NEW
Font size
Worksheetsпипи
Total questions: 45
Worksheet time: 23mins
Синтаксистік тұлға
Грамматикалық ұғымдар
Морфологиялық формалар
Сөзжасам тәсілдері
Мәтін
Грамматикалық ұғымдар
Лексикалық мағына
Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған сөз тіркесі:
Киіз үй.
Қаламды алды.
Кеше қайтты.
Таулы жер.
Таулы жер.
Матаса байланысқан сөз тіркесі
Жарыста жеңу.
Оқушының қаламы.
Бос қалу.
Айтылар сөз.
Жақсы оқу.
Жалпылама жақты сөйлем:
Бүгін күн жылы.
Сен жақсы сөйледің.
Көптің аузын күзетсең, күн көрмейсің.
Сен жақсы сөйледің.
Домбыраны жиі тартатын.
Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:
Кітап алу.
Бетегеден биік.
Кітап алу.
Біздің үйіміз.
Күле кірді.
«Ағаш күрек» тіркесінің мағынасы:
Заттың орнын.
Заттың өлшемін.
Заттың мөлшерін.
Заттың орнын.
Заттың неден жасалғанын.
. Хабарлы сөйлемге тән белгі
Бұйрық рай формалы етістік
Эмоцияны білдіру
жауап күту мақсатында
Өзіне тән интонациясы болуы
жауап күту мақсатында
Сөз тіркесі
Бозторғай
Жақсы сөйлеу
Күлкі болу
Су жүрек
Жай сөйлем синтаксисінің қарастыратын мәселесі
Мәтіннің түзілу жолдары
Күрделі синтаксистік тұтастық
Сөйлем мүшелері
Аралас құрмалас сөйлем
Құрмалас сөйлем синтаксисі
Ортақтық мағынаны білдіретін жанама толықтауышты сөйлем:
Базаралының қашып келгені де рас
Абайдан қатты өтінген
Кәлән үй тасынн жүгіріп шыққан біреулерді көрді
Абылғазымен екеуінің дауы осында екен.
Дәркембай әңгімені барлық ерекше таңырқап тыңдады
Ілік септігі мен тәуелдік жалғаулы байланыс:
жанасу
кабысу
матасу
менгеру
жанасу
Күрделенген есімше оралымды сөйлемдер:
Құнанбай Меккеге аттанарда Дәркембаймен кездесті.
Қалима оралған кезде
Шақырғандар үйге келмеген соң
Әмірбек үлкен қызметте жүрсе де
Шақырғандар үйге келмеген соң
Әмірбек үлкен қызметте жүрсе де
Төрдегілер жақтырмаған соң
блмим
. «Білегі жуан да осылар» сөйлеміндегі баяндауыштың жасалуы:
Үстеуден
Одағайдан
Есімшеден
Есімдіктен
Зат есімнен
Себеп пысықтауышы бар сөйлем:
Қора ықтасын жерге салынған соң байқалмайды
Ертемен жүріп кетті
Үйге таң бозара келді
Абай болса қазір өзін анық аурудай сезеді
Мен оқуға бола келдім
Қосарлы айқындауышы бар сөйлемдер:
Абай ақынның шығармаларын оқығанбыз
Кәрі әжесі Зере бәйбіше таяғына сүйеніп ұрысып тұр екен
Ол батыр-ұшқыш екен
Сөз жоқ, тағы шайқасамыз
Омар ақсақал ақылын айтты
Барыс жалғаулы мекен пысықтауышы бар сөйлем:
Екі-үш күн аралатып хат жазып тұруға уәде берді
Дем алуға, қыбыр етуге шамасы жоқ
Сондай жолдармен ақталған Құнанбай Қарқаралыға қайта келді
Дем алуға, қыбыр етуге шамасы жоқ
Ол алыстан естілген тарсылға көңіл бөлмеді
Айтылған ойға айтушының пікірін білдіретін қыстырма сөздер қатары:
Ақырында
Меніңше, біздіңше, оның ойынша.
Әлбетте
Рас
. Сын-қимыл пысықтауышы бар сөйлемдер:
Ол жеңіл күрсінді.
Ушаковтың үйәнде Байжан бір жеті жатты
Бұл өңірде Абайды дос көрер жан жоқ
Олар бұл ауылға қыз айттырғалы жатыри
Бұл менің үйреншіті әдетім
. Меңгеріле байланысқан етістікті күрделі сөз тіркестері:
Жұмыс істеуге ынталы
Мінезімен сыйлы адам
Жылқыны айдап келді
Ән тыңдауға асықты
Абай көруге қызықты
Атаулы сөйлемдер:
Адасатыным рас
Барамыз
1916 жыл. Шілденің ақыры. Қалың жаңбыр жауып ашылған.
Күн жылы
Қонақтар осында
Жанама толықтауышы бар сөйлемдер:
Анасына хат жазды
Оқулықтарын алды
Жақсыны көрмек үшін
Бесті бітірді
Анасын сағынды
Меңгеру дегеніміз:
Барлық септік жалғаулы сөздер
Пысықтауыштардың пысықталуышы сөздермен байланысы
Атау мен ілік септерінен басқа септіктердің байланысы
Орын тәртібі арқылы байланысу
Құрама баяндауышы бар сөйлем
Бәрі де мүмкін
Айтқанының бәрі дұрыс
Олар жастарға үлкен әсер етті
Әуелі үйге екі жігіт кірді
Аналитикалық тәсіл арқылы байланысқан сөз тіркестері:
Он бала
Тоғызға дейін келді
Мектепке келді
Оның дәптері
Қаламмен жаздым
Қимылдың аяқталған кезеңін білдіріп тұрған сөйлем:
Таң бозарып атып келеді.
