wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

EDUKEY \№2-ТАҚЫРЫП

Total questions: 60

Worksheet time: 29mins

Name
Class
Date
1.

Анафора анықтамасына сәйкес келетінін белгілеңіз.

a)

Өлең тармақтарында бір сөздің жол аяғында қайталануы

b)

Соңғы құбылысты асқақтата түсіру

c)

Өлең тармақтарында белгілі бір сөздің жол басында қайталануы

d)

Сөз орнын ауыстыру

2.

Сұрақ қойылғанмен де бірақ оған жауап берілмейтін, жеткізушінің көңіл-күйін ғана білдіретін көркемлегіш құрал

a)

Риторикалық сұрақ

b)

Аллитерация

c)

Синекдоха

d)

Метафора

3.

Жағарғы ерні көк тіреп,
Төменгі ерні жер тіреп.
қандай көркемдеу құралына жататынын анықтаңыз.

a)

Антитеза

b)

Кейітеу

c)

Метафора

d)

Метонимия

4.

Метафораның ерекшелігін көрсетіңіз.

a)

Сөзді бұрма мағынасында қолдану.

b)

Сөзді тура мағынасында қолдану.

c)

Сөзді қайталау арқылы қолдану.

d)

Сөзді қысқарту арқылы қолдану.

5.

Сом тұяқ тасты жарар сермегенде,

Жүйріктің жаны кірер терлегенде.

Өлеңнен тоят іздеп түлеп ұшқан

Қыранымын қанат қақпас өрлегенде,

– деген шумақта көркемдік тәсілдің қай түрі қолданылғанын көрсетіңіз. (Шашубай Қошқарбайұлы айтысы)

a)

Қайталау

b)

Эпифора

c)

Анафора

d)

Метафора

6.

Композицияның құрылысына жатпайтын қатарды көрсетіңіз.

a)

Уақиғаның шарықтау шегі

b)

Сюжеттің басталуы

c)

Дауысты дыбыстарды қайталау

d)

Уақиғалардың байланысы

7.

«Пейзаж» терминінің мағынасын анықтаңыз.

a)

Адамның сыртқы түрін сипаттау

b)

Табиғатты суреттеу

c)

Оқиғаны баяндау

d)

Оқиға болған жерді көрсету

8.

Қара жерге қар жауар, Қарды көр де, етім көр! Бейнелеу тәсілінің қай түріне жататынын анықтаңыз.

a)

Антитеза

b)

Кейіптеу

c)

Ирония

d)

Метафора

9.

Градация дегеніміз не?

a)

Адамның, заттың, табиғат құбылыстарының өзгеше белгілерін көрсету, олардың бейнелерін көз алдына елестету.

b)

Заттың не құбылыстың сыр-сипатын, белгі-бедерін, қадір-қасиетін, сапа-сынын өзге затпен не құбылыспен салыстыра суреттеу арқылы танытып, айырықша мән-мағына беру.

c)

Оқиғалы шығарма басталмас бұрын сол оқиғаның тууына қандай себептер болғаны туралы алдын-ала түсінік берілуі, яғни әңгіменің басталуы.

d)

Екі зат не екі құбылысты шендестіру арқылы басқа бір құбылыстың, ұғымның, нәрсенің суреті, сыр-сипаты, кескін-кейпі аңғарылады.

e)

Алдыңғы сөзден соңғы сөзді, алдыңғы ойдан соңғы ойды, алдыңғы құбылыстан соңғы құбылысты асыра, асқақтата түсу.

10.

Қараңғы қазақ көгіне,

Өрмелеп шығып, күн болам!

Қараңғылықтың көгіне,

Күн болмағанда, кім болам?

a)

Ерiктi ұйқас

b)

Кезектi ұйқас

c)

Шалыс ұйқас

d)

Егiз ұйқас

11.

Халық ауыз әдебиетінің жанрлық құрамына жататын жанр түрі (-лері)

a)

Шешендік сөздер

b)

Мақал-мәтелдер

c)

Тарихи романдар

d)

Тарихи жырлар

e)

Әңгімелер

12.

Диалог дегеніміздің не екенін табыңыз.

a)

Табиғат көркін суреттеу.

b)

Кейіпкердің мінезін, дүниеге көзқарасын суреттеу.

c)

Шығарма кейіпкерлерінің өзара кезектесе сөйлесуі.

d)

Әдеби шығарманың оқиғасын желілі түрде көркемдеп әңгімелеу.

13.

Әдет-ғұрыпқа байланысты туған өлең-жырлар қандай жанр түріне жақын екенін белгілеңіз.

a)

Драма

b)

Әңгіме, новелла

c)

Лирикалық жанр

d)

Роман

14.

