Mâu thuẫn cơ bản trong QTDH là gì?

Quá trình dạy - học diễn ra như thế nào?

Tổ chức, điều khiển HS lĩnh hội tri thức mới: quá trình lĩnh hội tri thức mới của HS chia làm 2 giai đoạn: nhận thức cảm tính và nhận thức lý tinh. Để lĩnh hội tri thức mới, trước hết phải tổ chức cho họ trị giác các tài liệu trực quan, từ đó xây dựng những biểu tượng chính xác làm cơ sở cho việc hình thành khái niệm. Tiếp đó, GV tổ chức cho HS tiến hành các thao tác tư duy nhằm hình thành khái niệm, phán đoán, suy luận. Kinh nghiệm cho thấy, các tài liệu cảm tính càng đa dạng, phong phú càng tạo điều kiện thuận lợi cho HS nhanh chóng hình thành khái niệm lý thuyết trừu tượng. Việc hình thành khái niệm có thể tiến hành bằng con đường quy nạp hoặc suy diễn.

Tổ chức, điều khiển HS củng cố tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo: để HS lưu giữ những điều lĩnh hội được đầy đủ, chính xác và bền vững và khi cần có thể tái hiện được nhanh chóng, GV phải hướng dẫn HS những biện pháp ôn tập tích cực, thường xuyên. Trong quá trình học tập, HS cần phải chuyển hoá trị thức thành kỹ năng, kỹ xảo mới. Biện pháp rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo là luyện tập một cách có hệ thống với mức độ khó khăn và phức tạp tăng dần lên. Trong quá trình đó, phải chú ý uốn nắn những sai lệch, sự thiếu chính xác trong việc nắm tri thức lý thuyết, những thao tác tư duy ... trong quá trình luyện tập cần phát huy tính độc lập, sáng tạo của học sinh từ mức độ thấp đến mức độ cao.

Tổ chức, điều khiển, kiểm tra, đánh giá việc nằm tri thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống và tổ.

Phân tích nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong dạy học; nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung, vừa sức riêng.

Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung và vừa sức riêng trong dạy học là gì?

Trong quá trình dạy – học, cần nắm vững đặc điểm riêng của học sinh như thế nào?

Phân tích phương pháp thuyết trình.

Khái niệm

Cấu trúc

Đặt vấn đề: Thông báo vấn đề tổng quát nhằm kích thích sự chú ý ban đầu của học sinh.

Phát biểu vấn đề: Nêu lên những câu hỏi cụ thể nhằm vạch ra phạm vi những vấn đề cần xem xét.

Giải quyết vấn đề: Có thể được tiến hành theo logic quy nạp hay logic diễn dịch.

Kết luận rút ra từ vấn đề đó: Sự kết tinh những khái quát bản chất của vấn đề đã được xem xét.

Ưu điểm và hạn chế

Ưu điểm: Cho phép GV trong một khoảng thời gian tương đối ngắn có thể truyền đạt một khối lượng tri thức lớn đến số đông HS do đó tiết kiệm được thờ.

Phân tích phương pháp vấn đáp.

Phân tích phương pháp vấn đáp.

Trong tình huống học tập nhất định giáo viên phải đặt câu hỏi như thế nào để đòi hỏi học sinh phải tích cực hóa tài liệu đã lĩnh hội trước đây, vạch ra ý nghĩa cơ bản của tri thức đã học.

Câu hỏi không đơn thuần đòi hỏi học sinh tái hiện tài liệu đã lĩnh hội mà phải vận dụng những tri thức đã nắm trước đây để giải quyết vấn đề mới. Lẽ tất nhiên có những trường hợp câu hỏi đòi hỏi tái hiện trực tiếp tài liệu rất cần thiết.

Câu hỏi phải hướng trí tuệ của học sinh vào mặt bản chất của sự vật, hiện tượng phải nghiên cứu, phải hình thành tư duy biện chứng cho học sinh.

Câu hỏi phải đặt như thế nào để đòi hỏi học sinh xem xét những sự vật, hiện tượng trong mối quan hệ với nhau, nhìn nhận sự vật, hiện tượng không chỉ theo những thành tố, theo từng bộ phận mà còn theo chỉnh thể toàn vẹn của chúng.

Câu hỏi phải được đặt ra theo những quy tắc logic.

Việc diễn đạt câu hỏi phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, đặc điểm cá nhân, trình độ hiểu biết và kinh nghiệm của học sinh. Khối lượng những khái niệm trong các câu hỏi của giáo viên không được vượt quá khả năng tìm ra câu trả lời đúng của học sinh.

Câu hỏi phải có nội dung chính xác, rõ ràng, dễ hiểu, thống nhất, không thể cả hai câu trả lời đều đúng, về hình thức phải gọn gàng sáng sủa.

Giáo viên cần phải đặt câu hỏi cho toàn bộ lớp rồi mới chỉ định học sinh trả lời. Khi một học sinh trả lời xong, cần yêu cầu những học sinh khác nhận xét, bổ sung, sửa chữa câu trả lời.

