WorksheetsЛогопедия 100 сұрақ
Total questions: 102
Worksheet time: 51mins
Name
Class
Date
1.
Сөйлеу тілі кемістіктерінің барлық себептерінің ішкі және сыртқы деп бөліп, олардың өзара байланыстылығын анықтады
a)
A. Өмірбекова Қ.Қ.
b)
B. Доброгаев С.М.
c)
C. Хватцев М.Е.
d)
D. Павлов И.П.
2.
Сөйлеу жылдамдығының қалыптан тыс тездетуі
a)
A. Брадилалия
b)
B. Тұтықпа
c)
C. Алалия
d)
D. Тахилалия
3.
Сөйлеу бұзылуындағы тұлғалық қалыптасу эмоционалды ерікті саласын зерттеген ғалым
a)
A. В.М.Шкловский
b)
B. Г.М.Коржова
c)
C. Қ.Қ.Өмірбекова
d)
D. О.В.Завалишина
4.
Дизартриядағы кешенді мед/қ-пед/қ жұмыстағы ең тиімді әдістердің бірі массаж жасауды ұсынған автор
a)
A. Е.Н.Новикова
b)
B. Д.Б.Эльконин
c)
C. А.Н.Гвоздев
d)
D. Г.Н.Тулебиева
5.
.Сенсорлы алалияда зейіннің мына түрі зардап шегеді
a)
A. Есту
b)
B. Қозғалыс
c)
C. Тактильды
d)
D. Көру
6.
Ұйымдастырушылық әдістер тобы
a)
A. Салыстыру,жүйелі, лонгитюдинальды, кешенді
b)
B. Кешенді, қарапайымнан күрделіге,жүйелі
c)
C. Салыстыру, лонгитюдинальды, кешенді
d)
D. Салыстыру, жүйелі, кешенді
7.
Сенсорлы алалияның негізгі белгілері
a)
A. Есту-сөйлеу анализаторы қызметінің бұзылу салдарынан болған сөйлеу тілін түсінбеу
b)
B. Баланың күнделікті еститін сөйлеуді айтуында фонетикалық бұзылыстардың болуы
c)
C. Белгілі дыбыстық комплекстердің, дауыссыз және дауысты дыбыстардың тіркестерінің пайда болуы
d)
D. Сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық-физиологиялық жетілмеуі
8.
Көрмейтін балалардың сөйлеу тілі қалыптасу кезінде юелсенді сөз қоры шектеулі,сөзбен заттың бейнесін сәйкестеуде, жалпылама түсініктермен грамматикалық категорияларды қолдануда және сөйлем құрауы қате, сигматизм, ротацизм,ламблдацизм,парасигматизм,параротацизм,параламбдацизм түрінде бұзылыс, фонематикалық түсініктері, естіп ажыратуы, дыбыстарды айтудағы ажыратуы,дыбыстьарды талдауы қалыптаспаған
a)
A. 1-деңгей
b)
B. 4-деңгей
c)
C. 3-деңгей
d)
D. 2-деңгей
9.
Тұрақты сипаттағы қайталанатын қателермен белгіленетін және жоғарғыпсихикалық фуекциялардың қалыптасуымен шартталған, оқу үрдісінің жартылай спецификалық бұзылысы
a)
A. Дислексия
b)
B. Дизартрия
c)
C. Алалия
d)
D. Дисграфия
10.
Бір-бірімен тығыз байланысты болатын сөйлеу тіл бұзылыстарының себептерін ішкі және сыртқы деп бөлген ғалым
a)
A. Выгодский
b)
B. Өмірбекова
c)
C. Хватцев
d)
D. Павлов
11.
Логопед балаға нұсқау береді: «Мен бірнеше сөздер айтамын, әр сөздің бірінші дыбыстарын қосып,қай сөз шығатынын айт: Шара, алма, Раушан». Берілген мысал тексеруге арналған
a)
A. Фонематикалық жинақтауын
b)
B. Фонематикалық естуін
c)
C. Тыныс алуын
d)
D. Фонематикалық талдауын
12.
Есту қабілеті мен зияты әдеттегідей дамыған балалардың дыбыстық, мағыналық жағына қатысты сөйлеу тілі жүйесінің барлық компонеттерінің қалыптасуының бұзылуынан болатын әртүрлі күрделі тіл кемістіктері
a)
A. Алалия
b)
B. Фонетика-фонематиканың жетілмеуі
c)
C. Дизартрия
d)
D. Сөйлеу тілінің жалпы дамымауы
13.
Сөйлеу тіл кемістіктерінің клиникалық педагогикалық топтастырауы бойынша дауыстың бұзылуы мына топка жатқызылады
a)
a) Ішкі өңделудің бұзылуы
b)
b) Қатынас құралын қолдану кезінде бұзылуы
c)
c) Сыртқы өңделудің бұзылуы
d)
d) Қарым қатынас құралының бұзылуы
14.
Дауыс аппаратын тексеру әдістері
a)
a) Электрокардиография, стробоскоб, рентгенография, томография,электромиография
b)
b) Ларингоскопия, тонометрия, рентгенография, Электромиография, томография
c)
c) Ультрадыыстық тексеру, ларингоскапия, стробоскоп, рентгенография, томография
d)
d) Ларингоскапия, стробоскоп, рентгенография, томография, электромиография, глоттография
15.
Зерттеліп отырған психикалық құбылыстардың айқын көрінуін қамтамасыз ететін арнайы құрылған жағдайда мәлімет жинауды көздейтін әдіс
a)
a) Бақылау
b)
b) Анкета
c)
c) Скрининг
d)
d) Эксперимент
16.
Психикалық даму тежелу кезінде түзету жұмыстарының бағыттары
a)
a) Дыбыс айтуын түзету, фонематикалық түсініктерін жетілдіру, фонематикалық естуін дамыту
b)
b) Кеңістікке бағдарлауын дамыту, жазу бұзылыстарын түзету, фонематкиалық естуін дамыту
c)
c) Естіп қабфлдау дағдыларын дамыту, кеңістікке бағдарлауына жетілдіру, жұрнақтарды қолданылуын дамыту
d)
d) Сөйлеу тілімен қоса таным әрекетін, талдау, жинақтау, салыстыру, жалпылау, ойлау операциясын дамыту.
17.
Сөйлеу тіл бұзылыстары бар балалардың писхикалық ерекшеліктерін зерттейтін
a)
А.Логопсихология
b)
В. Олигофренопедагогика
c)
С. Арнайы педагогика
d)
Д. Логопедия
18.
