормен «Жаңа қалта» таңдаңыз.

2. Қалтаны атаңыз. Қалтаға не кіретінін сипаттайтын атауды таңдаңыз.

3. Қалтаға жататын кез келген файлдарды таңдаңыз. Оларды қалтаның белгішесіне сүйреңіз.

4. Барлық файлдар жаңа қалтада болғанша процесті қайталаңыз.

Қалта жасалғаннан кейін оған кез келген жаңа файлды сақтауға болады. Қалта ішкі қалталардың кез келген санын қамтуы мүмкін.

1. Мәтіннің мақсаты қандай?

А) жұмыс үстелінде файлдарды ұйымдастыру жолын түсіндіру

B) қалталармен жиі кездесетін мәселелерді шешу үшін

C) пайдаланушы интерфейсінің элементтерін анықтау үшін

D) файлдарды құру қадамдарын тізімдеу

2. Нұсқаулыққа сәйкес, пайдаланушы алдымен не істеуі керек?

A) жаңа қалтаның атын таңдау

B) жылжыту қажет файлдарды таңдау

C) ашылмалы мәзірден элементті таңдау

D) ұқсас файлдар жиыны үшін қалта құру

3. Жұмыс үстелін ұйымдастыру қадамы ретінде олардың қайсысы айтылмайды?

A) ұқсас файлдар үшін қалталарды құру

B) ішкі қалталарды жою

C) файлдарды қалта белгішелеріне апару

D) Жұмыс үстелінде тышқанның оң жақ батырмасын басу

Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Excel дегеніміз не?

Excel – бұл Microsoft корпорациясының электрондық кесте бағдарламасы және Office өнім тобының құрамдас бөлігі. Microsoft Excel пайдаланушыларға электрондық кестедегі деректерді пішімдеуге, реттеуге және есептеуге мүмкіндік береді.

Excel сияқты бағдарламалық жасақтаманы қолдана отырып, деректерді талдау және басқа пайдаланушылар деректерді қосу немесе өзгерту кезінде ақпаратты көруді жеңілдете алады. Excel-де жолдар мен бағандар бойынша реттелген ұяшықтар (ең кіші құрылымдық бірлік) деп аталатын көптеген өрістер бар. Деректер осы ұяшықтарға орналастырылады.  

Excel Microsoft Office және Office 365 бумаларының бөлігі болып табылады және басқа Office бума қолданбаларымен үйлесімді. Электрондық кесте бағдарламалық құралы Windows, macOS, Android және iOS платформалары үшін қол жетімді.

Excel көбінесе бизнес параметрлерінде қолданылады. Мысалы, ол бизнесті талдауда, адам ресурстарын басқаруда, жедел басқаруда және қызмет нәтижелері туралы есеп беруде қолданылады. Excel деректерді ұйымдастыру және манипуляциялау және математикалық функцияларды шешу үшін пішімделген ұяшықтардың үлкен жинағын пайдаланады. Пайдаланушылар диаграмма құралдары, жиынтық кестелер және формулалар арқылы электрондық кестедегі деректерді реттей алады. Жиынтық кесте – салыстыруларды, үлгілерді және трендтерді табуды жеңілдететін деректерді ұйымдастыру, есептеу, араластыру және талдаудың тиімді құралы.

1. Кесте ішіндегі ең кіші құрылымдық бірлік қалай аталады?

A) Ұяшық

B) Бағана

C) Компонент

D) Пиксель

E) Жол

2. Excel бағдарламасында жиынтық кестелер құралы не үшін қолданылады?

A) Графиктер құру

B) Мәтінді пішімдеу

C) Адам ресурстарын басқару

D) Деректерді ұйымдастыру және талдау

E) Суреттерді өңдеу

3. Excel бағдарламалық жасақтамасы қандай операциялық жүйелерде қол жетімді?

A) Windows, macOS, Android, iOS

B) Linux, Windows, iOS, Android

C) macOS, Android, iOS

D) Windows, Linux, macOS

E) Android, iOS, Windows

Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

JPG файлы дегеніміз не?

JPG – растрлық графикалық кескіндердің пішімі болып табылады. Осы форматтағы файлдарда .jpg, .jpeg, .jpe немесе .jfif. кеңейтімдер болуы мүмкін. Бұл формат көбінесе фотосуреттерді компьютерде сақтау және оларды интернетке жүктеу үшін қолданылады, өйткені мұндай кескіндер салыстырмалы түрде кішкентай және жоғары сапаны сақтайды.

JPG мен JPEG арасындағы айырмашылық

JPEG JPG-ден тек атауында қосымша әріптің болуымен ерекшеленеді. Әйтпесе, бұл бірдей форматтағы белгі. Табиғи сұрақ туындайды: неге бұл үшін екі атауды қолдану керек? Ескі операциялық жүйелерде файл кеңейтімдері тек үш таңбадан ғана тұрған. Осы себепті JPEG сөзі JPG-ге қысқартылды. Жаңа операциялық жүйелерде кеңейтімдегі таңбалар санының шегі алынып тасталды, сондықтан форматтың бастапқы емлесі қайтарылды. Дегенмен, JPG нұсқасы әдеттегідей JPEG-мен қатар қолданыла береді.

1. Фотосуреттер сияқты растрлық графикалық кескіндерді компьютерде және интернетте сақтау үшін қандай формат қолданылады?

A) DOC

B) GIF

C) JPG

D) PDF

E) TIFF

2. Неліктен форматты белгілеудің екі нұсқасы бар: JPG және JPEG?

A) кескінді қысудың әртүрлі технологиялары

B) опциялардың бірі түрлі-түсті кескіндерге, екіншісі ақ-қара түстерге арналған

C) сурет сапасындағы айырмашылықтар

D) файл атауындағы тарихи шектеулер

E) түрлі түсті көрсету стандарттары

3. JPG кескінді сақтау форматы не үшін жиі қолданылады?

A) анимациялар

B) жоғары дәлдіктегі графика

C) мәтіндік құжаттарды сақтау

D) жоғары сапалы және салыстырмалы түрде шағын файл өлшемі бар фотосуреттерді сақтау

E) Бейне жазбалар

Мақаланы оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

IP мекенжайын анықтау

     IP мекенжайы-бұл Интернеттегі немесе жергілікті желідегі құрылғыны анықтайтын бірегей мекенжай. IP Интернет немесе жергілікті желі арқылы жіберілетін деректер пішімін реттейтін ережелер жиынтығы болып табылатын "Интернет протоколы" дегенді білдіреді.