Giáo viên cần phải đặt câu hỏi cho toàn bộ lớp rồi mới chỉ định học sinh trả lời. Khi một học sinh trả lời xong, cần yêu cầu những học sinh khác nhận xét, bổ sung, sửa chữa câu trả lời nhằm thu hút sự chú ý lắng nghe câu trả lời của bạn với tỉnh thần phê phán, qua đó, kích thích hoạt động chung của lớp.

Giáo viên cần lắng nghe khi học sinh trả lời, nếu cần thiết đặt thêm câu hỏi phụ câu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh để trả lời câu hỏi chỉnh được tốt hơn.

Cần có thái độ bình tĩnh khi học sinh trả lời sai hoặc thiếu chính xác, tránh thải độ nôn nóng, vội vàng cắt ngang ý của học sinh khi không thật cần thiết. Chủ ý uốn nắn, nhận xét, bổ sung câu trả lời của học sinh, giúp học sinh hệ thống hóa trì thức tiếp thu được trong quá trình đàm thoại.

Không chỉ chú ý đến kết quả câu trả lời của học sinh mà còn chú ý cả đến tình chính xác, rõ ràng, logic trong cách diễn đạt. Đó là điều kiện quan trọng để phát triển tư duy logic của học sinh.

Cần chú ý sử dụng mọi biện pháp thúc đẩy học sinh mạnh dạn nêu thắc mắc. khéo léo sử dụng thắc mắc đó để tạo tình huống vấn đề và thu hút toàn bộ lớp tham gia thảo luận, tranh luận đề giải quyết vấn đề đó, qua đó góp phần lấp lỗ hồng, sửa chữa những sai lầm hoặc cách hiểu chưa chính xác nội dung học tập của học sinh.

Tạo ra không khí thoải mái trong lớp học để học sinh không quá lo ngại khi trả lời, giúp các học sinh kém không mặc cảm về trình độ của mình.

Khuyến khích, động viên sự cố gắng của học sinh. Nếu giáo viên tin ở sự cố gắng của học sinh thì các em thêm nỗ lực phấn đấu, không nản chí.

Cần trân trọng mỗi tiến bộ nhỏ của học sinh, tuy nhiên cũng không nên quá lạm dụng lời khen.

Phân tích nhóm phương pháp dạy học trực quan.

Khái niệm Dạy học trực quan.

Phân tích nhóm phương pháp dạy học trực quan.

Phân tích hình thức tổ chức dạy học theo nhóm.

Phân tích các nhiệm vụ dạy học qua một bài học cụ thể.

Phân tích các nhiệm vụ dạy học qua một bài học cụ thể.

Thông qua bài học, HS cần đạt được các yêu cầu: Nhận biết vị trí tương đối của hai đường thẳng trong không gian.

Giải thích tích chất cơ bản của hai đường thẳng song song trong không gian.

Vận dụng kiến thức về hai đường thẳng song song để mô tả một số hình ảnh trong thực tiễn.

Tổ chức, điều khiển học sinh nắm vững hệ thống tri thức phổ thông cơ bản hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất nước, đồng thời rèn luyện cho họ hệ thống kĩ năng, kĩ xảo tương ứng.

Định nghĩa: Hai đường thẳng song song là hai đường thẳng cùng nằm trên một mặt phẳng và không có điểm chung.

Trong không gian, qua một điểm không nằm trên đường thẳng cho trước, có một và chỉ một đường thẳng song song với đường thẳng đã cho.

Nếu ba mặt phẳng đôi một cắt nhau theo ba giao tuyến phân biệt thì ba giao tuyến ấy hoặc đồng quy, hoặc đôi một song song với nhau.

Trong không gian, hai đường thẳng phân biệt cùng song song với đường thẳng thứ ba thì chúng song song với nhau.

Kỹ năng xác định vị trí của hai đường thẳng phân biệt trong không gian.

Kỹ năng vẽ, biểu diễn.

Kỹ năng xác định vị trí của hai đường thẳng phân biệt trong không gian.

Kỹ năng vẽ, biểu diễn vị trí của các đường thẳng song song.

Kỹ năng sử dụng tính chất hai đường thẳng song song để giải quyết các bài toán.

Kỹ năng chứng minh hình học dựa vào hai đường thẳng song song.

Kỹ năng vận dụng tính chất hai đường thẳng song song vào các bài toán thực tế.

Qua quá trình chứng minh tính chất hai đường thẳng song song trong không gian từ định nghĩa, tính chất của hai đường thẳng song song trên mặt phẳng đã học từ cấp 2, học sinh luyện tập tư duy suy luận logic.

Khi làm bài tập vận dụng học sinh sáng tạo cách chứng minh các bài toán thông qua việc sử dụng đường thẳng song song.

Tư duy phân tích (tách một bài toán thành các bài toán nhỏ hơn)

Tư duy tổng hợp

Tư duy linh hoạt (sử dụng các tính chất đã học trước đây để giải quyết các bài toán mới)

Tư duy độc lập (tự tìm ra lời giải và phương pháp phù hợp cho từng dạng bài)

Bài học này đặc biệt rèn luyện cho học sinh kỹ năng lập luận chặt chẽ và khả năng vận dụng sáng tạo kiến thức Toán học.