СТЖД балалардың қарым қатынас жағдайын зерттеп, бағдарлай алмайтынын қызығушылық танытпауын енжарлығын анықтаған
a)
a) Соловьева
b)
b) Хватцев
c)
c) Каше
d)
d) Воробьева
19.
Психологиялық педагогикалық классификация бойынша ең маңызды мәселе
a)
a) Сөйлеу тілі жүйесінің дәл қай компоненті бұзылғанын немесе жетілмегенін ескеру
b)
b) Тіл кемістіктерінің анатомиялдық физиологиялық механизмінен негізделген
c)
c) Медицина мен логопедияның әрекеттігінен негізделген топтастыру.
d)
d) Пстихологиялық лингвистикалық критерийлер бастапқы роль атқарады
20.
Сенсорлы алалияда зардап шегетін зейіннің түрі
a)
a) Қозғалыс
b)
b) Есту
c)
c) Тактильді
d)
d) көру
21.
Арнайы тіл мектебінің дайындық сыныптары мен 1 сынып оқушыларының каеңстікті қабылдауындағы бұзылуыд өз зерттеуінде айқын көрсеткен
a)
a) Новикова
b)
b) Тулебиева
c)
c) Мастюкова
d)
d) Эльконин
22.
Тұтықпасы бар баланың әсер ететін дамуына әсер ететін жағымсыз фактор
a)
a) Полиэтникалық отбасы, бірт тілде сөйлемейтіндігі
b)
b) Жүктілік кезіндегі ананың тамақтануының жеткіліксіздігі
c)
c) Ата ананың күн көріс табысы ортақ көрсеткіші төмен
d)
d) Баланың астртын психикалық әлсіздігі
23.
Баланың өз бетінше орындайтын іс әрекеті барысындағы психикалық қызметтерінің күйін бағалауға мүмкіндік беретін әдіс
a)
a) Сұхбат әдісі
b)
b) Сауалнама әдісі
c)
c) Скрининг
d)
d) Бақылау
24.
Афазия тур жаңа ілімнің негізін қалаушы осы бұзылыс классификасиясының авторы
a)
А.Р.Е.Левина
b)
В. А.Н.Корнев
c)
С. А.Р.Лурия
d)
Д. Л.С.Выготский
25.
Сөйлеу аппараты бұлшық еттерінің тырысу салдарынан сөйлеудің жылдамдығы мен ырғақтылығы бұзылуы
a)
a) Тұтықпа
b)
b) Сигматизм
c)
c) Апракция
d)
d) Дизартрия
26.
Балалар логопсихологиясының бірінші міндеті сөйлеу тіл бұзылыстары бар балалардың ерекшеліктерін зерттеу
a)
a) Эмоционалдық даму
b)
b) Физиологиялық даму
c)
c) Физикалық даму
d)
d) Психикалық даму
27.
А.Трейтель 1901 сөйлеу тілі бұзылысын зейін мен есте сақтау қабілетінің жеткіліксіздігінің салдары деп есептеген
a)
a) Хитизм
b)
b) Алалия
c)
c) Дислалия
d)
d) Сигматизм
28.
Француз неврапотлогы G.Tardier балалардың церебральды сал ауруына БЦСА қатысты сөйлеу тілінің бұзылуын неще деңгейге бөледі?
a)
a) 2
b)
b) 3
c)
c) 6
d)
d) 4
29.
Ашық ринолалияда операцияға дейінгі және операциядан кейінгі логопедиялық жұмыстың негізгі міндеті
a)
a) Сөйлеу тілінің шапшаңдығы мен жаттығын тексеру мен түзету
b)
b) Баланың сөйлеу тілі жазылуын тексеру кезінде қандай түрде болмасын табылған қателердің шығу себебін анықтау
c)
c) Сөйлеу тілінің қалыпты дыбысталуын қалыптастыру, және мұрындық реңсіз сөйлеуді қалыптастыру
d)
d) Баламен әңгімелесіп отырған кезде оның сөйлеу тілінде аграмматизмнің бар жоғын анықтау
30.
Аспергер синдромы белгіленеді
a)
a) Ғ 84.5
b)
b) F 84.4
c)
c) F84.3
d)
d) F84.2
31.
Тәжірибеге негізделген әдістер тобы
a)
a) Бақылау, эксперимент, психодиагностикалық, әрекетті талдаудың праксиметриялық мысалдар, қадағалау
b)
b) Бақылау, эксперимент, психодиагностикалық, әрекетті талдаудың праксиметриялық мысалдар, салыстыру
c)
c) Бақылау, эксперимент, психодиагностикалық, әрекетті талдаудың праксиметриялық мысалдар, биографиялық
d)
d) Бақылау, эксперимент, психодиагностикалық, әрекетті талдаудың праксиметриялық мысалдар, жинақтау
32.
Л.С.Цветкова сөйлеу тілінің ауыр бұзылыстары бар балаларды зерттеді
a)
a) Көру зейінін
b)
b) Көріп қабылдауын
c)
c) Көріп есте сақтауын
d)
d) Есту зейінін
33.
Л.С.Цветкова сөйлеу тілінің ауыр бұзылыстары бар балаларды зерттеді
a)
a) Көру зейінін
b)
b) Көріп қабылдауын
c)
c) Көріп есте сақтауын
d)
d) Есту зейінін
34.
Баланың ойлауын зерттеген ғалым,гинетикалық психологияның негізін салушы.
a)
a) Эькронин
b)
b) Пиаже
c)
c) Выготский
d)
d) Лурия
35.
В.И.Терентьеваның көрсеткен СТЖД балалардың тұлғараралық және қоршаған ортамен қарым қатынас жасау дағдысы
a)
a) Төмен деңгейде
b)
b) Жасына сай деңгейде
c)
c) Орта деңгейде
d)
d) Жогары деңгейде
36.
Есту қабілеті қалыпты және сөйлеу тіл аппараттарының иннервациясы сақталғанг сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуы бұзылуы
a)
a) Афазия
b)
b) Ринолалия
c)
c) СТЖД
d)
d) Дислалия
37.
Есту қабілеті қалыпты және сөйлеу тіл аппараттарының иннервациясы сақталғанг сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуы бұзылуы
a)
a) Афазия
b)
b) Ринолалия
c)
c) СТЖД
d)
d) Дислалия
38.
Есту қабілеті зақымдалған балаларда сөйлеу тілінің сипаты
a)
a) Байланыстырып сөйлеу тілі жасына сәйкес емес
b)
b) Фонетикалық топтардағы қамтыған полиморфты бұзылыстар
c)
c) Фразалық сөйлеуін меңгере алуы
d)
d) Ызың ысқырық дыбыстарды ажыратады
39.