Негізінде, IP мекенжайлары желідегі құрылғылар арасында ақпаратты тасымалдауға мүмкіндік беретін идентификатор болып табылады: оларда орналасқан жер туралы ақпарат бар және құрылғыларды байланыс үшін қолжетімді етеді. Интернетке әртүрлі компьютерлерді, маршрутизаторларды және веб-сайттарды ажырату әдісі қажет. IP мекенжайлары мұны істеудің жолын қамтамасыз етеді және Интернеттің қалай жұмыс істейтінінің ажырамас бөлігі болып табылады.

IP мекенжайы-нүктелермен бөлінген сандар қатары. IP мекенжайлары төрт саннан тұратын жиын түрінде көрсетіледі-мекенжайдың мысалы 192.158.1.38 болуы мүмкін. Жиынтықтағы әрбір сан 0-ден 255-ке дейін өзгеруі мүмкін. Осылайша, IP-адрестеудің толық ауқымы 0.0.0.0-ден 255.255.255.255-ке дейін созылады.

1. IP дегенді білдіреді:

А) Ақпараттық хаттама

Б) Интернет-хаттама

C) Интернет-провайдер

D) ақпарат жеткізушісі

2. IP мекенжайының мақсаты қандай?

А) бірегей компьютер идентификаторы

Б) қиылысу жолының орналасқан жері

C) бірегей орналасу идентификаторы

D) желілік орналасу идентификаторы

3. Қандай IP мекенжайы дұрыс емес?

A) 196.145.1.102

B) 255.125.2.256

C) 155.97.4.35

D) 192.102.5.86

Мақаланы оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Компьютерлік желі топологиялары

Желі - байланыс желілерімен байланысқан құрылғылардың (түйіндердің) жиынтығын білдіреді. Түйін желідегі басқа құрылғылар жасаған деректерді жіберуге және/немесе алуға қабілетті кез келген құрылғы болуы мүмкін.

Топология компьютерлер желісін қосу әдісін білдіреді. Әрбір топология нақты тапсырмаларға сәйкес келеді және оның артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Топологияны таңдау қолданба түріне, қолданылатын жабдықтың мөлшеріне, қажетті деректер жылдамдығына, жауап беру уақытына және құнына байланысты.

"Желі топологиясы" сөзі желіні физикалық түрде қосу әдісін түсіндіру үшін қолданылады. Мақсаты -Мәтін,аудио / бейне және кескіндер сияқты деректерді бір нүктеден екінші нүктеге ауыстыру.

Шинаның топологиясы әр ұшында терминаторы бар бір кабельден тұрады. Барлық қол жетімді құрылғылар бір кабельге қосылған. Бір кабель бүкіл желі үшін магистраль ретінде әрекет етеді.

Автобус топологиясында компьютерлердің бірі сервер ретінде әрекет етеді және деректерді бір шетінен екінші жағына бір бағытта жібереді. Деректер соңғы нүктеге жеткенде, терминатор деректерді жолдан алып тастайды.

Сақина топологиясында әрбір компьютер немесе түйін көрші компьютерге қосылып, сақина пішінін құрайды, сондықтан ол сақина топологиясы деп аталады.

Сақина топологиясында деректер бір компьютерден екінші компьютерге (сағат тілімен немесе сағат тіліне қарсы) шеңбер бойымен беріледі. Кабельде немесе құрылғыда қандай да бір ақау болған жағдайда, дөңгелек ілмекті жыртып, бүкіл желіні істен шығаруға болады.

Start топологиясында барлық компьютерлер (түйіндер) хаб деп аталатын құрылғысы бар орталық орынға жіберіледі. Желідегі барлық құрылғылар байланыс арнасы арқылы хаб құрылғысына қосылған. Хабқа қосылу үшін әр құрылғыға бір сым қажет.

Жұлдыз топологиясында түйін мен хаб арасында нүкте-нүкте байланысы бар. Хаб кез-келген түйіннен сигнал алады және оны желінің барлық басқа түйіндеріне жібереді. Хаб желінің барлық функцияларын басқарады және басқарады.

1. Төмендегі желілердің қайсысы Интернетке қосылуға мүмкіндік береді?

А) Сақина

Б) Автобус

В) Жұлдыз

Г) жоғарыда айтылғандардың барлығы

2. Әдетте star желісінің ортасында қандай жабдық бар?

А) Хаб

Б) Модем

C) Маршрутизатор

D) Сервер

3. Мәтінге сәйкес "түйіндер"нені білдіреді?

А) деректер құрылымының негізгі бірлігі

Б) деректерді тасымалдауға қабілетті кез келген құрылғы

C) пайдаланылатын жабдықтың саны

D) желі физикалық түрде қосылған

Мақаланы оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Интернет хаттамалары

Интернет ақпаратты бір жерден екінші жерге беру үшін көптеген тілдерді пайдаланады. Бұл тілдер хаттамалар деп аталады. Осы хаттамаларды қолдана отырып, біз интернеттен қызметтерді ала аламыз. Әрбір хаттама белгілі бір функционалдылыққа ие және www Интернет ұсынатын қызметтер арасында сатып алынған ең үлкен қызмет болып саналады. Егер біз жоғарыдағы қонақүй ұқсастығын алсақ, онда көптеген қонақүйлерде көптеген тағамдар бар болса да, олардың біреуі ғана танымал болатынын көрдік. Сол сияқты, интернетте көптеген қызметтер бар болса да, мәзірдегі ең танымал -www.

Ашық жүйелердің өзара әрекеттесу моделі (OSI) - бұл әртүрлі байланыс жүйелеріне стандартты хаттамаларды қолдана отырып өзара әрекеттесуге мүмкіндік беретін халықаралық стандарттау ұйымы құрған тұжырымдамалық модель. OSI моделі жеті деңгейден тұратын бір қолданбадан екіншісіне деректерді беру құрылымын сипаттайды. OSI моделінде желілік Деңгей 3 деңгей болып табылады. Интернет протоколы (IP) маршруттау, тестілеу және шифрлау үшін бірнеше басқа хаттамалармен бірге осы деңгейде қолданылатын негізгі хаттамалардың бірі болып табылады.

Электрондық поштаны жіберген кезде біздің компьютер электрондық пошта қызметінің пошта серверіне қосылады. Сервер-бұл қызметтің белгілі бір түрін басқаратын орталықтандырылған компьютер. Мысалы, электрондық пошта сервері электрондық поштаны өңдейді. Электрондық хаттарды жіберуге жауапты пошта сервері SMTP сервері (Simple Mail Transfer Protocol) деп аталады.

1. Интернетте ақпарат бір жерден екінші жерге қалай беріледі?

А) Интернет бағдарламалау тілдерін қолданады

Б) Интернет цифрлық ресурстарды пайдаланады

В) Интернет Кітапхана бағдарламаларын қолданады

D) Интернет хаттамаларды қолданады

2. OSI моделінің желілік деңгейінде қандай протокол түрі қолданылады?

A) IP

B) HTTP

C) SMTP

D) POP3

3. Серверлер арасында электрондық хаттарды жіберуге қандай хаттама жауапты?

