Khi nghiên cứu đối tượng cần đặt nó trong chỉnh thể thống nhất của tất cả các mặt, các mối liên hệ

Phải rút ra được các mặt, các mối liên hệ tất yếu và nhận thức chúng trong sự thống

nhất hữu cơ

Cần xem xét đối tượng này trong mối liên hệ với đối tượng

Chỉ nhìn một chiều, thấy mặt này mà không thấy mặt khác

Nghiên cứu sự vật trong mối liên hệ với các sự vật hiện tượng khác

Chỉ nhìn một chiều, thấy mặt này mà không thấy mặt khác

Thừa nhận tính phổ biến của các sự vật hiện tượng

Phải tuân theo nhiều mối liên hệ liên quan đến sự vậ

Quan điểm toàn diện

Quan điểm phát triển

Quan điểm lịch sử - cụ thể

Quan điểm phiến diện, chiết trung, ngụy biện

Phân tích sâu mặt bản chất của đối tượng

Đánh tráo các mối liên hệ cơ bản thành không cơ bản hoặc ngược lại

Coi trọng mặt hình thức của đối tượng

Coi tất cả các mối liên hệ là như nhau

Phát triển là sự tăng lên về mặt lượng của sự vật

Phát triển mang tính chủ quan

Phát triển chỉ vận động theo khuynh hướng đi lên của sự vật, hiện tượng

Phát triển chỉ vận động theo vòng tròn khép kín

Phát triển chỉ khuynh hướng vận động đi lên của sự vật, hiện tượng

Phát triển không phải là tất cả mọi sự vật động của sự vật

Phát triển có tính khách quan, tính phổ biến, tính đa dạng phong phú và tính kế thừa

Phát triển chỉ sự tăng lên duy nhất về mặt lượng của sự vật

Cần đặt đối tượng vào sự vận động, phát hiện xu hướng biến đổi của nó

Phát triển là quá trình trải qua nhiều giai đoạn

Phải sớm phát hiện và ủng hộ đối tượng mới

Phải có quan điểm bảo thủ, định kiến khi nghiên cứu đối tượng

Muốn rút ra cái chung không cần phải thông qua nhiều cái riêng

Cái chung tồn tại trong cái riêng và nằm trong mối liên hệ chặt chẽ với cái đơn nhất.

Cái chung luôn luôn tồn tại độc lập với cái riêng

Chỉ cần quan tâm đến cái riêng mà không cần quan tâm đến cái chung

Tính khách quan

Tính phổ biến

Tính tất yếu

Cả A, B, C

Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hóa cho nhau

Sự phân biệt giữa nguyên nhân và kết quả mang tính tuyệt đối

Nguyên nhân xuất hiện sau kết quả

Một nguyên nhân chỉ sinh ra một kết quả

Quy luật đặc thù

Quy luật phổ biến trong tự nhiên, xã hội, tư duy

Quy luật riêng

Quy luật chung chỉ ở một số lĩnh vực

Là hạt nhân của phép biện chứng

Chỉ ra nguồn gốc của sự vận động, phát triển của sự vật hiện tượng

Vạch ra cách thức vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng

Vạch ra khuynh hướng vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng

Những thuộc tính không cơ bản

Những thuộc tính cơ bản

Những thuộc tính bên trong của sự vật

Những thuộc tính bên ngoài của sự vật

Lượng chỉ tính quy định khách quan vốn của sự vật

Lượng nói lên quy mô, trình độ phát triển của sự vật

Lượng của sự vật hoàn toàn phụ thuộc vào ý muốn của con người

Lượng tồn tại khách quan gắn liền với sự vật

Tính tương đối

Tính tuyệt đối

Tính chủ quan

Tính tuyệt đối và tính chủ quan

Hữu khuynh

Phát triển

Tả khuynh

Phiến diện

Hữu khuynh

Phiến diện

Tả khuynh

Phát triển

Ý thức có trước vật chất

Ý thức và vật chất ra đời đồngf thời

Con người không thể nhận thức được thế giới

Con người có khả năng nhận thức được thế giới

Quy luật chuyển hoá từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật thống nhất và đấu tranh các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và quy luật phủ định của phủ định

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong giới tự nhiên

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong xã hội

Mâu thuẫn tồn tại trong cả tự nhiên, xã hội, tư duy

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong tư duy

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn không cơ bản

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn chủ yếu

Mâu thuẫn đối kháng

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn biện chứng chỉ bao hàm sự thống nhất mà không có đấu tranh giữa mặt đối

lập trong một sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn biện chứng chỉ bao hàm sự đấu tranh mà không có thống nhất giữa mặt đối

lập trong một sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn biện chứng là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong một sự

vật và giữa các sự vật với nhau

Mâu thuẫn biện chứng là có nguyên nhân từ bên ngoài

Có thống nhất của các mặt đối lập nhưng không có đấu tranh giữa chúng

Trong mâu thuẫn biện chứng sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập không

tách rời nhau

Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập luôn tách rời nhau

Thống nhất của các mặt đối lập là tuyệt đối, đấu tranh là tương đối