Pierwsza dawka powinna być podana w 6 miesiącu życia

Seria podstawowa składa się zwykle z podania dawek w 2, 4, 6 i 16 miesiącu życia (plus dawki przypominające)

Szczepionki bezkomórkowe (aP) dają dożywotnią odporność

Nie wykonuje się dawek przypominających po 6. roku życia

Serologia (oznaczanie przeciwciał przeciw B. pertussis)

Badanie radiologiczne jamy brzusznej

Test skórny

RT-PCR z wymazu z nosogardła / wymazu z tylnej części gardła

Azytromycyna

Penicylina benzylowa

Amikacyna

Amoksycylina

Tylko u osób z umiarkowanym kaszlem

U wszystkich bliskich kontaktów ryzyka (zwłaszcza niemowląt, kobiet w ciąży, osób z niedoborami odporności)

Nigdy — antybiotyki nie zapobiegają zakażeniom

Tylko u osób powyżej 65. roku życia

Niemowląt <6 miesięcy, szczególnie <3 miesięcy życia

Dzieci w wieku szkolnym (7–12 lat)

Dorosli po 50. roku życia

Nastolatków z astmą

Szczepienie ciężarnych przeciw krztuścowi jest przeciwwskazane

Szczepienie ciężarnych zastępuje szczepienie niemowląt po urodzeniu

Szczepienie ciężarnych nie wpływa na poziom przeciwciał u noworodka

Zaleca się podanie dTpa/dTAP najlepiej między 27. a 36. tygodniem ciąży, aby chronić noworodka

Izolacja trwa co najmniej 5 dni od początku leczenia antybiotykami

Izolacja nie jest potrzebna wcale po potwierdzeniu zakażenia

Izolacja trwa 21 dni bez względu na leczenie

Izolację stosuje się tylko do zakończenia kaszlu

Ubytek słuchu

Zatrzymanie oddechu, bradykardia i niewydolność oddechowa

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Nefropatia

Wyłącznie po 4 tygodniach od początku kaszlu

Tylko jeśli pacjent ma gorączkę >38°C

Jak najszybciej w przebiegu ostrego nieżytu/kaszlu (najlepiej w pierwszych 2 tygodniach)

Wyłącznie po pełnym wyleczeniu

Odporność nabyta po szczepieniu wygasa po kilku latach — stąd znaczenie dawek przypominających i szczepienia ciężarnych

Szczepienie nie wpływa na ciężkość choroby — chroni tylko przed zakażeniem

Szczepionki aP (bezkomórkowe) dają lepszą i trwalszą odporność niż szczepionki całokomórkowe (wP)

Odporność po szczepieniu utrzymuje się dożywotnio

Izolacja noworodków od urodzenia przez 6 miesięcy

Odroczenie szczepień niemowlęcia do 1 roku życia

Szczepienie domowników oraz osób bliskich

Podawanie immunoglobuliny przeciwtężcowej rodzinie niemowlęcia

Trimetoprim-sulfametoksazol (u osób ≥2 miesiąca życia)

Ceftriakson

Klarytromycyna

Erytromycyna

Oczekiwać, aż objawy same ustąpią — choroba jest łagodna u wszystkich noworodków

Podać paracetamol i odesłać do domu

Zastosować inhalacje z soli fizjologicznej w warunkach domowych

Natychmiast zgłosić lekarzowi, zapewnić monitoring oddechu i tętna oraz przygotować do ewentualnej hospitalizacji

Przenoszenie odbywa się drogą kropelkową / aerozoli z dróg oddechowych; kontakt z wydzieliną nosa i gardła jest istotny

Bakteria nie jest zakaźna dla noworodków

Zakaźność kończy się natychmiast po wystąpieniu pierwszego napadu kaszlu

Przenoszenie odbywa się głównie drogą pokarmową

Agultynowy test skórny

Oznaczanie swoistych przeciwciał (np. przeciw toksynie krztuścowej)

Badanie PCR

posiew materiału pobranego z nosowej części gardła

Jeżeli rozpocznie się w ciągu 5 dni od początku objawów (lub jak najszybciej po rozpoznaniu)

Jeżeli rozpocznie się dopiero po 3 tygodniach od początku kaszlu

Antybiotyki nie mają wpływu na transmisję

Tylko wtedy, gdy podawane są dożylnie

Zgłoszenie przypadków do sanepidu

Brak konieczności zgłaszania — to choroba o niskim znaczeniu epidemiologicznym

Zgłaszamy tylko przypadki ciężkie wymagające hospitalizacji

Zgłaszamy wyłącznie, gdy pacjent ma gorączkę

Szczepionki przeciw krztuścowi zawierają żywe bakterie B. pertussis

Szczepionki DTaP zawierają obniżoną dawkę toksoidów błonicy i tężca oraz bezkomórkowe komponenty krztuścowe

Po zaszczepieniu nie ma potrzeby żadnych dawek przypominających

Szczepionki całokomórkowe (wP) są aktualnie preferowane w większości krajów europejskich ze względu na lepsze bezpieczeństwo

Nie robić nic — poczekać na rozwój objawów

Podanie tylko paracetamolu i obserwacja w domu

Odroczenie szczepień o co najmniej 6 miesięcy

Rozważyć hospitalizację, natychmiastową profilaktykę antybiotykową (np. azytromycyną) i możliwe wczesne rozpoczęcie schematu szczepień zgodnie z lokalnymi wytycznymi