Font size
WorksheetsҚР Конституциясы 1-33 бап
Total questions: 1
Worksheet time: 44mins
1-бап
1. Қазақстан – демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. Ең қымбат қазынасы – адам және оның құқықтары.
2. Негізгі принциптері: татулық, тұрақтылық, экономикалық даму, патриотизм және маңызды мәселелерді демократиялық жолмен шешу.
2-бап
1. Қазақстан – президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет.
2. Егемендігі бүкіл аумаққа тарайды, жері бөлінбейді және қол сұғылмайды.
3. Әкімшілік-аумақтық құрылыс пен елорданың мәртебесі заңмен белгіленеді.
3-1. Астанада қаржы саласында ерекше құқықтық режим болуы мүмкін.
4. «Қазақстан Республикасы» және «Қазақстан» атаулары бір мағына береді.
3-бап
1. Биліктің бастауы – халық.
2. Халық билікті сайлау, референдум және органдар арқылы жүзеге асырады.
3. Билікті иемденуге болмайды, ол заңмен жазаланады.
Президент, Парламент, Үкімет өз өкілеттігімен ғана билік етеді.
4. Билік біртұтас: заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлінеді.
4-бап
1. Қазақстанда қолданылатын құқық – Конституция, заңдар, нормативтік актілер, халықаралық шарттар және сот қаулылары.
2. Конституция – ең жоғары заң, ол бүкіл елде тікелей қолданылады.
3. Халықаралық шарттар заңдардан жоғары тұрады, олардың қолдану тәртібі заңмен белгіленеді.
4. Барлық заңдар мен халықаралық шарттар жарияланады, ал жарияланбаған актілер қолданылмайды.
5-бап
1. Қазақстанда идеологиялық және саяси әртүрлілік бар, бірақ мемлекеттік органдарда партия құруға болмайды.
2. Барлық қоғамдық бірлестіктер заң алдында тең, мемлекет олардың ісіне заңсыз араласа алмайды.
3. Конституцияны күшпен өзгертуге, араздық туғызуға не әскерилендірілген ұйымдар құруға тыйым салынады.
4. Шетелдік партиялар мен діни негіздегі партияларға, сондай-ақ шетелден қаржыландыруға жол берілмейді.
5. Шетелдік діни ұйымдардың қызметі мемлекеттік органдардың келісімімен ғана жүргізіледі.
6-бап
1. Мемлекеттік меншік/жеке меншік
2. Меншік міндет жүктейді. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен белгіленеді.
3. Табиғи ресурстар халыққа тиесілі.
7-бап
1. Мемелекеттік тіл -> қазақ тілі
2. Ұйымдарда/жергілікті өзін-өзі басқару органдарында -> орыс тілі ресми тіл ретінде қолданылады
3. Халқының тілдерін үйрену мен дамыту үшін жағдай туғызуға қамқорлық жасайды.
1. Қазақстан – демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. Ең қымбат қазынасы – адам және оның құқықтары.
2. Негізгі принциптері: татулық, тұрақтылық, экономикалық даму, патриотизм және маңызды мәселелерді демократиялық жолмен шешу.
2-бап
1. Қазақстан – президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет.
2. Егемендігі бүкіл аумаққа тарайды, жері бөлінбейді және қол сұғылмайды.
3. Әкімшілік-аумақтық құрылыс пен елорданың мәртебесі заңмен белгіленеді.
3-1. Астанада қаржы саласында ерекше құқықтық режим болуы мүмкін.
4. «Қазақстан Республикасы» және «Қазақстан» атаулары бір мағына береді.
3-бап
1. Биліктің бастауы – халық.
2. Халық билікті сайлау, референдум және органдар арқылы жүзеге асырады.
3. Билікті иемденуге болмайды, ол заңмен жазаланады.
Президент, Парламент, Үкімет өз өкілеттігімен ғана билік етеді.
4. Билік біртұтас: заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлінеді.
4-бап
1. Қазақстанда қолданылатын құқық – Конституция, заңдар, нормативтік актілер, халықаралық шарттар және сот қаулылары.
2. Конституция – ең жоғары заң, ол бүкіл елде тікелей қолданылады.
3. Халықаралық шарттар заңдардан жоғары тұрады, олардың қолдану тәртібі заңмен белгіленеді.
