WorksheetsПАТФИЗ
Total questions: 70
Worksheet time: 35mins
Этиология ғылымының дұрыс анықтамасы:
ауру туындататын себеп пен жағдайды зерттейді
аурудың даму тетіктерін және соңын зерттейді;
ауру организмінің тіршілік әрекетін зерттейді;
аурудың жіктелуін талдайды;
ауруды емдеу және алдын алу негіздерін зерттейді.
Ауру пайда болу үшін қажет:
ауру туындататын жағдайлар жиынтығы
ауру дамуына ықпал ететін себептік ықпалдар мен жағдайлар жиынтығы;
бірнеше себептік ықпалдар;
тек бір себептік фактор;
дерттік конституция және тұқым қуалаушылық.
Аурудың себебі – бұл ықпал:
аурудың пайда болуына әсерін тигізетін;
белгілі жағдайда аурудың пайда болуына әсер ететін;
емдеу тәсілін анықтайтын
ауру қоздырғыштарының негізгі қасиеттерін өзгертетін;
аурудың ағымы мен ақырына әсер ететін.
Себептік факторға міндетті түрде қажет:
ағзамен қарым қатынас
белгілі жағдайда әсер ету;
алмастырмалылық;
организмге ұзақ мерзімде әсерін тигізу;
ерекше өзіне тән әсер ету
Аурудың механикалық себептеріне жатады: 1
температура;
электр тогы;
иондайтын сәулелер;
соққы
бактериялар.
Аурудың механикалық себептеріне жатады:
ультра күлгін сәулелері;
үдемелі жылдамдық;
сығылу;
барометрлік қысым;
бактериялар.
Аурудың физикалық себептеріне жатады:
қышқылдар;
вирустар;
созылу;
стрестік ықпалдар.
иондайтын сәулелер;
Аурудың физикалық себептеріне жатады:
гельминттер;
ауыр металдардың тұздары
сығылу
лазер сәулелері;
жарылу.
Аурудың химиялық себептеріне жатады:
рентген сәулесі
негіздер;
үдемелі жылдамдық
атмосфералық қысым
шу.
Аурудың биологиялық себептеріне жатады:
атмосфералық қысым
негіздер
соққы;
электр тогы;
вирустар .
Аурудың биологиялық себептеріне жатады:
инфрақызыл сәулелер
ультра күлгін сәулелер;
улы жәндіктердің шағуы
қысылу;
температура
Аурудың биологиялық себептеріне жатады:
ультра дыбыс;
температура;
қарапайымдылар
электр тоғы;
жарақат
.Әлеуметтік себептерге жатады:
індеттер мен ашаршылық;
қышқылдар және негіздер;
вирустар мен бактериялар;
соққы және сығылу;
қоршаған ортадағы жоғары және төмен температуралар.
Ятрогенді ауруларды шақырады:
экстремалды ықпалдардың әсері
науқастың теріс тәртібі;
медицина қызметкерлерінің моральді деонтологиялық қызметін бұзуы
өндірістегі қолайсыз жағдайлар;
экологиялық ықпалдар.
Ятрогенді ауруларды шақырады:
) организмге қоршаған ортаның зиянды ықпалдарының әсері;
науқастың емдік тәртіпті сақтамауы (бұзуы);
емдік және диагностикалық шараларды жасау;
дұрыс тамақтанбау;
зорығу
8.Аурудың ішкі себептеріне жатады:
жынысы;
) бойы;
) дерттік тұқым қуалаушылық;
жас шамасы;
конституциясы.
Жағдай дегеніміз бұл:
өздігінен ауру тудыра алмайтын, бірақ ауру пайда болуына ықпал ететін фактор;
аурудың ағымына әсер ететін фактор
аурудың ақырын анықтайды;
ауруға ерекше, өзіне тән қаксиетін беретін фактор
ауру пайда болуының негізін қалаушы фактор
Төмендегі осы ықпалдар әсер еткенде ауру пайда болуына жағдайдың маңызы ептеп қана әсер етеді:
төтенше ықпалдар;
сыртқы ортаның кез келген ықпалдары;
индифферентті ықпалдар;
полbэтиологиялық дерттік ықпалдар;
ятрогендік ықпалдар.
