WorksheetsPARAMASASTRA (UNGGAH-UNGGUH)
Total questions: 50
Worksheet time: 58mins
“Kala wingi eyang (lunga) dhateng Kebumen.” Tembung ing jero kurung kang bener yaiku…
dolan
plesir
budhal
kesah
tindak
“Kala wingi eyang (lunga) dhateng Kebumen.” Tembung ing jero kurung kang bener yaiku…
dolan
plesir
budhal
kesah
tindak
Tembung krama inggile lungguh, nggawa, lan tuku yaiku…
Pinarak, mbekta, lan mundhut
Lenggah, ngasta, lan mundhut
Pinarak, ngasta, lan mundhut
Lenggah, mbekta, lan tumbas
Pinarak, mbekta, lan mundhut
Subekti : Sinten asma panjenengan?
Budi : …. Kula Budi
Ceceg-ceceg ing ndhuwur kang trep yaiku…
Nama
Asma
Jeneng
Sesulih
Nami
Ani : Iki bukune sapa ya?
Ita : O, buku sing abang iku …. Bu Guru, wingi daksilih. Menawa sing putih iku ….
Tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-ceceg kasebut yaiku …
Gadhahane, kagunganku
Kagungane, gadhahane kula
Kagunganipun, duwekku
Gadhahanipun, duwekku
Gadhahanipun, kagunganku
“Aku ora melu dhisik, Amarga simbah lagi lara untu.”
Ukara ing ndhuwur menawa didadekake krama alus dadine…
Kula boten ndherek rumiyin, amargi eyang nembe gerah waja
Kula boten tumut rumiyin, amargi simbah saweg gerah waja
Kula boten ndherek rumiyin, amargi simbah nembe sakit waja
Kula boten ndherek rumiyin, amargi eyang saweg gerah untu
Kula boten tumut rumiyin, amargi eyang nembe sakit waja
Unggah-ungguh basa iku ditrapake miturut kahanane, sapa pawongan kang diadhepi. Ukara ing ngisor iki kang bener miturut unggah-ungguh Basane yaiku…
Pak Sardi arep kesah dhateng peken
Simbah lagi wae tilem, nembe mawon
Omahe Pak Lurah ingkang majeng ngilen
Bapak sampun rawuh kala wau enjing
Pakdhe sampun nedha menapa dereng?
“Anggonmu nggawa jeruk mengko dipangan ana ing sepur wae.”
Ukara kasebut menawa digawe krama lugu dadine…
Anggenipun panjenengan ngampil jeruk mengko didhahar ana ing sepur wae
Anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
Anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
Anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon
Anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon
Bambang duwe kanca sakelas kang jenenge Ahmad. Saiki Bambang wis dadi guru, dene Ahmad dadi kepala sekolahe Bambang. Basa kang trep digunakake Ahmad marang Bambang yaiku…
Ngoko alus
Ngoko lugu
Krama alus
Krama lugu
Krama inggil
Basa krama inggile rambut, sirah, lan mata yaiku…
Mustaka, asta, lan samparan
Rikma, mustaka, lan soca
Samparan, waja, lan padharan
Asta, talingan, lan grana
Waja, jaja, lan imba
“Pak RT, wau wonten gethuk dipunsukani Pak Manto, manga dipuntedha rumiyin mumpung taksih benter!”
Ukara ing dhuwur kalebu unggah-ungguh basa ragam ….
Krama lugu
Krama alus
Krama inggil
Ngoko lugu
Ngoko alus
“Mas Beni, tinimbang …. wonten hotel, mangga sare …. kula mawon.”
Ukara ing dhuwur jangkepana kanthi tetembungan kang trep manut unggah-ungguh basa.
Sare, dalem
Sare, turu
Sare, griya
Tilem, griya
Tilem, dalem
Bu Ais : Man, yen kowe lega mbok Ibu jupukna tas neng ruang guru ya.
Arman : ….