Өлеңнің әрбір жолы қалай аталатындығын көрсетіңіз.

a)

Тармақ

b)

Буын

c)

Ырғақ

d)

Ұйқас

15.

Шумақтағы дауысты дыбыс үндесу тәсілін табыңыз.

a)

Гипербола

b)

Аллитерация

c)

Литота

d)

Ассонанс

16.

Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба,
Құмарланып шаттанба,
Ойнап босқа күлуге.

Шумақтағы ұйқастың түрін табыңыз.

a)

Шалыс

b)

Шұбыртпалы

c)

Еріксіз

d)

Кезектес

17.

Тіл жоқ деуге бола ма? Тілден артық үн барда?

a)

Гипербола

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Антитеза

d)

Метонимия

e)

Градация

18.

Троп түрлері Сен – сұңқарсың, мен – құмын. Саған дұспан – маған жау. Керекті күні алдыңда Ғазизлеген сұлтан жаным аяман!

a)

Анафора

b)

Метафора

c)

Кейіптеу

d)

Гипербола

19.

21. а, а, б, б түріндегі ұйқас ұйқастың қай түріне жататынын табыңыз.

a)

Ерiктi

b)

Шұбыртпалы

c)

Егiз

d)

Қара өлең ұйқасы

20.

Сорақы ұзын да емес, қысқа да емес, Нәзік бел талшыбықтай бұранады (Абай). Қарамен бөлінген сөзді қандай тіл айшығы деуге болатынын табыңыз.

a)

Кішірейту

b)

Кейіптеу

c)

Теңеу

d)

Метафора

21.

«Шеген сұлу, сұңғақ денелі, бұлшық еттері болаттай иірілетін, күнге күйген, тобығы торы екен» деген әдеби теориялық ұғымның қай түрі екенін көрсетіңіз.

a)

Суреттеу

b)

Кескіндеу

c)

Бейнелеу

d)

Портрет

22.

«Сәлем – борыш, сөз – құлық болғаннан соң» (Абай). Көркем бейелеудің қай түрі екенін табыңыз.

a)

Эпитет

b)

Метафора

c)

Метонимия

d)

Синекдоха

23.

Кезекті ұйқастың формуласы:

a)

A. А А А А

b)

B. А А Б А

c)

C. А Б В Б

d)

D. А Б А Б

24.

Амалсыз тағдыр бір күн кез болмай ма?
Біреуге жай, біреуге тез болмай ма?
Асау жүрек аяғын шалыс басқан
Жерін тауып артқыға сөз болмай ма?

Төмендегі шумақ қандай ұйқас түріне жатады?

a)

Қара өлең ұйқасы

b)

Шұбыртпалы ұйқас

c)

Егіз ұйқас

d)

Кезекті ұйқас

25.

Шалыс ұйқастың схемасы қандай?

a)

А А Б Б

b)

А Б А Б

c)

А А А А

d)

А Б Б Б

26.

Ереулі атқа ер салмай,

Егеулі найза қолға алмай,

Еңку-еңку жер шалмай,

Қоңыр салқын төске алмай,

Ерлердің ісі бітер ме?
Мынау қай ұйқасқа жатады?

a)

Егіз ұйқас

b)

Шұбыртпалы ұйқас

c)

Қара өлең ұйқасы

d)

Аралас ұйқас

27.

Аралас ұйқастың басты ерекшелігі:

a)

3-жолы ұйқаспайды

b)

Барлық жолдар бірдей ұйқасады

c)

Бірнеше ұйқас түрі араласқан

d)

1-2-3 жол ұйқасады, 4 жол бос

28.

Келесі өлеңнен ұйқас түрін анықта:

Ата-анаға көз қуаныш

Алдына алған еркесі.

Көкірегіне көп жұбаныш,

Гүлденген ой өлкесі.

Еркелік кетті,

Еркетті,

Не бітті?

a)

Егіз

b)

Аралас

c)

Қара өлең

d)

Шалыс

29.

Егіз ұйқасқа тән сипат:

a)

Бір шумақ 4 жолдан аспайды

b)

Барлық жол бірдей ұйқасады

c)

1-2 және 4-жол ұйқасады, 3 бос

d)

1-2 жол ұйқасады, 3 жол ашық қалады, 4-5 жол ұйқасады

30.

Кезекті ұйқастың мысалы қай шумақ?

a)

Еділдің бойы ен тоғай,

Ел қондырам деп едім.

Жағалай жатқан сол елге,

Мал толтырсам деп едім.

b)

Желсіз түнде жарық ай,

Сәулесі суда дірілдеп;

Ауылдың маңы терең сай,

Тасыған өзен гүрілдеп.

c)

Алыстан сермеп,

Жүректен тербеп,

Шымырлап бойға жайылған.

d)

Ереуіл атқа ер салмай,

Егеулі найза қолға алмай,

Еңку-еңку жер шалмай

31.