4. Барлық заңдар мен халықаралық шарттар жарияланады, ал жарияланбаған актілер қолданылмайды.
5-бап
1. Қазақстанда идеологиялық және саяси әртүрлілік бар, бірақ мемлекеттік органдарда партия құруға болмайды.
2. Барлық қоғамдық бірлестіктер заң алдында тең, мемлекет олардың ісіне заңсыз араласа алмайды.
3. Конституцияны күшпен өзгертуге, араздық туғызуға не әскерилендірілген ұйымдар құруға тыйым салынады.
4. Шетелдік партиялар мен діни негіздегі партияларға, сондай-ақ шетелден қаржыландыруға жол берілмейді.
5. Шетелдік діни ұйымдардың қызметі мемлекеттік органдардың келісімімен ғана жүргізіледі.
6-бап
1. Мемлекеттік меншік/жеке меншік
2. Меншік міндет жүктейді. Меншік субъектілері мен объектілері, меншік иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен белгіленеді.
3. Табиғи ресурстар халыққа тиесілі.
7-бап
1. Мемелекеттік тіл -> қазақ тілі
2. Ұйымдарда/жергілікті өзін-өзі басқару органдарында -> орыс тілі ресми тіл ретінде қолданылады
3. Халқының тілдерін үйрену мен дамыту үшін жағдай туғызуға қамқорлық жасайды.
8-бап
Қазақстан халықаралық құқықты құрметтейді, басқа елдермен бейбіт, тең және достық қатынас орнатады, соғысты бірінші болып бастамайды.
9-бап
Қазақстанның мемлекеттік рәміздері - Ту, Елтаңба және Гимн. Оларды пайдалану тәртібі заңмен реттеледі.
10-бап
1. Қазақстан азаматтығы заң бойынша алынады және тоқтатылады, бәріне бірдей және тең.
2. Азаматтығынан немесе елден аластауға болмайды, тек ауыр зиян не терроризм үшін сот шешімімен ғана айыру мүмкін.
3. Қазақстан азаматы басқа елдің азаматтығын қатар иелене алмайды.
11-бап
1. Азаматты басқа елге беруге болмайды, егер халықаралық шартта өзгеше көрсетілмесе.
2. Қазақстан шетелде жүрген азаматтарын қорғайды және оларға қамқорлық жасайды.
12-бап
1. Қазақстанда адам құқықтары мен бостандықтары танылады және қорғалады.
2. Адам құқықтары тумысынан беріледі, олар абсолютті және алынбайды.
3. Азамат өз азаматтығына сай құқықтарға ие болып, міндеттер орындайды.
4. Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар да азаматтармен тең құқықтар мен міндеттерге ие (егер заңда өзгеше көрсетілмесе).
5. Құқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру басқа адамдардың құқықтарына және қоғамның тәртібі мен имандылығына зиян келтірмеуі тиіс.
13-бап
1. Әркім құқыққа ие болуға және оны заңды жолмен қорғауға құқылы.
2. Әркім өз құқықтарын сот арқылы қорғай алады.
3. Әркім заң көмегін алуға құқылы, кей жағдайда ол тегін көрсетіледі.
14-бап
1. Барлығы заң мен сот алдында тең.
2. Ешкімді тегі, жынысы, ұлты, діні, тілі немесе басқа белгілері бойынша кемсітуге болмайды.
15-бап
1. Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.
2. Ешкімнің өз бетінше адам өмірін қиюға хақысы жоқ. Өлім жазасына тыйым салынады.
16-бап
1. Әркім жеке бас бостандығына құқылы.
2. Адам тек соттың санкциясымен ғана тұтқындалады, ал сотсыз — 72 сағаттан аспай ұсталады және шағымдануға құқылы.
3. Әрбір ұсталған, тұтқындалған немесе айыпталған адам сол сәттен бастап адвокат көмегін алуға құқылы.
17-бап
1. Адамның қадір-қасиеті қол сұғылмайды.
2. Ешкімді азаптауға, зорлық көрсетуге немесе қорлайтындай жәбірлеуге болмайды.
18-бап
1. Әркім жеке өмірінің, отбасының және абыройының қорғалуына құқылы.
2. Әркімнің хат-хабар, сөйлесулер мен жинақтарының құпиясы сақталуға тиіс, оны тек заң бойынша ғана шектеуге болады.