Ukara kang trep kanggo njangkepi pacelathon ing dhuwur yaiku…
Nggih, Bu. Sik nggih, kula boten lega niki
Nggih, Bu. Sekedhap, kula rada boten lega. Mangke ya, Bu
Nggih, Bu. Kula lega, tak jupuke mawon ing ruang guru
Nggih, Bu. Kula saged njupukaken ta sing ruang guru
Nggih, Bu. Sekedhap, kula pendhet ing ruang guru
Tembung (kanca, lara, bala), miturut fonologi/ widya swara, aksara vokal kang ana ing jero kurung diwaca…
A jejeg
A miring
Setengah a
Setengah o
O jejeg
Tembung (palsu, sapi, bocah, mara, kuwi), miturut fonologi basa jawa, aksara konsonan kang dicetak kandhel ing jero kurung iku kalebu ragam konsonan basa jawa sing arane..;
Swara untu
Swara cethak
Swara lambe
Swara glotal
Swara laringal
Manunggaling kawula Gusti. Tembung linggane manunggaling yaiku…
Manung
Unggal
Aling
Tunggal
Munggah
Tembung ngisor iki kang kalebu ater-ater anuswara yaiku…
Kejepit
Pawarta
Kapirungu
Sagelas
Ngarit
Tembung ing ngisor iki kang mawa seselan (infiks) yaiku…
Rinacik
Keciliken
Tulisake
Mangan
Dibaleni
Tembung ing ngisor iki kang mawa panambang (sufiks) yaiku…
Njiwiti
Tliti
Ngukur
Jupukna
Kapirungu
Tembung ing ngisor iki kang mawa imbuhan bebarengan yaiku…
Pamanggih
Panyuwun
Lelara
Cengingis
Mlumpati
Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwipurwa yaiku…
Bebungah
Cekakak
Maratuwa
Bola-bali
Wira-wirri
Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwilingga yaiku…
Nggeguyu
Lelara
Celuk-celuk
Cengenges
Cekikik
Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwiwasana yaiku …
Bebungah
Cekakak
Lelara
Onde-onde
Arem-arem
Ing ngisor iki kang kalebu tembung aran yaiku…
Watu
Numpak
Sugih
Arep
Sing
Mangan, turu, nyapu, adus. Tembung kasebut kalebu jinising tembung…
Aran
Kriya
Sipat
Katrangan
Sesulih
Ing ngisor iki kang kalebu jinising tembung sesulih yaiku…
Setengah
Supaya
Nangis
Dheweke
Meh
Rahman dan Nisa sedang berdiskusi tentang perbedaan antara ungkah ungguh basa formal dan informal. Jelaskan perbedaan tersebut!
Ungkah ungguh basa formal dan informal tidak memiliki perbedaan yang signifikan.
Ungkah ungguh basa formal hanya digunakan dalam situasi santai.
Perbedaan utama antara ungkah ungguh basa formal dan informal terletak pada konteks penggunaannya dan tingkat kesopanan bahasa yang digunakan.
Basa informal selalu lebih sopan daripada basa formal.
jenis ragam basa manut panggonane sing trep manut unggah ungguh yaiku ...
basa formal - basa informal
basa tulis - basa lisan
basa ngoko - basa krama
basa gancaran - basa sastra
basa rinengga - basa madya
ragam dialek surabayaan, bojonegoroan, malangan lan sapanunggale, ragam basa sing dititik saka ...
panggonane
wilayahe
sapa sing nganggo
situasine
kumpulane
" Nalika ketemu wong sepisan kudu mbungkukake awak lan manthuk, ngucap salam, salaman yen lanang padha lanang utawa wadon padha wadon ukara."
ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa
basa ngoko lugu
basa ngoko alus
basa krama lugu
basa krama madya
basa krama alus
" Wonten ing pasrawungan saben dinten tiyang Jawi anggadahi pranatan ingkang mligi, ingkang kawastanan tata krama".
ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa ...
basa ngoko lugu
basa ngoko alus
basa krama lugu
basa krama madya
basa krama alus
Ukara ing ngisor iki paling trep manut aturan unggah-ungguh yaiku ...
kula sampun nyuwun arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu
kula sampun nedha arta, nanging dereng disukani kalih ibu
kula empun nedha arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu
kula sampun nedhi yatra, nanging dereng diparingi ibu
kula empun nedhi yatra nanging dereng diparingi ibu
Adhedhasar pamawasmu ngenani gambar bagan ing dhuwur, pangetrape basa ing saben patemon pacelathon, jagongan utawa cangkrukan beda-beda. Miturut gunane basa kaperang dadi telung golongan. Basa Jawa minangka basa budaya yaiku ...
basa jawa mujudake salah sijine budaya Indonesia kang diakoni adiluhunge dening wong jawa apa dene wong-wong manca negara
basa jawa mujudake salah sijine budaya Indonesia kang diakoni adiluhunge dening wong jawa.
