ХХ ғасырдың басында суреттегі жаңа жанр модернизмнің отаны болған:

*ХХ ғасыр басында Парижде П.Пикассо, А.Матисс, Ж.Брак, А.Модильяни, М.Шагал, А.Архипенко сынды әр елден келіп, өнерде өзгеше жаңа жол іздеген жас, талантты суретшілері өмір сүрді.
Модернизмнің негізі бағыттары мен өкілдерін сәйкестендіріңіз:

Түрлі түсті экспрессия, әртүрлі түстердің бір-бірімен үйлесуі, сәндік, жайдарлылық тән модернизм бағыты:

Модернистік бағытқа жататын 1908 жылы пайда болған кубизм жанрының негізін салушы (лар):

Кескіндеме және нақты объектілерде геометриялық пішіндерді қолдану арқылы сипатталатын модернистік бағыт жанры: (франц. cubism. сub-куб)

Фовизм жанрына жататын «Қызыл балық» картинасының авторы, суретші: /суретте/

Фовистер сияқты суретшінің жай-күйін, оның сезімін және көңіл күйін білдіруді мақсат еткен модернистік жанр:

Адамдардың бастан кешірген соғыс және одан қорқынышын, жараланғандарды, мүгедектерді, қайршыларды, үлкен қала қордаларын (?) бейнелеген экспрессионист суретші:

1933 жылы Германияда билікке келген фашистер жойған көркемдік өнердегі бағыт:

Гитлердің өзі жойылуы тиіс деп есептеп «азғын өнер» деп жариялаған суреттегі жанр:

Кубизм жанрына жататын «Айна алдындағы қыз» картинасының авторы, суретші: /кубизм жанрына тиесілі сурет/

Сурет өнерінде нақты заттар мен жаратылыстарды бөлшектеп, содан кейін бұл бөлшектерді жаңа тәртіппен жинап, геометриялық фигураларға дейнгі деңгейге ықшамдағандар:

Кубизм амалдарын қолдана отырып, бомбалау кезіндегі қалада қаза болғандар, жараланғандарды бейнелеген Пикассоның картинасы:

Кубистер жаңа бейнелеу құралдарын іздеу кезінде кубистер өз суреттеріне газет, тұсқағаз, мата кесектерін жабыстыратын. Мұндай шығармалар атауы:

Жұмыстарында шынайы жаратылыстар мен заттар ерекше үйлесімдерде көрініс алатын, фантастикалық елестеулер немесе түстерді еске салатын кейіптер қолданатындар:

Белоруссияның Витебск қаласынан шығып, балалық шақтағы естеліктерін париждік әсерлерімен біріктірген сюрреалист суретші:

ХХ ғасырдың бірінші жартысында алғаш рет өз жұмыстарында өнердегі күрделі және ең даулы бағыттардың бірі абстракционизмді дамыта бастаған (дар):

Сурет өнерінде шынайы нәрсені бейнелеуге тырыспайтын, суретшінің әлемге деген қатынасын жеткізетін сезімдері мен көңіл күйіне жауап беретін дақтар, сызықтар, түстер үйлесіміне ерекше мән беруге тырысқан жанр:

Абстракционизмнің аса жарқын мысалы болатын «Ақ фондағы қара шаршы» танымал шығармасының авторы:

Мәтіндік сұрақ. «ХХ ғасырдың басындағы орыс сурет өнері әрқайсысы өз тұжырымдамасын жариялайтын және оны көркем шығармашылықта тәжірибе жүзінде іске асыруға талпынатын әртүрлі топтар мен көркемдік бірлестіктердің көпшілігімен сипатталады. Жаңа ұрпақтың көптеген шеберлері түрлі жанрлар мен стильдерде өздерін байқап көрді, бір топтан екіншісіне – импрессионизмнен модернге, одан кейін примитивизмге, кубизм немесе экпрессионизмге ауысып жатты. Сондықтар үлкен шеберлерді бір стильдік мектепке жатқызу шартты жағдай болып табылады. Дәл осы кезде үлкен орыс суретшілерінің қатары толықты» Мәтінге сүйеніп әлем мәдениетінің тарихына бірден-бір «авторлық» стильдер өкілдері ретінде кірген орыс суретшілері:

Абстракционизм жанрына жататын «Импровизация. Топан су» картинасының авторы, суретші: /суретте/

Абстракционизм жанрына жататын «Супрематизм» картинасының авторы, суретші: /суретте

