NEW
Font size
WorksheetsThực hành tiếng việt: Nói mỉa và nghịch ngữ
Total questions: 40
Worksheet time: 14mins
Đoạn trích dưới đây (trích từ Số đỏ của Vũ Trọng Phụng) đã sử dụng biện pháp nói mỉa:
“Thành phố này chỉ toàn là nơi của những kẻ giả tạo, nơi mà lời nói đều được khoe khoang chứ chẳng có chút chân thành.”
Biện pháp “nói mỉa” trong đoạn trích trên nhằm mục đích:
Ca ngợi vẻ đẹp và sự hiện đại của thành phố
Phê phán thái độ giả tạo, hư cấu của xã hội
Khen ngợi những phẩm chất của con người thành phố
Thể hiện niềm tự hào về truyền thống văn hóa
Đoạn trích:
“Người ta hay nói rằng ‘Thành công của anh chỉ toàn nhờ may mắn’, nhưng anh mỉa mai đáp: ‘May mắn à, thì chẳng khác gì những điều bình thường của kẻ không có duyên’.” (Số Đỏ - Vũ Trọng Phụng)
Lời nói mỉa của nhân vật trong đoạn trích trên nhằm mục đích:
Tán dương tài năng và vận may của bản thân
Phản bác lời nhận xét cho rằng thành công chỉ là do may mắn
Thể hiện sự tự ti về khả năng của mình
Kêu gọi sự chia sẻ và cảm thông từ xã hội
Cho đoạn trích sau: “Lão Hạc buồn bã mỉa mai: ‘Đời người chẳng khác gì cái trại; đến đây chỉ để chứng kiến sự thay đổi không mấy ý nghĩa của định mệnh.’”. Biện pháp “nói mỉa” của Lão Hạc trong đoạn trên nhằm bộc lộ điều gì?
Nỗi thất vọng trước số phận bất công của mình
Sự hài hước trong hoàn cảnh nghèo khó
Niềm tin vào sự thay đổi của xã hội
Cảm giác tự hào về quá khứ đã qua
Cho đoạn trích sau: “Khi nghe những lời ca ngợi thái quá, nhân vật châm biếm nói: ‘Ồ, thật là anh hùng! Chỉ có thể so sánh với những vị vua hư danh thôi!’” (Số Đỏ - Vũ Trọng Phụng). Mục đích của lời nói mỉa trong đoạn trích là:
Khen ngợi một cách chân thành
Phản bác lời khen quá đỗi thiếu thực chất của người khác
Thể hiện niềm tự hào về bản thân
Dẫn dắt người nghe hướng đến suy ngẫm về lịch sử
Cho đoạn trích sau: “Khi nghe những lời hứa hẹn vụng về, Lão Hạc mỉa mai: ‘Hứa cho đến tận trời đất cũng chẳng đổi được vị đắng của cuộc đời người nghèo!’”. Hành động “nói mỉa” của Lão Hạc trong đoạn trên nhằm thể hiện:
Sự tin tưởng vào lời hứa của người khác
Nỗi thất vọng và châm biếm sự hão huyết, rỗng tuếch của lời hứa
Niềm lạc quan về tương lai
Sự hài lòng với cuộc sống hiện tại
Trong văn học Việt Nam, biện pháp “nói mỉa” thường được tác giả sử dụng để:
Tạo ra hiệu ứng hài hước nhẹ nhàng, giải trí cho độc giả
Thể hiện sự tôn trọng và trân trọng những giá trị truyền thống
Châm biếm những mặt trái của xã hội và phản ánh tâm trạng bất mãn của nhân vật
Ca ngợi những phẩm chất cao đẹp của con người
Cho đoạn trích: “Chí Phèo cười khẩy: ‘Tôi chẳng khác gì kẻ nô lệ của số phận, được mệnh lệnh bởi những bàn tay vô hình – mà chẳng ai có thể cứu vãn được số phận này!’”. Lời nói mỉa của nhân vật Chí Phèo phản ánh điều gì?