Ойлау дағдылары баяу болады
a)
a) Тахилалия
b)
b) Алалия
c)
c) Брадилалия
d)
d) Ринолалия
40.
И.Н.Садовникова жазудағы қателерді үш топқа бөледі
a)
a) Фонемалық қателер, акустикалық қателер, графикалық қателер
b)
b) Оптикалық қателер, фонематикалық қателер,семантикалық қателер
c)
c) Әріп және буын деңгейіндегі қателер, сөйз деңгейіндегі қателер, сөйлем деңгейіндегі қателер
d)
d) Фонетикалық қателер, фонематикалық қателер, фонетико фонематикалық қателер
41.
Зият зақымдалуына септік формаларды дамытудағы логопедиялық жұмыс кезектілігі
a)
a) Атау септіктің жекеше және көпше түрін ажырату, Жіктік, тәуелдік, көптік жалғаулардың формалары, септіктердің көпше түрлері
b)
b) Ілік септіктің жекеше көпше түрін ажырату, көптік жалғауларды басқа септіктердің жалғаулары, жіктік жалғаудың көпше түрлері
c)
c) Жекеше және көпше түрін ажырату, көптік жалғауды басқа септіктердің жекеше формалары, жіктік жалғаудың көпше түрлері
d)
d) Атау септіктің жекеше көпше түрін ажырату, басқа септіктердің жекеше формалары, септіктердің көпше түрлері
42.
Баланың психологиялық әлеуметтік даму мәселелерін бағалауды жүргізу технологиясы кезеңдері
a)
a) Бірінші кезең балалармен алғашқы кездесу, екінші кезең баланы тексеру және ата аналарымен талдау
b)
b) Бірінші кезең дыбыс айтуын тексеру, сөздік қорын тексеру, екінші кезең ата анамен кездесу, баланы тексеру
c)
c) Бірінші кезең ата аналармен алғашқы кездесу, екінші кезең баланы тексеру және нәтижесін ата анасымен талдау
d)
d) Бірінші кезең балабақшамен танысу, педагогтармен алғашқы кездесу, екінші кезең ұжымды тексеру
43.
Сөйлеу тіліндегі ақауларды дұрыс түсініп және тиімті ықпал жасау үшін оны жоюды ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу жүйелерінің қай бөлігінің ақауланғанын анықтай білу осының барысына алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет. Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау теориялық және тәжірибелік тұрғыдан маңызы зор мәселе болып табылады. Анықтау немесе диагностикалау барысында тек сөйлеу тілінің бұзылу түрі ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар түзету логопедиялық жұмысын мақсатты, нәтижелі ұйымдастыру жағдайлары анықталады. Логопедиялық тексеру кезеңдері
a)
a) Оқу барсында интерпретациялық ойлау, қорытындысын анықтау, машықтандырудағы ерекшеліктерді анықтау
b)
b) Ажырату, эмперикалық, статистикалық, ажырату
c)
c) Бағдарлау, сөйлеу тілін және іс әрекетті бағдарлау, оқу барысына динамикалық бақылау, сөйлеу қорытындысын анықтау
d)
d) Ұйымдастыру, кіріспе, статистикалық, интеграциялық
44.
Сөйлеу тіліндегі ақауларды дұрыс түсініп және тиімті ықпал жасау үшін оны жоюды ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу жүйелерінің қай бөлігінің ақауланғанын анықтай білу осының барысына алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет. Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау теориялық және тәжірибелік тұрғыдан маңызы зор мәселе болып табылады. Анықтау немесе диагностикалау барысында тек сөйлеу тілінің бұзылу түрі ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар түзету логопедиялық жұмысын мақсатты, нәтижелі ұйымдастыру жағдайлары анықталады. Логопедиялық тексерудің әдістері
a)
A. Ажырату, эмпирикалық, статистикалық, интерпретациялық
b)
B. Ұйымдастыру, кіріспе, статистикалық, интерпретациялық
c)
C. Дайындық, оңалту, кіріспе, эмпирикалық
d)
D. Ұйымдастыру, эмпирикалық, статистикалық, интерпретациялық
45.
Сөйлеу тіліндегі ақауларды дұрыс түсініп және тиімті ықпал жасау үшін оны жоюды ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу жүйелерінің қай бөлігінің ақауланғанын анықтай білу осының барысына алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет. Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау теориялық және тәжірибелік тұрғыдан маңызы зор мәселе болып табылады. Анықтау немесе диагностикалау барысында тек сөйлеу тілінің бұзылу түрі ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар түзету логопедиялық жұмысын мақсатты, нәтижелі ұйымдастыру жағдайлары анықталады. Түрлі тексеру тәсілдерін пайдалану үрдісінде сөйлеу жүйесінің әр түрлі компоненттерінің бұзылуын анықтау мен қатар оның сипаты деңгейі күрделілігі және болашақ мүмкіндігі осы әрекетте анықталады
a)
a) Қалыптастыруда
b)
b) Машықтандыруда
c)
c) Диагностикалауда
d)
d) Ажыратуда
46.
Сөйлеу тіліндегі ақауларды дұрыс түсініп және тиімті ықпал жасау үшін оны жоюды ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу жүйелерінің қай бөлігінің ақауланғанын анықтай білу осының барысына алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет. Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау теориялық және тәжірибелік тұрғыдан маңызы зор мәселе болып табылады. Анықтау немесе диагностикалау барысында тек сөйлеу тілінің бұзылу түрі ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар түзету логопедиялық жұмысын мақсатты, нәтижелі ұйымдастыру жағдайлары анықталады. Сөйлеу тілінің грамматикалық жағын тексеруге арналған әдістемелер
a)
a) Ілік септікте зат есімді септеуін тексеру
b)
b) Тәуелдік жалғауды қолдануын сөзжасам, сөзөзгерту, сөйлем құрауы
c)
c) Сөз ату, дыбыс айту, сөз тіркесін айту
d)
d) Сөз жасам, сөз өзгерту, сөйлем құрауына
47.
