NEW
Font size
WorksheetsƏmək kollektivində sosial-psixoloji mühit və sosial partnyorluq.
Total questions: 18
Worksheet time: 9mins
Münaqişələr hansı şəraitdə baş verir?
cəmiyyətin bütün üzvlərinin zəruri maddi və sosial vəziyyətlərinin saxlanılması zamanı
mövqelərin, mənafelərin bir-birinə uyğun gəlmədiyi şəraitdə, habelə problemlərin çətinliklə həll olunduğu zaman
işsizlər, əlillər, qocalar, çoxuşaqlı ailələrə yardım göstərilən zaman
zəif əhali qruplarına dəstək üzrə tədbirlərin reallaşması zamanı
haqqı ödənilən sabit əmək fəaliyyətinin stimullaşdırılması zamanı
Konstruktiv münaqişələrə aiddir:
subyektiv münaqişələr
əməyin təşkilindəki nöqsanlar
işçilərə münasibətlə etik normaların pozulması
işçilər arasında qarşıdurma
gərgin emosiyaların yer alması
Destruktiv münaqişələrə aiddir:
subyektiv münaqişələr
əməyin təşkilindəki nöqsanlar
istehsalın təşkilindəki nöqsanlar
resursların çatışmaması səbəbindən baş verən münaqişələr
əməkhaqqının çatışmaması səbəbindən baş verən münaqişələr
Münaqişələrin həll etmə yollarına aiddir:
Konfrontasiya
Təzyiq
Münaqişələrin ixtişaş istiqamətə keçməsi
Barışmaq və güzəşt etmə
Əməkhaqqının aşağı səviyyəyə salınması
Potensial münaqişələrin mahiyyəti:
cəmiyyətin bütün üzvlərinin zəruri maddi və sosial vəziyyətlərinin dəstəklənməsi
işsizlər, əlillər, qocalar, çoxuşaqlı ailələrə yardım göstərilməsi
zəif əhali qruplarına dəstək üzrə tədbirlərin reallaşması
haqqı ödənilən sabit əmək fəaliyyətinin stimullaşdırılması
münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir*
Sosial münaqişələrin səbəbləri:
iqtisadi və sosial bərabərsizlik
maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi
müxtəlif sosial qrupların maraqlarının üst-üstə düşməməsi
siyasi anlaşılmazlıqlar
hamısı aiddir
Milli, millətlərarası və etnik münaqişələrin mahiyyəti:
maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi
adətən ərazi kimi səbəblərdən baş verir
münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir
içilərin xasiyyətləri, baxışları, düşüncələri və ya maraqları bir birinə uyğun gəlməyən zaman yaranır
informasiya azlığı səbəbindən baş verir
Şəxsiyyətlər arası və qruplar arası münaqişələrin mahiyyəti:
maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi
adətən ərazi kimi səbəblərdən baş verir
içilərin xasiyyətləri, baxışları, düşüncələri və ya maraqları bir-birinə uyğun gəlməyən zaman yaranır
münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir
informasiya azlığı səbəbindən baş verir
Sosial partnyorluq mexanizmi nümunəsi:
dövlət öz üzərinə cəmiyyətə sosial yardımın göstərilməsini götürür, əvəzində isə cəmiyyətdən ictimai dəstək gözləyir
rəhbərlik və işçilər arasında münaqişələr
menecer və liderin işçi kollektivi tərəfindən fərqləndirilməsi
səmərəli qərarlar qəbul etmək qabiliyyəti
istehsalın idarə edilməsi texnikası
Müəssisələrdə (firmalarda) sosial partnyorluq idealogiyasının əsasını aşağıdakılar təşkil edir:
sosial-iqtisadi siyasətin 1-ci növbədə gəlirlər və əməkhaqqı problemlərinin razılaşdırılması