Niềm tự hào về bản thân dù hoàn cảnh khắc nghiệt
Lòng kiêu hãnh và tự tin vào tương lai
Sự hài hước trong cách đối mặt với nghịch cảnh
Sự chấp nhận bi quan về số mệnh do hoàn cảnh xã hội đè nén
Cho đoạn trích: “Khi bọn sâu bọ khoác lên mình vẻ quý phái, Dế Mèn cười mỉa: ‘Quý phái à? Chỉ là lớp vỏ bọc bề ngoài, bên trong chẳng chứa đựng gì ngoài những lời khoe khoang!’”. Tác dụng của lời nói mỉa này là:
Phản ánh sự thật phũ phàng về thế giới côn trùng
Ca ngợi vẻ đẹp tinh tế của các nhân vật
Châm biếm những giá trị giả tạo và hão huyết trong cuộc sống
Kêu gọi sự đoàn kết giữa các loài
Khi ai đó ca ngợi vẻ bề ngoài của nhân vật, Kiều mỉa: "Nhan sắc chẳng hơn một lớp bọc tạm bợ của định mệnh – đẹp chừng chỉ để che giấu những nỗi trắc trở bên trong" (Truyện Kiều). Ý nghĩa của lời nói mỉa này là:
Phản ánh quan điểm bi quan về giá trị của nhan sắc trong số phận
Thể hiện niềm tự hào về vẻ đẹp bề ngoài
Khen ngợi sự rạng ngời của tài năng
Chỉ trích sự phù phiếm trong lời ca ngợi
Cho câu sau: Khi chứng kiến những kẻ khoác lên mình danh nghĩa ‘đạo đức’ nhưng tâm hồn lại rác rưởi, Lục Vân Tiên mỉa: "Đạo đức ư? Chỉ là lớp vỏ mỏng manh che đậy tấm mặt giả tạo!" (Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu). Lời nói mỉa ở đây nhằm:
Khen ngợi sự trung thực của nhân vật đối diện
Thể hiện lòng thương cảm đối với con người yếu đuối
Tán dương sự kiên định của niềm tin
Phê phán sự giả tạo và hư hỏng trong đạo đức
Thế nào là biện pháp tu từ nói mỉa?
Trong lời nói xuất hiện những từ, cụm từ vốn thể hiện chiều hướng đánh giá tiêu cực về một đối tượng.
Trong lời nói xuất hiện những từ, cụm từ vốn thể hiện chiều hướng đánh giá tích cực về một đối tượng.
Trong lời nói xuất hiện những từ, cụm từ thể hiện sự thán phục ca ngợi về một đối tượng.
Trong lời nói xuất hiện những từ, cụm từ nói giảm nói tránh về các đối tượng.
Dấu hiệu nhận biết biện pháp nói mỉa là:
Có sự xuất hiện của các từ ngữ đánh giá tiêu cực
Có sự xuất hiện của các yếu tố nhại, các từ ngữ đánh giá tiêu cực về một đối tượng, sự pha trộn giữ kiểu nói lịch sự và nói quá.
Có sự pha trộn đáng ngờ giữa kiểu nói lịch sự và nói quá.
Có sự xuất hiện của yếu tố nhại.
Tác dụng chính của biện pháp “nói mỉa” trong các tác phẩm văn học là:
Ca ngợi, tán dương đối tượng một cách chân thành.
Tạo ra không khí vui vẻ, hài hước mà không có ý phản kháng.
Thể hiện sự trung thực và chân thực của cảm xúc nhân vật.
Châm biếm, phê phán đối tượng qua lời nói có hàm ý trái ngược với nghĩa đen.
Trong tác phẩm văn học, tác dụng của “nói mỉa” góp phần:
Kích thích độc giả suy nghĩ, tự đặt câu hỏi và phản biện đối với những bất công xã hội.
Khuyến khích người đọc đồng cảm với quan điểm tích cực của tác giả.
Làm cho ngôn từ trở nên trang trọng và nghiêm túc hơn.
Tạo nên một phong cách trữ tình, lãng mạn cho tác phẩm.
Việc sử dụng “nói mỉa” trong văn học thường mang lại hiệu quả về mặt:
Gây cười, nhưng đồng thời chứa đựng thông điệp phản biện xã hội sâu sắc.
Làm dịu cảm xúc, tạo ra bầu không khí an ủi cho người đọc.