Сөйлеу тіліндегі ақауларды дұрыс түсініп және тиімті ықпал жасау үшін оны жоюды ең ұтымды және үнемді жолын таңдау керек. Сөйлеу жүйелерінің қай бөлігінің ақауланғанын анықтай білу осының барысына алынған мағлұматтарды сапалы талдау қажет. Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау теориялық және тәжірибелік тұрғыдан маңызы зор мәселе болып табылады. Анықтау немесе диагностикалау барысында тек сөйлеу тілінің бұзылу түрі ғана анықталып қоймайды, сонымен қатар түзету логопедиялық жұмысын мақсатты, нәтижелі ұйымдастыру жағдайлары анықталады. Логопедиялық тексеру қағидалары
a)
a) Жіктік жалғауларды дұрыс қолдануын тексеру, жүйелі тексеру, кешенділік, динамикалық, онтогенетикалық, мағлұматтарды сапалы талдау
b)
b) Жүйелі тексеру, онтогенезде баланың физикалық дамуын тексеру, сөйлеу тілінің бұзылуын тексеру, мағлұматтарды сапалы талдау
c)
c) Жүйелі тексеру , кешенділік, динамикалық, онтогенетикалық, сөйлеу тілінің бұзылуын тексеру, онтогенетикалық, сөйлеу тілінің бұзылуын тексеру, мағлұматтарды сапалы талдау
d)
d) Жекеше сабақтарды тексеру, және оқыту, кешенділік, динамикалық онтогенетикалық, сөйлеу тілінің бұзылуын тексеру, мағлұматтарды
48.
Бұл бұзылыс түрі сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық физиологиялық кемістіктері салдарынан дауыс тембрінің және дыбыс айтылуының бұзылуы. Дыбыстың бұзылуы мен дауыс әуенінің бұзылуы қатарласып сай келуі, бұл бұзылысты дислалия мен ринофонияны ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл бұзылыстар артикуляция, дыбыс шығару фонация, дауыс пайда болу механизмдерінің мөлшерден ауытқуы байқалады, оның себебі ауыз жұтқыншақ пен мұрын резонаторының қатынастарының бұзылуы. Таңдай менм жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі болады :Ашық, жабық, бітеу, аралас. Ал кейбір жағдайларда байланысты органикалық және функционалды деп бөлінеді.Таңдай мен жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты сөйлеу тілінің бұл бұзылысы әр түрлі болады
a)
a) Жүйелі, жабық, (бітеу), аралас
b)
b) Ашық, жабық (бітеу), аралас
c)
c) Ашық, жабық (бітеу), күрделі
d)
d) Ашық кешенді, аралас
49.
Бұл бұзылыс түрі сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық физиологиялық кемістіктері салдарынан дауыс тембрінің және дыбыс айтылуының бұзылуы. Дыбыстың бұзылуы мен дауыс әуенінің бұзылуы қатарласып сай келуі, бұл бұзылысты дислалия мен ринофонияны ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл бұзылыстар артикуляция, дыбыс шығару фонация, дауыс пайда болу механизмдерінің мөлшерден ауытқуы байқалады, оның себебі ауыз жұтқыншақ пен мұрын резонаторының қатынастарының бұзылуы. Таңдай менм жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі болады :Ашық, жабық, бітеу, аралас. Ал кейбір жағдайларда байланысты органикалық және функционалды деп бөлінеді.Сөйлеу тілінің бұзылыс түрі
a)
a) Ринолалия
b)
b) Дислалия
c)
c) Алалия
d)
d) Афазия
50.
Бұл бұзылыс түрі сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық физиологиялық кемістіктері салдарынан дауыс тембрінің және дыбыс айтылуының бұзылуы. Дыбыстың бұзылуы мен дауыс әуенінің бұзылуы қатарласып сай келуі, бұл бұзылысты дислалия мен ринофонияны ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл бұзылыстар артикуляция, дыбыс шығару фонация, дауыс пайда болу механизмдерінің мөлшерден ауытқуы байқалады, оның себебі ауыз жұтқыншақ пен мұрын резонаторының қатынастарының бұзылуы. Таңдай менм жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі болады :Ашық, жабық, бітеу, аралас. Ал кейбір жағдайларда байланысты органикалық және функционалды деп бөлінеді.Сөйлеу тілінің аталмыш бұзылысының ашық түрін анықтау үшін қолданылған әдіс сынақ авторы
a)
a) И.Ю.Левченко
b)
b) А.Р,Лурия
c)
c) Е.М.Мастюкова
d)
d) Гуцман
51.
Бұл бұзылыс түрі сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық физиологиялық кемістіктері салдарынан дауыс тембрінің және дыбыс айтылуының бұзылуы. Дыбыстың бұзылуы мен дауыс әуенінің бұзылуы қатарласып сай келуі, бұл бұзылысты дислалия мен ринофонияны ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл бұзылыстар артикуляция, дыбыс шығару фонация, дауыс пайда болу механизмдерінің мөлшерден ауытқуы байқалады, оның себебі ауыз жұтқыншақ пен мұрын резонаторының қатынастарының бұзылуы. Таңдай менм жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі болады :Ашық, жабық, бітеу, аралас. Ал кейбір жағдайларда байланысты органикалық және функционалды деп бөлінеді.Сөйлеу тілі бұзылысы этиологиясы байланысты бөлінеді
a)
a) Органикалық және аралас
b)
b) Органикалық және функционалды
c)
c) Ашық және функционалды
d)
d) Бітеу және функционалды
52.
Бұл бұзылыс түрі сөйлеу аппаратының шеткі бөлімінің анатомиялық физиологиялық кемістіктері салдарынан дауыс тембрінің және дыбыс айтылуының бұзылуы. Дыбыстың бұзылуы мен дауыс әуенінің бұзылуы қатарласып сай келуі, бұл бұзылысты дислалия мен ринофонияны ажыратуға мүмкіндік береді. Бұл бұзылыстар артикуляция, дыбыс шығару фонация, дауыс пайда болу механизмдерінің мөлшерден ауытқуы байқалады, оның себебі ауыз жұтқыншақ пен мұрын резонаторының қатынастарының бұзылуы. Таңдай менм жұтқыншақтың қабысу қызметтері бұзылуының ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі болады :Ашық, жабық, бітеу, аралас. Ал кейбір жағдайларда байланысты органикалық және функционалды деп бөлінеді.Бұл бұзылысы бар балалрмен жұмыс тәжірибесін «Приемы логопедической работы при открытой гнусавности» атты еңбегінде жазылған
a)
a) В.К.Воробьева
b)
b) А.Р.Лурия
c)
c) А.Г:Ипполитова
d)
d) И.Ю.Левченко
53.
Алалиясы бар балалар ойын барысында әрекеттер
a)
A) әр түрлі
b)
B) манипулятивті
c)
C) ойыншықпен көрсетеді
d)
D) стереотипті
54.