A) HTTPS

B) FTP

C) SMTP

D) POP3

Берілген мәтінді оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Деректер орталығы дегеніміз не?

Деректер орталығы – ортақ программалық қосымшалар мен мәліметтерді жеткізуге мүмкіндік беретін есептеу және сақтау ресурстарының желісі. Ақпараттық технологиялар өндірісі әлемінде мәліметтер орталығы бизнес қосымшалармен жұмыс істеуге бағытталған. Бұл қарапайым электрондық почта мен файлды ортақ пайдаланудан бастап, тұтынушылармен қарым-қатынасты басқаруға (CRM) және кәсіпорын ресурстарын жоспарлауға (ERP) дейін үлкен мәліметтерге, байланыс пен ынтымақтастық тәрізді  қызметтерді қамтиды.

Мәліметтер орталығының негізгі құрамдас бөліктері мыналар:

Мәліметтер орталығының негізгі құрамдас бөліктері төмендегідей:

Серверлерді (соның ішінде, виртуалдандырылған серверлерді), мәліметтер орталығының қызметтерін, сақтау орнын және соңғы пайдаланушы орындарына сыртқы қосылымдарды қосатын желілік инфрақұрылым.

Мәліметтер орталығының жанармайы болып есептелетін – мәліметтерді сақтау үшін сақтау массивтерін қамтамасыз ететін сақтау инфрақұрылымы.

Есептеу ресурстары – бұл мәліметтерді өңдеуді, жадыны, жергілікті сақтауды және мәліметтер орталғының «қозғалтқышы» болып есептелетін қосымшаларды желіге қосатын серверлерді қамтиды.  

Мәліметтер орталығының қызметтері әдетте негізгі деректер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын қорғау үшін қолданылады.

1. Мәліметтер орталығының қызметі қандай?

A) ортақ программалық қосымшаларды және мәліметтерді жеткізуді қамтамасыз ету

B) ортақ программалық қосымшалар мен мәліметтерді жеткізуді тоқтату

C) ортақ программалық қосымшалар мен мәліметтерді жеткізуді жабу

D) ортақ программалық қосымшаларды және мәліметтерді жеткізуді шифрлау

2. Желілік инфрақұрылымның негізгі қызметі қандай?

A) ұйымның серверлерін қосады

B) серверлерді, мәліметтер орталығының қызметтерін, сақтауды және сыртқы қосылымды соңғы пайдаланушы орындарымен байланыстырады

C) барлық мәліметтер қорын бір жүйеге қосады

D) барлық ұйымдарды байланыстырады

3. Мәліметтер орталықтары қалай жұмыс істейді?

A) негізгі мәліметтер орталығының құрамдас бөліктерінің өнімділігі мен тұтастығын қорғау үшін орналастырылған

B) негізгі мәліметтер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын ашу үшін орналастырылған

C) негізгі мәліметтер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын жабу үшін орналастырылған

D) негізгі мәліметтер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын байланыстыру үшін орналастырылған

Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Ақылды үй

     Ақылды үй – әртүрлі жоғары технологиялық құрылғылардың көмегімен адамдардың өмір сүруіне қолайлы жағдай жасау үшін құрастырылған тұрғын үй.

Ақылды үй ғимаратта болып жатқан нақты жағдайларды түсінуге қабілетті және алдын ала әзірленген алгоритм бойынша оларға жауап береді. Бұл ретте адам бір командамен қалаған жағдайды көрсетеді, ал автоматика сыртқы және ішкі шарттарға сәйкес барлық инженерлік жүйелер мен электр құралдарының жұмыс режимін анықтап, оны қадағалайды.

    Ақылды үй құру ақылды құрылғылардың болуын көздейді. IoT технологиясы (Заттар интернеті) ақылды үйдің әрбір элементіне (заттарына) және барлық ақылды үйге Интернет кеңістігіне шығуға және басқа заттармен, жүйелермен ақпарат

алмасуға мүмкіндік береді.

Контроллер немесе тақша негізіндегі ақылды үйге арналған заттардың интернет жиынтығы заттар интернетін пайдалану арқылы ақылды үй элементтерін жасауға мүмкіндік береді.

Кез келген ақылды жүйенің ең басты құраушысы – контроллер. Контроллер ақпарат алады және ақылды үйді басқарады. Контроллердің негізгі қызметі – мониторинг, яғни үйіміздегі ауа температурасы мен ылғалдылығы, өсімдіктер үшін топырақтың ылғалдылығы, өрт, су тасқыны немесе пропан  газының ауаға таралуы туралы барлық ақпаратты жедел алу.

Ең бастысы, біздің үйіміз үшін алаңдаушылықты болдырмау. Біздің ақылды үйіміз контроллерге қосылған құрылғылардың бірнешеуін талап етеді.Мониторинг ақпараттарын дисплейге шығару қажет болады немесе жарықдиодты және дыбыс сигналының көмегімен біз үйде болған кезде датчиктердің көрсеткіштерін көру үшін климаттық параметрлердің сыни мәндері туралы хабарлау қажет.

Біздің ақылды үйіміздің электронды құрылғыларын басқару керек. Бұл – жарықтандыру, желдету, өсімдіктерді суару, тұрғын үйді жылыту. Құрылғыларды инфрақызыл арна бойынша үйде отырып басқару үшін ИК-пульт пен ИК-қабылдағыш керек. Тағы бір пайдалы функция – карта қолданып, үйге кіру.

Датчиктерді қосу. Датчиктер кез келген ақылды үйдің негізі болып табылады.

Жүйе тұтастай шешуі тиіс жеке талаптар мен міндеттер тізбесіне қарамастан, осы датчиктерді автоматтандырудың қажетті деңгейін қамтамасыз етеді және басқа құрылғыларға белгілі бір сәтте қосу немесе ажырату қажеттілігі туралы сигнал береді.

Бұл құрылғыларды дұрыс таңдау ақылды үйдің жұмыс қабілеттілігі мен функционалдылығының негізі болып табылады.

     Біздің ақылды үйіміздің атқарушы құрылғыларын виртуалды басқаруды Cisco Packet Tracer (https://www.netacad. com) симуляторы көмегімен жүзеге асыруға болады.

     Packet Tracer – желілер, киберқауіпсіздік пен  Заттар интернеті (IoT) саласында желілерді жобалау мен модельдеудің тегін құралы.

