Font size
WorksheetsОрталық Азия ұғымының саяси-географиялық мәні. 1-4 тақырыптар
Total questions: 63
Worksheet time: 34mins
Орталық Азияның оңтүстік-батысындағы аймақ қалай аталады?
A) Орта Азия
B) Орталық Еуразия
C) Азия батысы
D) Оңтүстік батысы
2.Орталық Азияның таулы массифтеріне көбінесе тиесілі:
A) далалы ландшафт
B) көшпелі өркениет
C) өзендер ағыны
D) құрғақ климат
."Орталық Азия" ұғымын кеңінен қолданған неміс зерттеушілері: 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) Александр фон Гумбольдт
B) Карл Риттер
C) Вольфганг Герман
D) Иоханн Ганс
E) Карл Ульрих
Саяси - географиялық аймақ ретінде Орталық Азияға кіретін мемлекеттерді ата:
8 нұсқадан бір немесе бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A)Тәжікстан, Түрікменстан
B) Қазақстан
C) Қырғызстан
D) Өзбекстан,
E) барлығы дұрыс
Ішкі ағынды өзендер деп нені атайды?
A) Әлемдік мұхитқа құймайтын өзендерді атайды
B) Таудан бастауын алатын өзендерді атайды
C) жалпы көлдердің барлығын атайды
D) Көлдерге құйылатын өзендерді атайды
Ішкі ағынды өзендер деп нені айтады?
A) өз бастауын алатын өзендерді
B) қосымша көлдерге сіңіп кететін теңіздерді
C) әлемдік мұхитқа құятын өзендерді
D) әлемдік мұхитқа құймайтын өзендерді
Орталық Азияны ішкі ағынды және ағынсыз өзен-көл алаптарын біріктірген Еуразияның орталығындағы көлемді аймақ ретінде тануына не негіз болды?
A) есеп
B) физикалық-географиялық анықтамасы
C) ағынды сулар көрсеткіші
D) ғалымдар болжамы
Орталық Азияны Еуразияның "ішкі биік аудандары" деп атаған кім?
A) Александр фон Гумбольдт
B) Карл Риттер
C) Владимир Меньшов
D) Кирил Татищев
Физикалық географияда "Орталық Азия"-
A) Саны шектеулі бұл өндіріс салаларының күшті дамуы жергілікті шикізат
B) Саны шектеулі бұл аймақ салаларының күшті дамуы жергілікті шикізат негізінде және тұрғын халықтың дәстүрлі еңбек дағдыларын ғылым мен техниканың ең соңғы жетістіктері
C) Экономикасының даму деңгейі жоғары ел ретінде батыстың күшті дамыған он елінің қатарына енеді.
D) Еуразияның ішкі ағынды алабына жататын түкпірдегі орталық ауданы
Елдерінің экономикалық құрылымының қалыптасуы Еуропаның басқа аудандарына ұқсамайтын жол
11."Орталық Азия" ұғымы алғаш рет қай ғасырда қолданды?
A) XV ғасырдың аяғында
B) XX ғасырдың басында
C) XIX ғасырдың ортасында
D) XVIII ғасырдың аяғында
."Орталық Азия" ұғымы қай жылдан бастап қолданыла бастады?
A) 1993 жыл
B) 1998 жыл
C) 1991 жыл
D) 1995 жыл
."Орта Азия" ұғымымен қатар қолданылды:
A) "Еуропа"
B) "Түркістан"
C) "Далалы аймақ"
D) "Көшпелі аумақ"
1893-1894 жылдары В.В.Бартольд қай алқаптардың ескерткіштерін зерттеді? 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) Шу
B) Жетісу
C) Талас
D) Түркістан
E) Іле
Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы тарихи этнографиялық еңбек:
A) M M. Красовский «Сібір қырғыздарының аймағы»
B) Б.С. Броневскийдің «Орта жүз қырғыз-қайсақтары туралы жазбалар»
C) С.Зимановтың "Қазақтардың ХІХ ғасырдың бірінші жартысындағы қоғамдық құрылысы"
D) А.И. Добросмыслов «Торғай облысы. Тарихи очерк»
Алғаш жылқыны қолға үйретілгенін дәлелдеген археолог:
A) В.Бартольд
B) П.Лерх
C) П.И.Рычков
D) В.Ф.Зайберт
1970-1980 жылдары орта ғасырлардағы қалаларға қазба жұмыстары жүргізілді:
A) Отырар, Қостөбе, Түркістан
B) Жаркент, Отырар, Ақмола
C) Шымкент, Тамғалы
D) Гурьев, Ақтөбе
1920-1930 жылдардағы археологиялық зерттеулер қай дәуірмен байланысты?
A) Темір
B) Неолит
C) Палеолит
D) Қола
Бірінші болып петроглифтер туралы жазып, оларды суретке түсірген :
A) В.В.Радлов
B) Қ.И.Сәтбаев
C) Н.Н.Пантусов
D) М.С.Миллер
1893 жылы ежелгі түркі қолжазбаларының құпиясын ашқан адам:
A) Қадырбаев
B) Марғұлан
C) Томсен
D) Сәтбаев
Антикалыққа қарағанда Орталық Азияның ежелгі тарихы туралы маңызды да нақты деректерді беретін деректі ата:
A) Түркілер
B) Антикалық
C) Дәстүрлі
D) Қытайлық
Ежелгі түркі қолжазбаларының алғашқы аудармасын жасаған адам:
A) Пантусов
B) Сәтбаев
C) Қадырбаев
D) Радлов
Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясына кім жетекшілік етті?