Basa jawa digunakake kanggo medharake saweneh kawruh
Basa jawa asli kang digunakake dening para penutur basa wiwit lair awit saka sesambungane keluarga utawa masyarakat kiwa tengene
Wangsulan A lan B bener
Adhedhasar pamawasmu ngenani telung gambar ing dhuwur, pangetrape basa ing saben panggon beda-beda. Minangka pribadi lantip, yen rerembugan kudu bisa empan papan jalaran ...
Ing endi lan karo sapa kita rembugan panggonane basa pada wae
Panggonane basa ing warung kopi padha karo ing arisan
Bocah sekolah, bocah kuliahan, para pegawe yen jagongan, basa e padha wae
Para intelek, pemimpin agama, apa dene politikus, yen jagongan padha wae
Beda papan lan bab kang dirembug bisa ndadekake beda panggonane basa
Ibu : Bapak wis ... ?
Bapak : Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.
Ibu : Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira
Bapak : Lo, Bu Wira wis kondur ta?
Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...
maem
mangan
madang
nedha
dhahar
Ibu : Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!
Rina : Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.
Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...
ngoko lugu
ngoko alus
krama lugu
krama alus
Ngoko dan krama
Adhik .... susu, kula .... es teh ugi bapak .... kopi
Tembung-tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Ngombe, nginum, ngunjuk
Nginum, nginum, ngunjuk
Ngombe, ngombe, ngombe
Nginum, nginum, ngunjuk
Ngombe, ngombe, ngunjuk
Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....
Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Dhahar, dhahar
Nedha, nedha
Nedha, mangan
Nedha, dhahar
Dhahar, nedha
Anis : mengko sore sido latihan ora san?
Santi : sido, mengko dak ampiri jam setengah papat.
Pacelathon ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...
Ngoko lugu
Ngoko Alus
Krama Lugu
Krama Madya
Krama Alus
Wong sing dijak wawancara priyayine luwih tuwa, basa sing digunakake apike ...
basa ngoko lugu
basa krama lugu
basa ngoko alus
basa krama madya
basa krama alus
Jingglengono pacelathon ing ngisor iki !
Bagus : Drun, nyang endi ?
Badrun : Lapangan, melu ta?
Bagus : Gak, kadhung semayan karo adul
Badrun : Ana acara ta
Bagus : Biasa motor anyar, Mas Bro
...
Sarampunge nyemak pacelathon ing dhuwur, nggunakake ragam basa apa ...
basa ngoko lugu
basa krama lugu
basa ngoko alus
basa krama alus
basa krama madya
Jingglengono 5 ukara ing ngisor
1. wong tuwa marang wong enom
2. wong/bocah sabarakan/ meh padha umur-umurane
3. wong tuwa marang wong enom kang luwih dhuwur kalungguhane
4. wong sing luwih dhuwur pangkate marang sing luwih asor
5. ngrembug wong liya kang perlu diajeni
Sing kalebu ing ragam ngoko lugu yaiku....
1,2,3
1,2,4
2,3,4
2,4,5
3,4,5
Ibu: Bapak wis . . . . ?
Bapak: Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.
Ibu: Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira
Bapak: Lo, Bu Wira wis kondur ta?
Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...
maem
mangan
madang
nedha
dhahar
Ibu: Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!
Rina: Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.
Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...
ngoko lugu
ngoko alus
krama lugu
krama alus
Ngoko dan krama
Dipun sekecakaken anggenipun. . . , kula ugi nembe kemawon . . .
Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....
Dhahar, dhahar
Nedha, nedha
Nedha, mangan
Nedha, dhahar
Dhahar, nedha
Anis: mengko sore sido latihan ora san?
Santi: sido, mengko dak ampiri jam setengah papat.
Pacelathon ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...
Ngoko lugu
Ngoko Alus
Krama Lugu
Krama Madya
Krama Alus
Bapak mulih saka sawah jam sepuluh esuk.
Yen diowahi ing basa ngoko alus yaiku. . .
Bapak kondur saka sawah jam sepuluh esuk.
Bapak kondur saking sabin jam sedasa enjing.
Bapak wangsul saking sabin jam sedasa enjing.
Bapak wangsul saka sawah jam sepuluh esuk.
Bapak mulih saking sawah jam sepuluh enjing.