1. Ақылды үйді басқаратын электронды құрылғылар

А) ИК пульт, ИК қабылдағыш

B) шамды өшіру

В) өсімдіктерді суару

D) мониторинг жасау

2. Ақылды жүйелердің басты құраушысы

А) датчиктер

Б) контроллер

В) симулятор

Г) заттар интернеті

3. IoT технологиясы (Заттар интернеті) саласында желілерді жобалау програмасы

А) блокчейн

Б) жасанды интеллект

C) Packet Tracer

D) интернет

Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Ақылды ауруханалар

Ол когнитивті хабарламалардың белгілі бір деңгейін қамтамасыз ету үшін жасанды интеллектті пайдаланады. Ол адамның араласуынсыз шешім қабылдауға қабілетті. Технология адамдар дәстүрлі түрде орындайтын функцияларды орындау үшін машиналық оқыту мен үлкен деректерді талдауды қолданады. Сонымен қатар, ол оған қолданылатын барлық дерлік тиімділікті, өнімділікті және функционалдылықты тез арттырады.

      Интеллектуалды технология тенденциялары Денсаулық сақтау саласына да әсер етеді. Бұл саланың күнделікті жинайтын деректер көлемі туралы ойланыңыз: пациенттердің жазбалары, медициналық тарих, ультрадыбыстық суреттер, рентген сәулелері, дәрі-дәрмектерді зерттеу және емдеу деректері. 2016 жылы бүкіл әлемде денсаулыққа қатысты 213 миллион гигабайт деректер болды. Бұл көрсеткіш 2020 жылға қарай үш айда екі есе артады деп жоспарлануда. Бұл деректердің шамадан тыс үлкен көлемі. Бірде-бір тәжірибесі жоқ адам өз өмірінде мұны өңдей алмайды. IBM компаниясының қызметкері Watson бұл деректерді електен өткізіп, тиісті деректерді сәйкестендіре алады және тәжірибешілерге 30 секундтан аз уақыт ішінде нақты жағдай туралы айтарлықтай қысқартылған жиынтық ақпарат бере алады.

1. Бұл мәтіннің мақсаты қандай?

А) денсаулық сақтаудағы зияткерлік технологиялардың әсерін көрсету

B) денсаулыққа қатысты деректерді жинау

В) Уотсон әдісін сипаттау

D) мәліметтер базасын құру

2. Мәтінде үлкен деректердің мысалдары көрсетілген абзац

А) бірінші тармақта (абзац)

Б) екінші тармақта

В) соңғы сөйлемде

Г) мәтіннің басында

3. Қайсы сөйлем мәтінде айтылмаған?

А) жасанды интеллект

Б) үлкен деректер

C) блокчейн

D) Машиналық оқыту

Read the article and answer questions given below.

Бұлтты есептеу

Бұлттық есептеулер – серверлер, қоймалар, мәліметтер  қорлары, желі, программалық қамтамасыз ету, талдау және т.б. есептеу қызметтерін Интернет («бұлт») арқылы жеткізу. Осы есептеу қызметтерін ұсынатын компаниялар бұлтты провайдерлер деп аталады.

Сіз дәл қазір бұлтты есептеулерді түсінбесеңіз де, оны пайдаланып жатқан шығарсыз. Электрондық почта арқылы хабарламалар жіберу, құжаттарды өңдеу, фильмдер немесе теледидар көру, музыка тыңдау, ойындар ойнау немесе суреттер мен басқа файлдарды сақтау үшін онлайн қызметті пайдалансаңыз, бұлтты есептеулер. Мұның барлығы бұлтты технологиялар арқылы жүзеге асырылады.  Міне, бұлтты технологиялармен орындалатын бірнеше әрекеттерді келтірейік:

Жаңа қосымшалар мен қызметтерді құру;

Мәліметтерді  сақтау, сақтық көшірме жасау және қалпына келтіру;

Веб-сайттар мен блогтар құру және жүргізу;

Аудио және бейне байланыс жасау;

Сұраныс бойынша программалық құралды жеткізу;

Үлгіге сай мәліметтерді талдау және соған сәйкес болжам жасау.

Неліктен бұлттық есептеулер деп аталады?

Бұлтты есептеулердің іргелі тұжырымдамасы бойынша, бұл қызметтің орналасқан жері және ол жұмыс істейтін аппараттық құрал немесе операциялық жүйе сияқты көптеген мәліметтер пайдаланушы үшін маңызды емес екендігінде. Бұлттың метафорасы ескі телекоммуникациялық желі схемаларынан алынғанын ескере отырып, жалпыға ортақ телефон желісі (және кейінірек Интернет) орналасу маңызды емес екенін білдіру үшін жиі бұлт ретінде ұсынылды - бұл жай ғана заттардың бұлты болды. Бұл, әрине, тым жеңілдетілген түсінік; көптеген тұтынушылар үшін олардың қызметтері мен мәліметтердің орналасуы негізгі мәселе болып қала береді.

1. Бұлтты есептеу дегеніміз не?

A) Интернет арқылы серверлер, қоймалар, мәліметтер қорлары, компьютерлік желі, программалық қамтамасыз ету, талдау және т.б. сияқты есептеу қызметтерін жеткізу

B) Интернетсіз серверлер, деректер базалары, желі, бағдарламалық қамтамасыз ету, аналитика және т.б. сияқты есептеу қызметтерін пайдалану

C) компьютерде серверлер, қоймалар, дерекқорлар, желі, бағдарламалық қамтамасыз ету, аналитика және т.б. сияқты есептеу қызметтерін Интернетсіз пайдалану

D) Интернетсіз серверлер, қоймалар, деректер базалары, желі, бағдарламалық қамтамасыз ету, аналитика және т.б. сияқты есептеу қызметтерін жүзеге асыру

2. Бұлтты технологияларды пайдаланып не істеуге болады?

A) Жаңа қосымшалар мен қызметтерді құру

B) пайдаланушының жергілікті компьютеріндегі қосымшалар мен қызметтерді қалпына келтіру

C) пайдаланушының жергілікті компьютеріндегі қосымшалар мен қызметтердің сақтық көшірмесін жасау

D) Жаңа қолданбалар мен қызметтерді кез келген компьютер пайдаланушысына жеткізу

Неліктен бұлттық есептеулер деп аталады?

A) соңғы пайдаланушы үшін орын маңызды емес екенін білдіретін бұлт түрінде берілген технология

B) негізгі деректер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын ашу үшін орналастырылған

C) негізгі деректер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын жабу үшін орналастырылған

D) негізгі деректер орталығының құрамдастарының өнімділігі мен тұтастығын байланыстыру үшін орналастырылған

Мәтінді  оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Ақпараттық қауіпсіздік

Ақпараттық қауіпсіздік-бұл ақпаратты оның жоғалуына, жойылуына, ұрлануына немесе заңсыз пайдаланылуына әкелуі мүмкін қауіптер мен әсерлерден қорғауға бағытталған шаралар мен құралдар жиынтығы.

