wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

1РК Экологиялық химия

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.
Қоршаған ортаға зиянды заттардың түсу көздерін, таралуын, тірі ағзаларға әсерін зерттейді:
a)
экологиялық химия
b)
зоология
c)
ботаника
d)
экологиялық нормалау
e)
экологиялық мониторинг
2.
Химиялық элементтер миграциясының типтері:
a)
механикалық
b)
радиациялық
c)
геохимиялық
d)
сәулелік
e)
биохимиялық
3.
Химиялық элементтер миграциясының ішкі факторлары:
a)
иондардың ерекшелігі
b)
су режимі
c)
температуралық режим
d)
қысым
e)
ылғалдылық
4.
Химиялық элементтер миграциясының сыртқы факторлары:
a)
температуралық режим
b)
элементтердің пішіні
c)
иондардың ерекшелігі
d)
элементтердің химиялық режимі
e)
ылғалдылық
5.
Экологиялық химияның негізгі бағыттары:
a)
экотоксиканттардың таралуын және өзгеруін анықтау
b)
қоршаған ортаға түсетін химиялық қауіптілікті анықтау
c)
температуралық режимді анықтау
d)
химиялық элементтердің құрамын зерттеу
e)
элементтердің химиялық режимін анықтау
6.
Экологиялық химияның негізгі міндеттері:
a)
адам өміріне қауіптілік төндіретін токсиканттарға жіктеу жасау
b)
экотоксиканттардың таралуын және өзгеруін анықтау
c)
температуралық режимді анықтау
d)
әртүрлі ағзаларға токсинді заттардың әсерін зертеу
e)
химиялық элементтердің құрамын зерттеу
7.
Адам және басқа да тірі ағзалар үшін қауіпті химиялық заттар аталады:
a)
экотоксиканттар
b)
тосқауылдар
c)
қышқылдар
d)
витаминдер
e)
ферменттер
8.
Қоршаған ортадағы зиянды факторлардың гигиеналық регламентациясының көрсеткіштері:
a)
шектеулі рұқсатты концентрация
b)
гомеостаз
c)
тұрақты шама
d)
құрғақ салмақ
e)
заттың концентрациясы
9.
Табиғи жағдайда удың әсерінен интоксикацияның пайда болуы:
a)
удың қауіптілігі
b)
патология
c)
гомеостаз
d)
токсикометрия
e)
удың қасиеті
10.
Химиялық заттардың улылығын және қауіпті әсерін зерттейді:
a)
токсикометрия
b)
гигиена
c)
физиология
d)
химия
e)
физика
11.
Токсикометрия саласы зерттейді:
a)
химиялық заттардың улылығын
b)
биоценоздарға әсерін
c)
органикалық қосылыстардың әсерін
d)
ферменттердің әсерін
e)
табиғи тосқауылдардың әсерін
12.
Биосфераның негізгі қасиеттері:
a)
динамикалық тепе-теңдігі
b)
химиялық белсеңділік
c)
су мигранттарының ерекшеліктері
d)
тұрақтылығы
e)
токсинді әсері
13.
В.И.Вернадский бойынша тірі затты құрайды:
a)
химиялық құрамы
b)
динамикалық тепе-теңдік
c)
өзіндік ұйымдасуы
d)
көп қозғалмайтын элементтер
e)
токсинді әсер
14.
В.И.Вернадский ғаламшардағы ағзалардың барлық жиынтығын атады:
a)
тірі зат
b)
динамикалық тепе-теңдік
c)
гомеостаз
d)
тұрақты шама
e)
биосфера
15.
Тірі зат ұғымын ғылымға еңгізген:
a)
В.И. Вернадский
b)
В.В. Ковальский
c)
В. А. Алексеенко
d)
Б.А. Гаврусевич
e)
А.И. Перельман
16.