Әңгіме осымен аяқталды.
Ақылбай оларды елемей әңгімесін
Тұрғанбай бұл қыран жайында айтты.
Үйірлі бастауышы бар сөйлемдер:
Аузы жаман елді былғайды
Айтып отырғаным – ақыл
Дәрмен іркілген жоқ
Мен өзім сұрайын
Болымсыз сөйлемдердің жасалу жолы:
Болымсыз есімдердің қатысуы арқылы.
Болымсыз есімдердің қатысуы арқылы.
Өткен шақ есімше мен етістіктің тіркесуі арқылы.
Болымсыз етістіктер арқылы.
Бас мүшелері қатысқан сөйлем:
Жарықтық, несін айтасың, осы жерді құмарлана иіскер ме еді?
Еламан өзінен жауап күтіп отырған салмақты қарады.
Жарықтық, несін айтасың, осы жерді құмарлана иіскер ме еді?
Ондайларды бұл ауылдан кездестіруге болады.
Мөлшер пысықтауышы бар сөйлемдер:
Бұл өңірде Абайды дос көрген жан жоқ.
Дұрыс жауап бермегеніне өзін ыңғайсыз санады.
Жануар ұзақ жүрісті сезген екен.
Әлібек амалсыздан тоқтады.
Грамматикалық бастауышы бар сөйлем:
Құнанбаймен ортағы жоқ екенін білмек керек.
Кітап – білім бұлағы.
Маған қазақ жолымен мықты дау айтысуға болады.
Ар жағында анталап тұрған қалың аттыларға қарай жүгірмеске болмады.
Жарықтық, несін айтасың, осы жерді құмарлана иіскер ме еді?
Оқшау сөздердің неше түрі бар
6
5
3
4
Тілек, өтініш мәнді бұйрықты білдіріп тұрған сөйлем:
Жаманнан без, жақсыдан үлгі ал!
Біз барайық!
Жібер деген соң жібер!
Өшір үніңді!
Көп сөзді қайтесің!
Ашық сұрақты сөйлем:
Оқыған жоқ емессің бе?
Кім барады?
Оқыған жоқ емессің бе?
Сен өзің ше?
Барасың ба, жоқ па?
Қабыса байланысқан есімді сөз тіркестері:
Cол оқушы
Жаздың көркі
Естуге құмар
Күннің сәулесі
Баяндауышы есім сөзден болған сөйлем:
Ондайларды бұл ауылдан кездестіруге болады
Жолсыз, қарлы, қалың адырлармен Машанға жету оңай емес
Бұлар – Құнанбай аулының жастары
Мына торы төбелге мініңіз
Мекен пысықтауышы бар сөйлем
Ертемен жүріп кетті
Мен таңертең келдім
Жоғары-төмен қарай жүрді
Әлібек амалсыздан тоқтады
Үйге таң бозара келді
50 Айқындауыштың құрылысына қарай түрлері:
қосарлы, күрделі, оңашаланған
дара, күрделі, үйірлі
күрделі, құрама, қосалқы
дара, күрделі, қосарлы
Туыстықты білдіретін сөз тіркесі:
Оның әрекеті.
Менің інім.
Кірпіш зауыты.
Ертеңнің ісі.
Жақсының ісі.
«Бесеуі бірге келді» сөйлеміндегі бастауыштың жасалуы:
Одағайдан.
Сан есімнен.
Үстеуден.
Есімдіктен.
Бір негізді сөйлем:
Ол қоштасуға келді.
Бұның соңғы сөзін елемей кетуге болмайды.
Ешкім үндемеді.
Олар айтты.
Есімшеден болған бірыңғай бастауышы бар сөйлем.
Қашқандар да, қуғандар да қара үзіп, көрінбей кетті.
Оның бізге айтары да, берері де мол.
Милиция бастығы мен ауыл әкімі де жиынға келген.
Жерге кілем, алаша төселді.
Бағыныңқы сыңары есімшеден жасалған сөз тіркестері:
ертең келер
уақыт тығыз
к
келген студент
келесі жылы қайтпақшы
үнемі келетін
Сұраулы сөйлемнің қызметі жағынан түрлері:
Альтернативтік сұрақты білдіретін сөйлемдер.
Жетек, негізгі, анықтаушы сұрақты білдіретін сөйлемдер.
Таңырқаулы, қарсы сұрақты білдіретін сөйлемдер.
Түрткі сұрақты білдіретін сөйлемдер.
Меңгеріле байланысқан етістікті күрделі сөз тіркесі:
Ән тыңдауға асықты.
Малды айдап келді.
Абай көруге қызықты.
Мінезімен сыйлы адам.
Жақсыз сөйлемдердің жасалу жолы:
Ілік септігіндегі сөз тәуелдік жалғаулы сөздер арқылы.
У, мақ жұрнақты тұйық райлы қимыл есімі мен керек сөзі арқылы.
Баяндауышы ІІ жақтық жіктік жалғаулы сөз арқылы.
Өткен, келер шақтық етістіктер арқылы.