Бізге Ақпараттық қауіпсіздік не үшін қажет? Ақпарат - құнды ресурс: бизнес, жеке өмір, ғылыми зерттеулер үшін маңызды. Қауіп-қатерден қорғау деректердің құпиялылығын, тұтастығын және қол жетімділігін қамтамасыз етеді. Ақпараттық қауіпсіздіктің негізгі принциптері: құпиялылық: ақпараттың тек құқығы бар адамдарға қол жетімді болуын қамтамасыз ету. Тұтастық: деректерді рұқсатсыз өзгертуден қорғау. Қол жетімділік: қажетті уақытта оған құқығы бар адамдарға ақпаратқа қол жеткізуге кепілдік беру.

1. Ақпараттық қауіпсіздіктің құпиялылық принципі:

A) Деректерді рұқсатсыз өзгертуден қорғау.

B) Ақпаратқа қажетті уақытта қол жеткізуге кепілдік беру.

C) Ақпараттың тек құқығы бар адамдар үшін қолжетімді болуын қамтамасыз ету.

2. Деректерді рұқсат етілмеген өзгертулерден қорғауды қамтамасыз ететін ақпараттық қауіпсіздік аспектісі:

A) Құпиялылық

B) Деректер тұтастығын қолдау

C) Қол жетімділік

3. Ақпараттық қауіпсіздіктің тұтастық принципі:

A) Ақпаратқа қажетті уақытта қол жеткізуге кепілдік беру

B) Деректерді рұқсатсыз өзгертуден қорғау

C) Ақпараттың тек құқығы бар адамдар үшін қолжетімді болуын қамтамасыз ету

4. Ақпаратқа қажетті уақытта құқығы бар адамдардың қол жеткізуін қамтамасыз ететін ақпараттық қауіпсіздіктің аспектісі:

A) Құпиялылық

B) Деректер тұтастығын қолдау

C) Қол жетімділік

5. Неліктен ақпараттық қауіпсіздік бизнес, жеке өмір және ғылыми зерттеулер үшін маңызды:

A) Деректерді рұқсат етілмеген өзгертулерден қорғау

B) Мәліметтердің құпиялылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету

C) Ақпаратқа кез келген уақытта қол жеткізуге кепілдік беру

Мәтінді  оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Қауіпсіздік шаралары

Ақпараттық қауіпсіздік-қазіргі өмірдің ажырамас бөлігі. Негізгі принциптерді түсіну және тиісті шараларды қабылдау бізге құнды деректерді қорғауға және ақпараттық технологияларды қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз етуге көмектеседі.

Негізгі қауіпсіздік шаралары:  

- бірегей және күрделі құпия сөздерді пайдаланыңыз;

- бағдарламалық жасақтама мен операциялық жүйелерді үнемі жаңартып отырыңыз;

- қызметкерлерді қауіпсіздіктің негізгі принциптеріне үйретіңіз.

1. Ақпараттық қауіпсіздік қазіргі өмірдің ажырамас бөлігі болып табылады.

А) дұрыс

B) дұрыс емес

C) контекстке байланысты

2. Әрбір тіркелгі үшін бірегей және күрделі құпия сөздерді пайдалану деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

А) дұрыс

B) дұрыс емес

C) шифрлау әдісіне байланысты

3. Бағдарламалық жасақтама мен операциялық жүйелерді үнемі жаңартып отыру маңызды қауіпсіздік шарасы болып табылады.

А) дұрыс

B) дұрыс емес

C) пайдаланушының қалауына байланысты

4. Қызметкерлерді қауіпсіздіктің негізгі принциптеріне үйрету құнды деректерді қорғауға ықпал етеді.

А) дұрыс

B) дұрыс емес

C) қызметкерлердің тәжірибесіне байланысты

5. Қауіпсіздікті жақсарту үшін барлық тіркелгілерге ортақ кәдімгі құпия сөздерді пайдалану ұсынылады.

А) дұрыс

B) дұрыс емес

C) шоттардың түріне байланысты

Мәтінді  оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Акт тұжырымдамасы

Ақпараттың үлкен көлемін сақтау және өңдеу үшін деректер базасы пайдаланылады. Қазіргі кезде деректер базасы мен оны басқару жүйесі терминдері компьютерлерде тікелей қолданылады. Белгілі бір пішінде тіркелген, өңдеуге, сақтауға және тасымалдауға болатын ақпаратты деректер деп атаймыз. Деректер базасы – белгілі бір қасиеттері бойынша жинақталған үлкен көлемдегі ақпарат жиынтығы.

Деректер базасы көптеген ақпараттық жүйелердің негізі болып табылады. Оларда жинақталған ақпараттар өте құнды материалдар құрамына жатады. Сонымен бірге ғылым, денсаулық сақтау, банк және өндіріс кәсіпорындарында деректер базасын пайдаланатын ақпараттық жүйелер қарқынды түрде дамуда.

1. Анықталған облысқа жататын деректерді басқару, сақтау және сипаттаудың жалпы ұстанымдарын анықталған ережелер бойынша қарастыратын ұйымдастырылған деректер жиынтығы

A) деректерді сақтау

B) деректер базасы

C) Кесте

D) макрокомандалар

2. Технологиялық инновациялар нәтижесінде пайда болған көлемі үлкен деректер.

A) Bigdata

B) Жасанды интеллект

C) Виртуалды шындық

D) Электронды оқулықтар

3. Деректер базасын өмірде қолдануы

A) әулеметтік желілер

B) виртуалды турлар

C) ақшалай транзакциялар

D) кітапхана каталогтері

Мәтінді  оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Блокчейн – деректерді құрылымдау тәсілі

Блокчейн – бөлінген деректер қоры, яғни бөлінген жүйе. Басқаша айтқанда, деректер қоймасы ортақ процессормен байланысты емес. Блокчейн – блоктар деп аталатын реттелген жазбалардың тізімі. Цифрлық медициналық картотеканы көз алдыңа елестет. Мұнда әрбір жазба бірегей құру уақыты бар блокқа ұқсас. Жүйе дата ауыстырылмайтындай етіп, бұл күнді өткен датамен ауыстыру мүмкін емес етіп әзірленген; яғни диагностика мен емге қатысты барлық жазба хронологиялық тәртіппен жүргізілуі қажет. Ақпаратты тек дәрігер мен емделуші ғана көре алады, әрқайсысының жеке кілті бар. Үшінші тұлға, мысалы, әкімші немесе шақырылған маман емдеуші дәрігер немесе науқастың рұқсатымен ғана жазбадан ақпарат ала алады. Осылайша, медициналық деректер базасы – блокчейннің оңайлатылған аналогі.

1. Блокчейн деген не?

