NEW
Font size
WorksheetsСпорт психологиясы бойынша тест
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Көбінесе медициналық психология мамандары, психотерапевтер мен психоконсультанттар спорт психологы ретінде шақырылады, олардың спорттық психология саласындағы жұмысы көбінесе тиімсіз себебі:
олар спортшыны ұзақ түзетуді қажет ететін "пациент" деп санайды
психологияның бұл салалары тек теориялық сипатта бастау
спорттық психологияда психологияның аталған салаларымен ешқандай кроссовер жоқ
бұл мамандар қолданбалы психологиямен айналыса алмайды
психологияның бұл салалары тек патологияны зерттеуге бағытталған
Спорт психологының қарапайым психологтан айырмашылығы:
спорт психологы белгілі бір мерзімге нақты нәтижеге бағытталған
спорт психологы психодиагностикалық әдістерді жүргізеді
спорт психологы бұрын спортшы адам керек
спорт психологы тек қолданбалы мәселелерді шешеді
спорт психологы жоғары психологиялық білімге қолд адам керек
В. Р. Малкиннің айтуынша, спорт психологы өз жұмысын жаттықтырушының психологиялық жұмысқа деген ынтасын қалыптастырудан бастауы керек. Ол үшін:
психологиялық жұмыстың нақты бағдарламасын жасау
жаттықтырушының мотивациялық саласының диагностикасын жүргізу
спортшының мотивациялық саласына диагностика жүргізу
спортшының психикалық қасиеттерінің психодиагностикасын қазақ елі
акциясын "қазақстан спортшылар мен жаттықтырушылар үш
Жаттықтырушының спорт психологына қоятын негізгі сұрақтары
жарыста спортшының психологиялық тұрақтылығын қалай арттыруға арналған шаралар
спортшының жауапкершілігі мен адалдығын қалай арттыруға арналған шаралар бастау
оқу процесін қалай ұйымдастыруға бастау
командалардағы қақтығыстармен емес, істеу керек
спортшының агрессивтілігін қалай арттыруға арналған шаралар бастау
Кез-келген қызметте, соның ішінде спортта сәттіліктің немесе сәтсіздіктің негізгі себептері не болмауы
осы қызмет түріне қабілеттіліктің болуы
ата-аналарға көмегі
адамның агрессивтілік / адамның агрессивтілік емес
жанкүйерлерден қолдау
эмпатияның жоғары деңгейі
Спорт психологының басты міндеті
спортшыны психоэмоционалды күйін басқаруға үйрету
психологиялық тесттер өткізу
спортшының мазасыздық деңгейін төмендету
спортшының интеллектін курс
спортшының агрессия деңгейін төмендету
Көбінесе спортшы психолог ұсынған психотехниканы ресми түрде орындайды, бұл мыналарға байланысты:
көбінесе жаттықтырушы психологты шақырады, ал спортшының өзі қосымша психологиялық жұмыс жасауға бейім емес
спортшының психологиялық білімі жоқ
спортшының жалпы білім деңгейі жеткіліксіз
психологтар жасаған психотехника спортта қолданылмайды
бұл психотехника ескірген және қазіргі спортта қолданылмайды
60-жылдардың аяғында Англияда идеалды жаттықтырушының жеке басын зерттеуге әрекет жасалды, нәтижелері:
көптеген сипаттамаларға сәйкес келді
мүлдем бір-біріне қарама-қайшы болды
ешқандай өткізеді бойынша сәйкес келмейді
мүлдем ұқсас емес
олар өте өзгеше болып шықты
Идеал жаттықтырушының қызметтері келесі сипаттаманы қамтиды:
спортшыны басқаруға және жағдайды бақылауға қабілетті тұлға
мінездің көпжақтылығы
Мұқият
жабық
жұмсақ
Англиядағы 60-шы жылдардағы зерттеу нәтижелері бойынша жүзушілермен жұмыс істейтін тамаша жаттықтырушының жеке басы:
практикалық-нақты тұлға түрі
флегматикалық
синтоникалық
жанжалды
ирациональды
О. Хендри, жоғары білікті жүзу жаттықтырушыларының нақты жеке профильдерін өздерінің идеялары бойынша құрылған идеалды профильдермен салыстыру кезінде:
жаттықтырушылардың өзін-өзі бағалауы және олардың идеалды жаттықтырушы туралы түсініктері айтарлықтай
пәндік олимпиадасын емес айырмашылықтар
тек бір параметр бойынша айырмашылық бар - интеллект
