Worksheetsмолбио 51-100
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Эукариоттарда ДНҚ репликациясына ДНҚ-полимеразаның екі түрі қатысады. Ядролық ДНҚ репликациясының жетекші тізбегін синтездеуге қатысатын ДНҚ полимеразаның қайсысы екенін көрсетіңіз?
гамма
дельта
омега
эпсилон
бета
Репликация процесі кезіндегі хромосомалардың соңғы аймақтарын қалпына келтіруде теломераза жұмысының циклы қандай кезеңдерден тұратынын төмендегі берілгендерден анықтаңыздар?
транслокация, элонгация
трансляция
бағдарламалау, терминация
транскрипция
инициация
Репликация процесі кезіндегі хромосомалардың толық синтезі жүру үшін теломераза қандай қызмет атқаратынын төмендегі берілгендерден анықтаңыздар?
репликациялық айырда қызмет етеді
хромосомалардың орталық аймақтарын кеңейтеді
хромосомалардың соңғы аймақтарын ұзартады
сомалық жасушаларда қызмет етеді
нерв клеткаларында ғана қызмет етеді
Тұқым қуалайтын ақпараттың нуклеотидтер тілінен амин қышқылдары тіліне ауысуы генетикалық кодқа тәуелді, оның бірнеше қасиеттері бар. Мысалы, 3 азотты негіз полипептидті тізбектегі бір амин қышқылын анықтайтынын қай қасиетіне жатқызамыз?
үздіктілігі
консервативтілігі
жартылай консервативтілігі
триплеттілігі
жабылуы
Тұқым қуалайтын ақпараттың нуклеотидтер тілінен амин қышқылдары тіліне ауысуы генетикалық кодқа тәуелді, оның бірнеше қасиеттері бар. Мысалы, амин қышқылының бірнеше триплетпен анықталуын қай қасиетіне жатқызамыз?
артықтығы
үздіктілігі
консервативтілігі
жабылуы
жартылай консервативтілігі
Тұқым қуалайтын ақпараттың нуклеотидтер тілінен амин қышқылдары тіліне ауысуы генетикалық кодқа тәуелді, оның бірнеше қасиеттері бар. Мысалы, полипептидтік тізбектегі амин қышқылдарының орналасу реті ДНҚ молекуласындағы кодондардың орналасу ретімен сәйкес келуін қай қасиетіне жатқызамыз?
жабылуы
жартылай консервативтілігі
үздіксіздігі
комплементарлығы
коллинеарлығы
Транскрипция процесінен кейін эукариоттарда про-а-РНҚ синтезделеді, одан соң оның процессингі жүріп, пісіп-жетіледі де, ақпаратты бөліктері тігіліп, 5¢ және 3¢ бағыттарында қосымша бөлік жалғанады, онда қандай процестер жүргенін анықтаңыз?
сканерлеу, жалғасу, кэп
будандастыру, редупликациялау
кэп, полиаденилдену, сплайсинг
көшіру, өшірілу, ұзарылу
полифосфорлану, полиадилдену
Транскрипция
процесінен кейін эукариоттарда про-а-РНҚ синтезделеді, одан соң оның
процессингі кезінде а-РНҚ – ның постранскрипциялық модификациясында
қандай процестер жүреді ?
триплеттердің жойылуы
аминқышқылдардың тігілуі
интрондардың қырқылуы, экзондардың тігілуі
экзондар мен интрондардың тігілуі
интрондар мен экзондардың қырқылуы
Транскрипция процесінен кейін про-а-РНҚ синтезделеді, одан соң про-а-РНҚ процессинг жүру барысында альтернативті сплайсинг құбылысы байқалады. Альтернативті сплайсингке қандай сипаттама бересіздер?
экзондардың әртүрлі ретте орналасуы мен комбинацияларда тігілуі
әтүрлі дәйектемелер мен комбинацияларда интрондардың тігілуі
ақуыздың пайда болуы
жалғыз а-РНҚ – ның пайда болуы
экзондар мен интрондардың тігілуі
Трансляция процесінен кейін, ақуыздың бірінші реттік құрылымы полипептидті тізбек түзіледі, одан соң фолдинг процесі жүреді. Фолдинг терминіне қандай анықтама бересіздер?