Ауру дамуына ықпал ететін сыртқы жағдайларды атаңыз:
дұрыс тамақтанбау;
кәрілік;
тұқым қуалауға бейімділік
дерттік конституцияжоғарғы нерв қызметінің типтері.
жоғарғы нерв қызметінің типтері.
Ауру дамуна ықпал ететін ішкі жағдайларды атаңыз:
дұрыс тамақтанбак;
балалық шақ
тұрмыстық жағдайдың нашарлығы;
сыртқы ортаның теріс әсері
кәсіби зияндықтар.
Ауру дамуына әсер ететін ішкі жағдайларды атаңыз:
дерттік конституция;
дұрыс тамақтанбау;
зорығу
невроздық күй;
әсіби залал.
Этиотропты терапия – бұл мыналарға бағытталған емдік шаралар:
организм реактивтілігін жоғарылатуға;
ауру туындататын себептің организмге әсерін алдын алуға;
) себептік фактордың организмге ұзақ және қарқынды әсерін азайту немесе жоюға;
организмдегі адаптивті көріністерді белсендіруге;
зақымдау тетіктерінің әсерін төмендетуге немесе тоқтатуға.
Этиотропты препараттарға жатады:
вакцианалар;
дезинуыттық дәрілер;
қабынуға қарсы препараттар;
қызуды басатын препараттар;
антибактериалды дәрілер .
Этиотропты препараттарға жатады:
антигистаминді препараттар
антиоксиданттар;
ісікке қарсы дәрілер;
вирустарға қарсы препараттар
антигипоксиялық дәрілер.
Этиотропты алдын алу
организмге оның қорғаныстық қасиетін күшейту үшін әсер ету;
организмді себептік ықпалдармен қатынастан сақтандыру;
дәрілермен қоздырғыштың дерт туындататын қасиетін бәсеңдету;
гомеостаз бұзылыстарын қалыпқа келтіруге арналған, кешенді шаралар;
организмнің спецификалық реактивтілігін жоғарылатуға арналған түрлі әрекеттердің жиынтығы
.Өндірісте техника қауіпсіздігін сақтау шаралары, емнің келесі түріне жатады:
этиотропты емге;
этиотропты алдын алуға;
патогенездік емге;
патогенездік алдын алуға
симптоматикалық емге.
Монокаузализм – бұл этиологияның бағыты. Ұйғарымы бойынша – организмге келесі ықпалдар әсер еткенде ауру пайда болады:
тек бір себеп;
қолайлы жағдайлар;
экстремалды ықпалдар;
белгілі жағдайдағы себептік ықпалдар;
полиэтиологиялық фактор.
Кондиционализм – ұйғарымы бойынша организмге келесі ықпал әсер еткенде ауру пайда болады:
тек бір себеп
белгілі жағдайлар мен себептік ықпалдар біріккенде;
түрлі жағдайлардың жиынтығы;
экстремалды ықпалдар;
сыртқы ортаның қолайсыз ықпалдары.
.Гипотермия дамуының ең жиі тегершігі:
қалыпты жылу өндіру кезінде жылу шығарудың күшеюі;
жылe өндірудің төмендеуі;
жылу шығару жоғарылағанда, жылу өндірудің төмендеуі;
жылу шығару күшейгенде, жылу өндірудің жоғарылауы;
қалыпты жылу өндіруде жылу шығарудың төмендеуі.
Гипотермияның орын толтыру сатысында жылу шығарудың азаюы байланысты:
перифериялық тамырлардың босаңсуымен
тер бөлудің азаюымен;
термореттегіш бұлшықет дірілімен
тыныс алу жиілігі жоғарылуымен;
тотығу мен фосфорилдену үрдістерінің күшеюімен.
Гипотермияның орын толтыру сатысында дене температурасының қалыпты болуы байланысты:
жылу өндіру жоғарылау, ал жылу шығаруы төмендеуіне
жылу өндіру азайып жылу шығарудың артуына;
жылу өндірудің де жылу шығарудың да төмендеуіне;
жылу өндірудің де жылу шығарудың да жоғарылуына;
термоорнықтырушы нүкте қызметінің жаңа деңгейге ауысуына.