A) Ә.Марғұлан
B) Н.Н.Пантусов
C) С.Толыбеков
D) Қ.И.Сәтбаев
2004 жылы қандай археологиялық жәдігер ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мәдени мұраларының тізіміне енді?
A) Тамғалы
B) Күлтегін
C) Сардоба
D) Таңбалы Нұра
В.В.Радловтың Қазақстандағы археологиялық қазба жұмыстары қай жылы басталды?
A) 1823 жылы
B) 1826 жылы
C) 1852 жылы
D) 1991 жылы
Орынбор мұрағат комиссиясы Қазақстандағы ескерткіштерді зерттеуге қашан қосылды?
A) XVI ғасырдың басында
B) XX ғасырдың басында
C) XXI ғасырда
D) XIX ғасырдың басында
В.Ф.Зайберт энеолиттік Ботай мәдениетін қай жылы зерттеді?
A) 1980 жылы
B) 1986 жылы
C) 1985 жылы
D) 1975 жылы
Қазіргі кезде қанша руналық ескерткіш белгілі?
A) 300
B) 212
C) 255
D) 316
1970 жылы петроглифтерге зерттеу жұмыстарын жүргізді:
A) Қ.И.Сәтбаев
B) Н.Н.Пантусов
C) Ә.Марғұлан
D) М.Қадырбаев
В.В.Радловтың Қазақстандағы қазба жұмыстары нақты қай жермен басталды?
A) Солт. Қазақстанның ежелгі тұрғындарының мәдени өмірін білдіретін коллекциялары табылған қорғандардан
B) Ұлы даласы жүйесіндегі ерте темір ғасыры далалық Есіл өңірінен
C) Ежелгі түрік мәдениетінің ескерткіштеріне
D) Алтайдағы мұздықтарға айналған қорғандарда
Ирандық деректерге не жатады?
A) Ежелгі түркілік руна немесе Орхон - Енисей жазуы
B) Мұсылман дінін біртіндеп өз еркімен қабылдаған және бұл үрдіс Шыңғыс хан империясы тұсында баяулағанымен, түбінде табысты аяқталғандығы туралы деректер
C) Зороастризмнің қасиеттті кітабы Авеста, ежелгі парсының сына жазуы, эпиграфика
D) Орта ғасырлардың соңынан бастап түркі тайпалары моңғолдық элементтері
Дәстүрлі өркениетке қай белгі тән?
A) жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы
B) бірсарындылық; мәдени тәжірибенің тұрақты түрде қайталануы және ата-бабалар өмір салтының ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отыруы.
C) өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.
D) функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі
Көшпелі малшаруашылығының бағыты мен көшпелі қоғамның барлық қырын зерттейтін кешенді ғылым:
A) Номадистика
B) Этнография
C) Өлкетану
D) археология
Орталық Азия халықтарының парсыларға қарсы көтерілісі, олардың далалық көшпелілер мен парсы империясы арасындағы қатынастары туралы айтылған жазба:
A) Чжан Цяньның жазбасы
B) Бехистун жазбасы
C) Птолемейдің деректері
D) Плинидің жазбасы
Ертедегі ежелгі дәуірлік, ежелгі шығыстық, ортағасырлық өркениеттер қалай аталады?
A) Антикалық
B) Римдік
C) Дәстүрлі
D) Құнды
1954 жылы қандай археологиялық экспедиция өз жұмысын бастады?
A) Бесоба археологиялық экспедициясы
B) Жетісу археологиялық экспедициясы
C) Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы
D) Іле археологиялық экспедициясы
Іле археологиялық экспедициясына жетекшілік еткен кім?
A) Н.Н.Пантусов
B) К.Акышев
C) Ә.Марғұлан
D) М.Қадырбаев
Ақтөбе облысында қанша қоныс пен қорған зерттелді?
A) 300
B) 250
C) 500
D) 100
Еуразия даласында б.з.б. ІІІ мыңжылдықтың соңында не пайда болды?
A) қолөнер
B) суармалы егіншілік
C) дөңгелекті көлік
D) малшаруашылығының жаңа түрі
Ежелгі замандағы егіншілердің негізгі құралдарының бірін ата:
A) балға
B) кетпен
C) күрек
D) ожау
Энеолит дәуірінде (Б.з.б. IV мыңжылдықта) Орталық Азияның оңтүстігіндегі егіншілер қандай шаруашылықты меңгерді?
A) омарта шаруашылығы
B) суармалы егіншілік
C) малшаруашылығы
D) тауарлы шаруашылық
Кетпенді егіншілік сөзінің мағынасы:
A) Кетпенді пайдаланбай егін егу
B) соқаны пайдаланып егін егу
C) күректі пайдаланып егін егу
D) соқаны пайдаланбай кетпенмен егін егу
Еуразия даласындағы климат қашан өзгере бастады?