Tăng cường sự tôn kính đối với các giá trị truyền thống.
Đảm bảo rằng độc giả luôn đồng thuận với quan điểm của tác giả.
Trong các tình huống sau, tình huống nào có thể là biểu hiện của biện pháp nói mỉa?
Một người bạn chúc mừng bạn vì đạt điểm cao trong kỳ thi, nói rằng: "Bạn giỏi quá!"
Một giáo viên khen ngợi học sinh của mình vì đạt thành tích tốt.
Một người thấy ai đó lười biếng nhưng lại nói: “Chăm chỉ quá nhỉ, chắc mai nhận bằng khen luôn đấy!”
Một nhà văn ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên bằng những lời lẽ chân thành.
Xác định nghịch ngữ trong câu sau: Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống đấy, lên xe hơi.
Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn
Nhẩy xuống đấy
Nó giơ quả đấm chào loài người
Lên xe hơi.
Dấu hiệu nhận biết của nghịch ngữ là gì?
Sự xuất hiện của nhiều từ mang nghĩa đối chọi nhau.
Có cụm từ mang tính chất của một phụ chu khác thường đối với đối tượng được đề cập trước đó.
Có sự kết hợp dường như là phi lí giữa các từ mang nghĩa đối chọi ngay trong một cụm từ, cùng với đó là sự xuất hiện của một phụ chú khác thường đối với đối tượng được đề cập trước đó.
Sự xuất hiện của các từ ngữ có tính chất mỉa mai cao.
Ở các tác phẩm văn nghịch ngữ có thể xuất hiện ở:
Nhan đề
Tên một số chương mục.
Chỉ có ở nhan đề và chương mục.
Bất kì đâu trong tác phẩm.
Hãy tìm nhan đề có sự xuất hiện của nghịch ngữ?
Tức nước vỡ bờ.
Hạnh phúc của một hạnh phúc.
Một bữa no.
Những trò lố hay là Ve-ren và Phan Bội Châu
Dấu hiệu nhận biết nghịch ngữ trong câu sau: Ông hứa thế, giả thử cứ cho rằng ột vị Toàn quyền Đông Dương mà lại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao?
Sự xuất hiện của cụm từ mang tính chất của một phụ chú khác thường với đối tượng được đề cập.
Có sự kết hợp dường như phi lí giữa các từ mang nghĩa đối chọi ngay trong một cụm từ.
Có sự thay đổi bất ngờ về cách trần thuật.
Có sự pha trộn giữa kiểu nói lịch sự và nói quá
Xác định nghịch ngữ trong câu sau: Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn và quan phủ, quan tỉnh hiệp sức với nhau đưa ông lên ghế nghị viện.
Rồi cơm rượu, bò lợn
Bước đường công danh
Quan phủ, quan tỉnh
Ghế nghị viện
“Người hay tự coi mình là kẻ yếu, nhưng lại mạnh mẽ như núi non.” (Truyện Kiều). Tác dụng của biện pháp nghịch ngữ trong đoạn trích trên là:
Tạo hiệu ứng hài hước nhẹ nhàng
Tán dương phẩm chất của người đối thoại
Làm dịu cảm xúc, tạo sự an ủi cho người nghe
Nhấn mạnh sự tương phản giữa tự nhận và thực tế
“Thương người như thể không thương, yêu người như thể không yêu.” (Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu). Tác dụng của nghịch ngữ trong đoạn trích trên là:
Làm cho lời nói trở nên mơ hồ, khó hiểu
Tạo nên hiệu ứng lặp lại để nhấn mạnh tính nghịch lý của cảm xúc
Tăng tính trữ tình của đoạn văn
Giảm bớt sự châm biếm trong cảm xúc
“Ta làm người cẩn trọng, nhưng lại liều lĩnh khi đối mặt số phận.” (Văn học dân gian). Biện pháp nghịch ngữ trong câu nói trên mang tác dụng:
Tạo ra sự mâu thuẫn nội tâm, khiến người nghe phải suy ngẫm về tính đa diện của con người
