Font size
WorksheetsРахит және остеопороз туралы сұрақтар
Total questions: 52
Worksheet time: 26mins
Сенильді остеопороз кезіндегі маркерлік сынқтар саналады:
ортанжіліктің мойнының сынуы
омыртқа денесінің сынуы
кәріжіліктің сынуы
тоқпанжіліктің сынуы
үлкен жіліншіктің сынуы
Жасанды тамақтандыратын 8 айлық балада мазасыздық, тершеңдік, ұйқысының нашар болуы байқалады. Басы төрбұрышты маңдай және самай бөліктері алдына қарай шығыңқы. Желкесі жалпайған, шашы түскен, тісі жоқ, көкірек қуысы қысыңқы, қабырғалары «айқын», кифоз, жалпы бұлшықеттердің тонусы төмендеген, буындар қозғалысы жоғарылаған. Осы аурудың патогенезінде маңызды орын алады:
ішекте кальцийдің сіңірілуінің бұзылуы
қалқанша маңы безінің гипофункциясы
екіншілікті гиперальдостеронизм
біріншілікті гиперпаратиреоз
гиперкальциемия
Рахит кезінде сүйектердің минералдануының азаюы осының салдарынан дамиды:
алкалоздың
гипофосфатемияның
гиперкальциемияның
гипонатриемияның
гипокалиемияның
Рахит кезіндегі рахититтік «көріністер», басының «төртбұрышты» болуының патогенезінде маңызды:
кальциноз
остеоидтың артығымен жиналуы
остеоидтың жеткіліксіз минералдануы
остеоидтың жеткіліксіз түзілуі
гиперкальциемия
Рахиттің ауыр түрінде балаларда жұтқыншақтың тарылуы және құрысудың дамуы осымен байланысты:
гиперкалиемиямен
гиперкальциемиямен
метаболизмдік алкалозбен
гипокальциемиямен
Рахиттің ауыр түрінде балаларда жұтқыншақтың тарылуы және құрысудың дамуы осымен байланысты:
гиперкалиемиямен
гиперкальциемиямен
метаболизмдік алкалозбен
гипокальциемиямен
гипофосфатемиямен
Витамин D-резистентті рахит дамиды:
шала туылғандықтан
тері инсоляциясының жеткіліксіздігінен
D витаминінің алиментарлық тапшылығынан
тұқымқуалайтын тубулопатиядан
тұқымқуалайтын миопатиядан
Науқас 68 жаста, салмағының артық болуына, оңжақ ұршық буынның ауырсынуына, әсіресе жүрген кезде және ұзақ уақыт бойы отырған жерінен қозғалғанда қимыл-қозғалысының қиындауына шағымданады. Рентгенологиялық зерттегенде ортан жілік басының деформациялануы, буын саңлауының тарылуы, айқын субхондральдық остеосклероз, ұршық ойығының буын беткейінің шетінде остеофиттер анықталған. Осы аурудың патогенезінде маңызды:
гиалинді шеміршектегі қантамырлардың жойылуы
фосфолипаза А2 және коллагеназаның инактивациясы
шеміршектің негізгі затында протеогликандардың азаюы
шеміршектің жүктемелерге төзімділігінің артуы
матриксте гликозамингликандардың көбеюі
Тері зақымдануының келесі түрінде тұқымқуалайтын бейімділік маңызды:
трихофития
фурункулез
мерездік зақымдану
атопиялық дерматит
пиодермия
Үдемелі бұлшықеттік дистрофияға тән:
жұлынның зақымдануы
перифериялық нервтердің зақымдануы
бұлшықеттік тіннің майлы және дәнекер тінге ауысуы
бұлшықеттерде миоглобин мөлшерінің көп болуы
бұлшықеттердің симметриялық атрофиясы
Дерматологиялық тексеру барысында, науқастың терісінде дақтар, іріңді түйіндер, ойық жаралар, бөртпелер анықталды. Осы жағдайдағы тері бөртпелерінің екіншілікті морфологиялық элементтерін атаңыз:
ойық жаралар
бөртпелер
іріңдер
түйіндер
дақтар
Тегіссалалы бұлшықеттік ілкі тұқымқуалайтын созылмалы ауруларға жатады://