Балалар логопсихологиясындағы екінші міндеті:
a)
A) сөйлеу тілі және есту бұзылыстары бар балалардың әлеуметтік және тұлғалық дамуын зерттеу
b)
B) сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың тұлғалық және физикалық дамуын зерттеу
c)
C) сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың физиологиялық және физикалық дамуын зерттеу
d)
D) сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың тұлғалық және әлеуметтік дамуын зерттеу
55.
Зерттеліп отырған психикалық құбылыстардың айқын көрінуін қамтамасыз ететін, арнайы құрылған жағдайда мәлімет жинаулы көздейтін әдіс
a)
A) скрининг
b)
B) анкета
c)
C) бақылау
d)
D) эксперимент
56.
Фонетика-фонематиканьң жетілмеуінде балаларда байқалады
a)
A) дыбысты дұрыс айтпай кету, сөздік қорының аз болуы, тыныс алу және артикуляциясы жетілмеген
b)
B) дыбысты артикуляциясы жөніл дыбыстарға алмастыру, сөйлеудің әр түрінде дыбыс айтуы тұрақсыз, бір немесе бірнеше дыбысты бұрмалап айту
c)
C) сонорлы дыбыстар тобын және аффрикаттарды айтуы қалыптаспауы
d)
D) ауызбен демді (тынысты) узақ шығару кезінде дауыс қосу
57.
Есту қабілеті зақымдалған балаларда сөйлеу тілінің сипаты:
a)
A) Фонетикалық топтарын қамтыған полиморфты бұзылыстар
b)
B) Байланыстырып сөйлеу тілі жасына сөйкес
c)
C) Фразалық сөйлеуін меңгере алуы
d)
D) Ызың, ыскырық дыбыстарды ажыратады
58.
Жалпы тіл дамуы жетілмеген балалардағы танымдық процестің кемшілігінен болатын қателер, іс-әрекет барысында сақталады, олар мұны дер кезінде байқап түзете алмайды:
a)
A) Түйсік
b)
B) Есте сақтау
c)
C) Қабылдау
d)
D) Зейін
59.
БЦСА-да дизартрияны түзету әдістемесінде сөйлеуге дейінгі кезеңде баланың психомоторлық функциясын дамытуға, дауыс және тактильдік-кинетикалық функциясын белсендіруге әр түрлі нұсқаулар қолданды:**
a)
A) Е.Ф. Архипова
b)
B) Б. Бобатов
c)
C) Г.С. Оразяева
d)
D) Т.Б. Филичова
60.
Сөйлеу тілінің бұзылыстары бар балалардың тұлғааралық қатынастарын зерттеуге арналған әдістеме:
a)
A) Есте сақтауын тексеру, Г.А. Капленің
b)
B) О.А. Денисованың сөздік қорын тексеру
c)
C) Байланыстырып сөйлеуін тексеру, В.К. Воробьеваның
d)
D) Социометрия, Р. Жильдің
61.
Сөйлеу тілінің терең зақымдалуымен қоса қозғалыс, сезімдік, кейбір кезде интеллектуалды бұзылыстармен қоса жүреді:
a)
A) Ринолалия
b)
B) Алалия
c)
C) Афазия
d)
D) Дизартрия
62.
Көрмейтін балалардың сөйлеу тілі қалыптасу кезінде экспрессивті сөйлеу тілі коммуникативті функцияны орындамайды, өте шектелген, сөз бен бейнені сәйкестету, зат бейнесімен жалпылама түсініктерді сәйкестетуге қателер, байланыстырып сөйлеуі жеке сөздерден немесе олардың бөліктерінен турады, эхолалия, грамматикалық жағы сапасыз, дыбыстарды естіп ажыратуы қиын, фонематикалық талдау мен жинақтау қалыптаспаған.
a)
A) 4-деңгей
b)
B) 2-деңгей
c)
C) 3-деңгей
d)
D) 1-деңгей
63.
«Дауыстың бұзылуы» анықтамасы
a)
A) Сөйлеу жылдамдығының қалыптан тыс шапшаң болуы
b)
B) Дауыс аппаратының патологиялық өзгерістеріне байланысты фонацияның бұзылуы немесе мүлдем болмауы
c)
C) Сөйлеу жылдамдығының қалыптан тыс баяулауы
d)
D) Баланың ерте жасынан бас ми қабығындағы сөйлеу зоналарының органикалық зақымдалуының салдарынан сөйлеу тілінің жетілмеуі
64.
Сөйлеу процесінде моторлы және сенсорлы компоненттері сақталады, бірақ «сөзді есте сақтау орталығы» зақымдалған болады деп сипаттайтын сөйлеу бұзылысы:
a)
A) Дизартрия
b)
B) Аграфия
c)
C) Амнестикалық афазия
d)
D) Дизартрияның көмескі түрі
65.
Тұтықпаны кешенді емдеу жүйесінде қолданады:
a)
A) Психотерапия
b)
B) Нейрография
c)
C) Философия
d)
D) Иппотерапия
66.
А.П. Воронова әріпті тану гнозисінің даму деңгейінің төмендігін осы бұзылыстарда анықтаған:
a)
A) ринолалияда
b)
B) брадилалияда
c)
C) СТЖД
d)
D) дислалияда
67.
Ашық ринолалияда операцияға дейінгі және операциядан кейінгі логопедиялық жұмыстың негізгі міндеті:
a)
A) Сөйлеу тілінің шапшандығы мен жаттықтығын тексеру және түзету
b)
B) Баламен өңгімелесіп отырған кезде оның сөйлеу тілінде аграмматизмнің бар-жоқтығын анықтау
c)
C) Сөйлеу тілінің қалыпты дыбысталуын қалыптастыру және мұрындық реңксіз сөйлеуді қалыптастыру
d)
D) Баланың сөйлеу тілінің жазылуын тексеру кезінде қандай түрде болмасын табылған қателерінің шығу себебін анықтау
68.
Бұл қағида тілді күрделі функционалды жүйе және оның құрама бөліктерін өзара байланыс ретінде қарастырады:
a)
A) Қарапайымнан күрделіге
b)
B) Жүйелілік
c)
C) Кешенділік
d)
D) Онтогенетикалық
69.
Сөйлеудің жылдамдығының бұзылуы:
a)
A) алалия
b)
B) дисфония
c)
C) апраксия
d)
D) брадилалия
70.
Заттарды сипаттағанда ПДТ балалар орта есеппен екі–үш сын есімді қолданатының зерттеп анықтаған автор:
a)
A) А. Куссмауль
b)
B) О.В. Завадишина
c)
C) Е.С. Слепович
d)
D) Г.М. Коржова
71.