Адам қызметінің нәтижесінде пайда болған өнірлер:
a)
антропогендік биогеохимиялық аймақтар
b)
техногендік аномалиялар
c)
табиғи биогеохимиялық шет аймақтар
d)
геожүйелер
e)
антропогендік ландшафтар
17.
А.И.Перельман бойынша миграция ерекшеліктеріне қарай ландшафтарда элементтердің геохимиялық жіктелуі:
a)
ауа мигранттары
b)
макробарьерлер
c)
мезобарьерлер
d)
биогенді заттар
e)
токсиндер
18.
Химиялық элементтердің механикалық таралуының айқын көрінісі:
a)
минералдардың үгілуі
b)
макробарьерлер
c)
су мигранттары
d)
биогенді заттар
e)
токсиндер
19.
Жер бетімен жер қыртыстарында химиялық элементтердің таралуы және қайта бөлінуі:
a)
физикалық-химиялық таралу
b)
механикалық таралу
c)
элементтердің биогенді таралуы
d)
техногендік миграция
e)
судың миграциясы
20.
В.И. Вернадский бойынша табиғатта химиялық элементтердің болу формасы:
a)
тау жыныстары мен минералдар
b)
органикалық қосылыстар
c)
бейорганикалық қосылыстар
d)
гумин заттары
e)
кең қазбалары
21.
Химиялық заттардың механикалық таралуындағы маңызды факторлар:
a)
минералдардың тығыздығы
b)
бейорганикалық қосылыстардың әсері
c)
тірі зат немесе биогенді форманың болуы
d)
гумин заттар
e)
кең қазбалар
22.
Миграция ерекшеліктеріне байланысты тосқауылдардың негізгі түрлері :
a)
техногендік
b)
қышқылдық
c)
сілтілі
d)
оттекті оттекті
e)
физикалық
23.
О2 жаһандық циклінің құрамдас бөліктері :
a)
фотосинтез
b)
зат алмасу
c)
тірі ағзалар
d)
химиялық реакциялар
e)
сіңірілу
24.
Азоттың жаһандық массасының алмасуы мынадай циклдерден тұрады:
a)
аммонификация
b)
фотосинтез
c)
тотығу
d)
тотықсыздану
e)
зат алмасу
25.
Азоттың жаһандық массасының алмасуына әсер ететін негізгі техногендік факторлар:
a)
қоршаған ортаға азоттың эмиссиясы
b)
дегазация
c)
денитрификация
d)
өрттер
e)
зат айналымы
26.
Адам ағзасына ұзақ уақыт бойы химиялық заттардың әсерінің болмауын анықтайды:
a)
рұқсатты шектеулі концентрациясы
b)
экологиялық-гигиеналық нормалау
c)
техногендік заттардың концентрациясы
d)
химиялық заттардың арнайы әсері
e)
жануарлар ағзасы жағдайының динамикасы
27.
Атмосфера, құрлық және мұхит арасында СО2 массасының алмасуын реттейді:
a)
карбонат-гидрокарбонат жүйесі
b)
химиялық заттардың алмасуы
c)
тотығу реакциялар
d)
тотықсыздану реакциялар
e)
аммонификация
28.
Кальций элементінің биогеохимияда маңызы:
a)
жоғарғы буферлік қасиеті
b)
нитрификация
c)
тотығу қасиеті
d)
жоғарғы зат алмасу
e)
сіңірілу қасиеті
29.
Қоршаған орта токсикометриясының негізгі параметрлері:
a)
рұқсатты шектеулі концентрация (РШК)
b)
Мкг/мл
c)
Мэкв/л
d)
Мг/кг
e)
Lim
30.
Ағзаға химиялық заттардың арнайы әсері:
a)
гонадотропты
b)
биологиялық
c)
механикалық
d)
физикалық
e)
бактериологиялық
31.
Экологияда химиялық заттарды жіктейді:
a)
элементоорганикалық
b)
биологиялық
c)
физикалық
d)
бактериологиялық
e)
механикалық
32.