sosial ədalət meyarları və göstəricilərinin razılaşdırılması və sosial partnyorluğun subyektlərinin mənafelərinin təminatlı müdafiəsi
c
əmək və əmək münasibətləri sahəsində beynəlxalq dəyərlərin təsdiq edilməsi
münaqişələrin üstün olaraq danışıq yolu ilə həll etməsi
hamısı aiddir
Sosial partnyorluq idealogiyasının müsbət cəhətlərinə aid deyil:
əmək və sahibkarlıq fəaliyyətinin güclənməsi, rəqabət proseslərinin sağlamlaşdırılması
əmək və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması
sosial münaqişələrin səviyyəsinin aşağı düşməsi
tərəflərin öz şəxsi maraqları baxımından çıxış etməsi
səmərəli iqtisadi artımda, məhsulların rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsində sahibkarlara muzdlu işçilərin qarşılıqlı maraqlarının artması
Sosial partnyorluq modelləri növbəti prinsiplərə görə təsnifatlaşdırılır:
yerli hakimiyyət orqanlarının və dövlətin sosial partnyorluqda rolu
işçilərin müəssisənin idarə edilməsində iştirakı
həmkarlar ittifaqları və dövlət partnyorluğu
kollektiv danışıqların aparılması
hamısı aiddir
Konservativ tip dövlət modelinə aid olmayan ölkə:
a) Almaniya
ABŞ
İtaliya
Avstriya
Fransa
Konservativ tip dövlət modelinə aid olmayan cəhət:
Müəssisələrdə həmkarlar ittifaqlarının rolu kütləvi işdən çıxarma təhlükəsi yarandıqda daha çox iş satajina malik işçiləri qorumaqdır, lakin bu da həmişə müvəffəqiyətli olmur
Sistem əhali üçün nəzərdə tutulan məqsədlərin həyata keçirilməsini təmin edə bilir (mənzil, təhsil)
Bazar şərtləri vətəndaşların rifahını təmin edə bilmədiyi təqdirdə dövlət siyasəti onu əvəz edir
İqtisadi sahədə qarışıq iqtisadiyyat prinsipi hökm sürür, sosial bazar iqtisadiyyatı yaradılır
Model işəgötürənlərin və işçilərin qarşılıqlı öhdəliklərinə əsaslanarır (daha çox işləyən və qazanan daha yaxşı təmin olunur)
Sosial-demokrat tip dövlət modelinə aid olmayan ölkə:
Danimarka
İsveç
Norveç
Finlandiya
Almaniya
Sosial-demokrat tip dövlət modelinə aid olmayan cəhət:
Problemlər əhalinin sığortası olmayan təbəqələri üçün yarana bilər, buna görə də onlar yalnız yerli xeyriyyə orqanlarına və ictimai yardım və dəstəyə etibar edə bilərlər
Sosial-demokrat siyasət "həmrəylik" konsepsiyasına əsaslanır (sosial müdafiə hər hansısa müəyyən fərdlər üçün deyil, bütün cəmiyyət üçün nəzərdə tutulur)
Dövlət sosial xidmətləri yüksək səviyyədə təmin edir (pulsuz tibbi yardım, təhsil və s.)
Vergilər, bir qayda olaraq, çox yüksəkdir, malların və xidmətlərin pərakəndə satışı, gəlir vergisi ilə əlaqələndirilir
Hökumət sosial partnyorluğu işçilərin və işəgötürənlərin maraqlarını uyğunlaşdırmaq üçün bir mexanizm kimi istifadə edir
Liberal tip dövlət modelinə aid olan ölkə:
Danimarka
İsveç
Norveç
ABŞ
Almaniya
Liberal tip dövlət modelinə aid olan cəhət:
İstehsal münasibətlərində sahibkarlığın inkişafı üçün maksimum şərait yaradılmışdır
Sosial proqramların maliyyələşdirilməsi ilk növbədə özəl yığım və sığorta hesabına həyata keçirilir
Dövlətin vəzifəsi vətəndaşların şəxsi gəlirlərinin artmasını stimullaşdırmaqdır
Liberal model bazar mexanizmlərinin dominantlığına əsaslanır
Hamısı aiddir
