wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология пәні бойынша тест

Total questions: 87

Worksheet time: 46mins

Name
Class
Date
1.

Экология ғылымының тұжырымдамасын көрсетіңіз:

a)

тірі ағзалардың өзара, тіршілік ету жағдайларымен жəне қоршаған ортамен қарым-қатынастарын зерттейтін ғылым

b)

халықтар саны мен олардың əлеуметтік-экономикалық жағдайларын зерттейтін ғылым

c)

жануарлардың дамуын, көбеюін, бейімдеушілік қасиеттері мен табиғатта таралуын зерттейтін ғылым

d)

өсімдіктердің дамуын, оларға əсер ететін абиотикалық факторларды зерттейтін ғылым

e)

табиғаттағы тірі ағзалардың жер бедеріне, климатқа байла- нысты таралуын зерттейтін ғылым

2.

«Экология» терминін ғылымға алғаш енгізген қай ғалым?

a)

Э. Геккель

b)

К. Рулье

c)

Ю. Одум

d)

Вернадский

e)

А. Тенсли

3.

Минимум заңын ашқан ғалым:

a)

Ю. Либих

b)

В. Шелфорд

c)

Б. Коммоннер

d)

Вернадский

e)

Ч. Эльтон

4.

Экология ғылымының өрлеу кезеңі

a)

1980-2000ж.ж.

b)

1972-1985ж.ж.

c)

1985-1992ж.ж

d)

1992-2000ж.ж.

e)

2000-2007ж.ж.

5.

Эколгия ғылымының жеке ғылым болып қалыптасу кезеңі:

a)

1924-1980ж.ж.

b)

1782-1880ж.ж.

c)

1881-1907ж.ж.

d)

1910-1921ж.ж.

e)

1980-2000ж.ж.

6.

Аутэкология нені зерттейді?

a)

жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын

b)

бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын

c)

бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас ағза ретінде

d)

экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде

e)

ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін

7.

Демэкология нені зерттейді?

4 lines
8.

Демэкология нені зерттейді?

a)

бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын

b)

жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын

c)

бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас ағза ретінде

d)

экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде

e)

ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін

9.

Синэкология нені зерттейді?

a)

бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас

b)

жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын

c)

бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын

d)

экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде

e)

ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін

10.

«Экологиялық орын» ұғымына түсініктеме берген:

a)

Ч.Эльтон

b)

Э.Зюссе

c)

Э.Леруа,П.Теияр де Шарден

d)

В.И.Вернадский

e)

Ч.Дарвин

11.

«Биогеография» ғылымының негізін салушы

a)

А.Ф.Гумбульдт

b)

Э.Зюссе

c)

В.И.Вернадский

d)

Ч.Дарвин

e)

Ч.Эльтон

12.

Әлемдік экожүйенің ең ірісі-

a)

биосфера

b)

Литосфера

c)

Гидросфера

d)

Атмосфера

e)

Ноосфера

13.

Өсімдіктер бірлестігі қалай аталады?

a)

фитоценоз

b)

зооценоз

c)

биоценоз

d)

биогеоценоз

14.

Жануарлар бірлестігі қалай аталады?

a)

зооценоз

b)

фитоценоз

c)

биоценоз

d)

биогеоценоз

15.

Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзаларды қалай атайды?

(a)  

16.

Жануарлар бірлестігі қалай аталады?

a)

зооценоз

b)

фитоценоз

c)

биоценоз

d)

биогеоценоз

17.

Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзаларды қалай атайды?

a)

автотрофтар

b)

хемотрофтар

c)

гетеротрофтар

d)

фототрофтар

18.

Топырақ мекендеушілерін қалай атайды?

a)

эдафобионттар

b)

гидробионттар

c)

бентос

d)

планктон

19.

Ағзалардың қанша мекендеу ортасы бар?

a)

5

b)

4

c)

6

d)

2

e)

3

20.

Бірдей уақыт аралығында қайталанатын ортаның өзгерістерін қалай атайды?

a)

циклді

b)

бағытталған

c)

тұрақты

d)

тұрақсыз

21.

Жер бетіндегі жасыл өсімдіктердің бірінші ретті өнімінің биомассасының жиналуының энергетикалық көзіне не жатады?

a)

Күн сәулесі

b)

Ультракүлгін сәулелер

c)

Инфрақызыл сәулелер

d)

Рентген сәулелер

22.

Өлген өсімдіктер мен жануарлар қалдықтарынан түзілген ұсақ органикалық заттардың қалдықтары қалай аталады?

a)

детрит

b)

нектон

c)

биоценоз

d)

бентос

23.