Заң жүзінде нормативтерді құрастыру, бекіту, қоршаған ортадағы зиянды факторларды реттеу:
a)
экологиялық-гигиеналық нормалау
b)
экологиялық мониторинг
c)
экологиялық аудит
d)
гигиеналық көрсеткіштер
e)
санитарлық нормалау
33.
Ауыр металдардың антропогендік көздері:
a)
химиялық өнеркәсіптер
b)
тұрмыстық заттар өндірісі
c)
техникалық заттар өндірісі
d)
тамақ өнеркәсібі
e)
фармакология
34.
Қоршаған ортаға түсетін бөгде заттар аталады:
a)
поллютанттар
b)
токсиндер
c)
улар
d)
эндогенді заттар
e)
микробтар
35.
Жалпы ауыр металдардың сипаттамасы:
a)
салыстырмалы атомдық салмағы 40-тан жоғары
b)
тірі ағзаларға әсері жоқ
c)
уыттылық қасиеттері өте төмен
d)
салыстырмалы атомдық салмағы 40-тан төмен
e)
тығыздығы 5 г/ см2-ден төмен
36.
Ластану потенциалына байланысты ауыр металдар ерекшеленеді:
a)
жоғары ластану
b)
техногенді ластану
c)
биологиялық ластану
d)
химиялық ластану
e)
физикалық ластану
37.
Өте жоғары ластану потенциалымен сипатталатын элементтер:
a)
Cd
b)
Bi
c)
Mo
d)
Mn
e)
Cu
38.
Жоғары ластану потенциалымен сипатталатын элементтер:
a)
Mn
b)
Cd
c)
Sr
d)
Cu
e)
Zr
39.
Орташа ластану потенциалымен сипатталатын элементтер:
a)
Al
b)
Sr
c)
Hg
d)
Cu
e)
Zr
40.
Әлсіз ластану потенциалымен сипатталатын элементтер:
a)
Cu
b)
Al
c)
F
d)
Cd
e)
Zr
41.
ДДСҰ токсиндік қасиетіне байланысты қорғасынның ауыз суда ШРК мөлшерін ұсынды:
a)
10 мкг/л
b)
20 мкг/л
c)
15 мкг/л
d)
5 мкг/л
e)
1 мкг/л
42.
Көптеген зерттеулер бойынша аса улы элементтерге жатады:
a)
Pb
b)
Al
c)
F
d)
W
e)
Cd
43.
Қоршаған ортада мырыш шоғырланады:
a)
өндіріс аймағы маңындағы топырақта
b)
ормандарда
c)
су жағасында
d)
саябақтарда
e)
атмосферада
44.
Қоршаған ортаға Pb түсу жолдары:
a)
металлургиялық өндірістер
b)
тұрмыстық қалдықтар
c)
ақаба сулары
d)
тамақ өнеркәсібі
e)
фармакология өндірісі
45.
Ауыр металдардың биосферада маңызы:
a)
шашыраңқы түрде орналасады
b)
ағзалар ұлпасының құрамындағы органикалық қосылыстарына кіреді
c)
қоршаған ортаға көп мөлшері қауіпті емес
d)
қоршаған ортаға аз мөлшері қауіпті емес
e)
Кларк деңгейі мың есе артады
46.
Өндірістік уларға жатады:
a)
органикалық еріткіштер
b)
пестицидтер
c)
тыңайтқыштар
d)
косметологиялық заттар
e)
тұрмыстық қалдықтар
47.
Сынаптың қасиеттері:
a)
сұйық күйінде болады
b)
ауада ШРК мөлшері – 0,001мг/м3
c)
қатты түрде болады
d)
ауада ШРК мөлшері – 0,1мг/м3
e)
тіршілікке аса маңызды элемент
48.
Ауылшаруашылықта қолданылатын заттарға жатады:
a)
пестицидтер
b)
отын
c)
органикалық еріткіштер
d)
мұздатқыш заттар
e)
тұрмыстық қалдықтар
49.