Tăng nhịp điệu thơ mượt mà, hài hòa
Làm giảm tính châm biếm của lời nói
Tăng sự hài hước mà không liên quan đến nội dung sâu sắc
Cho đoạn trích: “Chúng ta sống để chết, và chết để sống.” (Cảm hứng từ thơ dân ca). Tác dụng của nghịch ngữ trong đoạn trích này là:
Làm cho ý nghĩa trở nên mơ hồ, gây hoang mang
Thể hiện sự bất lực trước định mệnh
Nhấn mạnh tính chu kỳ, bất diệt của sự sống và cái chết
Ca ngợi những giá trị truyền thống một cách trực tiếp
Cho đoạn trích sau: "Người cười giận vì buồn, và người buồn vì cười.” (Truyện Kiều - Nguyễn Du). Tác dụng của nghịch ngữ trong đoạn trích trên là:
Tạo nên sự lẫn lộn cảm xúc
Khơi gợi sự suy ngẫm về mâu thuẫn nội tâm của con người
Làm cho lời nói trở nên hài hước và giải trí
Tăng cường vẻ đẹp hình thức của ngôn từ
Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du thường sử dụng biện pháp nghịch ngữ để thể hiện sự đối lập giữa vẻ bề ngoài và nội tâm của con người, từ đó khắc họa số phận bi tráng của nhân vật. Điều nào sau đây không phải là tác dụng của nghịch ngữ trong tác phẩm?
Tạo ra hiệu ứng bất ngờ, mở ra góc nhìn đa chiều về con người.
Làm mờ ranh giới giữa hiện thực và mộng mơ trong tâm lý nhân vật.
Khẳng định sự đơn giản và nhất quán trong tâm trạng nhân vật.
Gợi mở mâu thuẫn, phức tạp nội tâm của con người đối với số phận.
Xét về mặt hình thức, việc lặp lại các cấu trúc nghịch ngữ trong một đoạn văn (ví dụ: những câu nói đối lập được xếp theo thứ tự trái ngược) có tác dụng gì sau đây?
Tạo ra nhịp điệu đặc sắc, tăng cường hiệu ứng âm nhạc cho ngôn từ, qua đó làm nổi bật tính mâu thuẫn của tâm trạng.
Làm cho ngôn từ trở nên nhẹ nhàng, đơn điệu, giảm bớt sức nặng của thông điệp.
Đảm bảo thông tin được truyền tải một cách logic, rõ ràng và mạch lạc.
Giảm bớt tính chất triết lý, khiến thông điệp trở nên hời hợt và dễ hiểu.
Khi một tác giả sử dụng nghịch ngữ, điều nào sau đây không phải là một tác dụng của biện pháp này?
Làm nổi bật tính đa diện, mâu thuẫn của sự vật, hiện tượng.
Gây ấn tượng mạnh mẽ về trí tuệ, tính sâu sắc trong cách diễn đạt.
Tạo nên sự mâu thuẫn giữa lời nói và thực tế để độc giả tự đặt câu hỏi.
Làm giảm bớt tính chất triết lý, khiến thông điệp trở nên hời hợt.
Trong tác phẩm văn học, nếu một nhân vật nói: "Tôi sống giữa cảnh tăm tối, nhưng ánh sáng lại bao trùm quanh tôi", thì mục đích sử dụng nghịch ngữ ở đây là gì?
Thể hiện sự mâu thuẫn nội tâm giữa cảm giác tuyệt vọng và hy vọng.
Ca ngợi vẻ đẹp của cảnh vật xung quanh nhân vật.
Khẳng định rõ ràng tính lạc quan trong cuộc sống.
Làm cho lời nói trở nên đơn giản, dễ hiểu cho người nghe.
Trong một đoạn văn sử dụng nghịch ngữ, yếu tố nào góp phần chủ yếu tạo nên hiệu quả của biện pháp này?
Sự rõ ràng giữa nghĩa đen và hàm ý.
Sự mâu thuẫn giữa nghĩa đen và hàm ý của lời nói.
Việc sử dụng từ ngữ mang tính khen ngợi một cách trực tiếp.
Sự sắp xếp từ ngữ theo thứ tự tăng dần về ý nghĩa.
Biện pháp nghịch ngữ thường được sử dụng nhằm làm nổi bật điều gì?
Sự hài hước nhẹ nhàng mà không cần thông điệp sâu sắc.