A) ақпаратты құпияда ұстауға беретін математикалық әдіс

B) деректерді өңдеу туралы ақпаратты сақтау технологиясы

C) желідегі тораптармен келісілетін ережелер жиынтығы

D) электрондық цифрлық символдар жиынтығы

2. Блокчейннің артықшылығы:

A) деректерді сақтаудың басты сервері бар

B) кез келген қатысушыға жүйедегі транзакцияларды бақылау жабық

C) барлық дерек ашық түрінде сақталады

D) операцияларды жүргізу үшін бірегей кіру кілті қажет

3. Блокчейн технологиясы аясында қолданылатын негізгі ұғымдар?

A) криптовалюта, биткоин

B) жасанды интеллект, нейрондық желілер

C) виртуалды шынайылық,  кеңейтілген шынайылық

D) заттар интернеті, ақылды үй

Git - Жылдам және масштабталатын нұсқаны басқару жүйесі. Git – бұл кішігірімнен өте үлкенге дейін кез келген жоба үшін жылдам және тиімді болу үшін жасалған тегін және ашық көзі таратылған қайта қарауды басқару жүйесі.

Git негізінен бағдарламалық жасақтама жобаларының сақтық көшірмесін нұсқалық түрде жасауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, бұл онлайн қызметтер арқылы сақтау және сақталған жобаларға қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік беретін нұсқаларды басқару жүйесі.

GitHub – ашық бастапқы репозиторийлерді орналастыруға

 арналған ең танымал қызметтердің бірі. Сайт пайдаланушы жобаларын жариялауға

 және әрбір итерацияда жасалған өзгерістерді бақылауға мүмкіндік береді. Басқа

 GitHub пайдаланушылары пайдаланушы кодын қарап шығып, өз өзгертулерін ұсына

 алады. Бұл анықтама тек қысқаша түсінік береді. Дегенмен, қызметтің

 функционалдығы мұнымен шектелмейді. GitHub – әзірлеушілер мен бағдарламашылар өздері

 жасаған кодты жүктеп салып, оны жақсарту үшін бірге жұмыс істей алатын онлайн

 портал. GitHub-тың ерекшелігі оның сенімді нұсқасын басқару жүйесі болып

 табылады. Нұсқаларды басқару бағдарламашыларға бағдарламалық құралдың өзіне

 зиян келтірместен бағдарламалық құралды теңшеуге мүмкіндік береді. Ұсынылған

 өзгертулерді толық шығарылымға оңай біріктіруге болады, бірақ барлық

 өзгертулер қаралып, бекітілгеннен кейін ғана.

1. Git дегеніміз не?

A) ақпаратты компьютер цифрландырады және өңдейді

B) веб беттерді форматтауда қолданылатын белгілеу тілі. Бұл технология XMLқұжаттарында да қолданыс тапты.

C) Жылдам және масштабталатын нұсқаны басқару жүйесі

D) әзірлеушілер мен бағдарламашылар өздері жасаған кодты жүктеп салып, оны жақсарту үшін бірге жұмыс істей алатын онлайн портал

2. GitHub онлайн порталында не жасауға болады?

A) Жылдам және масштабталатын нұсқаны басқару жүйесі

B) әзірлеушілер мен бағдарламашылар өздері жасаған кодты жүктеп салып, оны жақсарту үшін бірге жұмыс істей алатын онлайн портал

C) пайдаланушының жергілікті компьютеріндегі қосымшалар мен қызметтердің сақтық көшірмесін жасау

D) Жаңа қолданбалар мен қызметтерді кез келген компьютер пайдаланушысына жеткізу

3. GitHub-тың ерекшелігі неде?

A) бағдарламалық жасақтаманы тарату болып табылады

B) бағдарламалық жасақтаманы қолдау болып табылады

C) кодты толтыру үшін генеративті AI-ды пайдалану болып табылады

D) оның сенімді нұсқасын басқару жүйесі болып табылады

Берілген мәтінді оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

«Электрондық үкімет»

«Электрондық үкімет» (e-Government) термині барлық мемлекеттік органдардың басын біріктіріп, оларға интернеттің, электронды терминалдардың немесе тіпті ұялы телефондардың көмегімен тұрғындарға, жеке тұлғаларға ғана емес, компания мен кәсіпкерлерге де қызмет көрсетуге мүмкіндік беретін біртұтас жүйені білдіреді.

Мұнда мемлекет, бизнес және азаматтар арасындағы өзара қарым-қатынасты электронды үкімет ішіндегі G2C (мемлекет-азаматтар), G2B (мемлекет-бизнес) және G2G (мемлекет-мемлекет) деп аталатын негізгі модельдер атқарады.

Елімізде электронды үкімет құру идеясын Елбасы өзінің республиканы әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына енгізу туралы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауында білдірген болатын. 2004 жылғы 10 қарашада электронды үкіметті ендіру туралы «Қазақстан Республикасында электрондық үкіметті қалыптастырудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» Президент Жарлығымен бекітілді.

Электронды үкіметтің міндеттері:

• халыққа және бизнеске үкіметтік қызметтерді ұсынуды оңтайландыру;

• азаматтардың өзіне өзі қызмет ету мүмкіндіктерін қолдау және кеңейту;

• азаматтардың біліктілігі мен технологиялардан хабардар болуы;

• елді және мемлекетті басқаруда үрдістерінде барлық сайлаушылардың қатысу дәрежесін арттыру;

• географиялық орналасу орнына әсер ету факторын төмендету;

1. Қазақстанда электронды үкімет құру идеясын кім ұсынды?

А) ҚР премьер министрі

B) Мәжіліс депутаттары

С) Н.Назарбаев

D) Қ.Тоқаев

2.Электронды үкімет міндеттеріне қайсысы жатпайды?

A) халыққа пен бизнеске мемлекеттік қызметтерді ұсынуды тиімді ету;

B) азаматтардың өзіне өзі қызмет ету мүмкіндіктерін қолдау және өрістету;

C) азаматтардың біліктілігі мен технологиялардан құзырлы болуы

D) географиялық орналасу орнына әсер ету факторын арттыру

3. Электронды үкімет не үшін қажет?

A) полиция мен азаматтардың қарым-қатынасын реттеу үшін

B) мемлекет пен азаматтар арасындағы әр түрлі қызметті жеңілдету үшін

C) мемлекет, бизнес және азаматтар арасындағы қарым-қатынасты оңтайландыру үшін

D)мемлекет пен мемлекет қызметкерлерінің қарым-қатынасын оңтайландыру үшін

Берілген мәтінді оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Электрондық оқыту

E-learning (ағылш. E-learning, ағылшын тіліндегі электронды оқытудың қысқартуы) — ақпараттық және электронды технологияларды қолданатын оқыту жүйесі.