миастения
Дюшеннің бұлшықеттік дистрофиясы
бүйірлік амиотрофикалық склероз (беріштену)
демиелинизацияланған полинейропатия
нәрестелердегі спинальді бұлшықеттік атрофия
Миастениялардың патогенезі осымен байланысты://
ацетилхолин рецепторларының санының азаюымен
норадреналин рецепторларына қарсы антиденелердің түзілуімен
постсинапстық мембраналарда IgЕ пайда болуымен
айыршабездің ерте инволюциясымен
ацетилхолин рецепторының активациялануымен
Миастения осы аурулар тобына жатады://
ісіктік ауруларға
аутоиммунды ауруларға
қабынулық ауруларға
метаболизмдік ауруларға
тұқымқуалайтын ауруларға
Жиі және беткейлік тыныс кезінде дамитын альвеолалық гиповентиляцияның негізінде жатыр://
функциянальді өлі кеңістіктің ұлғаюы
ауа өткізетін жолдардың қарсыласуының күшеюі
альвеолалық-капиллярлық мембрананың қалыңдауы
өкпенің газ алмасулық беткейінің жоғарылауы
мембрананың диффузды қасиетінің бұзылуы
Обтурация кезінде бірінші болып тыныстың қай этапы бұзылады:
газдардың диффузиясы
тіндік тыныс бұзылысы
өкпенің перфузиясы
өкпе вентиляциясы
өкпедегі газалмасу
Тыныс жеткіліксіздігінің обструкциялық түрінде:
тыныстың жалпы жұмысы төмендейді
бронхылық тегіс бұлшықеттердің тонусы төмендейді
бронхылардың аэродинамикалық қарсыласуы төмендейді
дем шыққанда, бұлшықеттердің жұмысы жоғарылайды
бронхтардың жалпы кеңістігі ұлғаяды
Спирографиялық көлемдік көрсеткіштер (өкпенің тіршілік сиымдылығы, өкпенің жалпы сиымдылығы, өкпедегі қалдық көлем) төмендейді:
өкпе эмфиземасында
созылмалы бронхитте
бронхообструкциялық синдромда
өкпе вентиляциясы бұзылуының аралас типінде
өкпе вентиляциясы бұзылуының рестрикциялық типінде
Обструкциялық-рестрикциялық (аралас) түрі бойынша дамитын өкпе вентиляциясының бұзылыстары байқалады:
плевритте
өкпе эмфиземасында
өкпе ателектазында
крупозды пневмонияда
созылмалы обструкциялық бронхитте
Газдардың диффузиясы жолы осы жағдайларда ұзаруы мүмкін:
гипервентиляцияда
тыныс алудың механикасы бұзылғанда
қызмет атқаратын альвеолалардың саны өскенде
өкпенің фиброздық өзгерістерінде
тыныс алу орталығы тежелгенде
Альвеолярлы-капиллярлық мембрананың қалыңдауы, өкпе қылтамырларында қан көлемінің азаюы, альвеолалар санының азаюы, қанның альвеоладағы ауамен жанасу уақытының азаюы келесі бұзылыстарды туындатады:
бронх өткізгіштігінің
өкпенің диффузиялық қабілетінің
өкпенің желдетулік қабілетінің
серпімді емес тіндердің қарсыласуының
өкпе тіні серпімді қарсыласуының бұзылыстарын туындатады
Вентиляциялық-перфузиялық қатынастың (Vа/Q) 0,8 төмен болуы осы кезде байқалады:
СО2 көптеп шығарылғанда
артериялық гипероксемия дамығанда
өкпе тамырларының ошақты тарылуында
перфузияланбайтын альвеолалар желдетілгенде
локальді альвеолалық гиповентиляцияда
Вентиляциялық-перфузиялық қатынастың 1,0 жоғары болуы осы кезде байқалады:
бронхоспазмда
өкпенің ателектазында
созылмалы бронхитте
өкпелік артериолалар спазмында
альвеолаларда сұйықтық жиналғанда
Митралды стеноз кезінде кіші қан айналым шеңбері гипертензиясы дамуы байланысты:
өкпе веналарының рефлекторлы тарылуымен