Мәтіндік сұрақ. "ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы архитектурада құрылыстың мүлдем өзгеше принциптері, жаңа құрылыс материалдары қолданылды. Болат және бетон құрылыстары кең қолданысқа ие болды. Ғимараттарды жобалаудың негізгі принциптерінің бірі олардың мақсатына, яғни қызметіне сай болуы болды. Тіпті ғимараттың сырт келбеті оның мақсатын, мазмұнын көрсету керек болды. Архитектурадағы жаңа стильдің негізгі идеясын былай мазмұндауға болады: не ойға қонымды болса, сол әдемі».
Мәтінге сүйеніп ғимараттардың қызметіне сай болуының архитектурадағы атауы:

ХХ ғасырдың бірінші жартысында дамыған «бұқаралық мәдениеттің» дамуы көрінген сала (лар):

ХІХ-ХХ ғасырларда ғылымның таза зайырлы, оған қоса, дінге қарсы, атеистік сипатқа ие болуының атауы:

Мәтіндік сұрақ. "Ғылымдағы ұлы ашылулар адамдардың дүниетанымына, әсіресе Еуропада үлкен әсер етті. Мұндағы адамдар дінді жаһандық жаңылысу деп санап, оған ата-бабалардың ырымдары сияқты қарай бастады. Бұл өзгерістер отарлар мен сауда операциялары арқылы бүкіл әлемге тарады. Ертеректе бұл термин шіркеу иелігінің мемлекетке өтуін білдірді, бірақ кейінірек бұл сөз өмір қызығушылықтарының діннен жоғары тұруын білдіре бастады. Шіркеулер мен дін қызметшілері азая бастады, діни оқу орындары жабыла бастады, шіркеуге келушілердің қайырымдылықтары төмендей бастады, мемлекет басшылары мен жекетұлғалар дінмен санасуды төмендетті. Жаңа ғылыми ашылулар мен эволюция теориялары әлем туралы діни көзқарастарға қайшы түсті»
Мәтінге сүйеніп қоғамда діннің рөлі төмендеген қоғамның ғылыми сипаттамасын анықтаңыз:

Мәтіндік сұрақ. «Қоғамның діннен ажырауының басқа бір себебі халықтың қалаларға ағылуы болды. Кішкентай қоныстарда дәстүрлер, салттар мен діни сенімдер сақталды. Барлық дінден араласқан және адам даралығы мен бақылаудан айырылған қалаларда дін өз позициясын жоғалтты, бейжайлық пен түрлі діндердің араласуы пайда болды» Мәтінде сипатталған қоғамда діннің өз позицияларын жоғалтуы:

1926-1927 жылдары физика ғылымның жаңа бағыты – релятивистік кванттық механиканы қалыптастырған ағылшын ғалым-теоретигі:

*Қосымша: Дирактың теңдеулерінен электрон теріс мәндері қуатқа ие бола алатындығын көруге болады. Осыған дейін де сондай бөлшектердің болатындығы туралы болжамдар болған, бірақ ол оң зарядты бөлшектер деп есептелген еді.

1932 жылы «Қарсы бөлшекті» ғарыш сәулелерінің құрамынан тауып, оны позитрон деп атаған американдық ғалым:

**Қосымша: Сондай-ақ кейбір жағдайларда электрондар мен позитрондар аннигилирациялануы, басқаша айтқанда, бір-біріне жұтылып кетуі, яғни электрмагниттік сәуле (фотон) бөлшектеріне айналуы немесе керісінше фотондардан бөлініп шығуы мүмкін екендігі анықталды.
3. 1932 жылы электр қуатынсыз қарапайым бөлшек – нейтронды ашқан ағылшын физигі:

***Қосымша: Осы ашылған жаңалықтардың арқасында элементтердің периодтық жүйесінің физикалық интерпретациясы аяқталды. 4. Атом ядросының екі протон мен екі нейтрондардан тұратындығы айқындалған уақыт:

Физика ғылымында алғаш рет жасанды жолмен атом ядросының біртіндеп ыдырауы нәтижесінде нейтрондар мен басқа да бөлшектерді бөліп шығаратын радиоактивті изотоптарды ашқан (дар):

Мәтіндік сұрақ.«Атом ядросын зерттеу альфа-бөлшектердің көмегімен іске асырылды. Альфа бөлшектердің ағынын алюминий пластинасына бағыттай отырып, алғаш рет жасанды жолмен атом ядросының біртіндеп ыдырауы нәтижесінде нейтрондар мен басқа да бөлшектерді бөліп шығаратын радиоактивті изотоптарды ашты. Ерлі-зайыпты француз физиктерінің тәжірибесі нәтижесі барысында алюминий атомдары, алдымен фосфордың радиоактивті атомдарына айналып содан кейін барып, кремнийдің тұрақты немесе берік изотоптарына айналды. Радиоактивті изотоптарды қолдану, ал олардың 1940 жылға қарай 200-ден астам түрі ашылған биология мен медицинада көптеген тамаша жаңалықтар ашуға мүмкіндік берді» Мәтінге сүйеніп, радиоактивті изотоптарды ашқан ерлі-зайыпты физиктерді анықтаңыз: (суретте)