Ауызекі байланыстырып сөйлеуінде кейбір сөздерді білмейді, дұрыс қолдана алмайды, сөз қорында көбінесе зат есім, етістік көп кездеседі де сын есім, үстеу таптары аз кездесіп, тілдің грамматикалық жағының дамымаған, сөз өзгерту, сөзжасамды қате қолданады
a)
A) сөйлеу тілінің жалпы дамымауының 3-деңгейі
b)
B) сөйлеу тілінің жалпы дамымауының 1-деңгейі
c)
C) сөйлеу тілінің жалпы дамымауының 2-деңгейі
d)
D) фонетика-фонематиканың жетілмеуі
72.
Дамыту, онтогенетикалық, жүйелілік, кешенділік және тілдің психикалық дамудың басқа жақтарымен байланысы қағидалары:
a)
A) арнайы психологияның
b)
B) логопедияның
c)
C) арнайы педагогиканың
d)
D) сурдопедагогиканың
73.
Талдау-жинақтаудың бұзылуы салдарынан болған дисграфиялық балалардың танымдық процесіне тән:
a)
A) Оқыған мәтін бойынша ойын қатесіз жазып береді
b)
B) Зейіні нашар, бір нәрсеге көңілін тоқтата алмауы байқалады
c)
C) Қатесіз мазмұндама жазу барысында оқу желісін сақтайды
d)
D) Түстерді атауда негізгі түстерді нақты атай біледі
74.
Сөйлеу бұзылысы кезінде балалардың тұлғалық қалыптасу мен эмоционалды-ерікті саласын зерттеген ғалым:
a)
A) В.И. Селиверстов
b)
B) А.Н. Аутаева
c)
C) К.Б. Бектаева
d)
D) Г.М. Коржова
75.
Сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың психикасы қызметінің заңдылықтары мен механизмдері нысаны болып табылады:
a)
A) логопедия
b)
B) психология
c)
C) логопсихология
d)
D) олигофренопедагогика
76.
Аутистік спектрі бұзылған балаларда сөйлеу тілінің ерекшелігі:
a)
A) тахилалия
b)
B) дизартрия
c)
C) эхолалия
d)
D) брадилалия
77.
Мектептің психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету қызметінің құрамында болатын маман:
a)
A) медбике
b)
B) ортопед
c)
C) терапевт
d)
D) логопед
78.
Дыбыс айтуды машықтандыру кезеңінің негізгі мақсаты:
a)
A) Дауыс әуезділігін қалыптастыру болып табылады
b)
B) Сөйлеу жылдамдығын қалыпқа келтіру болып саналады
c)
C) Қойылған дыбысты ауызекі сөйлегенде дұрыс айту болып саналады
d)
D) Сөздік қорын тұрыстық сөздермен толықтыру болып табылады
79.
Сөйлеу тілі кемістіктерінің жатыр ішілік, туылу, туғаннан кейінгі кезеңде бас миының жетілмеу немесе зақымдану себептері:
a)
A) патогенетикалық
b)
B) органикалық
c)
C) функционалдық
d)
D) психоневрологиялық
80.
Дизартрияның көмескі түрінде танымдық процесі бойынша сипаты:
a)
A) Түстерді ажыратпау
b)
B) Сөйлем құрау дағдысының деңгейі
c)
C) Санау дағдысының қалыптаспауы
d)
D) Есте сақтау қабілетінің жетіспеушілігі
81.
Сөйлеу тілі бұзылысы бар адамдардың өзін-өзі бағалау түрі:
a)
A) ауыспалы
b)
B) адекватты
c)
C) төмен
d)
D) жоғары
82.
Логопедияда бір-бірін толықтыратын тіл кемістіктерін топтастырудың түрілері:
a)
A) Клиникалық-педагогикалық және психологиялық-педагогикалық
b)
B) Дефектологиялық-педагогикалық және психофизикалық
c)
C) Клиникалық-медициналық және анатомиялық-физиологиялық
d)
D) Психологиялық-педагогикалық және педагогикалық-медициналық
83.
Генетикалық психологияның негізін салушы, баланың ойлауын зерттеген ғалым
a)
A) А.Р. Лурия
b)
B) Ж. Пиаже
c)
C) Д.Б. Эльконин
d)
D) Л.С. Выготский
84.
Барлық әріптерді меңгерудің қиындығымен, олардың ажыратылмаған алмастыруларымен сипатталады
a)
A) Оптикалық дислексия
b)
B) Мнестикалық дислексия
c)
C) Тактильді дислексия
d)
D) Семантикалық дислексия
85.
Тіл бірліктерін меңгерудің және олардың функциясының бұзылуымен сипатталатын тіл бұзылысы
a)
A) Афония
b)
B) Алексия
c)
C) Дислалия
d)
D) Экспрессивті алалия
86.
Әріп, буынды тастап кету, әріптер мен буындардың орнын ауыстыру, сөздегі дыбыс кезектілігін анықтап талдау қиыншылықтары, әріптерді қосып жазу, артық әріп қосу қателері
a)
A) Сөйлем деңгейіндегі
b)
B) Әріп және буын деңгейіндегі
c)
C) Сөз деңгейіндегі
d)
D) Мәтін деңгейіндегі
87.
Зиятты адамдардың сөз қорын кеңейтудегі, дамытудағы логопедиялық жұмыс
a)
A) Сөздердің мәнін анықтау, сөздердің семантикасын дамыту, лексикалық жүйелілік пен семантика жағын қалыптастыру
b)
B) Дыбыс айтуын төрт кезең бойынша түзету, сөздерге дыбыстық талдау жасау, ойындар ойнату
c)
C) Сөздердің семантикасын дамыту, лексикалық жүйелілік пен семантика жағын қалыптастыру, ойындар ойнату
d)
D) Дыбыс айтуын төрт кезең бойынша түзету, сөздерге дыбыстық талдау жасау, сөздердің мәнін анықтау
88.
Зиятты адамдардың сөз қорын кеңейтудегі, дамытудағы логопедиялық жұмыс
a)
A) Сөздердің мәнін анықтау, сөздердің семантикасын дамыту, лексикалық жүйелілік пен семантика жағын қалыптастыру
b)
B) Дыбыс айтуын төрт кезең бойынша түзету, сөздерге дыбыстық талдау жасау, ойындар ойнату
c)
C) Сөздердің семантикасын дамыту, лексикалық жүйелілік пен семантика жағын қалыптастыру, ойындар ойнату
d)
D) Дыбыс айтуын төрт кезең бойынша түзету, сөздерге дыбыстық талдау жасау, сөздердің мәнін анықтау
89.