3. Мемлекеттік органдар мен БАҚ азаматтарға өз құқықтарына қатысты ақпаратпен танысуға мүмкіндік беруі керек.
19-бап
1. Әркім ұлтын, дінін, партиясын өзі таңдап, оны көрсетпеуге де құқылы.
2. Әркім ана тілін, мәдениетін және қарым-қатынас тілін еркін пайдалануға құқылы.
20-бап
1. Сөз және шығармашылық еркіндігі қамтамасыз етіледі, цензураға тыйым салынады.
2. Әркім еркін ақпарат алуға және таратуға құқылы, ал мемлекеттік құпиялар заңмен анықталады.
3. Конституцияны күшпен өзгертуге, араздықты, зорлық-зомбылықты насихаттауға болмайды.
21-бап
1. Әркім Қазақстан аумағында еркін жүріп, тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдай алады.
2. Әркім шетелге шығуға, ал Қазақстан азаматтары елге еркін оралуға құқылы.
22-бап
1. Әркім ар-ождан бостандығына құқылы.
2. Бұл бостандық басқа адамның құқықтарын не азаматтық міндеттерді шектемеуі тиіс.
23-бап
1. Азаматтар бірлесу еркіндігіне ие, қоғамдық ұйымдар қызметі заңмен реттеледі.
2. Судьялар, әскерилер, құқық қорғау және мемлекеттік қауіпсіздік қызметкерлері саяси партияларға кіре алмайды және оларды қолдай алмайды.
24-бап
1. Әркім еркін еңбек етуге және кәсіп түрін таңдауға құқылы, еріксіз еңбекке тек сот шешімімен немесе төтенше жағдайда жол беріледі.
2. Әркім қауіпсіз еңбек жағдайына, еңбегі үшін әділ ақы алуға және жұмыссыздықтан қорғалуға құқылы.
3. Еңбек дауларын заңды жолмен, соның ішінде ереуіл арқылы шешуге болады.
4. Әркімнің тынығу құқығы бар, жұмыс уақыты, демалыс пен ақылы еңбек демалысы заңмен кепілденеді.
25-бап
1. Тұрғын үйге қол сұғуға болмайды, оны тек сот шешімімен немесе заңда белгіленген тәртіппен ғана тексеруге не тінтуге болады.
2. Мемлекет азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуге жағдай жасайды, ал мұқтаждарға заң бойынша мемлекеттік қордан үй беріледі.
26-бап
1. Азаматтар заңды түрде алған мүлкін жеке меншігінде ұстай алады.
2. Меншік пен мұрагерлік құқығы заңмен қорғалады.
3. Мүліктен тек сот шешімімен айыруға болады, ал мемлекет қажетіне тек тең өтемақымен алынады.
4. Әркім заңды кәсіпкерлікпен айналысып, мүлкін еркін пайдалана алады. Монополия мен әділетсіз бәсекеге тыйым салынады.
27-бап
1. Неке, отбасы, ана, әке және бала мемлекет қорғауында.
2. Баланы тәрбиелеу мен күту – ата-ананың құқығы және міндеті.
3. Ересек, еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті.
28-бап
1. Азаматтарға жасына, ауруына, мүгедектігіне немесе асыраушысынан айырылуына байланысты әлеуметтік қамсыздандыру кепілденеді.
2. Ерікті сақтандыру мен қайырымдылық қолдау табады.
29-бап
1. Әрбір азаматтың денсаулығын сақтауға құқығы бар.
2. Азаматтар заңмен кепілденген тегін медициналық көмекті алады.
3. Ақылы медициналық көмек мемлекеттік не жеке мекемелерде заң бойынша көрсетіледі.
30-бап
1. Мемлекеттік мектептерде тегін орта білім алуға кепілдік беріледі, ол міндетті.
2. Азаматтар конкурс арқылы мемлекеттік ЖОО-да тегін оқи алады.
3. Жеке оқу орындарында оқу ақылы түрде жүргізіледі.
4. Мемлекет білім стандарттарын белгілейді, барлық оқу орындары соларға сай болуы тиіс.
31-бап
1. Мемлекет экологияны қорғап, қолайлы өмір сүру ортасын қамтамасыз етуге ұмтылады.
2. Адам өмірі мен денсаулығына қауіпті ақпаратты жасыру заңмен жазаланады.