A) Б.з.б. IV мыңжылдықта
B) Б.з.б. IV мыңжылдықтың бірінші жартысында
C) Б.з.б. IV мыңжылдықтың екінші жартысында
D) Б.з.б. ІІІ мыңжылдықтың екінші жартысында
Орталық Азия-
A) мезолиттік жайылымды өркениет
B) көшпелілер өркениетінің бесігі
C) этнографиялық материалдар қазығы
D) археологиялық деректерге негізделген өркениет
Б.з.б. IV және ІІІ мыңжылдықтың алғашқы жартысында қандай климат болды?
A) атмосфералық қысымның жоғарылауы
B) жылы және құрғақ ауа
C) жылы климат
D) салқын ылғалды климат
Отырықшылық пен егіншілікке жерді суаруға арналған өзен жағалаулары:
A) Жайық, Есіл
B) Ертіс
C) Тобыл, Шу
D) Әмудария, Сырдария
Қуаңшылықтың әсерінен малдың қай түрін ұстау тиімді болды? 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) түйе
B) сиыр
C) ешкі
D) қой
E) жылқы
.Орталық Азия бойынша алғаш рет дәнді дақылдарды өсіру қай мыңжылдықта меңгерілді?
A) Б.з.б. VI мыңжылдықта
B) Б.з.б. IV мыңжылдықта
C) Б.з.б. V мыңжылдықта
D) Б.з.б. I мыңжылдықта
.Орталық Азия бойынша алғаш рет дәнді дақылдарды өсіру қай мыңжылдықта меңгерілді?
A) Б.з.б. VI мыңжылдықта
B) Б.з.б. IV мыңжылдықта
C) Б.з.б. V мыңжылдықта
D) Б.з.б. I мыңжылдықта
Неолиттік төңкерістің маңызды қадамдарын ата: 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) отырықшылыққа көшу
B) рухани мәдениеттің келісімділігі
C) егіншіліктің пайда болуы
D) зерттеулердің пайда болуы
E) номадистика саласындағы зерттеулер
Орталық Азияда пайда болған ең алғаш өркениет:
A) қолөнер
B) көшпелі өркениет
C) отырықшы – егіншілік
D) малшылық
Малшаруашылығы мен егіншілік қандай экономика саласының пайда болуына әкелді?
A) өндіруші
B) пайдаланушы
C) кәсіпкерлік
D) дамытушы
Алыс жерлерге көшіп-қону үшін аса маңызды рөл атқарған екі себепті ата:5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) жертөлелер салу
B) атқа салт міну
C) малды қолға үйрету
D) дөңгелекті көлік ойлап табу
E) егіншілікпен айналысу
Көшпелі малшаруашылығына көшудің басты себебі не болды?
A) Егіншіліктің дамуы
B) Еуразия даласындағы құрғақшылық
C) Еуразия даласындағы ыстық климат
D) климаттық өзгерістердің тұрақсыздығы
Неолиттік төңкерістің себептерін ата: 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) тұрғындар санының азаюы
B) археологиялық ескерткіштердің пайда болуы
C) тұрғындар санының артуы
D) көшпелілер өркениетінің пайда болуы
E) өндірістік дағдарыстың орын алуы
Қуаңшылық неге әкеп соқтырды?
A) даланың шөбі қурап, жылқының азаюы
B) өзендерде балықтың көбеюіне
C) басқа да малдардың көбеюіне
D) салқын климаттық белдеуге
Аймақтағы климаттың әсерінен көбейген мал түрі:
A) жылқы
B) ешкі
C) сиыр
D) қой
Атқа салт міну үшін арналған құралдарды көрсет: 5 нұсқадан бірнеше дұрыс жауапты тандаңыз:
A) қылыш
B) ер-тоқым
C) қамшы
D) таяқ
E) ат-әбзел
Киіз үй қайда орнатылды?
A) жертөле үстіне
B) арба үстіне
C) тау бөктерінің баурайына
D) ағаш үстіне
Ірі өзендер маңы мен тау баурайларында пайда болған өркениет түрі:
A) бау - бақша шаруашылығы
B) атқа салт міну
C) малшаруашылығы
D) отырықшы - егіншілік
Егіншілік алғаш қандай шаруашылықпен қатар жүрді?
A) жүзім өсіру
B) малшаруашылығы
C) тауарлы шаруашылық
D) ұлттық шаруашылық
Жиналмалы киіз түрі қай мыңжылдықта пайда болды?
A) б.з.б. V мыңжылдықтың соңында
B) б.з.б. ІІІ мыңжылдықтың соңында
C) б.з.б. І мыңжылдықтың соңында
D) б.з.б. ІІ мыңжылдықтың соңында
Дәнді дақылдарды өсіруді меңгерген:
A) арийлер
B) алтай – маньчжур
C) батыстар
D) жейтундықтар
Жауын-шашын азайғандықтан шаруашылықтың қай түріне басымдылық берілді?
A) қолөнер
B) омарта шаруашылығы
C) малшаруашылығы
D) егін шаруашылығы