С.С. Ляпидевский бойынша клиникалық-педагогикалық топтастыруда тіл кемістіктері үш аспектіден қарастырылады
a)
A) Анатомиялық, психологиялық, логопедиялық
b)
B) Медициналық, психологиялық, анатомиялық
c)
C) Педагогикалық, психологиялық, логопедиялық
d)
D) Медициналық, психологиялық, логопедиялық
90.
Сөйлеу тіл бұзылыстарын тудыратын эндогенді факторлар
a)
A) Орталық жүйке жүйесіндегі органикалық бұзылыстар
b)
B) Жағымсыз сөйлеу ортасының болуы
c)
C) Ауыр психикалық травмалар (қорқыныш, үрей)
d)
D) Психикалық және әлеуметтік депривация
91.
Қай кезде баланың тілдік қарым-қатынасқа түсу мүмкіндігі мен жылдам тіл тапсыра алатындығын байқауға болады
a)
A) Анкета алу кезінде
b)
B) Тапсырма орындау кезінде
c)
C) Эксперимент кезінде
d)
D) Бақылау кезінде
92.
Сөйлеу аппаратының иннервациясының жеткіліксіздігінің салдарынан сөйлеу тілінің дыбыс айтуының бұзылуы
a)
A) Ринолалия
b)
B) Алалия
c)
C) Дизартрия
d)
D) Тұтықпа
93.
Бұл сөйлеу тілінің бұзылуы күрделі бұзылу болып табылады. Бұл кемістікте ақыл ойы және есту қабілеті қалыпты балалардың сөйлеу тілінің барлық компоненттерінің қалыптасуының бұзылуы (фонетика, лексика, грамматика). Бұл бұзылыс тұрақтылығымен сипатталып, түзету жұмысында арнайы тәсілдерді қолдануды талап етеді. Аталған кемістік сөйлеу тілінің мүлдем жоқ болуынан толық дамуына дейінгі деңгейде болуы мүмкін, бірақ фонетикалық және лексика-грамматикалық дамымаудың нышаны сақталады.Р.Е. Левина бұл бұзылысты деңгейлерге, ал Т.Б.Филичева және М.С.Грушевская тағы деңгейлерін атаған. Сөйлеу тілінің бұзылыс түрі
a)
A) дизартрия
b)
B) афазия
c)
C) СТЖД
d)
D) ринолалия
94.
Бұл сөйлеу тілінің бұзылуы күрделі бұзылу болып табылады. Бұл кемістікте ақыл ойы және есту қабілеті қалыпты балалардың сөйлеу тілінің барлық компоненттерінің қалыптасуының бұзылуы (фонетика, лексика, грамматика). Бұл бұзылыс тұрақтылығымен сипатталып, түзету жұмысында арнайы тәсілдерді қолдануды талап етеді. Аталған кемістік сөйлеу тілінің мүлдем жоқ болуынан толық дамуына дейінгі деңгейде болуы мүмкін, бірақ фонетикалық және лексика-грамматикалық дамымаудың нышаны сақталады.Р.Е. Левина бұл бұзылысты деңгейлерге, ал Т.Б.Филичева және М.С.Грушевская тағы деңгейлерін атаған. Тіл бұзылысының бұл деңгейінде баланың сөйлеу мүмкіндіктерінің өсуінде қолайлы динамика байқалады, жалпы қолданбалы сөздер пайда болады (бірақ олар бұрмаланып айтылады), зат есім мен етістіктерді қолданады, көптеген дыбыстарды бұрмалай айтады (ыскырық, виын, сонорлы дыбыстар), өзі және жануарлар туралы қарапайым әңгімелей алады, сөйлемдерінде аграмматизм байқалады
a)
А) СТЖД 1-деңгейі
b)
В) СТЖД 4-деңгейі
c)
С) СТЖД 2-деңгейі
d)
Д) СТЖД 3-деңгейі
95.
Бұл сөйлеу тілінің бұзылуы күрделі бұзылу болып табылады. Бұл кемістікте ақыл ойы және есту қабілеті қалыпты балалардың сөйлеу тілінің барлық компоненттерінің қалыптасуының бұзылуы (фонетика, лексика, грамматика). Бұл бұзылыс тұрақтылығымен сипатталып, түзету жұмысында арнайы тәсілдерді қолдануды талап етеді. Аталған кемістік сөйлеу тілінің мүлдем жоқ болуынан толық дамуына дейінгі деңгейде болуы мүмкін, бірақ фонетикалық және лексика-грамматикалық дамымаудың нышаны сақталады.Р.Е. Левина бұл бұзылысты деңгейлерге, ал Т.Б.Филичева және М.С.Грушевская тағы деңгейлерін атаған. Сөйлеу тілінің бұл бұзылысында балаларда тілдің мүлдем қалыптаспауы, былдырлап сөйлеуі, жеке дыбыстарға еліктеуі, дыбыстық кешендер қолдануы, дыбыстардың айтуы қате, тұрақсыз, сөз түсінігі төмен:
a)
А) СТЖД 1-деңгейі
b)
В) СТЖД 4-деңгейі
c)
С) СТЖД 2-деңгейі
d)
Д) СТЖД 3-деңгейі
96.
Бұл сөйлеу тілінің бұзылуы күрделі бұзылу болып табылады. Бұл кемістікте ақыл ойы және есту қабілеті қалыпты балалардың сөйлеу тілінің барлық компоненттерінің қалыптасуының бұзылуы (фонетика, лексика, грамматика). Бұл бұзылыс тұрақтылығымен сипатталып, түзету жұмысында арнайы тәсілдерді қолдануды талап етеді. Аталған кемістік сөйлеу тілінің мүлдем жоқ болуынан толық дамуына дейінгі деңгейде болуы мүмкін, бірақ фонетикалық және лексика-грамматикалық дамымаудың нышаны сақталады.Р.Е. Левина бұл бұзылысты деңгейлерге, ал Т.Б.Филичева және М.С.Грушевская тағы деңгейлерін атаған. Тіл бұзылысының бұл деңгейінде балалар қарым-қатынас құралдарын кеңінен қолданады, фонетика, лексика, грамматикада күрделі жетіспеушіліктер байқалмайды, кейбір қателер сақталады, сөздік қорының шектеулілігі, мағынасы жақын сөздерді шатастырады, сөзжасам және сөз өзгерту дағдылары қалыптаспаған, сөйлемнің жай конструкцияларын қолданады, тілді түсінуі жақсарған:
a)
А) СТЖД 1-деңгейі
b)
В) СТЖД 4-деңгейі
c)
С) СТЖД 2-деңгейі
d)
Д) СТЖД 3-деңгейі
97.