Жарық сүйгіш өсімдіктер қалай аталады?

a)

гелиофиттер

b)

сциофиттер

c)

Уақытша гелиофиттер

d)

мезафиттер

24.

Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабілеті қалай аталады?

a)

толеранттылық

b)

сезімталдылық

c)

тұрақтылық

d)

мамандану

e)

вируленттілік

25.

Құрғақ жерде өсетін өсімдіктер қалай аталады?

a)

ксерофиттер

b)

мезофиттер

c)

гелиофиттер

d)

уақытша гелиофиттер

e)

гидрофиттер

26.

Орташа ылғылды жерлерде өсетін өсімдіктер қалай аталады?

a)

мезофиттер

b)

ксерофиттер

c)

гелиофиттер

d)

уақытша гелиофиттер

e)

гидрофиттер

27.

Орташа ылғылды жерлерде өсетін өсімдіктер қалай аталады?

a)

мезофиттер

b)

ксерофиттер

c)

гелиофиттер

d)

уақытша гелиофиттер

e)

гидрофиттер

28.

Топырақты уақытша баспана ретінде пайдаланатын жануарлар қалай аталады?

a)

геоксендер

b)

геобионттар

c)

геофилдер

d)

псаммофиттер

e)

гелофиттер

29.

«Үлкен экология» терминин ғылымға енгізген кім?

a)

Н.Ф.Реймерс

b)

В.И.Вернадский

c)

Н.Вавилов

d)

М.Будыко

e)

Б.Коммонер

30.

Экологияның зерттеу әдістерін ата

a)

Бақылау, эксперимент, модельдеу

b)

Бағалау, математикалық анализ

c)

Бақылау, математикалық анализ

d)

эксперимент, бағалау

e)

математикалық анализ, модельдеу

31.

«Өсімдіктердің тіршілік формасы» ұғымына түсінік берген-

a)

В.Варминг

b)

А.Тенсли

c)

К.Мебиус

d)

В.Н.Сукачев

e)

Э.Геккель

32.

«Экожүйе» ұғымын ендірген-

a)

А.Тенсли

b)

К.Мебиус

c)

В.Варминг

d)

В.Н.Сукачев

e)

А,Герд

33.

«Биоценоз» ұғымын алғаш қолданған-

a)

К.Мебиус

b)

Ч.Дарвин

c)

В.Варминг

d)

В.Н.Сукачев

e)

Э.Геккель

34.

«Биогеоценоз» ұғымын ендірген-

a)

В.Н.Сукачев

b)

А.Тенсли

c)

К.Мебиус

d)

В.Варминг

e)

Э.Геккель

35.

Популяция дегеніміз-

a)

бір түр дараларының, белгілі бір жерде ұзақ тіршілік ететін оқшауланған түрі

b)

тірі ағзалардың бір түрімен олар тіршілік ететін табиғи ортаның жиынтығы

c)

бір түр дараларының тіршілік ететін табиғи сферасы

d)

табиғи орта, өсімдіктермен байланысты тірі ағзалар жиынтығы

e)

өсімдік, жануар, саңырауқұлақтардың табиғи бірлестігі

36.

Эволюциялық процестің өлшем бірлігі:

a)

түр

b)

особь

c)

популяция

d)

туыс

e)

ген

37.

Эволюциялық процестің өлшем бірлігі:

a)

түр

b)

особь

c)

популяция

d)

туыс

e)

ген

38.

Күн сәулесінің энергиясы, химиялық заттар энергиясына айналуы қайсысының көмегімен жүзеге асады?

a)

продуценттер

b)

консументтер

c)

редуценттер

d)

продуценттер, консументтер

e)

консументтер,редуценттер

39.

Симбиоз дегеніміз не?

a)

әр түрлі түрге жататын даралардың өзара пайдалы бірігіп тіршілік етуі

b)

екі популяция бір-бірімен әрекеттеспейді және олардың біреуі екіншісіне әсер етпейді

c)

бірлестіктердің бір түрінің популяциясы екіншісін пайдаланады

d)

популяциялардың біреуі үшін зиянды болатын өзара қатынастар

e)

дұрыс жауап жоқ

40.

консументтерге қандай ағзалар жатады?

a)

гетероторфтар

b)

хемосинтездеушілер

c)

бір жасушалы балдырлар

d)

фотосинтездеушілер

e)

автотрофтар

41.

Бірінші ретті консументтерге қандай ағзалар жатады?

a)

өсімдікқоректі жануарлар

b)

хемосинтездеушілер

c)

бір жасушалы балдырлар

d)

етқоректі жануарлар

e)

автотрофтылар

42.