Sự trung thực, nhất quán trong cách diễn đạt.
Tính mâu thuẫn và đa diện của sự vật, hiện tượng.
Sự đơn giản hóa thông điệp của tác giả.
Việc sử dụng nghịch ngữ có thể khiến người đọc cảm nhận được:
Tính đa chiều của sự vật, hiện tượng.
Sự mâu thuẫn giữa lời nói và thực tế.
Hiệu ứng bất ngờ và kích thích sự suy tư.
Tất cả các đáp án trên.
Giả sử trong một phân đoạn của Vợ chồng A Phủ, A Phủ nói:
“Tôi vừa tự do vì được sống, vừa bị giam cầm bởi những dồn nén của số phận.”
Mục đích sử dụng nghịch ngữ trong câu nói này là:
Thể hiện sự mâu thuẫn nội tâm giữa khát khao tự do và định mệnh éo le.
Tạo ra tiếng cười nhẹ nhàng cho người nghe.
Ca ngợi sức sống mãnh liệt của nhân vật A Phủ.
Khẳng định rằng tự do chỉ có thể đạt được khi sống trong cảnh khổ cực.
Trong bối cảnh châm biếm xã hội, một nhân vật trong Số Đỏ có thể nói:
“Chúng ta chỉ được gọi là ‘tiên phong’ khi chẳng dám đi theo dòng chảy của thời cuộc.”
Thông qua nghịch ngữ này, tác giả muốn:
Ca ngợi tinh thần độc lập của những người nổi loạn.
Phê phán sự giả tạo và ngược đời trong những phong trào ‘tiên phong’ của xã hội đương thời.
Khẳng định rằng người tiên phong luôn phải đi ngược dòng.
Tạo nên bầu không khí lạc quan, tràn đầy hy vọng.
Khi gặp thời tiết cực kỳ nóng, B nói:
“Trời thật mát mẻ, lạnh lẽo đến mức ai cũng có thể tưởng rằng mùa đông đã đến.”
Mục đích của lời nói này là:
Ca ngợi thời tiết hiếm có
Miêu tả chính xác hiện trạng thời tiết
Thể hiện sự bất mãn với thời tiết qua sự phóng đại
Tạo sự hài hước thông qua mâu thuẫn giữa lời nói và hiện thực
Đoạn trích:
“Thành phố này thật yên tĩnh, đến nỗi tiếng ồn của những đám đông chỉ là âm vang lạc lõng.”
Tác dụng của nghịch ngữ trong đoạn trích trên là:
Tạo nên hiệu ứng bất ngờ khi đối lập giữa vẻ ngoài và thực chất của môi trường đô thị.
Phản ánh sự mất cân bằng giữa nhịp sống hối hả và cảm giác trống trải tinh thần.
Tăng cường cảm giác siêu thực của không gian thành thị hiện đại.
Tất cả các đáp án trên.
Trong một tác phẩm hiện đại, nhân vật chia sẻ:
“Tôi vừa yêu thương vừa ghét bỏ cuộc sống, như thể chúng là hai mặt của cùng một đồng xu.”
Ý nghĩa của nghịch ngữ ở đây là:
Thể hiện sự mâu thuẫn nội tâm sâu sắc của nhân vật.
Nhấn mạnh sự vô nghĩa, mâu thuẫn của các cảm xúc đối lập.
Phản ánh sự đa dạng cảm xúc của nhân vật trong bối cảnh xã hội hiện đại.
A và C đều đúng.
Trong một đoạn văn của Cánh đồng bất tận, tác giả viết:
“Ở nơi đây, nắng vừa cháy bừng, vừa dịu dàng như lời ru của đất mẹ.”
Biện pháp nghịch ngữ trong câu nói trên nhằm thể hiện điều gì?
Ca ngợi vẻ đẹp tráng lệ của nắng và đất trời.
Nhấn mạnh sự mộc mạc của cảnh vật nông thôn.
Phản ánh sự đối lập giữa nhiệt độ cháy bỏng và cảm giác dịu mát, ẩn chứa mâu thuẫn của thiên nhiên và con người.
Tạo ra cảm giác nhẹ nhàng cho độc giả.