Жиырылу арқылы термогенездің мәнінде жылу пайда болуының жоғарылауы жатыр – ол байланысты:
тотығу – тотықсыздану үрдістерінің жоғарылауына;
) бұлшықеттердің жиырылуы мен тонусының күшеюіне
гликогенолиздің артуына;
физикалық термореттеу үрдістерінің бұзылуына;
тотығу және фосфорилдену үрдістерінің ажырауына.
Жиырылусыз өтетін термогенездің мәнінде жылу пайда болуының жоғарылауы жатыр – ол байланысты:
) тотығу – тотықсыздану үрдістерінің белсендірілуіне
бұлшықеттердің жиырылуы мен тонусының күшеюіне;
тері тамырларының босаңсуына;
терлеу азаюына;
перспирация үрдістерінің жоғарылауы.
.Гипотермияның декомпенсациялық сатысында болатын жағдайды көрсетіңіз:
дене температурасы төмендеуді;
бұлшықет дірілі пайда болады;
тері тамырлары жиырылады;
алмасу үрдістері күшейеді;
оттегіні пайдалану артады.
Гипотермияның декомпенсациялық сатысында болатын жағдайды көрсетіңіз:
орталық нерв жүйесінің қызметін нашарлайды ;
дене температурасы қалыпқа келеді
бауырда гликогеннің ыдырауы күшейеді;
жылуды шығару артады;
оттегіні пайдалану көбейеді.
.Гипотермиялық жағдайда:
) инфекцияларға организмнің төзімділігі жоғарылайды;
оттегі жетіспеушілікке сезімталдық күшейеді;
алмасу үрдістері артады
миокардта инфарк даму жеңілдейді;
уыттануға төзімділік төмендейді.
Суық тиіп ауырғандағы салқындау болып саналады:
себеп;
жағдай
себеп және жағдай
қауіп қатер факторы
ауру дамуын іске қосатын бастапқы тетік.
Суық тигізіп ауырғанда іске қосылатын бастапқы тетікті көрсетіңіз
тамыр қимылдатқыш рефлекстер
физикалық термореттеу тетіктерінің бұзылыстары;
жоғары тыныс жолдарына микроорганизмдердің енуі;
гуморальды иммунитет белсенділігің төмендеуі
иммундық жетіспеушілік.
Суық тигендегі бейімделу әсерленісін анықтаңыз:
тыныс алудың жиілеуі;
бұлшықет тонусының төмендеуі;
шеткі тамырлардың босаңсуы
діріл
тотықтық фосфорилдену үрдістерінің тежелуі
Тоңып қалуға ықпал етеді:
семіздік;
мас болғанда
гиретиреоз
орталық нерв жүйесінің қозуы;
гипертермия.
.Гибернация – бұл:
дене температурасының жасанды түрде төмендеуі
ағзаның жедел ысуы
жоғары қысымда оттегімен демалу
індерде газдардың ерігіштігінің баяулауы;
ультрадыбыс толқындарының әсерінен жасушалардың жарылуы.
Гипертермия кезінде физикалық термореттеу тегершігі жоғарылау шегінде екенінің көрінісі:
тері тамырларының босаңсуы ;
тыныс алудың баяулауы;
) бұлшықет дірілі пайда болуы
«қаз» терінің пайда болуы;
тершеңдіктің басылуы.
Гипертермия кезінде тердің аса көп бөлінуі осындай үрдіске әкелуі мүмкін:
сусыздануға және электролит алмасуының бұзылуына
зат алмасудың күшеюіне;
гипероксияға;
жылулық соққы дамуына
инфекцичлық асқынуларждың дамуына.
.Гипертермияның компенсациялық сатысында температураның қалыпты болуы байланысты:
жылу өндіру жоғарылап жылу шығарудың төмендеуіне;
жылу шығарудың кенеттен жоғарылауына
жылу өндіру мен жылу шығарудың азаюына
) кенеттен жылу өндіру артып жылу шығарудың біркелкі көтерілуінен;.
химиялық термореттеу тетіктерінің белсендірілуіне.