Улы заттардың гигиеналық-токсикологиялық жіктелуі:
a)
орташа улы
b)
химиялық
c)
дәрілік
d)
патохимиялық
e)
биологиялық
50.
Ксенобиотиктерге жатады:
a)
құрылыс материалдар өндірісінің өнімдері
b)
ақаба сулар
c)
арамшөптер
d)
микотоксиндер
e)
мұнай-химия өндірісінің өнімдері
51.
Қоршаған ортаға ксенобиотиктердің айтарлықтай мөлшері осы өндірістерден шығарылады:
a)
мұнай-химия өндірісі
b)
фармакология
c)
тұрмыстық заттар өндірісі
d)
техникалық заттар өндірісі
e)
ауыл шаруашылық
52.
Адамдардың іс-әрекеті нәтижесінде пайда болған химиялық элементтердің таралуы:
a)
техногендік миграция
b)
механикалық таралу
c)
физикалық-химиялық таралу
d)
элементтердің биогенді таралуы
e)
судың миграциясы
53.
Тірі ағзалардың тіршілік әрекеті нәтижесінде миграцияның ең күрделі түрі:
a)
элементтердің биогенді таралуы
b)
механикалық таралу
c)
физикалық-химиялық таралу
d)
техногендік миграция
e)
судың миграциясы
54.
Қоршаған орта нысандарын ластайтын химиялық заттар көрсеткіштерінің критерийлері:
a)
токсикокинетикалық
b)
биологиялық
c)
физикалық
d)
механикалық
e)
радиациялық
55.
Биогеохимиялық циклде фософордың рөлі:
a)
сүйек ұлпасының құрамына кіреді
b)
топырақ түзуші
c)
судың минерализациясың ұлғайтады
d)
буферлік қасиеттерді азайтады
e)
нитрификация
56.
Биогеохимиялық циклде азоттың рөлі:
a)
нитрификация процестеріне қатысады
b)
ақуыз синтезіне қатысады
c)
сүйек ұлпасының құрамына кіреді
d)
қимыл-қозғалысқа қатысады
e)
буферлік қасиеттерді азайтады
57.
Ксенбиотиктердің арасында ең улы зат:
a)
диоксин
b)
поливинилхлорид
c)
темір
d)
оттек
e)
азот
58.
Қоршаған ортаға ксенобиотиктердің әсері туралы алғашқы зерттеулерді жүргізген:
a)
Р. Карсон
b)
В.И.Вернадский
c)
К. Медоуз
d)
Д. Менделеев
e)
Э.Зюсс
59.
Қатерлі ісіктерді туғызады:
a)
канцерогендер
b)
мутагендер
c)
поливинилхлорид
d)
тератогендер
e)
эмбриогендер
60.
Органикалық қосылыстардың ішінде өте қауіпті:
a)
галогенді көмірсулар
b)
механикалық заттар
c)
биогенді элементтер
d)
диоксиндер
e)
ксенобиотиктер
61.
Ксенобиотик термині мынадай мағынаны білдіреді:
a)
бөгде
b)
қауіпті
c)
пайдалы
d)
тұрақты
e)
тұрақсыз
62.
Канцерогенділігі жағынан полициклді ароматтық көмірсулар бөлінеді:
a)
орташа активті
b)
белсенділігі жоқ
c)
бейтарап
d)
қауіпсіз
e)
зиянды
63.
Удың таралуына ықпал ететін факторлар:
a)
қан, лимфа айналымдар жылдамдығы
b)
кәсіпқой улану
c)
өндірістік улану
d)
әдейі улану
e)
тұрмыстық улану
64.
Табиғатта жиі кездесетін канцерогенді заттар:
a)
көп циклді ароматты көмірсутектер
b)
фосфор органикалық қосылыстар
c)
марганец, алюминий
d)
күкірт оксиді
e)
азот оксиді
65.