32-бап
Азаматтардың құқығы: Қазақстан азаматтары бейбіт түрде, қарусыз жиналып, митинг, демонстрация, шеру және тосқауылдар өткізуге құқылы.
Шектеулер: Бұл құқық тек мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық тәртіп, халықтың денсаулығы мен басқа адамдардың құқықтарын қорғау мақсатында заңмен шектелуі мүмкін.
33-бап
Азаматтардың құқықтары:
• Әрбір Қазақстан азаматы мемлекет ісін басқаруға тікелей немесе өз өкілдері арқылы қатысуға, мемлекеттік және жергілікті органдарға жеке не ұжымдық өтініш беруге құқылы.
• Азаматтар сайлауға және сайлануға, сондай-ақ республикалық референдумға қатысуға құқылы.
Шектеулер:
3. Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған және бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтар бұл құқықтарға ие болмайды.
Қосымша құқық:
4. Барлық азаматтар мемлекеттік қызметке тең құқылы. Қызметке қойылатын талаптар тек оның міндеттерінің сипатына қарай және заңмен белгіленеді.
Барлық қоғамдық бірлестіктер заң алдында тең, мемлекет олардың ісіне заңсыз араласа алмайды. Қай баптан алынған?
2
7
9
5
Халқының тілдерін үйрену мен дамыту үшін жағдай туғызуға қамқорлық жасайды. Қай баптан алынған?
1
7
2
8
3-бапта не айтылған?
Астанада қаржы саласында ерекше құқықтық режим болуы мүмкін.
Билікті иемденуге болмайды, ол заңмен жазаланады.
Президент, Парламент, Үкімет өз өкілеттігімен ғана билік етеді.
Барлық заңдар мен халықаралық шарттар жарияланады, ал жарияланбаған актілер қолданылмайды.
Табиғи ресурстар халыққа тиесілі.
Қазақстан Республикасында қолданылатын құқық Конституцияның, соған сәйкес заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, халықаралық шарттары мен Республиканың басқа да міндеттемелерінің, сондай-ақ Республика Конституциялық Сотының және Жоғарғы Соты нормативтік қаулыларының нормалары болып табылады. Қай баптан алынған?
4
8
12
16
10 бапта не айтылған?
Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепілдік беріледі.
Әркімнің құқық субъектісі ретінде танылуына құқығы бар және өзінің құқықтары мен бостандықтарын, қажетті қорғанысты қоса алғанда, заңға қайшы келмейтін барлық тәсілдермен қорғауға хақылы.
Республика өзінің одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепілдік береді.
Республиканың азаматын азаматтығынан, өзінің азаматтығын өзгерту құқығынан айыруға, сондай-ақ оны Қазақстаннан тыс жерлерге аластауға болмайды.
Әркім өзінің қай ұлтқа, қай партияға және қай дінге жататынын өзі анықтауға және оны көрсету-көрсетпеуге хақылы. Қай баптан?
(a)
қайсысы 27 бапқа сәйкес?
Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу - ата-ананың етене құқығы әрі міндеті.
Ерікті әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік қамсыздандырудың қосымша нысандарын жасау және қайырымдылық көтермеленіп отырады.
Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы бар. Монополистік қызмет заңмен реттеледі әрі шектеледі. Жосықсыз бәсекеге тыйым салынады.
Шетелдік діни бірлестіктердің Республика аумағындағы қызметі, сондай-ақ шетелдік діни орталықтардың Республикадағы діни бірлестіктер басшыларын тағайындауы Республиканың тиісті мемлекеттік органдарымен келісу арқылы жүзеге асырылады.
22-баптың бірінші тармағын жаз
(a)
Әркімнің құқық субъектісі ретінде танылуына құқығы бар және өзінің құқықтары мен бостандықтарын, қажетті қорғанысты қоса алғанда, заңға қайшы келмейтін барлық тәсілдермен қорғауға хақылы. Бап?
13
28
17
24
Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, лауазымды адамдар және бұқаралық ақпарат құралдары әрбір азаматқа өзінің құқықтары мен мүдделеріне қатысты құжаттармен, шешімдермен және ақпарат көздерімен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті. Бап?
16
17
18
19
Ерікті әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік қамсыздандырудың қосымша нысандарын жасау және қайырымдылық көтермеленіп отырады. Бап?