Гипертермияның декомпенсациялық көрінісін атаңыз:
қалтырау;
бұлшықет дірілі
жылудың шығарылуы шамалы;
) қан тұтқырлығының төмендеуі;
дене температурасының жоғарылауы
Гипертермия кезіндегі тердің аса көп бөлінуінің теріс салдары
сусуздану;
ісінулер пайда болады;
қан тұтқырлығы төмендейді;
қан тұтқырлығының төмендеуі
дене температурасының жоғарылауы .
Гипертермия кезіндегі тердің аса көп бөлінуінің теріс салдары:
сусуздану
ісінулер пайда болады;
қан тұтқырлығы төмендейді
гипероксия;
дене температурасының жоғарылауы .
Дененің жедел ысуы, дене температурасының 42 градусқа дейін және одан да көп градусқа тез жоғарылауы қалай аталады?
күн өтіп кету;
жылулық соққы
гипертермия;
қызба;
күйік ауруы
Күн өтіп кетуі қалай дамиды:
организмге қоршаған ортаның жоғары иемпературасы әсер еткенде
күн сәулелерінің бүкіл организмге әсерінен
жалаң басқа күн сәулелерінің әсер етуі;
рнайы дене температурасын жоғарылатын физикалық әсерлерден;
организмге күн сәулесінің ультракүлгін спектрлерінің әсерлерінен.
Жоғарғы температураның жергілікті әсерін сипаттаңыз:
қызу
жылулық соққы
күн тию
күйік
гипетермия.
Терінің қызаруы «эритема» күйіктің келесі сатысына тән:
1
2 сатысына;
3 а сатысына
3 в сатысына
4 сатысына.
8.Күйік кезінде терінің жедел эксудативті қабынуы, күлдіреуі, соңынан эпидермистің түсуі келесі сатыға тән:
1 сатыға
2 сатыға
3 а
3 в
4
Күйіктің 3 а сатысының белгілері:
терінің қызаруы;
күлдіреуі;
терінің мальпигиев қабатының толық немесе жартылай некрозға ұшырауы ;
терінің барлық қабатының некроздануы;
терінің және төменгі тіндердің некрозы.
Күйіктің 3 в сатысының белгілері:
терінің қызаруы
күлдіреуі;
терінің мальпигиев қабатының толық немесе жартылай некрозға ұшырауы
терінің барлық қабатының некроздануы
терінің және төменгі тіндердің некрозы.
Күйіктің 4 сатысының белгілері:
терінің қызаруы;
күлдіреуі
терінің малпигиев қабатының толық немесе жартылай некрозға ұшырауы;
терінің барлық қабатының некроздануы;
терінің және төменгі тіндердің некрозы
Күйіктің шок дамуының негізін көрсетіңіз:
гипергидратация;
иммундық әсерленістер;
ауру ықпалдарымен ОЖЖ шамадан тыс аферентті импульсациялары
Ақуыз алмасуының бұзылыстары
инфекциялары
Күйіктік ауру кезінде организмнің сусыздануы байланысты:
күйіктік токсиндердің көп мөлшерде құралуына;
жүйке орталықтарының әлсіреуіне;
мононуклеорларды фаноциттендіру жүйесі қызметінің бұзылуына;
зақымданған ошақтағы тамырлар қабырғасы өткізгіштігінің кенеттен күшеюіне;
тіннің тыныстық ферменттерінің белсенділігінің төмендеуіне.
Күйік кезіндегі гиперкалийемияның уыттық әсерін көрсетіңіз:
1) миокардтың белсенді жиырылуының және жүрек автоматизмінің бұзылыстары;
тамырлар қабырғаларының өкізгіштігінің күшеюі;
тіннің тынысытық ферменттерінің белсенділігі жоғарылайды;
қанның реологиялық қасиетінің өзгеруі;
Ақуызтардың денатурациялануы.
Күйіктік антигендер себеп болады:
сусыздануға;
септикотоксимияға;
уыттануларға;
күйіктік әлсіреуге.
аутоиммунизацияға;
Адам осы кезде төменгі атмосфералық қысымның әсерін сезеді:
суға сүнгігенде;
кессондық жұмыстарды атқарғанда;
су асты жұмыстарын жүргізгенде;
тауға көтерілгенде
гипербариялық оксигенация сиянсын алғанда.