солжақ жүрекшеде қан қысымның жоғарылауымен
қылтамырларда қанағысқа қарсыласудың артуымен
оң қарыншаларда жүктеменің азаюымен
өкпеде қысымның төмендеуімен
Қанның солжақтан оңжаққа қарай лақтырысымен жүретін туа біткен жүрек ақауларында байқалады:
кіші қанайналым шеңбері гипертензиясының аралас түрі
кіші қанайналым шеңбері гипертензиясының прекапиллярлық түрі
кіші қанайналым шеңбері гипертензиясының посткапиллярлық түрі
обструкциялық вентиляция жеткіліксіздігі
диффузиялық тыныс жеткіліксіздігі
Созылмалы декомпенсацияланған өкпелік жүрек дамыған науқастарға тән:
жүйелік артериялық қысымның жоғарылауы
орталықты веналық қысымның жоғарылауы
солжақ қарыншаның гипертрофиясы және дилатациясы
пульстік қысымның төмендеуі
брадикардия
Бронх тармағы реактивтілігі жоғары болуына және бронхтар тарылуына қолайлы жағдай жасайды:
цАМФ құрамының өсуі
β2-адренорецепторларын стимуляциялау
парасимпатикалық талшықтарды стимуляциялау
жасушаларда кальций құрамының азаюы
цГМФ тежелуі
Науқастың өкпесінің желдетулік қызметін тексергенде тыныс шығарудың форсирленген көлемінің 1 секундқа кешігуі, Тиффно индексінің азаюы, өкпенің тіршілік сыйымдылығының қалыпты болуы анықталды. Осы көрсеткіштер тән:
пневмонияға
гидротораксқа
өкпе ателектазына
бронх демікпесіне
фибринозды плевритке
Науқас жөтелгенде түсі сары-қоңыр қақырық, тыныс алғанда кеуде қуысының оң жағында ауырсыну пайда болады, ентігу, қызба байқалады. Ауру қауырт басталды. Өкпенің оң төмен бөлігінің проекциясында аускультация жасағанда ылғал, ірі- және орта көпіршікті сырылдар анықталады. Осы ауру кезінде микроорганизмдердің өкпе тініне енуінің негізгі жолын көрсетіңіз:
инфекцияланған аэрозольдермен дем алу
қан ағысының бойымен инфекцияның таралуы
лимфа ағымымен инфекцияның таралуы
ауызжұтқыншақтан инфекцияланған сөлдің микроаспирациясы
көрші зардапталған ошақтардан инфекцияның таралуы
Науқастың өкпесінің желдетулік қызметін тексергенде минуттық тыныстық көлемнің азаюы, өкпенің тіршілік сыйымдылығының азаюы, өкпенің жалпы көлемінің азаюы, Тиффно индексінің қалыпты болуы анықталды. Бұл көрсеткіштер тән:
бронх өспелеріне
өкпе эмфиземасына
обструктивті бронхитке
бөліктік пневмонияға
бронх демікпесіне
Пациент П., 58 жаста, спирографиялық зерттеу жүргізілген. Зерттеу нәтижелері – өкпенің тіршіліктік сиымдылығы қажетті деңгейден 45%, алғашқы секундтағы форсирленлен дем шығару көлемі қажетті деңгейден 40%, Тиффно индексі 50%, бұл дәлелдейді:
вентиляция бұзылысының аралас типін
вентиляция бұзылысының обструкциялық типін
вентиляция бұзылысының ре
Өкпенің альвеолаішілік ісінуі тыныс жеткіліксіздігінің осы түрі дамуына әкелуі мүмкін (патогенезі бойынша):
орталықты туындаған
перфузиялық
обструкциялық
диффузиялық
нервтік-бұлшықеттік
Тежеуші афферентті импульсацияға байланысты тыныс алу орталығы функциясының тежелуі осы жағдайларда дамиды:
ми ісінуінде
есірткі дәрілердің дозасы асып кеткенде
нерв-бұлшық ет өткізгіштігі бұзылғанда
бас миы бағаналық бөліміне қан құйылғанда
жоғары тыныс жолдарына бөгде заттар түскенде