профильдердің толық сәйкестігі
мүлдем бірдей профильдер
О. Хендридің зерттеу нәтижелері бойынша жоғары білікті жаттықтырушылар қолданатын қасиеттер:
үстемдік және жаңашылдық
жоғары сезімталдық
агрессивтіліктің жоғары деңгейі
эмпатияның жоғары деңгейі
дамылған қиял
Жаттықтырушы жұмысының стильдері:
Авторитарлық, демократиялық, рұқсат етуші
Когнитивті және эмоционалды
Рационалды, иррационалды, эмоционалды
Жеке және топтық
тәуелсіз
Спорт ұжымының жаттықтырушысы:
командадағы әр ойыншының жеке басына бейімделу
оқу процесін қазақ елі
релаксация әдістерін жүргізу
психологиялық тексеру жүргізу
команда ойыншыларына жеке мәселелер бойынша кеңес беру
Жоғары білікті жаттықтырушылар шкаласы бойынша жоғары көрсеткіштер:
Әкімгершілік және мінездің беріктігі
Сезімталдық пен мейірімділік
сенімсіздік пен ұстамдылық
мазасыздық
меланхолия
Хендридің пікірінше, идеалды жаттықтырушы болмайды және оның жеке басының кемшіліктері:
ол спортшының жеке басына бейімделеді
жоғары кәсіби білімі бар
ол әрқашан өзін талап барасыз алады
психотехниктерге қолд бастау
спортшыны қатаң бақылауға алады
Жаттықтырушылардың көпшілігі өз қызметінде авторитарлық екенін түсіндіретін себептер:
стресстік жағдайларда біріктірілген көшбасшылық негізінде
жаттықтырушылар жоғары агрессивтілікпен сипатталады
кәсібиліктің жоғары деңгейі емес
көптеген жаттықтырушылар өздерінің кемшіліктерін осылай тиімді өткіземін өтейді
әлемді түсінудегі ұтымдылық
Жаттықтырушының басым мінез-құлқының артықшылықтары:
стресстік жағдайларда өзін сенімді және тыныш сезінеді
тым сенімді спортшыларды басады
командада қақтығыстар не болмайды
спортшылар жаттықтырушының барлық бұйрықтарын еш ойланбастан орындайды
спортшылар ұсынылған барлық тәртіпті орындайды
Педагогикалық оқу-қатынас құрылымы үш компонентті қамтиды:
коммуникативті интерактивті перцептивті
көтермелеу жазалау келісім беру
Манипуляция, басқару
Транзакциялар ойындар интеракциялар
Сендіру жом өзін өзі гипноздау
Гуманистік психология тұрғысынан жаттықтырушы мен спортшының педагогикалық оқу қатынасы принциптерге негізделуі керек:
психологияның ішкі заңдылықтарын ескере отырып
диплом жұмысын сенім
жаттықтырушының спортшыға Үстемдігі
диплом жұмысын қарама-қайшылық
жаттықтырушының сөзсіз беделі
Жаттықтырушының командамен жұмысында келесі қабілеттер өте қажет:
біріктірілген қабілеттер
актерлік қабілеттер
музыкалық қабілеттер
арнайы қабілеттер
жалпы қабілеттер
Спортшыға кері байланыс мәселелерінде жаттықтырушы бағалауы керек:
спортшының спорттық қызметінің ерекшеліктері
спортшының жеке ерекшеліктері
спортшының адамгершілік қасиеттері
оқушылардың мінез ерекшеліктерін бағалау
тұлға түрін бағалау
Спорттық команданың қызметтері:
жалпы мақсат
бәсекелестік
әлеуметтік ұтқырлық
әр ойыншының тәуелсіздігі
тұлғааралық агрессияның жоғары деңгейі
Спорттық команданың тиімді ойнауы үшін жаттықтырушыға кем дегенде мыналар қажет:
жаттықтырушы мақсат қоюы керек
команда мүшелері арасындағы бәсекелестік рухын ояту
психодиагностикалық әдістердің батареясын жүргізу
әр топ мүшесінің жеке ерекшеліктерін зерттеу
спорт психологын шақыру
Жаттықтырушының жұмысында өзінің эмоционалды күйлерінің сыртқы көрінісінде және астеникалық сипаттағы тәжірибеде ұстамдылық үлкен маңызға қолданылады. Бұл мыналарға байланысты:
жаттықтырушы өзінің эмоционалды жағдайын бақылай отырып, спортшыларға психологиялық әсер етуі мүмкін
спортшылар жаттықтырушының шынайы психоэмоционалды жағдайын білмеуі керек
өз тәжірибеңізді көрсету жаттықтырушының беделін төмендетеді
өз тәжірибесін көрсете отырып жаттықтырушы спортшыларды басқаруды жоғалтады
жаттықтырушы әрқашан стеникалық күйде адам керек