Екінші ретті консументтерге қандай ағзалар жатады?

a)

етқоректі жануарлар

b)

автотрофтылар

c)

өсімдікқоректі жануарлар

d)

хемосинтездеушілер

e)

бір жасушалы балдырлар

43.

Редуценттерге қандай ағзалар жатады?

a)

саңырауқұлақтар мен ұсақ ағзалар

b)

бір жасушалы балдырлар

c)

етқоректі жануарлар

d)

автотрофтылар

e)

продуценттер

44.

Қай ағзалар редуцент болады?

a)

саңырауқұлақ пен бактерия

b)

балдыр мен қыналар

c)

бактерия мен балдыр

d)

өсімдік пен саңырауқұ

45.

Қай ағзалар редуцент болады?

a)

саңырауқұлақ пен бактерия

b)

балдыр мен қыналар

c)

бактерия мен балдыр

d)

өсімдік пен саңырауқұлақ

e)

жануарлар мен саңырауқұлақ

46.

Төмендегі қоректік тізбектің қайсысында энергия беру дұрыс көрсетілген?

a)

түскен жапырақ-->жауын құрты-->өсімдік-->жертесер-->түлкі

b)

өсімдік--> жертесер-->жауын құрты-->түскен жапырақ-->түлкі

c)

өсімдік-->түскен жапырақ--> жауын құрты-->жертесер-->түлкі

d)

өсімдік-->жауын құрты --> жертесер

e)

түлкі-->жертесер-->жауын құрты-->түскен жапырақ-->өсімдік

47.

Жыртқыштар - табиғи бірлестікте:

a)

қорек популяциясын жандандырады

b)

қорек популяциясында дара санын көбейтеді

c)

популяцияның дара санына әсер етпейді

d)

тіршілік ортасына бейімделуге мүмкіндік береді

e)

барлық жауап дұрыс

48.

Экожүйенің аталған компаненттерінің қайсысы редуцент болып табыады?

a)

жауынқұрты

b)

кесіртке

c)

Шегіртке

d)

шыбын

e)

барлық аталғандар

49.

Берілген қоректік тізбектердің қайсысы дұрыс құрылған?

a)

шыбын- бақа-жылан-жыртқыш құс

b)

жылан- бақа- шыбын -жыртқыш құс

c)

бақа- шыбын-жылан- жыртқыш құс

d)

шыбын- бақа- жыртқыш құс- жылан

e)

шыбын- жылан- бақа- жыртқыш құс

50.

Биомассаның жиналуына қай ағзаның ролі зор?

a)

продуценттер

b)

консументтер

c)

редуценттер

d)

продуценттер, консументтер

e)

консументтер,редуценттер

51.

Төменде аталған өзара қарым-қатынастардың қайсысы жыртқыштарға жатады?

a)

барлығы дұрыс

b)

иесінің денесінде биттер тіршілік ете

52.

Төменде аталған өзара қарым-қатынастардың қайсысы жыртқыштарға жатады?

a)

барлығы дұрыс

b)

иесінің денесінде биттер тіршілік етеді

c)

қасқырлар ұсақ шөп қоректілермен қоректенеді

d)

бунақденелілер гүлдердің нектерамен қоректенеді

e)

микроорганизмдердің шекте тіршілік етуі

53.

Паразитизмге мысал келтіріңіз

a)

қайың мен оның түбінде тіршілік ететін саңырауқұлақ

b)

сұңғыла мен өсімдік

c)

қыналар

d)

шаян мен актиния

e)

ара мен гүл

54.

Жыртқыштардың табиғаттағы ролі қандай?

a)

барлығы дұрыс

b)

попуяциялардың санын кеміту

c)

попуяциялардың саны мен оптималды деңгейін ұстап тұру

d)

өзіне қорегін тауып жеуге қабілетсіз жануарларды теріп жеу

e)

ауру жануарларды жою

55.

Бәсекелестіктің болуын не анықтайды?

a)

ортақ ресурстардың шектелуі

b)

ортақ ресурстардың жеткілікті болуы

c)

ресурстардың тәуелсіз тіршілік етуі

d)

тек қоректік ресурстармен анықталады

e)

барлығы дұрыс

56.

Аллелопатия дегеніміз не?

a)

өнімдерінің көмегімен өсімдіктердің бір-біріне химиялық әсері

b)

екі түрдің міндетті түрде бірігіп тіршілік етуі мен өзара пайдалы әсері

c)

иесінің тамақтарының қалдықтарымен қоректенуі

d)

өзара пайдалы, бірақ бірлессіп тіршілік етуі міндетті емес

e)

барлық аталғандар

57.

