Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

PARAMASASTRA (UNGGAH-UNGGUH)

Total questions: 50

Worksheet time: 58mins

Name
Class
Date
1.

“Kala wingi eyang (lunga) dhateng Kebumen.” Tembung ing jero kurung kang bener yaiku…

a)

dolan

b)

plesir

c)

budhal

d)

kesah

e)

tindak

2.

“Kala wingi eyang (lunga) dhateng Kebumen.” Tembung ing jero kurung kang bener yaiku…

a)

dolan

b)

plesir

c)

budhal

d)

kesah

e)

tindak

3.

Tembung krama inggile lungguh, nggawa, lan tuku yaiku…

a)

Pinarak, mbekta, lan mundhut

b)

Lenggah, ngasta, lan mundhut

c)

Pinarak, ngasta, lan mundhut

d)

Lenggah, mbekta, lan tumbas

e)

Pinarak, mbekta, lan mundhut

4.

Subekti : Sinten asma panjenengan?

Budi      :  …. Kula Budi

Ceceg-ceceg ing ndhuwur kang trep yaiku…

a)

Nama

b)

Asma

c)

Jeneng

d)

Sesulih

e)

Nami

5.

Ani : Iki bukune sapa ya?

Ita  : O, buku sing abang iku …. Bu Guru, wingi daksilih. Menawa sing putih iku ….

Tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-ceceg kasebut yaiku …

a)

Gadhahane, kagunganku

b)

Kagungane, gadhahane kula

c)

Kagunganipun, duwekku

d)

Gadhahanipun, duwekku

e)

Gadhahanipun, kagunganku

6.

“Aku ora melu dhisik, Amarga simbah lagi lara untu.”

Ukara ing ndhuwur menawa didadekake krama alus dadine…

a)

Kula boten ndherek rumiyin, amargi eyang nembe gerah waja

b)

Kula boten tumut rumiyin, amargi simbah saweg gerah waja

c)

Kula boten ndherek rumiyin, amargi simbah nembe sakit waja

d)

Kula boten ndherek rumiyin, amargi eyang saweg gerah untu

e)

Kula boten tumut rumiyin, amargi eyang nembe sakit waja

7.

Unggah-ungguh basa iku ditrapake miturut kahanane, sapa pawongan kang diadhepi. Ukara ing ngisor iki kang bener miturut unggah-ungguh Basane yaiku…

a)

Pak Sardi arep kesah dhateng peken

b)

Simbah lagi wae tilem, nembe mawon

c)

Omahe Pak Lurah ingkang majeng ngilen

d)

Bapak sampun rawuh kala wau enjing

e)

Pakdhe sampun nedha menapa dereng?

8.

“Anggonmu nggawa jeruk mengko dipangan ana ing sepur wae.”

Ukara kasebut menawa digawe krama lugu dadine…

a)

Anggenipun panjenengan ngampil jeruk mengko didhahar ana ing sepur wae

b)

Anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon

c)

Anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon

d)

Anggenipun panjenengan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon

e)

Anggenipun sampeyan mbekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon

9.

Bambang duwe kanca sakelas kang jenenge Ahmad. Saiki Bambang wis dadi guru, dene Ahmad dadi kepala sekolahe Bambang. Basa kang trep digunakake Ahmad marang Bambang yaiku…

a)

Ngoko alus

b)

Ngoko lugu

c)

Krama alus

d)

Krama lugu

e)

Krama inggil

10.

Basa krama inggile rambut,  sirah, lan mata  yaiku…

a)

Mustaka, asta, lan samparan

b)

Rikma, mustaka, lan soca

c)

Samparan, waja, lan padharan

d)

Asta, talingan, lan grana

e)

Waja, jaja, lan imba

11.

“Pak RT, wau wonten gethuk dipunsukani Pak Manto, manga dipuntedha rumiyin mumpung taksih benter!”

Ukara ing dhuwur kalebu unggah-ungguh basa ragam ….

a)

Krama lugu

b)

Krama alus

c)

Krama inggil

d)

Ngoko lugu

e)

Ngoko alus

12.

“Mas Beni, tinimbang …. wonten hotel, mangga sare …. kula mawon.”