Экотоксикологияның практикалық маңызы:
a)
қоршаған орта объектілеріндегі экотоксиканттарды зерттейтін әдістерді жасау
b)
токсиканттардың жіктелуін зеттеу
c)
химиялық заттардың құрлысын, қауіптілігін зеттеу
d)
токсиканттардың ағзаға енуі, таралуы
e)
зерттеу нәтижелерін пайдалана отырып, ластану деңгейін төмендету және бақылайтын ұсыныстарды жасау
66.
Мутагендерге жатады:
a)
рентген сәулелері
b)
бензо(а)пирен
c)
токсиканттар
d)
полициклді хош иісті көмірсулар
e)
пестицидтер
67.
Тератогендерге жатады:
a)
пестицидтер
b)
рентген сәулелері
c)
гамма-сәулелері
d)
бензо(а)пирен
e)
токсиканттар
68.
Эмбриогендерге жатады:
a)
алкоголь
b)
рентген сәулелері
c)
токсиканттар
d)
тыңайтқыштар
e)
пестицидтер
69.
Атмосфераның химиялық құрамы байланысты:
a)
биогеохимиялық айналым жүйесімен
b)
рентген сәулелерімен
c)
климаттық жағдайларымен
d)
ультракүлгін сәуле радиациясымен
e)
төмен реактивті реакциямен
70.
Экзосфераға жер атмосферасынан ғарыш кеңістігіне шығарылады:
a)
сутек
b)
рентген сәулелер
c)
қызыл сәулелер
d)
ультракүлгін сәулелер
e)
оттек
71.
Канцерогенді заттар туғызатын ауру түрлері:
a)
саркома
b)
инфаркт
c)
қант ауруы
d)
миокард
e)
гипертония
72.
Активті канцерогенді заттарға жатады:
a)
бенз(а)пирин
b)
бенз(һ)флуротен
c)
флуротан
d)
хризен
e)
бенз(а)антрацен
73.
Осы қабаттарда газдардың қысымы,тығыздығы төмендейді, температуралық шарттар күрт өзгереді:
a)
мезосфера
b)
тропосфера
c)
ноосфера
d)
озон қабаты
e)
геосфера
74.
Қорғасынның қоршаған ортаға түсуінің негізгі көздері:
a)
әскери қақтығыстар
b)
жанартау атқылауы
c)
органикалық заттардың дұрыс шірімеуі
d)
бояғыш заттарды көп қолдану
e)
ауылшаруашылық өнеркәсіп
75.
Атмосфераның ауасын ластайтын негізгі антропогендік көздер:
a)
жылу энергетикасы
b)
жанартау атқылауы
c)
органикалық заттар
d)
бояғыш заттар
e)
ауылшаруашылық өнеркәсіп
76.
Атмосфера ластануының негізгі көздері:
a)
табиғи
b)
апаттық
c)
орталық
d)
газды
e)
ғарыштық
77.
Атмосфера ластануының табиғи көздері:
a)
жанартау атқылауы
b)
зауыттар
c)
өнеркәсіптер
d)
автокөліктер
e)
бояғыш заттар
78.
Көп тараған атмосфера ластағыштары:
a)
күкіртті газ
b)
фосфор
c)
формальдегид
d)
көмірсулар
e)
бояғыш заттар
79.
Атмосфераның қабаттары:
a)
стратосфера
b)
тропосфера
c)
ноосфера
d)
ионофера
e)
озон қабаты
80.
Газды заттардың негізгі мөлшері осы бөліктерде шоғырланады:
a)
тропосфера
b)
гидросфера
c)
литосфера
d)
озон қабаты
e)
ноосфера
81.
Жылулық сәулелену температурасымен салыстырғанда планета атмосферасы төменгі қабаттары температурасының көтерілуі:
a)
көшетхана эффект
b)
тұмша
c)
сәулелену
d)
жылулық
e)
озондану
82.
Көшетхана эффектісін алғаш рет зерттеген ғалым:
a)
Б.Небел
b)
В.И. Вернадский
c)
Т.Акимова
d)
Э. Зюсс
e)
Д. И. Менделеев
83.