ЮНЕСКО сарапшыларының берген анықтамасы бар: «e-Learning – Интернет пен мультимедианы пайдалана отырып оқыту».

Электрондық оқыту мыналарды қамтиды:

• дербес компьютерді, ұялы телефонды, DVD ойнатқышты, теледидарды және басқа да электронды материалдарды пайдалана отырып, электронды материалдармен өзіндік жұмыс;

• қашықтағы (географиялық) сарапшыдан (оқытушыдан) консультациялар, кеңестер, бағалаулар алу, қашықтықтан өзара әрекеттесу мүмкіндігі;

• ортақ виртуалды білім беру іс-шараларын жүргізетін пайдаланушылардың (әлеуметтік желілердің) бөлінген қоғамдастығын құру;

• электронды оқу материалдарын 24/7 уақытында жеткізу; электрондық оқу материалдары мен технологияларына, қашықтықтан оқыту құралдарына стандарттар мен техникалық шарттар;

• топтың кәсіпорындары мен бөлімшелерінің барлық басшылары арасында ақпараттық мәдениетті қалыптастыру және жетілдіру және олардың заманауи ақпараттық технологияларды меңгеру, олардың әдеттегі қызметінің тиімділігін арттыру;

• инновациялық педагогикалық технологияларды әзірлеу және танымал ету, оларды мұғалімдерге беру;

• білім беру веб-ресурстарын дамыту мүмкіндігі;

• кез келген уақытта және кез келген жерде әлемнің кез келген нүктесінде орналасқан заманауи білімді алу мүмкіндігі;

• психофизикалық дамуы ерекше қажеттіліктері бар тұлғалар үшін жоғары білімнің қолжетімділігі.

1. Электрондық оқытуға қайсысы жатпайды?

А) ұялы телефонды пайдалануға негізделген өзіндік жұмыс

B) инновациялық педагогикалық технологияларды әзірлеу және танымал ету

С) тапсырмаларды сыныпта орындауға негізделген сабақ

D) білім беру веб-ресурстарын дамыту мүмкіндігі

2.Юнеско сарапшылары электрондық оқытуды қалай анықтап берді?

A) Электрондық құрылғыларды қолданып сабақ өткізу

B) Интернетті қолданып оқытудың барлық түрі

C) Ғаламтор мен мультимедианы қолданып оқыту

D) білім беру веб-ресурстарын қолданып сабақ өту

3. Электрондық оқытуға қайсысы жатады?

A) қашықтағы маманнан консультациялар алу мүмкіндігі

B) білімалушы пен білімберуші арасындағы әр түрлі қызметті жеңілдету мүмкіндігі

C) тапсырмаларды тек сыныпта орындауға негізделген сабақ

D) сырттай бөлімде оқыту

Мақаланы оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Интернет хаттамалары

Интернет ақпаратты бір жерден екінші жерге беру үшін көптеген тілдерді пайдаланады. Бұл тілдер хаттамалар деп аталады. Осы хаттамаларды қолдана отырып, біз интернеттен қызметтерді ала аламыз. Әрбір хаттама белгілі бір функционалдылыққа ие және www Интернет ұсынатын қызметтер арасында сатып алынған ең үлкен қызмет болып саналады. Егер біз жоғарыдағы қонақүй ұқсастығын алсақ, онда көптеген қонақүйлерде көптеген тағамдар бар болса да, олардың біреуі ғана танымал болатынын көрдік. Сол сияқты, интернетте көптеген қызметтер бар болса да, мәзірдегі ең танымал тағам-www.

Ашық жүйелердің өзара әрекеттесу моделі (OSI) - бұл әртүрлі байланыс жүйелеріне стандартты хаттамаларды қолдана отырып өзара әрекеттесуге мүмкіндік беретін халықаралық стандарттау ұйымы құрған тұжырымдамалық модель. OSI моделі жеті деңгейден тұратын бір қолданбадан екіншісіне деректерді беру құрылымын сипаттайды. OSI моделінде желілік Деңгей 3 деңгей болып табылады. Интернет протоколы (IP) маршруттау, тестілеу және шифрлау үшін бірнеше басқа хаттамалармен бірге осы деңгейде қолданылатын негізгі хаттамалардың бірі болып табылады.

Электрондық поштаны жіберген кезде біздің компьютер электрондық пошта қызметінің пошта серверіне қосылады. Сервер-бұл қызметтің белгілі бір түрін басқаратын орталықтандырылған компьютер. Мысалы, электрондық пошта сервері электрондық поштаны өңдейді. Электрондық хаттарды жіберуге жауапты пошта сервері SMTP сервері (Simple Mail Transfer Protocol) деп аталады.

1. Интернетте ақпарат бір жерден екінші жерге қалай беріледі?

А) Интернет бағдарламалау тілдерін қолданады

Б) Интернет цифрлық ресурстарды пайдаланады

В) Интернет Кітапхана бағдарламаларын қолданады

D) Интернет хаттамаларды қолданады

2. OSI моделінің желілік деңгейінде қандай Протокол түрі қолданылады?

А) IP

Б) HTTP

C) SMTP

D) POP3

3. Серверлер арасында электрондық хаттарды жіберуге қандай хаттама жауапты?

А) HTTPS

Б) FTP

C) SMTP

D) POP3

Интернеттегі нысандарды қалай анықтауға болады?

URL (Uniform Resource Locator) - бұл Интернетi нысаны және Интернет пен Интранет арқылы қол жетімді құжаттарды шешуге арналған стандартталған атау келісімі. URL мекенжайының мысалы http://www.computerhope.com, бұл Computer Hope веб-сайтының URL мекенжайы.

Желі контекстіндегі Домен желілік ресурстар арқылы әртүрлі деректер түрлерін ортақ пайдаланатын пайдаланушылардың, жұмыс станцияларының, құрылғылардың, принтерлердің, Компьютерлердің және дерекқор серверлерінің кез келген тобына жатады. Қосалқы домендердің көптеген түрлері бар.

Домен пайдаланушы аты/құпия сөз және аутентификация және ортақ жүйелік ресурстарға қол жетімділікті қоса алғанда, барлық пайдаланушы функцияларын басқару үшін қолданылады.

Домендік атау-бұл сіздің веб-сайтыңыздың атауы. Домендік атау-бұл интернет қолданушылары сіздің веб-сайтыңызға кіре алатын мекен-жай. Домендік атау Интернеттегі компьютерлерді іздеу және анықтау үшін қолданылады. Компьютерлер сандар қатары болып табылатын IP мекенжайларын пайдаланады. Алайда адамдарға сандар тізбегін есте сақтау қиынға соғады. Осыған байланысты IP мекенжайларын пайдалану үшін емес, интернеттегі нысандарды анықтау үшін қолданылатын домендік атаулар жасалды.