Биомассаның ең үлкен тығыздығы қай ортаға тән?

a)

сулы орта

b)

құрлықтық- ауалық орта

c)

топырақ ортасы

d)

сулы және топырақ ортасы

e)

құрлықтық-ауалық және сулы орта

58.

Су қоймесында мына ағзаладың қайсысы продуцент болады?

(a)  

59.

үлкен тығыздығы қай ортаға тән?

a)

сулы орта

b)

құрлықтық- ауалық орта

c)

топырақ ортасы

d)

сулы және топырақ ортасы

e)

құрлықтық-ауалық және сулы орта

60.

Су қоймесында мына ағзаладың қайсысы продуцент болады?

a)

балдыр

b)

шөп

c)

ағаш

d)

мүк

e)

Қына

61.

Экология ғылымына негіз болған ғылым саласын көрсетіңіз:

a)

биология

b)

морфология

c)

физиология

d)

генетика

e)

анатомия

62.

Популяция жіктеледі

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

e)

2

63.

Популяцияның саны дегеніміз-

a)

белгілі бір көлемдегі немесе аумақтағы особьтардың жалпы саны

b)

белгілі бір көлемдегі немесе кеңістіктегі особьтардың саны мен биомасасы

c)

жергілікті популяциялардың жиынтығы

d)

белгілі бір географиялық аумақта тіршілік етуге бейімделген түрлер жиынтығы

64.

Популяцияға тән қасиеттер

a)

барлығы дұрыс

b)

өсу және даму

c)

орта жағдайларының өзгерісіне бейімделу

d)

генетикалық шығу тегі

e)

көбею

65.

Популяция тығыздығы дегенніміз-

a)

белгілі бір көлемдегі немесе кеңістіктегі особьтардың саны мен биомасасы

b)

жергілікті популяциялардың жиынтығы

c)

Популяция тығыздығына тәуелді және тәуелсіз факторлар

d)

белгілі бір көлемдегі немесе аумақтағы особьтардың жалпы саны

e)

белгілі бір географиялық аумақта тіршілік етуге бейімделген түрлер жиынтығы

66.

сукцессия дегеніміз-

a)

Бір биогеоциноздың басқа биогеоцинозбен ауысуы

b)

биотоптар жиынтығы

c)

экожүйенің өздігінен реттелуге қабілеттілігі

d)

энергия бойымен ағып жатқан кез-келген табиғи жүйе

67.

Бір биогеоциноздың басқа биогеоцинозбен ауысуы

a)

биотоптар жиынтығы

b)

экожүйенің өздігінен реттелуге қабілеттілігі

c)

энергия бойымен ағып жатқан кез-келген табиғи жүйе

d)

Экожүйенің экологиялық көрсеткіштері

e)

Сукцессия сатылары

68.

Клемантс және Шелфорд

a)

Э.Раковице

b)

А.Герд

c)

В.С.Сукачев

d)

А. Тенсили

e)

Нектон-

69.

Биотикалық факторлар-

a)

тірі организмдердің бір-біріне әсерінің барлық түрлері.

b)

белгілі биоценоз алып жатқан абиотикалық факторлары салыстырмалы біртекті кеңістік

c)

ағызынды суларды биологиялық әдіс арқылы тазарту қондырғысы.

d)

арам шөптерді жоюға қолданылатын улы химикаттар

e)

суда тіршілік ететін организмдер

70.

Мутуализм-

a)

бірге тіршілік ететін организмдердің бір-біріне пайдалы әсері жағдайындағы түр аралық қарым-қатынастар типі

b)

организмдердегі, биологиялық жүйелердегі зат пен энергияның алмасуы.

c)

екі немесе одан кµп түрлерге жататын организмдердің бірігіп тіршілік етуі.

d)

биосфераның тірі организмдерінің жиынтығы

e)

көптүрлі өсімдіктер қауымдастықтары.

71.

Тірі табиғаттың құрылымдық деңгейлері-

a)

6

b)

5

c)

4

d)

3

e)

2

72.

Антропогендік факторлар неге əкеліп соғады?

a)

табиғаттың өзгеруіне

b)

шөл жерлердің азаюына

c)

орман алқаптарының көбеюіне

d)

тіршілік ортасының жақсаруына

e)

жануарладың күрт көбеюіне

73.