Қалың тұманның тамшылары, тозаңды бөлшектерінің үйлесуімен сипатталатын атмосфераның қауіпті ластануы:
a)
тұмша
b)
көшетхана эффект
c)
сәулелену
d)
жылулық
e)
озондану
84.
Атмосфера құрамында күкірт пен азоттың және көміртегінің диоксидтерінің болуы:
a)
қышқылдық жауындар
b)
көшетхана эффект
c)
тұмша
d)
сәулелену
e)
жылулық
85.
Озон қабаты түзіледі:
a)
стратосферада
b)
тропосферада
c)
гидросферада
d)
ионоферада
e)
литосферада
86.
Озон қабатының тірі организмдерге әсері:
a)
ультракүлгін сәулелерден қорғайды
b)
көшетхана эффектті туғызады
c)
тұмшалардың түзүлуіне әкеледі
d)
жылулықты реттейді
e)
қышқылдық жауындарды түзеді
87.
Озон қабатының күйі өлшеніп тіркеледі:
a)
озонометр станцияларымен
b)
метеорологиялық станцияларымен
c)
метрономмен
d)
психрометрмен
e)
длинамометрмен
88.
Молекула құрамында көміртек атомымен байланысқан гидроксил топты хош иісті қосылыстар:
a)
фенол
b)
фреон
c)
формальдегид
d)
диоксин
e)
галоген
89.
Ауа, химиялық қоспалар мен су буынан тұратын күрделі жүйе:
a)
атмосфера
b)
гидросфера
c)
литосфера
d)
педосфера
e)
озоносфера
90.
Күкіртті газ өте қауіпті:
a)
өсімдіктерге
b)
адамдарға
c)
жануарларға
d)
балықтарға
e)
бактерияларға
91.
Бұл газдың жоғары концентрацияларымен улану өкпенің ісінуіне әкеліп соқтырады:
a)
күкіртсутек
b)
күкірткөміртек
c)
күкіртті ангидрид
d)
күкіртдиоксиді
e)
көміртегі
92.
Қоршаған ортаның химиялық заттармен ластануын зерттейтін сала:
a)
экологиялық токсикология
b)
өндірістік экология
c)
гигиена
d)
әлеуметтік экология
e)
биоиндикация
93.
Қышқылдық жауынның пайда болуында айтарлықтай рөл атқарады:
a)
күкіртті газ
b)
фреондар
c)
көмір қышқыл газы
d)
метан
e)
азот тотығы
94.
Қоршаған ортаның техногендік ластаушылар:
a)
полютанттар
b)
мутагендер
c)
ксенобиотиктер
d)
диоксиндер
e)
тератогендер
95.
Газ тәрізді ортада кездесетін заттардың қатты немесе сұйық бөлшектері:
a)
аэрозоль
b)
шаң
c)
тозаң
d)
күл
e)
құм
96.
Атмосфералық қалдықтардың құрамындағы техногенді қалдықтар әсерінен олардың қышқылдығы артып кетеді:
a)
қышқыл жаңбыр
b)
парниктік эффект
c)
тұмша
d)
ультркүлгін тұмшалар
e)
озон тесіктері
97.
Улы заттарды залалсыздандырғыштар:
a)
антидот
b)
доза
c)
ферменттер
d)
қышқылдар
e)
сілтілер
98.
Өндірісте кең қолданылады, буланады, этилмеркухлорид, этилкурфосфат қосылыстары бар химиялық зат:
a)
сынап
b)
мырыш
c)
қорғасын
d)
галоген
e)
қалайы
99.
Ксенобиотиктердің қоршаған ортаға әсерін зерттеген ғалым:
a)
Баренбойм
b)
Малинин
c)
Бернар
d)
Лихачев
e)
Заугольников
100.
Улы зат, у, уыт:
a)
токсин
b)
эффект
c)
антидот
d)
гемолиз
e)
мутаген