1. URL не үшін қажет?

А) пошта арқылы қол жетімді құжаттарды жеткізу үшін

Б) Интернет арқылы қолжетімді құжаттарға жүгіну үшін

В) пошта арқылы қол жетімді құжаттарды алу үшін

D) PAN арқылы қол жетімді құжаттарды шифрлау үшін

2. Домендік атау дегеніміз не?

А) Веб-сайттың атауы

Б) интернет қолданушылары сіздің веб-сайтыңызға кіре алатын мекен-жай

В) сіз тұратын мекен-жай

D) интернет пайдаланушылары сіздің үйіңізге кіре алатын мекен-жай

3. Домендік атау не үшін қажет?

А) интернеттегі нысандарды әзірлеу үшін қолданылады

Б) интернетте объектілерді құру үшін қолданылады

C) Интернеттегі нысандарды нақтылау үшін қолданылады

D) Интернеттегі нысандарды анықтау үшін қолданылады

Электрондық поштаны оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Суреттер

Суреттер мультимедианың маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Оларды компьютер екі жолмен жасайды: растрлық кескіндер және векторлық кескіндер.

Растрлық кескін. Компьютерде кескіндерді сақтаудың ең кең таралған және жан-жақты түрі-растрлық немесе растрлық графикалық кескін. Растрлық кескін-бұл пикселдер деп аталатын кішкентай нүктелердің қарапайым матрицасы, ол растрлық немесе растрлық графикалық кескінді құрайды. Әр пиксель екі немесе одан да көп түстерден тұрады. Түс қанықтығы түстер санын анықтау үшін пайдаланылатын биттердегі мәліметтер көлемімен анықталады, мысалы, бір бит екі түске тең, төрт бит он алты түсті білдіреді, сегіз бит 256 түсті көрсетеді, 16 бит 65 536 түсті береді және т.б. Аппараттық мүмкіндіктерге байланысты әр нүкте екіден миллионға дейін түстерді көрсете алады. Кешенді кескін кескіннің нақты сөзге немесе түпнұсқа өнімге мүмкіндігінше ұқсас екенін білдіреді. Бұл пропорциялар, өлшем, түс және текстура мүмкіндігінше дәл болуы керек дегенді білдіреді. Растрлық форматтар Windows Bitmap (BMP), Device Independent Bitmap (DIB), and Windows Run Length Encoded (RLE).

Векторлық кескіндер. Векторлық кескіндер сурет салу элементтеріне немесе кескін жасау үшін сызықтар, тіктөртбұрыштар, шеңберлер және т.б. сияқты нысандарға негізделген. Векторлық кескіннің артықшылығы-кескінді көрсету үшін қажетті деректердің салыстырмалы түрде аз мөлшері, сондықтан оны сақтау үшін көп жад қажет емес. Сурет қажет болған жағдайда сызылатын командалар жиынтығынан тұрады. Растрлық кескін тиісті биіктікті, ені мен түс қанықтығын алу үшін пикселдердің белгілі бір санын қажет етеді, векторлық кескін сурет салу командаларының салыстырмалы түрде шектеулі санына негізделген. Векторлық кескіндердің жетіспеушілігі-бұл кескінде ұсынылуы мүмкін бөлшектердің шектеулі деңгейі. Ең жиі қолданылатын векторлық формат-Windows амалдық жүйесіндегі Windows метафайл болып табылады.

1. Растрлық кескіндер нені құрайды?

А) пиксель

B) вектор

C) сызық

D) номер

2. Кескіндерді көрсету үшін түстер санын не анықтайды?

А) мультимедиялық қосымша

B) Операциялық жүйе

C) сурет салу командалары

D) аппараттық мүмкіндіктер

3. Векторлық кескіннің артықшылығы -... .

А) шағын өлшем

B) үлкен өлшем

C) құрудың қарапайымдылығы

D) бөлшектердің шектеулі деңгейі

Журналдағы мақаланы оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

Білім берудегі мультимедиялық технологиялар

Жалпы, мультимедиа-бұл визуалды және дыбыстық көріністердің жиынтығы. Алайда, мультимедиа ақпарат компьютермен өңделетін және цифрланған сияқты жүйелерде шектеулі. Интерактивті мультимедиа және гипермедиа қолданушы неғұрлым белсенді рөл атқаратын мультимедиялық қосымшалардан тұрады. Білім беру-бұл мультимедианы пайдаланудың ең пайдалы бағыты және мультимедиа ол оқу процесін байытатын ең тиімді қосымшалар. Мультимедиялық жоба тіпті "офлайн" қосымша түрінде (CD-ROM-да) немесе Интернеттегі Дүниежүзілік веб-беттерде жасалуы мүмкін.

Дегенмен, Интернетте мультимедиялық қосымшаларды әзірлеу үшін бірқатар техникалық шектеулер бар. Медиа әзірлеу бағдарламалық құралына қойылатын талаптар бір немесе бірнеше авторлық жүйелерден және мәтінді, кескіндерді, дыбыстарды және бейнелерді өңдеуге арналған әртүрлі қолданбалардан тұрады.

1. Медианың жалпы анықтамасы қандай?

А) көрнекі және дыбыстық көріністердің үйлесімі

B) ақпаратты компьютер цифрландырады және өңдейді

C)" офлайн " қолданба немесе веб-беттер

D) авторлық жүйелер және әртүрлі өңдеу қолданбалары

2. Мәтінге сәйкес, мультимедиялық қосымшалар қай салада ең пайдалы?

А) бизнес

B) медицина

C) білім

D) ойын-сауық

3. Мәтінге сәйкес, "жалғыз тұру"нені білдіреді?

A) безам дискісіз жұмыс істей алмайды

B) тек желімен жұмыс істей алады

C) желіге қосылмай, өздігінен жұмыс істей алады

D) бір адам жасаған қосымша

Іздеу машиналары екі негізгі функцияны орындауға бағытталған жалпы жұмыс принциптерін қолданады. Біріншісін Интернетте әртүрлі серверлерді автоматты түрде қарайтын Робот-бағдарламашы жүзеге асырады. Жаңа немесе өңделген құжаттарды тапқаннан кейін ол индекстеуді жүргізеді және оларды іздеу жүйесінің негізгі компьютеріне жібереді. Индекстеу роботтары тек HTML файлдарын өңдейді, суреттер мен басқа мультимедиялық файлдарды елемейді. Олардың екінші функциясы құжаттарды өңдеу арқылы анықталады. Барлық беттердің мазмұны ескеріледі (тек толық мәтін ғана емес, сонымен қатар суреттердің, аудио және бейне файлдардың, Java қосымшаларының болуы).

Индекстеу роботтары немен айналысады?

Access программасының негізгі нысандары

Сақталған деректердің түрі бойынша