нуклеотидтік тізбекті қалыптастыру
пептидті тізбектің кеңістікте оратылуы
ақуыздың ұзарту факторларымен қамтамасыз етілуі
өсу факторларымен қамтамасыз етілу
ақуызды тоқтату факторларымен қамтамасыз етілуі
Прокариоттар гендерінің молекулалық құрылымы екі бөліктен тұрады реттеуші және кодтаушы. Реттеуші қатардағы сайттардың дұрыс орналасу реті қандай екенін анықтаңыздар?
Прибнов-бокс, промотор, оператор
промотор, Прибнов-бокс, Хогнесс-бокс
оператор, промотор, Прибнов-бокс
промотор, оператор, Хогнесс-бокс
промотор, Прибнов-бокс, энхансер
Эукариоттар гендерінің молекулалық құрылымы екі бөліктен тұрады реттеуші және кодтаушы. Реттеуші қатардағы сайттардың дұрыс орналасу реті қандай екенін анықтаңыздар?
оператор, Прибнов- бокс, терминатор
оператор, аттенуатор, Хогнесс-бокс
ГЦ боксы, ЦАТ боксы, Голдберг Хогнесс немесе ТАТА боксы
промотор, оператор, Хогнесс-бокс
оператор, Хогнесс-бокс, энхансер
Молекулалық биологияның орталық догмасы бойынша тұқым қуалайтын ақпараттың жалпы тасымалдау типтерін анықтап, төмендегі берілген жауаптың қайсысы дұрыс екенін анықтаңыз?
ДНҚ-ДНҚ; ДНҚ- а-РНҚ; ДНҚ-ақуыз
ДНҚ-а-РНҚ; РНҚ- а-РНҚ; РНҚ-ДНҚ
ДНҚ-ақуыз; а-РНҚ-ДНҚ; а-РНҚ-ақуыз
РНҚ-РНҚ; ДНҚ-ақуыз; ДНҚ- а-РНҚ
ДНҚ-ДНҚ; ДНҚ- аРНҚ; а-РНҚ- ақуыз
ДНҚ-ның репликациясы жүру кезіндегі, ДНҚ тізбектерінің бір-бірінен алшақтап, репликациялық айырдың пайда болуына қандай ферменттер қатысатынын анықтаңыз?
полимераза, лигаза, топоизомераза
праймаза, лигаза, SОS-ақуыз
химераза, хемицераза, SОS-ақуыз
хеликаза, топоизомерза, SSВ-ақуыз
топоизовертаза, люминаза, лигаза
ДНҚ молекуласының екі еселенуі барысында аналық тізбектер жас тізбектерге матица болып, нуклеотидтер бір-бірімен жұп түзіп, ал жаңа тізбектердің синтезделуі 5¢ 3¢ бағытында жүзеге асатын құбылыс қандай принципке сәйкес келеді?
коллинеарлы, униполярлы, коадаптивті
жартылай консервативті, униполярлы, комплементарлы
консервативті, комплементарлы, квадрипотентті
коллегиалды, мультиполярлы, консервативті
универсальді, уникальді, компромисті
Генетикалық кодта барлығы 64 кодон бар, оның 61 кодоны амин қышқылдарын анықтайды, қалған 3 кодоны мағынасыз. Үш мағынасыз (нонсенс) кодондардың дұрыс үйлесімі қайсысы екенін анықтаңыздар?
УУУ, УАА, УУА
УАА, УГА, УАГ
УАА, УАЦ, УАУ
УАУ,УГА,УЦА
УАА, УАГ, УАЦ
Нуклеин қышқылдарының мономері немесе құрылым бірлігі болып табылады. Ол құрылымдардың 5 түрі бар, әрқайсысы 3 компоненттен тұрады, ол не деп аталады және төмендегі берілгендердің қайсысы екенін анықтаңыз?