Біркелкі емес вентиляция және біркелкі емес қанағыс кезінде туындайтын функциялық өлі кеңістік көлемінің ұлғаюы осы жағдайда байқалады:
сатылы Биот тынысында
терең, сирек тыныста
стеноздық тыныста
гаспинг-тынысында
апноэ кезінде
Жоғары тыныс жолдары тарылғанда (дифтерия, көмей ісінуі) тыныс алудың осы түрі жиі дамиды:
Биот
агониялық
стеноздық тыныс
Грокк-Фругони
Чейн-Стокс
Тыныс орталығының бас миы қыртысымен байланысы бұзылғанда байқалады://
Биот тынысының пайда болуы
тыныстық автоматизмнің жойылуы
Чейн-Стокс тынысының пайда болуы
тыныс қимылдары амплитудасының төмендеуі
тынысты ерікті бақылаудың бұзылуы
Өкпенің қалдық көлемінің ұлғаюы, өкпенің жалпы көлемінің қалыпты болуы, өкпенің тіршілік сыйымдылығының форсирленген көлемінің азаюы, Тиффно индексінің азаюы тыныс жеткіліксіздігінің осы түріне тән://
диффузиялық түріне
обструктивті түріне
рестриктивті түріне
перфузиялық түріне
орталықты түріне
Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруының эмфизематозды және бронхиттік типтеріне тән жалпы белгілерді атаңыз://
ентігу
эритроцитоз
жүктемеге толеранттылықтың жоғарылауы
іріңді қақырықпен созылмалы жөтел
бронходилататорларға оң реакция
58 жастағы науқаста семірудің IV дәрежесі. Тез шаршағыштыққа, ұйқышылдыққа, бірден көзі ілініп кеткенде қорылдауына, тыныштық жағдайда ентігуге шағымданды. ӨТК азайған, ФӨТС1 азайған, Тифно индексі - 85%.Семіру кезінде тыныстың бұзылуын осымен түсіндіруге болады://
диафрагма қимылының азаюымен
омыртқаның көкірек бөліміндегі кифоздың кішіреюімен
инспираторлық жағдайда көкірек куысының фиксациясымен
төстің қимылының күшеюімен
енжар тыныс шығарудың күшеюіме
Бронх демікпесінің ұстамасынан созылмалы обструкциялық ауру кезіндегі тұншығу ұстамасының негізгі айырмашылығын атаңыз:
тұншығудың ауырлық деңгейі
тұншығудың экспираторлық болуы
тұншығу ұстамасының толығымен қайтымды болуы
дем шығарғанда ұсақ бронхтардың жабысуы
бронхтың сілемейлі қабатының ісінуі
Респираторлық дистресс-синдромның салдарынан шетінеген шала туған нәрестенің өкпе тінін зерттегенде анықталады:
альвеолалардың фиброзы
өкпе құрылымы қалыпты болуы
өкпенің шамадан тым көп ауалануы
альвеолалардың нейтрофильдермен инфильтрациялануы
альвеола мембранасының гиалинозы және альвеолалардың бүрісуі
Біріншілік ателектаздар салдарынан, өкпенің интерстициялық ісінуінен нәрестеде жіті тыныс жеткіліксіздігі дамыған. Сонымен бірге гиалиндік мембраналар пайда болған. Олардың негізінде келесі өзгерістер жатыр:
газдар диффузиясының бұзылыстары
өкпелік артериялық гипертензия
сурфактант тапшылығы немесе белсенділігінің төмендеуі
альвеолалардың беткей тартылысының өсуі
бронхтар өткізгіштігінің бұзылуы
18 жыл бойы шахтада жұмыс істеген науқаста эмфизема белгілері пайда болған. Тексергенде өкпенің қалдық көлемі, өкпенің жалпы көлемі ұлғайған, өкпенің тіршілік сыйымдылығы, дем алудағы РО және дем шығару кезіндегі РО азайған. Осы спирометрия көрсеткіштері тән:
өкпе тіні созымдылығы мен серпімдігінің бұзылуына
тыныс жолдарының өткізгіштігінің қиындауына
өкпенің диффузиялық қабілетінің бұзылуына
тыныс амплитудасының төмендеуіне