35. Қара өлеңнің формуласы:

a)

A. А А А А

b)

B. А Б А Б

c)

C. А А Б А

d)

D. А Б В Б

32.

Мына шумақ қандай ұйқас?

Барады екем бетке алып құбыланы, 

Мұраттарым бар екен шұғылалы, 

Алуан дүние алдымда құбылады, 

Ал соңымнан ақ сағым шұбырады, 

Барады екем бетке алып құбыланы.

a)

Қара өлең

b)

Егіз

c)

Шұбыртпалы

d)

Кезекті

33.

Қай өлең ұйқастың мысалы?

Еш адамға ақтатпаңдар,

Еш адамға даттатпаңдар,

Еш адамға жоқтатпаңдар.

Өлеңімді жаттатпаңдар,

Тірі жанға мақтатпаңдар,

Кетіп барам, тоқтатпаңдар!

a)

Шұбыртпалы

b)

Егіз

c)

Кезекті

d)

Аралас

34.

Ұйқастың қай түрінде бір шумақ ішінде әртүрлі ұйқас түрлері болады?

a)

Қара өлең

b)

Аралас

c)

Егіз

d)

Кезекті

35.

Қай ұйқас түрінде тек бір жол ғана ұйқаспайды?

a)

Қара өлең

b)

Шалыс

c)

Егіз

d)

Кезекті

36.

Аралас ұйқас үлгісінде не болуы мүмкін?

a)

Барлық жол бірдей ұйқасады

b)

Ұйқассыз жол болмайды

c)

Бірнеше ұйқас түрі араласады

d)

Бір жолдан кейін ғана ұйқас болады

37.

Мына өлең жолдарының формуласы: А А Б А — бұл қандай ұйқас?

a)

Қара өлең

b)

Егіз

c)

Шалыс

d)

Аралас

38.

Жұп пен жұп және тақ тармақтарда бір бірімен ұйқасып келуін ұйқасытң қай түріне жатқызамыз?

a)

Егіз

b)

Шалыс

c)

Аралас

d)

Шумақтпалы

39.

Шығармада автордың айтайын деген ойы

a)

фабула

b)

пішін

c)

идея

d)

сюжет

40.

Ежелгі дәуір әдебиетінің кезеңдеріне жатпайды

a)

Алтын орда дәуірі

b)

Кеңес дәуірі

c)

Ислам дәуір

d)

Оғыз дәуірі

41.

Метафораны табыңыз.

a)

Қыр төсінде мөлдір айдын- ақ сынап,Жиегінде жасыл кірпік- жас құрақ.

b)

Оқыған білер әр сөзді, Надандай болмас ақ көзді.

c)

Айдын көлдер аясынан Аса толқып лепіреді.

d)

Наддан жөндіге жөн келмес, Білер қайдағы шәргезді.

42.

Жібек жалы желкілдеп,

Жауды қуып жеткенде.

Жау жабыссып тепкілеп,

Жалт бұрылды өткелге. Көркемдегіш құралдың қай түрі?

a)

Ассонанс

b)

Эллипсис

c)

Аллитерация

d)

Инверсия

43.

3. Әдебиеттің тектері:

a)

эпос

b)

либретто

c)

лирика

d)

драма

e)

комедия

44.

Суреттелетін затты не құбылысты шамадан тыс асыра суреттеу

a)

Гипербола

b)

Меңзеу

c)

Литота

d)

Ирония

45.

Суреттелетін затты не құбылысты кішірейте суреттеу

a)

Гипербола

b)

Меңзеу

c)

Литота

d)

Ирония

46.

"ШОҚПАРДАЙ" кекілі бар қамыс құлақ"- деген жолдарда"шоқпардай" сөзі қандай сипаттау тәсіліне жатады?

a)

Кейіптеу

b)

Меңзеу

c)

Айшықтау

d)

Теңеу

47.

Қоғам мен адам өміріндегі жат құбылыстарды аяусыз әшкерелеп, оны астарлап немесе ұқсас басқа бір нәрсеге байланысытырып түсіндіру--

a)

Гипербола

b)

Меңзеу

c)

Сарказм

d)

Ирония

48.

Адамға, зат пен құбылысқа сырттай жақсы баға берсе де, ішкі мағынасы қарсы келіп, келекеге айналдыратын құбылту құралы--

a)

Гипербола

b)

Меңзеу

c)

Сарказм

d)

Ирония

49.

Бүтіннің орнына бөлшекті немесе керісінше жалпының орнына жалқыны немесе керісінше қолдану--

a)

Символ

b)

Синекдоха

c)

Ирония

d)

Гипербола

50.