нуклеозид
нуклеосома
нуклеогистон
нуклеомер
нуклеотид
Транскрипцияның басталуына ықпал көрсететін, әрі ингибитормен байланысып, оператор сайтын босатып, транскрипцияның жүруін қамтамасыз ететін субстрат қандай фактор екенін анықтаңыздар?
соңғы өнім
индуктор
репрессор
апорепрессор
регулятор
Трансляция кезінде цитоплазмадағы бос амин қышқылдары полипептидті тізбекті түзуге қатыса алмайды, ол үшін олар активтенуі керек. Амин қышқылдарын активтендіретін қайдай фермент екенін анықтаңыздар?
пептидилтрансфераза
ДНҚ- полимераза
РНҚ-праймаза
РНҚ-полимераза
аминоацил-т-РНҚ – синтетаза
ДНҚ молекуласының бір тізбегі келесі нуклеотидтер қатарынан АТЦАЦЦЦГ тұрады, екінші тізбегінің нуклеотидтік қатарына төмендегінің қайсысы сәйкес келетінін анықтаңыздар?
Т А Г Т Г Г Г Ц
Ц ГЦ А А Т Т Г
А Т ЦА Ц Ц Ц Г
Г А Т Ц Г Т А Г
Т А Г Ц Т Ц Г
Транскрипция жүргенде Про-РНҚ синтезделеді. Про-РНҚ-да процессинг жүргеннен кейін, матрицалық РНҚ түзіледі, оның құрамында қандай бөліктер қалғанын анықтаңыз?
антикодондар
экзондар
интрондар
кодондар
транскриптондар
Транскрипция процесі кезінде РНҚ-полимеразаға тәуелді ДНҚ бойымен жылып отыратын фермент, қандай нуклеотидтер тізбегіне жеткенде тоқтайтынын анықтаңыз?
оператор
промотор
терминатор
репрессор
регулятор
Эукариоттар геннің құрамындағы қай бөлігі полипептидтік тізбектегі амин қышқылдарының реті жайында ақпарат бермейтінін анықтаңыз?
экзон
цистрон
мутон
рекон
интрон
Транскрипция процесі жүру барысында, оның жылдамдығын төмендететін нуклеотидтік қатарлардың арнайы жүйесі қалай аталатынын анықтаңыз?
сайленсер
промотор
оператор
терминатор
аттенуатор
Прокариоттарда полипептидтік тізбектердің синтезделетін санын анықтау үшін, ақпарат жазылған геннің бөлігі қалай деп аталатынын анықтаңыз?
спейсер
сайленсер
цистрон
интрон
рекон
Репликация үрдісі кері 3'→ 5 ' экзонуклеазды белсенділігі бар, қате синтезделген нуклеотидтерді түзеуге қабілетті ферментті төменде берілген көрсеткіштерден анықтаңыз?
праймаза
геликаза
ДНК-полимераза
экзонуклеаза
топоизомераза
Репликация үрдісі басталуы ДНҚ молекуласының арнайы нуклеотидттер (АТ) орналасқан орындарда қос тізбек арасындағы сутекті байланыстар үзілуімен жүреді. Сутекті байланыстарды үзетін фермент қалай аталады?
топоизомераза
экзонуклеаза
геликаза
SSB-ақуызы
праймаза
ДНҚ молекуласында хромосоманың теломерлік аймақтарында толық репликация жүрмейді, қайдай ферменттің көмегімен толығымен репликация жүреді?
праймаза
геликаза
топоизомераза
теломеразама
лигаза
Қай жауап нұсқасында аминқышқылының бірнеше кодонмен кодталуын анықтайтын генетикалық кодтың қасиетіне жатады?
универсальдылығы
артықтылығы
коллинеарлылығы
триплетілігі
үздіксіздігі
Тірі ағзаларда генетикалық кодтың бірдейлігін көрсететін қасиеті қалай аталады?
артықтылығ
коллинеарлылығы
триплеттілігі
үздіксіздігі
универсальдылығы
ДНҚ фрагментінің нуклеотидтер тізбегін анықтау әдісі қалай аталады?