Гомеостаз-

a)

организмдер немесе организмдер тобының қоршаған орта��ың түрлі өзгерістерінде динамикалық тұрақты тепе-теңдігін сақтай алу қабілеті.

b)

барлық су ресурстарыда тіршілік ететін тір организмдерді зерттейтін ғылым саласы.

c)

жалпы әлемдік масштабтағы биосферадагы процестер мен өзгерістерді бақылау.

d)

ең атақты халықаралық қоғамдық экологиялық ұйым

e)

популяциялар мен оларды қоршаған орта арасындағы қарым-қатынастарын зерттейтін экологияның бөлімі.

74.

Қоректік (трофикалык) тізбектер

a)

биоценоздың әртүрлі трофикалық деңгейлердегі мүшелерінің алдыңғыларының соңғыларымен қоректенуі арқылы заттар мен энергияның тасымалдануы.

b)

организмдердегі, биологиялық жүйелердегі зат пен энергияның алмасуы.

c)

белгілі бір объектілер мен кұбылыстарды, олардың жәй-күйін үздіксіз бақылау.

d)

органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер.

e)

белгілі тіршіілік ортасындағы организмдердің түр қүрамы өзгерістерінің үздіксіз және бағытталған жүйесі.

75.

Тірі табиғат факторын көрсетіңіз

a)

өсімдіктер

b)

су

c)

топырақ

d)

ауа

e)

климат

76.

Тірі табиғат факторын көрсетіңіз

a)

өсімдіктер

b)

су

c)

топырақ

d)

ауа

e)

климат

77.

Эдафикалық факторға төмендегілердің қайсысы жатады?

a)

жер бедері

b)

жарық

c)

судың химиялық құрамы

d)

топырақтың механикалық құрамы

e)

судың тұздылығы мен тығыздылығы

78.

Пирамида

a)

биоценоздардың қоректік деңгейлері

b)

органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер.

c)

сулы ортада еркін қозғалып жүзіп тіршілік ететін организмдер

d)

өлі органикалық заттармен қоректенетін жануарлар

79.

Сапрофагтар-

a)

өлі органикалық заттармен қоректенетін жануарлар (детритофагтар).

b)

органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер.

c)

судың бетінде тіршілік ететін организмдер

d)

өсімдік қоректі организмдер

80.

Экологиялық пирамида ұғымын енгізген

a)

Ч. Элтон

b)

Э.Раковице

c)

А.Герд

d)

В.С.Сукачев

e)

А. Тенсили

81.

Бентос-

a)

судың түбіндегі шөгінділерде тіршілік ететін организмдердің жиынтығы

b)

судың терең қабаттарында еркін жүзіп жүретін балықтар, т.б. организмдер.

c)

судың беткі қабатында оның ағысымен қалқып жүретін ұсақ омыртқасыз жәндіктер

d)

судың беткі қабатында қалқып жүретін омыртқалылар

e)

топырақтың тұрақты тіршілік иелері

82.

биологиялық ырғақ дегеніміз-

a)

Организмдердің тіршілігінде жыл сайын бұлжы��ай қайталанып отаратын өзгерістерді

b)

судың қүрамындағы ластаушы заттарды микроорганизм

83.

биологиялық ырғақ дегеніміз-

a)

Организмдердің тіршілігінде жыл сайын бұлжы��ай қайталанып отаратын өзгерістерді

b)

судың қүрамындағы ластаушы заттарды микроорганизмдер көмегімен тазарту.

c)

тірі организмдердің бір-біріне әсеріңің барлық түрлері.

d)

кеңістіктегі барлық тірі организмдер жиынтықтарының кез келген түрі

84.

Төзімділік немесе толеранттылық заңы кімнің есімімен аталады

a)

В.Шельфордтың

b)

Ю.Либихтың

c)

В.С.Сукачевтың

d)

А. Тенсилидің

e)

Ч. Элтонның

85.

Негізгі абиотикалық факторларға

a)

жарық, температура және ылғалдылық

b)

ауа,су,жылылық

c)

топырақ, жарық, су

d)

жарық, ауа, су

e)

температура, су, топырақ

86.

Фотопериодизм-

a)

күннің ұзақтығына жауап беру реакциясы

b)

дене мөлшері ірі жылықанды жануарлар тобы

c)

жасыл өсімдіктер, көк жасыл балдырлар тобы

d)

өлген органикалық затпен қоректенетіндер

e)

экожүйедегі ағзалар арасында зат пен энергия айналымы түзілісі

87.

Экожүйенің қасиеттері-

a)

оның құрамына кіретін өсімдіктер мен жануарлардың әрекетіне байланысты

b)

оның құрамына кіретін тек өсімдіктерге ғана байланысты

c)

оның құрамына кіретін тек жжануарларға ғана байланысты

d)

оның құрамына кіретін микроағзаларға байланысты

e)

барлығы дұрыс