Метонимия дегеніміз не?

a)

Суреттеп отырғанзатты не құбылысты айқындау үшін, ұқсас басқа затқа нетқұбылысқа балау, ауыстыру

b)

Әртүрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл

c)

Жан жануарларға адам мінез құлқының сипаттарын беру

d)

Өзара шектес заттар мен себептес құбылысдардың, өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолдану

51.

Кейіптеу дегеніміз не?

a)

Суреттеп отырғанзатты не құбылысты айқындау үшін, ұқсас басқа затқа нетқұбылысқа балау, ауыстыру

b)

Әртүрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл

c)

Жан жануарларға адам мінез құлқының сипаттарын беру

d)

Өзара шектес заттар мен себептес құбылысдардың, өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолдану

52.

Аллегория дегеніміз не?

a)

Суреттеп отырғанзатты не құбылысты айқындау үшін, ұқсас басқа затқа нетқұбылысқа балау, ауыстыру

b)

Әртүрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл

c)

Жан жануарларға адам мінез құлқының сипаттарын беру

d)

Өзара шектес заттар мен себептес құбылысдардың, өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолдану

53.

Метафора дегеніміз не?

a)

Суреттеп отырғанзатты не құбылысты айқындау үшін, ұқсас басқа затқа нетқұбылысқа балау, ауыстыру

b)

Әртүрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл

c)

Жан жануарларға адам мінез құлқының сипаттарын беру

d)

Өзара шектес заттар мен себептес құбылысдардың, өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолдану

54.

Сөздерді тура мағынасында емес, бұрма мағынасында қолдану, шындықты бейнелеп, кейде тіпті перделеп таныту ойды өзгертіп, кейде тіпті өңін айналдырып айту қалай аталады?

a)

Тақырып

b)

Сюжет

c)

Құбылту

d)

Композиция

55.

Бұқар барсаң қолаң бар, 

Қолаңды көр де шашым көр. 

Зергер барсаң қасында 

Алтыннан соққан түйме бар. 

Түймені көр де басым көр. 

Молаға барсаң қасында 

Қиюлы жатқан қалам бар, 

Қаламды көр де қасым көр. 

(«Ер Тарғын» жырынан)

Жырдағы көркемдегіш құралды көрсетіңіз.

a)

Антитеза

b)

Мегзеу

c)

Шендестіру

d)

Градация

56.

...Бар әлем бүркеу. Суық жел ызғырып, төңірек шаңытып тұр. Қабағын түйген қытымыр күннен қыстың таяу тұрған қаһары сезіледі. Еламан күн мінезін жақтырмай, жүрегі мұздап тұр еді, қасына қауқылдап сөйлесіп бір топ кісі келді.»  (Ә. Нүрпейiсов “Қан мен тер” трилогиясы)

Шығарма үзіндісіндегі көркемдегіш құралды белгілеңіз.

a)

Композиция

b)

Эпиграф

c)

Метафора

d)

Пейзаж

57.

Эпифора- қай жыр жолдарына тән?

a)

Айналайын ақ Жайық, 

Ат салмай өтер күн қайда? 

Еңсесі биік ақ орда, 

Еміне кірер күн қайда? (Махамбет)

b)

Бойды байқай қарасам, 

Қол-аяғым көсіліп, 

Аузы-мұрным ісініп, 

Алланың хаһ бұйрығы 

Маған таянғанға ұқсайды! 

(«Ер Тарғын» жырынан)

 

c)

Алтыннан соққан түйме бар. 

Түймені көр де басым көр. 

Молаға барсаң қасында 

Қиюлы жатқан қалам бар, 

Қаламды көр де қасым көр. 

(«Ер Тарғын» жырынан)

d)

Көрінсін Біржан салға ай секілді, 

Ақ құйрық көңіл ашар шай секілді. 

Ұсынса қол жетпейтін арғымағым, 

Біржанға баламаймын тай секілді. 

(«Біржан мен Сара» айтысынан)

e)

Балталыдай көлім жоқ, 

Бақалыдай көлім жоқ, 

Алдымда менің ағам жоқ, 

Артымда менің інім жоқ. 

(«Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырынан)

58.

Кейіптеуге қайсы сурет сәйкес?

a)

b)

c)

d)

59.

шумақтың алғашқы дыбыстары бірдей дауысты дыбыстан келіп, ерекше үндес табуы

a)

Ассонанс

b)

Аллитерация

c)

Эпостоология

d)

Астолбинея

60.

өлең жолдарының бірыңғай дауыссыз дыбыстан келіп үндесуі

a)

Ассонанс

b)

Аллитерация

c)

Левиоса

d)

верблибр