тыныс орталығының тежелуіне
Зерттеу барысында науқаста өкпе тінінің аса ауалануы, тамырлық арнаның сиреп кетуі, буллалар, өкпенің тіршіліктік сыйымдылығының азаюы, өкпенің жалпы сыйымдылығының және өкпенің қалдық көлемінің өсуі байқалды. Бұндай көрсеткіштер осы дамыған жағдайға тән:
пневмонияға
гидротораксқа
бронхиалық демікпеге
өкпе эмфиземасына
құрғақ плевритке
Гипофиздің алдыңғы бөлімінің парциальдық гипофункциясы кезінде дамиды:
микседема, гипогонадизм
акромегалия, Базедов ауруы
артериялық гипотензия, қантты диабет
Аддисон ауруы, Иценко-Кушинг ауруы
Кон синдромы, адреногенитальды синдром
Науқас 15 жаста, инсулин препаратын тұрақты түрде қабылдайды. Науқастағы ауру дамуының негізінде жатыр:
контринсулярлы гормондардың гиперпродукциясы
салыстырмалы инсулиндік жеткіліксіздік
абсолютті инсулиндік жеткіліксіздік
инсулиназа белсенділігінің жоғарлауы
инсулиндік рецепторлардың блокадасы
Науқас, 62 жаста, жалпы әлсіздікке, басының айналуына, көз алдында «шіркей» ұшып жүрген тәрізді сезінуге, аузының құрғауына, шөлдеуге (тәулігіне 3 литрге дейін су ішеді), зәр шығарудың жиілеуіне (түнгі уақытта 4-5 рет) шағымданады. Науқаста семіздік және артериялық гипертензия байқалады. Қан сарысуындағы глюкоза – 12,5 ммоль/л, зәрде глюкоза +++. Осы ауру дамуының негізінде жатыр:
инсулинрезистенттілік
глюкагонның өндірілуінің азаюы
Лангерганс аралшықтардағы бета-жасушаларының зақымдануы
инсулин тіндеріне сезімталдығының жоғарлауы
миоциттерге және адипоциттерге глюкозаның тасымалдануы жоғарлауы
Қантты диабет кезіндегі глюкозауыттық әсері осылай көрінеді:
айқын глюкозуриямен
қандағы глюкоза деңгейінің тәулік бойы бірден өзгеруімен
глюкозаның тотығуынан бос радикалдардың пайда болуымен
постпрандиальдық гипергликемиямен
инсулинорезистенттілікпен
Кетоацидоздық команың клинико-лабораторлық ең жиі көрінісіне жатады:
қанда рН 7,58, гаспинг тынысы
С-пептидтің деңгейі 7,1нг/мл-ден жоғары, апнейстикалық тыныс
қан плазмасында глюкозаның деңгейі 30 ммоль/л, ауыздан ацетонның иісі шығады
қан плазмасында глюкозаның деңгейі 50 ммоль/л-ден көп, Биот тынысы
қан плазмасының осмолярлығы 350-400 мосмоль/л-ден жоғары, Куссмауль тынысы
Қантты диабеттің 2 типімен ауыратын науқаста гиперосмолярлы кома кезіндегі кетоздың болмауы немен түсіндіріледі:
липолиздің күшеюімен
айқын ацидозбен
инсулиннің эндогендік сөлденістің сақталуымен
контринсулярлы гормондар мөлшерінің көбеюімен
атерогенді липопротеидтердің құрамының жоғарлауымен
Конн синдромына тән://
ісіңулер, олигурия
метаболизмдік кетоацидоз
гипонатриемия және гиперкалиемия
артериалық қан қысымының төмендеуі
салдануға дейін туындайтын бұлшықет тонусының әлсіреуі
Науқаста бүйрекүстібездің қыртысты аймағындағы гормондардың бірінің гиперпродукциясы байқалған. Объективті: семіздік, бетінің ай тәрізді болуы, гирсутизм, стриялар, артериялық гипертензия, қантты диабет. Осы гормонды ұзақ уақыт бойы қабылдау немесе оның гиперпродукциясы туындатады://
гипогликемияны
сүйектердің оссификациясының төмендеуін
жүйке жүйесінің қозымдылығының төмендеуін
оң азоттық балансқа
өнімдік қабыну