Атмосфералық қысымның төмендеуімен байланысты кешенді көріністерді атаңыз:
сатурация;
десатурация;
гипероксия;
деконпрессиялық синдром
тау ауруы
Гипербария кезіндегі дерттік өзгерістердің себебін көрсетіңіз:
атмосфералық қысымның және ауадағы оттегінің парциалдық қысымының төмендеуі
атмосфералық қысым төмендеп ауадағы оттегінің парциалдық қысымының жоғарылауы;
атмосфералық қысымның және ауадағы көмірқышқыл газының парциалдық қысымының төмендеуі;
атмосфералық қысым төмендеп, ультракүлгін сәулелерінің әсерінің күшеюі;
атмосфералық қысым төмендеп, инфрақызыл сәулелерінің әсерінің күшеюі.
Гипобарияға өзгерістер тән:
) альвеолалық ауада оттегенің парциалдық қысымы төмен
aльвеолалық ауада көмірқышқыл газының парциалдық қысымы төмен;
артериалдық қандағы оттегінің парциалдық қысымы жоғары;
қанның оттегілік сыйымдылығы жоғары;
альвеолалық ауада инертті газдардың парциалдық қысымы жоғары.
Декомпрессиялық симптомдар немен байланысты болуы мүмкін:
1) сұйық ортада газщдардың ерігіштігі жоғарылауымен;
жүйке тіндерінде азоттың ергіштігі жоғарылауымен;
ұйықтардың қайнау нүктесінің жоғарылауымен;
тіндерде еріген азоттың газ тәріздес күйге өтуі
дене қуыстарында газдардың сығылуы.
Тау және биіктік ауруларында болатын өзгерістердің себебін атаңыз:
ауадағы рСО2 жоғарылауымен;
ауадағы рО2 жоғарылауымен
ауадағы рN2 төмендеуі
ауадағы рО2 төмендеуі
ауадағы рН төмендеуі.
Тау және биіктік ауруларындағы декомпрессиялық симптомдарды атаңыз:
құлақ ішіндегі дабыл жарғағы қысылғандықтан құлақ ауруы;
бараметрлік қысымның жоғарылауынан өкпе альвиолалары жарылады
маңдай қуысатры ауадан ұлғайып ауру сезімін тудырады;
) ішектердегі ауаның сығылуынан іш ауруы пайда болады;
газдардың сатурациясы ойлау қабілетін нашарлатады және депрассия дамуына ықпал етеді.
.Тау ауруы патогенезінің жетіспейтін бөлігін жазыңыз: Ауадағы рО2 төмендеуі қандағы рО2 төмендеуі каротидті синус тамырларының хеморецепторларының тітіркенуі ? тыныс алу және жүрек жиырылуының жиілігі төмендеуі:
тамыр қозғалтқыш және тыныс орталықтарының рефлекторлы түрде ынталандыру;
қыртыс және қыртыс асты орталықтарының тежейтін әсерін күшейтуі;
көмірқышқыл газының қысымының төмендеуі;
газдық алкалоз;
тіндік эмфизема.
Тау ауруы кезінде дамитын газдық алкалоз және гипокапния мынаның әсері:
тіндерде СО2 пайда болуының жоғарылауының
гипервентиляцияның;
)гипоксияның;
сатурацияның;
десатурацияның.
0.Тау ауруындағы тыныс алудың тоқтауының себебін көрсетіңіз:
гипокапния және газды алкалозгипокапния және газды ацидоз;
гипокапния және газды ацидоз;
гиперкапния және гипероксия;
гиперкапния және гипоксия;
нормокапния және газды алкалоз.
Гипербарияның компрессиялық көрінісін атаңыз:
құлақ ішіндегі дабыл жарғақ қысылғандықтан құлақ ауырады;
организмдегі сұйық ортаныңосынауы;
ауа қысымы қосымша қуытарда жоғарылағандықтан ауру сезімі пайда болады
ішектерде ауа ұлғайғандықтан іш ауырады;
газдық эмболия.