Бұл сөйлеу тілінің бұзылуы күрделі бұзылу болып табылады. Бұл кемістікте ақыл ойы және есту қабілеті қалыпты балалардың сөйлеу тілінің барлық компоненттерінің қалыптасуының бұзылуы (фонетика, лексика, грамматика). Бұл бұзылыс тұрақтылығымен сипатталып, түзету жұмысында арнайы тәсілдерді қолдануды талап етеді. Аталған кемістік сөйлеу тілінің мүлдем жоқ болуынан толық дамуына дейінгі деңгейде болуы мүмкін, бірақ фонетикалық және лексика-грамматикалық дамымаудың нышаны сақталады.Р.Е. Левина бұл бұзылысты деңгейлерге, ал Т.Б.Филичева және М.С.Грушевская тағы деңгейлерін атаған. Қазақ тілді балаларда сөйлеу тілі бұзылысының бұл түрін зерттегендер:
a)
А) Ибраева Г.Н.; Левина Р.Е.
b)
В) Оразаева Г.С., Абаева Г.А.
c)
С) Денисова И.А, Мокебаева З.А
d)
Д) Өмірбекова К.Қ., Ибатова Г.Б.
98.
Бұл бұзылыста логопедиялық жұмыстың негізгі мақсаты тіл дыбыстарын дұрыс айту дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұны түзеу үшін бала дыбысты акустикалық белгілері бойынша тануы, бұзылған дыбысты дұрыс нұсқасынан ажыратуы, өз сөзін есту арқылы бақылауы және баға беруі, қажетті артикуляциялық позицияларды қолдануы, сөйлеуде дыбысты дұрыс қолдана білуі керек. Жай түрінде түзету жұмысы 1-3 ай, ал күрделі түрінде 3-6 айға дейін созылуы мүмкін. Мектепке дейінгі балаларда бұл бұзылыс қысқа мерзімде түзетіледі, ал бастауыш сынып оқушыларында жоғарғы сыныптарға қарағанда тезірек түзетіледі. Сөйлеу тілінің бұл бұзылыс түрі:
a)
A) алалия
b)
B) ринолалия
c)
C) дизорфография
d)
D) дислалия
99.
Бұл бұзылыста логопедиялық жұмыстың негізгі мақсаты тіл дыбыстарын дұрыс айту дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұны түзеу үшін бала дыбысты акустикалық белгілері бойынша тануы, бұзылған дыбысты дұрыс нұсқасынан ажыратуы, өз сөзін есту арқылы бақылауы және баға беруі, қажетті артикуляциялық позицияларды қолдануы, сөйлеуде дыбысты дұрыс қолдана білуі керек. Жай түрінде түзету жұмысы 1-3 ай, ал күрделі түрінде 3-6 айға дейін созылуы мүмкін. Мектепке дейінгі балаларда бұл бұзылыс қысқа мерзімде түзетіледі, ал бастауыш сынып оқушыларында жоғарғы сыныптарға қарағанда тезірек түзетіледі.Бұл бұзылыста логопедиялық түзету жұмысыны мақсаты мен міндетіне байланысты төмендегідей кезеңдерге бөлу тиімді:
a)
А) Дайындық, қою, салыстыру, ажырату
b)
В) дайындық, талдау, машықтандыру, ажырату
c)
С) Жинақтау, қою, машықтандыру, ажырату
d)
Д) Дайындық, қою, машықтандыру, ажырату
100.
Бұл бұзылыста логопедиялық жұмыстың негізгі мақсаты тіл дыбыстарын дұрыс айту дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұны түзеу үшін бала дыбысты акустикалық белгілері бойынша тануы, бұзылған дыбысты дұрыс нұсқасынан ажыратуы, өз сөзін есту арқылы бақылауы және баға беруі, қажетті артикуляциялық позицияларды қолдануы, сөйлеуде дыбысты дұрыс қолдана білуі керек. Жай түрінде түзету жұмысы 1-3 ай, ал күрделі түрінде 3-6 айға дейін созылуы мүмкін. Мектепке дейінгі балаларда бұл бұзылыс қысқа мерзімде түзетіледі, ал бастауыш сынып оқушыларында жоғарғы сыныптарға қарағанда тезірек түзетіледі. Бұл кезеңнің мақсаты болып табылады: баланы түзеу жұмысына ынталандыру, саналы түрде тапсырмаларды орындауға үйрету, зейінін, тыңдау, есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту, артикуляцияны дұрыс қалыптастыру, дыбысты қабылдау, ажырату:
a)
А) ажырату
b)
В) дайындық
c)
С) талдау
d)
Д) машықтандыру
101.
Бұл бұзылыста логопедиялық жұмыстың негізгі мақсаты тіл дыбыстарын дұрыс айту дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұны түзеу үшін бала дыбысты акустикалық белгілері бойынша тануы, бұзылған дыбысты дұрыс нұсқасынан ажыратуы, өз сөзін есту арқылы бақылауы және баға беруі, қажетті артикуляциялық позицияларды қолдануы, сөйлеуде дыбысты дұрыс қолдана білуі керек. Жай түрінде түзету жұмысы 1-3 ай, ал күрделі түрінде 3-6 айға дейін созылуы мүмкін. Мектепке дейінгі балаларда бұл бұзылыс қысқа мерзімде түзетіледі, ал бастауыш сынып оқушыларында жоғарғы сыныптарға қарағанда тезірек түзетіледі. Сөйлеу тілінің бұзылысын түзеу тәсілдері:
a)
А) еліктеу, кешенділік, аралас
b)
В) кезеңділік, механикалық, аралас
c)
С) еліктеу, механикалық, аралас
d)
Д) еліктеу, техникалық, аралас
102.
Бұл бұзылыста логопедиялық жұмыстың негізгі мақсаты тіл дыбыстарын дұрыс айту дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұны түзеу үшін бала дыбысты акустикалық белгілері бойынша тануы, бұзылған дыбысты дұрыс нұсқасынан ажыратуы, өз сөзін есту арқылы бақылауы және баға беруі, қажетті артикуляциялық позицияларды қолдануы, сөйлеуде дыбысты дұрыс қолдана білуі керек. Жай түрінде түзету жұмысы 1-3 ай, ал күрделі түрінде 3-6 айға дейін созылуы мүмкін. Мектепке дейінгі балаларда бұл бұзылыс қысқа мерзімде түзетіледі, ал бастауыш сынып оқушыларында жоғарғы сыныптарға қарағанда тезірек түзетіледі. Суретте бейнеленген дыбыстың артикуляциясы:
a)
А) Р
b)
В) Л
c)
С) К
d)
Д) Н
100 %