ДНҚ-ны клондау
ДНҚ- ны секвенирлеу
ДНҚ-ны амплификациялау
ПТР
ДНҚ- ны рестрикциялау
Құрылымдық гендердің транскрипциясын төмендететін реттеуші гендер қалай аталады?
стимулятор
репрессор
корепрессор
индуктор
апорепрессор
Прокариоттық гендер белсенділігінің реттелуі қандай деңгейде жүзеге асады?
транскрипция
хромосомалық
репарация
посттранскрипциялық
репликация
Эукариоттық гендер белсенділігінің реттелуі қандай деңгейде жүзеге асады?
регенерация
репарация
посттранскрипция
хромосомалық
репликация
Ген белсенділігінің реттелуі прокариоттарда қандай деңгейде жүзеге асады?
репликация
репарация
хромосомалық
регенерация
трансляция
Ген белсенділігінің реттелуі эукариоттарда қандай деңгейде жүзеге асады?
транскрипция
репликация
хромосомалық
рекомбинация
репарация
Эукариоттардағы ген экспрессиясының реттелуінің бұзылуы посттрансляциялық деңгейде қандай аномальді құрылымдардың пайда болуына алып келеді?
моносахарид
гликозид
белок
көмірсу
май
Прокариоттарда транскрипциялық бақылаудың қандай түрі кездеседі?
позитивті
позиционды
посттранскрипциялық
посттранцляциялық
эффективті
Полипептид молекуласындағы аминқышқылының қалдықтарының тізбегі белгілі болды. Осы аминқышқылдар қатарын кодтайтын ДНҚ-молекуласындағы ген қалай аталады?
терминатор
оператор
промотор
псевдоген
құрылымдық ген
Триптофан оперонын триптофанның өзі тоқтататады. Триптофан қалай опероның жұмысын тоқтатады?
регулятор генімен байланысады
құрылымдық генмен байланысады
пормотормен байланысады
белок репрессормен байланысады
оператормен байланысады
Бөліп алу, фрагменттерге бөлу, идентификациялау және көп мөлшерде ДНҚ молекуласын көшіру үрдістері қалай аталады?
Блот- гибридизациялау
ДНҚ клондау
ДНҚ-ны рестрикциялау
ДНҚ секвенирлеу
Вестерн-гибридизациялау
Р53 генінің белсенділігі әкеледі әкелуіне ықтимал?
геномдағы барлық гендердің активтенуіне, зат алмасу үдерісін тоқтататын гендердің, «келоид» рецепторларының активтенуіне
р31 гені активтенуіне, заталмасуды тоқтататын гендердің, «гидроксильді» рецепторларының активтенуіне
р21 генінің жасуша бөлінуін тоқтататын гендердің «киллерлік» рецепторларының активтенуіне
ферменттерді синтездейтін гендер активтенуіне, жасуша өсуін тоқтататын гендердің, жасушаішілік құрылымдарын тығыздайтын гендердің активтенуіне
р33 генінің активтенуіне, ағзаның өсуін тоқтататын гендердің, жасушаның бөлінуін күшейтетін гендердің активтенуіне
Қандай тіршілік үрдістерінде апоптоз іске қосылады? Дұрыс жауапты белгілеңіз:
зақымданған, функционалды белсенді емес, трансформацияланған жасушаларды сақтап қалуда
бөлінетін, функционалды белсенді, зақымданбаған
өздігінен түсік тастауда, өлі туылуда, балалардың ерте өлімінде
зақымданған, функционалды белсенді емес, трансформацияланған жасушаларды жоюда жасушаларды жоюда
мутантты, леталды, морфологиялық өзгерген жасушаларды сақтап қалуда
Жасушаның қандай құрылымдары апоптоздық гендер – каспазалар үшін нысаналар болып табылады?, Дұрыс жауапты көрсетіңіз:
мембрана ақуызы, РНҚ-полимераза, липазалар, каспазалар
цитоскелет ақуыздары: ядролық мембрана, гистамин, топин В ақуызы
цитопатогенез ақуыздары: формин, миозин; ядеролықнысаналар: Н2гистоны, форсан В ақуызы
цитоскелет ақуыздары: фодрин, актин; ядеролықнысаналар: Н1гистоны, ламин В ақуызы
ядро ақуыздары: Н3, Н4гистондары; фолин В
Жасушада бағдарлама бойынша жүретін апоптоздың даму кезеңдерінің дұрыс ретін анықта:
генофондтың зақымдануы, циклинтәуелді киназаның белсенді болуы, органоидтардың бұзылуы, ағзаның фагоцитоз
мүшенің зақымдануы, атеросклероздық гендердің белсенді болуы, ағзаның бұзылуы, мүшелердің фагоцитозы
ұлпаның зақымдануы, онкогендердің белсенді болуы, органоидтардың бұзылуы, ұлпалардың фагоцитозы
ДНҚ зақымдануы, апоптоздық гендердің белсенді болуы, жасушаішілік құрылымның бұзылуы, жасуша фрагменттерінің фагоцитозы
гаметаның зақымдануы, ұрықтанудың дұрыс жүрмеуі, эмбрионның бұзылуы, ұрық фагоцитозы
Апоптоз прецесі дұрыс жүрмеген жағдайда жасаушада қандай жағдайлар орын алады?
синдактилия
полидактилия
клинодактилия
гиперплазия
крипторхизм
Берілген қай пайымдауды апоптоз процесін жүруіне мысал деп ойлайсыз:
фолликуланың атрезиясы, емізуді тоқтатқаннан кейінгі лактоциттердің өлімі, құрылысы өзгерген жыныс жасушаларының өлімі
есте сақтаудың амнезиясы, мінез-құлық атавизмі, психология атрезиясы
асқазанның атрезиясы, ұрық эритроциттерінің өлімі, іштегі ұрықтың жыныс мүшелерінің өлімі
кіндіктің атрезиясы, бөлінуден кейінгі моноциттер өлімі, ұрықтанудан соң зиготаның өлімі
гонаданың атрезиясы, емізуді тоқтатқаннан кейінгі лимфоциттердің өлімі, мұрының атрезиясы
Апоптоз активаторларына жататындар факторды атаңыз?
жасушаның өсу факторларының болмауы, жасушаның тіректік беткеймен байланысының болмауы,вирустардың әсеріі
зақымданған ДНҚ репарациясы,контакттылық тежелу, фотондарәсері
дегенерация факторларының болмауы,жасуша ядросының жоғалуы,төменгі температурның әсер
жасуша бөліну факторларының болмауы,жасуша органоидтарының жоғалуы,күн сәулесів аннасының әсері
жасушаныбұзушыфакторлардыңболмауы,жасушаныңматрикстуралыестесақтауыныңбол мауы,күнжарығыныңәсер
Апоптоз кезіндегі жасушадағы морфологиялық өзгерістердің дұрыс ретін анықтаңыз?
мүшенің жиырылуы, цитоплазманың тығыздалуы, некроздық денешіктердің түзілуі
некроз, гендер мутациясы, жасуша өлімі
ядроның жойылуы, жасуша мембранасының бұзылуы, апоптоздық денешік
ДНҚ фрагментациясы, фагоцитоз, жасушаның тығыздалуы
жасушаның жиырылуы, хроматинннің тығыздалуы, апоптоздық денешіктердің түзілуі
Апоптоз келесі үрдістерде маңызды роль атқарады?
жыныстық даму кезеңінің ұзақтығында,витаминдер алмасуында,металлдар алмасуында
белсенді өмір сүру ұзақтығында, қозғалыстың белсенділігінде, психикалық әрекеттің жоғалуына
гаметогенездің ұзақтығында, иммунитеттің жоғалуына, ағза тонусының төмендеуіне
репродуктивті кезеңнің ұзақтығында, зат алмасуында, гормондар алмасуында
өмір сүру ұзақтығында, иммунитетте, канцерогенезде