Ukara ing dhuwur jangkepana kanthi tetembungan kang trep manut unggah-ungguh basa.

a)

Sare, dalem

b)

Sare, turu

c)

Sare, griya

d)

Tilem, griya

e)

Tilem, dalem

13.

Bu Ais  : Man, yen kowe lega mbok Ibu jupukna tas neng ruang guru ya.

Arman : ….

Ukara kang trep kanggo njangkepi pacelathon ing dhuwur yaiku…

a)

Nggih, Bu. Sik nggih, kula boten lega niki

b)

Nggih, Bu. Sekedhap, kula rada boten lega. Mangke ya, Bu

c)

Nggih, Bu. Kula lega, tak jupuke mawon ing ruang guru

d)

Nggih, Bu. Kula saged njupukaken ta sing ruang guru

e)

Nggih, Bu. Sekedhap, kula pendhet ing ruang guru

14.

Tembung (kanca, lara, bala), miturut fonologi/ widya swara, aksara vokal kang ana ing jero kurung  diwaca…

a)

A jejeg

b)

A miring

c)

Setengah a

d)

Setengah o

e)

O jejeg

15.

Tembung (palsu, sapi, bocah, mara, kuwi), miturut fonologi basa jawa, aksara konsonan kang dicetak kandhel ing jero kurung iku kalebu ragam konsonan basa jawa sing arane..;

a)

Swara untu

b)

Swara cethak

c)

Swara lambe

d)

Swara glotal

e)

Swara laringal

16.

Manunggaling kawula Gusti. Tembung linggane manunggaling yaiku…

a)

Manung

b)

Unggal

c)

Aling

d)

Tunggal

e)

Munggah

17.

Tembung ngisor iki kang kalebu ater-ater anuswara yaiku…

a)

Kejepit

b)

Pawarta

c)

Kapirungu

d)

Sagelas

e)

Ngarit

18.

Tembung ing ngisor iki kang mawa seselan (infiks)  yaiku…

a)

Rinacik

b)

Keciliken

c)

Tulisake

d)

Mangan

e)

Dibaleni

19.

Tembung ing ngisor iki kang mawa panambang (sufiks) yaiku…

a)

Njiwiti

b)

Tliti

c)

Ngukur

d)

Jupukna

e)

Kapirungu

20.

Tembung ing ngisor iki kang mawa imbuhan bebarengan yaiku…

a)

Pamanggih

b)

Panyuwun

c)

Lelara

d)

Cengingis

e)

Mlumpati

21.

Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwipurwa yaiku…

a)

Bebungah

b)

Cekakak

c)

Maratuwa

d)

Bola-bali

e)

Wira-wirri

22.

Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwilingga yaiku…

a)

Nggeguyu

b)

Lelara

c)

Celuk-celuk

d)

Cengenges

e)

Cekikik

23.

Tembung ing ngisor iki kang kalebu tembung rangkep dwiwasana yaiku …

a)

Bebungah

b)

Cekakak

c)

Lelara

d)

Onde-onde

e)

Arem-arem

24.

Ing ngisor iki kang kalebu tembung aran yaiku…

a)

Watu

b)

Numpak

c)

Sugih

d)

Arep

e)

Sing

25.

Mangan, turu, nyapu, adus. Tembung kasebut kalebu jinising tembung…

a)

Aran

b)

Kriya

c)

Sipat

d)

Katrangan

e)

Sesulih

26.

Ing ngisor iki kang kalebu jinising tembung sesulih yaiku…

a)

Setengah

b)

Supaya

c)

Nangis

d)

Dheweke

e)

Meh

27.

Rahman dan Nisa sedang berdiskusi tentang perbedaan antara ungkah ungguh basa formal dan informal. Jelaskan perbedaan tersebut!

a)

Ungkah ungguh basa formal dan informal tidak memiliki perbedaan yang signifikan.

b)

Ungkah ungguh basa formal hanya digunakan dalam situasi santai.

c)

Perbedaan utama antara ungkah ungguh basa formal dan informal terletak pada konteks penggunaannya dan tingkat kesopanan bahasa yang digunakan.

d)

Basa informal selalu lebih sopan daripada basa formal.

28.
Kalawingi . . . . kula kejadhug payon dalemipun Mbah Parto ngantos menyonyo.” Tembung kang trep kanggo ngganepi ukara kasebut yaiku . . . .
a)
Mustaka
b)
Palaranipun
c)
Bathuk
d)
Rikma
e)
Jangga
29.
“Kala wingi eyang (lunga) dhateng kebumen.” Tembung ing jero kurung kang bener yaiku. . . . .
a)
Dolan
b)
Plesir
c)
Budhal
d)
Kesah
e)
Tindak
30.
Krama inggile lungguh, nggawa, lan tuku yaiku . . . .
a)
Pinarak, mbekta, lan tumbas
b)
Lenggah, ngasta, lan mundhut
c)
Pinarak, ngasta, lan mundhut
d)
Lenggah, mbekta, lan tumbas
e)
Pinarak, mbekta, lan mundhut
31.

jenis ragam basa manut panggonane sing trep manut unggah ungguh yaiku ...

a)

basa formal - basa informal

b)

basa tulis - basa lisan

c)

basa ngoko - basa krama

d)

basa gancaran - basa sastra

e)

basa rinengga - basa madya

32.

ragam dialek surabayaan, bojonegoroan, malangan lan sapanunggale, ragam basa sing dititik saka ...

a)

panggonane

b)

wilayahe

c)

sapa sing nganggo

d)

situasine

e)

kumpulane

33.

" Nalika ketemu wong sepisan kudu mbungkukake awak lan manthuk, ngucap salam, salaman yen lanang padha lanang utawa wadon padha wadon ukara."


ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa

a)

basa ngoko lugu

b)

basa ngoko alus

c)

basa krama lugu

d)

basa krama madya

e)

basa krama alus

34.

" Wonten ing pasrawungan saben dinten tiyang Jawi anggadahi pranatan ingkang mligi, ingkang kawastanan tata krama".


ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa ...

a)

basa ngoko lugu

b)

basa ngoko alus

c)

basa krama lugu

d)

basa krama madya

e)

basa krama alus

35.

Ukara ing ngisor iki paling trep manut aturan unggah-ungguh yaiku ...

a)

kula sampun nyuwun arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu

b)

kula sampun nedha arta, nanging dereng disukani kalih ibu

c)

kula empun nedha arta, nanging dereng dipunparingi kalih ibu

d)

kula sampun nedhi yatra, nanging dereng diparingi ibu

e)

kula empun nedhi yatra nanging dereng diparingi ibu

36.

Adhedhasar pamawasmu ngenani gambar bagan ing dhuwur, pangetrape basa ing saben patemon pacelathon, jagongan utawa cangkrukan beda-beda. Miturut gunane basa kaperang dadi telung golongan. Basa Jawa minangka basa budaya yaiku ...

a)

basa jawa mujudake salah sijine budaya Indonesia kang diakoni adiluhunge dening wong jawa apa dene wong-wong manca negara

b)

basa jawa mujudake salah sijine budaya Indonesia kang diakoni adiluhunge dening wong jawa.

c)

Basa jawa digunakake kanggo medharake saweneh kawruh

d)

Basa jawa asli kang digunakake dening para penutur basa wiwit lair awit saka sesambungane keluarga utawa masyarakat kiwa tengene

e)

Wangsulan A lan B bener

37.

Adhedhasar pamawasmu ngenani telung gambar ing dhuwur, pangetrape basa ing saben panggon beda-beda. Minangka pribadi lantip, yen rerembugan kudu bisa empan papan jalaran ...

a)

Ing endi lan karo sapa kita rembugan panggonane basa pada wae

b)

Panggonane basa ing warung kopi padha karo ing arisan

c)

Bocah sekolah, bocah kuliahan, para pegawe yen jagongan, basa e padha wae

d)

Para intelek, pemimpin agama, apa dene politikus, yen jagongan padha wae

e)

Beda papan lan bab kang dirembug bisa ndadekake beda panggonane basa

38.

Ibu : Bapak wis ... ?

Bapak : Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.

Ibu : Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira

Bapak : Lo, Bu Wira wis kondur ta?


Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...

a)

maem

b)

mangan

c)

madang

d)

nedha

e)

dhahar

39.

Ibu : Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!

Rina : Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.


Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...

a)

ngoko lugu

b)

ngoko alus

c)

krama lugu

d)

krama alus

e)

Ngoko dan krama

40.

Adhik .... susu, kula .... es teh ugi bapak .... kopi

Tembung-tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....

a)

Ngombe, nginum, ngunjuk

b)

Nginum, nginum, ngunjuk

c)

Ngombe, ngombe, ngombe

d)

Nginum, nginum, ngunjuk

e)

Ngombe, ngombe, ngunjuk

41.

Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....


Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....

a)

Dhahar, dhahar

b)

Nedha, nedha

c)

Nedha, mangan

d)

Nedha, dhahar

e)

Dhahar, nedha

42.

Anis : mengko sore sido latihan ora san?

Santi : sido, mengko dak ampiri jam setengah papat.


Pacelathon ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...

a)

Ngoko lugu

b)

Ngoko Alus

c)

Krama Lugu

d)

Krama Madya

e)

Krama Alus

43.

Wong sing dijak wawancara priyayine luwih tuwa, basa sing digunakake apike ...

a)

basa ngoko lugu

b)

basa krama lugu

c)

basa ngoko alus

d)

basa krama madya

e)

basa krama alus

44.

Jingglengono pacelathon ing ngisor iki !

Bagus : Drun, nyang endi ?

Badrun : Lapangan, melu ta?

Bagus : Gak, kadhung semayan karo adul

Badrun : Ana acara ta

Bagus : Biasa motor anyar, Mas Bro

...

Sarampunge nyemak pacelathon ing dhuwur, nggunakake ragam basa apa ...

a)

basa ngoko lugu

b)

basa krama lugu

c)

basa ngoko alus

d)

basa krama alus

e)

basa krama madya

45.

Jingglengono 5 ukara ing ngisor

1. wong tuwa marang wong enom

2. wong/bocah sabarakan/ meh padha umur-umurane

3. wong tuwa marang wong enom kang luwih dhuwur kalungguhane

4. wong sing luwih dhuwur pangkate marang sing luwih asor

5. ngrembug wong liya kang perlu diajeni


Sing kalebu ing ragam ngoko lugu yaiku....

a)

1,2,3

b)

1,2,4

c)

2,3,4

d)

2,4,5

e)

3,4,5

46.

Ibu: Bapak wis . . . . ?

Bapak: Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.

Ibu: Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira

Bapak: Lo, Bu Wira wis kondur ta?

Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...

a)

maem

b)

mangan

c)

madang

d)

nedha

e)

dhahar

47.

Ibu: Aja kesusu turu, shalat Isya dhisik Rina!

Rina: Inggih bu, kula sampun shalat. Menawi Ibu sayah, mangga sare rumiyin.

Punggelan teks kasebut, ibu migunakake basa ngoko, dene Rina migunakake basa ...

a)

ngoko lugu

b)

ngoko alus

c)

krama lugu

d)

krama alus

e)

Ngoko dan krama

48.

Dipun sekecakaken anggenipun. . . , kula ugi nembe kemawon . . .

Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....

a)

Dhahar, dhahar

b)

Nedha, nedha

c)

Nedha, mangan

d)

Nedha, dhahar

e)

Dhahar, nedha

49.

Anis: mengko sore sido latihan ora san?

Santi: sido, mengko dak ampiri jam setengah papat.

Pacelathon ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...

a)

Ngoko lugu

b)

Ngoko Alus

c)

Krama Lugu

d)

Krama Madya

e)

Krama Alus

50.

Bapak mulih saka sawah jam sepuluh esuk.

Yen diowahi ing basa ngoko alus yaiku. . .

a)

Bapak kondur saka sawah jam sepuluh esuk.

b)

Bapak kondur saking sabin jam sedasa enjing.

c)

Bapak wangsul saking sabin jam sedasa enjing.

d)

Bapak wangsul saka sawah jam sepuluh esuk.

e)

Bapak mulih saking sawah jam sepuluh enjing.