27
28
29
30
30-баптың тармақтарын белгіле
Азаматтың мемлекеттік жоғары оқу орнында конкурстық негізде тегін жоғары білім алуға құқығы бар.
Жеке меншік оқу орындарында ақылы білім алу заңмен белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулығын сақтауға құқығы бар.
Мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды.
33-баптың тармақтарын қайсысы?
Республика азаматтарының мемлекеттік қызметке кіруге тең құқығы бар. Мемлекеттік қызметші лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар лауазымдық міндеттердің сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгіленеді.
Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсатына қажетті шамада ғана және тек заңмен шектелуі мүмкін.
Ұлтаралық және конфессияаралық татулықты бұзатын кез келген әрекет конституциялық емес деп танылады.
Қазақстан Республикасы азаматтарының тікелей және өз өкілдері арқылы мемлекет ісін басқаруға қатысуға, мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, сондай-ақ жеке және ұжымдық өтініштер жолдауға құқығы бар.
24-баптың тармақтары?
Әркімнің қауіпсіздік пен тазалық талаптарына сай еңбек ету жағдайына, еңбегі үшін нендей бір кемсітусіз сыйақы алуына, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғалуға құқығы бар.
Қазақстан Республикасы азаматтарының бірлесу бостандығына құқығы бар. Қоғамдық бірлестіктердің қызметі заңмен реттеледі.
Қазақстан Республикасы аумағында заңды түрде жүрген әрбір адам, заңда көрсетілгеннен басқа реттерде, оның аумағында еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты мекенді өз қалауынша таңдап алуға құқығы бар.
Әркімнің тынығу құқығы бар. Еңбек шарты бойынша, жұмыс істейтіндерге заңмен белгіленген жұмыс уақытының ұзақтығына, демалыс және мереке күндеріне, жыл сайынғы ақылы демалысқа кепілдік беріледі.
16-баптың тармақтары
Әркімнің өмір сүруге құқығы бар
Әркім өзінің жеке басының бостандығына құқығы бар.
Ұсталған, тұтқындалған, қылмыс жасады деп айып тағылған әрбір адам сол ұсталған, тұтқындалған немесе айып тағылған кезден бастап адвокаттың (қорғаушының) көмегін пайдалануға құқылы.
Адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмайды.
14-баптың тармақтары?
Тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешкімді ешқандай кемсітуге болмайды.
Қазақстан Республикасы халықаралық құқықтың принциптері мен нормаларын құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен бір-бірінің ішкі істеріне араласпау, халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады.
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тіл - қазақ тілі.
Заң мен сот алдында жұрттың бәрі тең.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады.
Жер жəне оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі. Халық атынан меншік құқығын мемлекет жүзеге асырады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін.
Қай баптан?
4
5
6
7
Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы - халық.
Халық билікті тікелей республикалық референдум және еркін сайлау арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік органдарға береді.
Республикада мемлекеттік билік біртұтас, ол Конституция мен заңдар негізінде заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөліну, олардың тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесін пайдалану арқылы, өзара іс-қимыл жасау принципіне сәйкес жүзеге асырылады.
Қай баптан?
2
3
4
5
Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері - Туы, Елтаңбасы және Гимні бар. Олардың сипаттамасы және ресми пайдаланылу тәртібі конституциялық заңмен белгіленеді.
(a)
11-бап тармақтары?
Қазақстан Республикасы халықаралық құқықтың принциптері мен нормаларын құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен бір-бірінің ішкі істеріне араласпау, халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады.
Республиканың халықаралық шарттарында өзгеше белгіленбесе, Қазақстан Республикасының азаматын шет мемлекетке беруге болмайды.
Республика өзінің одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепілдік береді.
Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепілдік беріледі.
Әркімнің Республикадан тыс жерлерге кетуіне құқығы бар. Республика азаматтарының Республикаға кедергісіз қайтып оралуына құқығы бар.
(a)
Мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына қолайлы айналадағы ортаны қорғауды мақсат етіп қояды.
Адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін деректер мен жағдаяттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады.
(a)
26-бап тармақтары?
Тұрғын үйге қол сұғылмайды. Соттың шешімінсіз тұрғын үйден айыруға жол берілмейді. Тұрғын үйге басып кіруге, оны тексеруге және тінтуге заңмен белгіленген реттер мен тәртіп бойынша ғана жол беріледі.
Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алған қандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады.
Ереуіл жасау құқығын қоса алғанда, заңмен белгіленген тәсілдерді қолдана отырып, жеке және ұжымдық еңбек дауларын шешу құқығы мойындалады.
Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы бар. Монополистік қызмет заңмен реттеледі әрі шектеледі. Жосықсыз бәсекеге тыйым салынады.
Адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмайды.
Ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды.
(a)
23-баптың тармағы?
Ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды.
Заңда көзделген реттерде ғана және тек қана соттың санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады, тұтқындалған адамға шағымдану құқығы беріледі. Соттың санкциясынсыз адамды жетпіс екі сағаттан аспайтын мерзімге ұстауға болады.
Республика Конституциялық Сотының, Жоғарғы Сотының жəне өзге де соттарының төрағалары мен судьялары, Орталық сайлау комиссиясының, Жоғары аудиторлық палатасының төрағалары мен мүшелері, əскери қызметшілер, ұлттық қауіпсіздік органдарының, құқық қорғау органдарының қызметкерлері саяси партияларда, кəсіптік одақтарда болмауға, қандай да бір саяси партияны қолдап сөйлемеуге тиіс.
Республиканың азаматын азаматтығынан, өзінің азаматтығын өзгерту құқығынан айыруға, сондай-ақ оны Қазақстаннан тыс жерлерге аластауға болмайды. Азаматтықтан айыруға террористік қылмыстар жасағаны, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өмірлік маңызы бар мүдделеріне өзге де ауыр зиян келтіргені үшін соттың шешімімен ғана жол беріледі.
Қазақстан Республикасы халықаралық құқықтың принциптері мен нормаларын құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен бір-бірінің ішкі істеріне араласпау, халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады.
(a)
Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.
Ешкімнің өз бетінше адам өмірін қиюға хақысы жоқ. Өлім жазасына тыйым салынады.
(a)
12-баптың тармақтары?
Адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп танылады, олардан ешкім айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады.
Адамның және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруы басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын бұзбауға, конституциялық құрылыс пен қоғамдық имандылыққа нұқсан келтірмеуге тиіс.
Әркімнің ана тілі мен төл мәдениетін пайдалануға, қарым-қатынас, тәрбие, оқу және шығармашылық тілін еркін таңдап алуға құқығы бар.
Қазақстан Республикасында азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдайлар жасалады. Заңда көрсетілген санаттағы мұқтаж азаматтарға тұрғын үй заңмен белгіленген нормаларға сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорларынан олардың шама-шарқы көтеретін ақыға беріледі.
Тұрғын үйге қол сұғылмайды. Соттың шешімінсіз тұрғын үйден айыруға жол берілмейді. Тұрғын үйге басып кіруге, оны тексеруге және тінтуге заңмен белгіленген реттер мен тәртіп бойынша ғана жол беріледі.
(a)
Мемлекеттік және жеке меншік емдеу мекемелерінде, сондай-ақ, жеке медициналық практикамен айналысушы адамдардан ақылы медициналық жәрдем алу заңда белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша жүргізіледі.
(a)
Қазақстан Республикасының азаматтары бейбіт әрі қарусыз жиналуға, жиналыстар, митингілер мен демонстрациялар, шерулер өткізуге және тосқауылдарға тұруға хақылы. Бұл құқықты пайдалану мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық тәртіп, денсаулық сақтау, басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мүдделері үшін заңмен шектелуі мүмкін.
(a)
20-баптың тармақтарын белгіле
Заңда көзделген реттерде ғана және тек қана соттың санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады, тұтқындалған адамға шағымдану құқығы беріледі. Соттың санкциясынсыз адамды жетпіс екі сағаттан аспайтын мерзімге ұстауға болады.
Тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешкімді ешқандай кемсітуге болмайды.
Әркімнің заң жүзінде тыйым салынбаған кез келген тәсілмен еркін ақпарат алуға және таратуға құқығы бар. Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиясы болып табылатын мәліметтер тізбесі заңмен белгіленеді.
Республиканың конституциялық құрылысын күштеп өзгертуді, оның тұтастығын бұзуды, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық астамшылықты, сондай-ақ қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгіттеуге жол берілмейді.