1939 жылы уранның бөлшектенуінің тізбекті реакция идеясын қалыптастырған ғалым:

Уранның бөлшектенуінің тізбекті реакциясы жүруі мүмкін болатын аппараттың сызбасын даярлап шығарған (дар): (осымен қатарластыра алғашқы атом бомбасының жобасы да әзірленді)

1920-1930 жылдары математика ғылымдарында аса маңызды ірі жетістіктерге қол жеткізген ел (дер):

1930 жылы пәнаралық міндеттерді, кванттық механиканы пайдаланып, химиялық мәселелерді зерттейтін химиялық физиканы қалыптастырған неміс ғалымы:

Мәтіндік сұрақ. «Химия ілімдерінің жаңа саласына химиялық күштердің кванттық механикалық табиғаты туралы зерттеу, сондай-ақ молекулалардың, кристалдар мен сұйықтықтың құрылысы мен қасиетін талдау сияқты зерттеу салалары қосылды. Химиктер қажетті қасиеттері мен құрылысына сәйкес әзірленетін жасанды қатты денелерді жасауды үйренді. Органикалық заттарды синтездеу саласында катализ бен полимеризация құбылыстарымен байланысты жұмыстар ерекше орын алды. Осы уақытта полиэтилен мен нейлонның алғашқы зертханалық үлгілері алынды»
Мәтінге сүйеніп полиэтилен мен нейлонның алғашқы зертханалық үлгілерін алған ел (дер):

ХХ ғ алғашқы жартысында биофизика мен биохимияның дамуы нәтижесінде жасанды жолмен жасау игерілген антибиотик (тер):

ХХ ғасырдың алғашқы жартысында медициналық диагностикада жүрек бұлшық еттерін зерттеуге арналған аппарат:

ХХ ғасырдың алғашқы жартысында медициналық диагностикада бастағы миды зерттеуге арналған аппарат:

Физика мен химияның жетістіктері дамуына ықпал еткен Жер туралы заң (дар):

1920-1930 жылдардағы техникалық және технологиялық дамудың ерекше сипаты:

1938 жылы 6 млн жүк тасушы және 30 млн-нан астам жеңіл автомобильдер тіркеліп, шосселер салынған ел (дер):

Іштен жану двигательдері авиацияда кең қолданысқа енген кезде қолайсыз бипландарды (қос қанатты ұшақтар) қатардан ығыстырып шығарған:

Авиация өнеркәсібінің сұранысы алюминий өндірісінің жылдам дамуына әкеліп, 1913-1939 жылдары жылдық өсім мөлшері жетті:

Технологиялық прогрес кезінде машина жасау өндірісі жылдам дамыған жылдар аралығы:

Англияда бұйымдарды жаппай жасап шығаруда стандарттаудың пайда болған уақыты:

1920-1930 жылдары өндірісті стандарттау кең қанат жайған мемлекет:

ХІХ-ХХ ғасырлар шеңберіндегі радиотехника саласындағы зерттеулер нәтижесінде практикада кеңінен қолданылған:

Тұрақты түрде радиотарату ісі дами бастаған дами бастаған ел (дер):

Алғашқы тәжірибелік телевизиялық хабарлар тарату жүзеге асырылған ел (дер):

Ағайынды Люмьерлер заманынан басталған (қара және ақ түсті «ұлы мылқауы») - кинематографтың түрлі түс пен дыбысқа ие болған уақыты:

Контекстік сұрақ. «Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ширек ғасыр бойында көркем әдебиетте төтенше оқиғалар болып өтті. Көркемсурет пен әдебиеттің дамуында үш ірі кезеңді атап өтуге болады. 1920 жылдары батыс қоғамының көркемсурет шығармашылығына ХХ ғасыр басындағы оқиғалар мен оның тікелей салдары елеулі ықпалын тигізді. Әлемдік экономикалық дағдарыс, фашизм шабуылының басталуы, тоталитарлық тәртіптің таралуы және жақындап келе жатқан Екінші дүниежүзілік соғыс әдебиетшілер мен суретшілердің тағдыры мен шығармашылығына өз әсерін тигізбей қоймады. Ақырында, Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы әлемнің барлық интеллигенция өкілерінің өміріне өзінің ерекше белгісін қалдырды. Жазушылар мен суретшілердің фашизм мен тоталитаризм жайлаған елдерден эмиграцияға кетуі көптеген елдердің көркемдік мәдениетіне өзгерістер әкелді. »
1920 жылдары батыс қоғамының көркемсурет шығармашылығына әсер еткен:

Әлемде экономикалық дағдарыс, фашизм шабулының басталуы, тоталитарлық тәртіптің таралуы жылдары:

Жазушылар мен суретшілердің фашизм мен тоталитаризм жайлаған елдерден эмиграцияға кетуі байланысты болған уақыт:

АҚШ-тан пана тапқан суретшілердің халықаралық көркемсурет орталығына айналдырған қаласы:

1920-1930 жылдары қалыптасқан жазушылардың аға буын өкілдері:

1920-1930 жылдары жаңадан пайда болған таланттар қатары:

1920 жылдары әдебиеттегі «адасқан ұрпақ» әдебиетін қалыптастырған Парижде тұрып жатқан америкалық әдебиетші (лер):

1920 жылдары «адасқан ұрпақ» («жоғалған ұрпақ») ұғымын енгізген америкалық жазушы әйел:

Мәтіндік сұрақ. «Бұл жанр жазушылары шығармаларында Бірінші дүниежүзілік соғыстың адамзатқа қарсы жантүршігерлік залалына наразылық сипаты, өмір сүру мен әлеуметтік шындықтағы көңілқалушылық пен пессимистік көңіл күй көрініс тапты. Бұл жанрда бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушыларының басқа да шығармалары жарық көрді».
Мәтінде сипатталған әдебиетті қалыптастырғандар:

1920 жылдары «адасқан ұрпақ» («жоғалған ұрпақ») өмірін баяндайтын Э.Хемингуэйдің /суретте/ шығармасы (лары):

1920 жылдары «адасқан ұрпақ» («жоғалған ұрпақ») өмірін баяндайтын Э.М.Ремарктың шығармасы (лары):

1920 жылдары «адасқан ұрпақ» («жоғалған ұрпақ») өмірін баяндайтын Р.Олдингтонның шығармасы (лары):

1920 жылдары жарық көрген модернистік әдебиет шеберлерінің ірі шығармалары: (авторларымен сәйкестендіріңіз)

Германиядағы 1910-1920 жылдары экспрессионист жазушылар мен суретшілер шығармасында көрініс тапты:

Германиядағы 1910-1920 жылдары экспрессионисттер поэзиясындағы шығармаларда көрініс тапқан:

1920-1930 жылдары әдебиеттің жанрлық тұрғыдан байи түсуі кезінде әлеуметтік-психологиялық романдар жазған жазушы (лар):

1920-1930 жылдары әдебиеттің жанрлық тұрғыдан байи түсуі кезінде психологиялық романдарымен өзіне назар аудартқан жазушы:

1920-1930 жылдары әдебиеттің жанрлық тұрғыдан байи түсуі кезінде биографиялық романдарымен өзіне назар аудартқан жазушы:

Қоғамдық және философиялық ойлардың дамуына шиеленісті әлемдегі адам мен оның алатын орнына бетбұрыс жасау тән болған уақыт:

1920-1940 жылдардағы аса ықпалды күшке ие болған экзистенциализм (лат. «экзистенция» - өмір сүру) көрнекті өкілдері:

Мәтіндік сұрақ. «Бұл философиялық жанр сол кезде батыс қоғамын қамтыған терең дағдарыс жағдайында өсіп дамыды. Аталмыш философиялық жанр сол заманның ойшыл адамдарының қасіретті көңіл күйлеріне жауап беруге тырысты, әлемде адамдардың өз орнын таба білуіне, өзінің «Мен»-іне ие болуға (өзінің экзистенциясына), оқшаулануды жеңуге көмектесуге тырысты. Адам өмір сүре жүріп, өзін-өзі жасайды, өзінің болмысын қалыптастырады, ал бұл адамның өзінің жекебасы мен басқа да адамдар алдындағы жеке жауапкершілік идеясы бұл философиялық ағымның басты ұстанымы болатын. Жеке таңдау жағдаяты – экзистенциялық философияның және Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары мен соғыс аралығындағы әдебиеттің басты тақырыбы болды».
Мәтінге сүйеніп әлемде адамдардың өз орнын таба білуіне көмектескен философиялық ағым:

Қоғамтану мен әдебиеттің дамуына үлес қосқан психоанализдік философиялық концепцияны ұсынған:

Өмір философиясына зор ықпал еткен француз философы: